Τα «αντισταθμιστικά» για τους κατοίκους των νησιών

Αντι­σταθ­μι­στικά οφέλη για τα νησιά που δέχο­νται τη μεγα­λύ­τερη πίεση από το προ­σφυ­γικό σχε­διά­ζει η κυβέρ­νηση παράλ­ληλα με τη δημιουρ­γία πέντε Κέντρων Κατα­γρα­φής και Ταυ­το­ποί­η­σης (hotspots) σε Λέσβο, Χίο, Κω, Σάμο και Λέρο.

Την ίδια στιγμή τα κέντρα προ­σω­ρι­νής φιλο­ξε­νίας που πρέπει να χωρο­θε­τη­θούν σε Αττική και Bόρεια Ελλάδα για συνο­λικά 20.000 άτομα θα σπάσουν, σύμφωνα με ασφα­λείς πλη­ρο­φο­ρίες, σε μικρό­τε­ρες μονάδες για να μη δημιουρ­γη­θούν γκέτο, ενώ άλλοι 20.000 πρό­σφυ­γες θα φιλο­ξε­νη­θούν σε δια­με­ρί­σματα μέσω επι­δό­τη­σης ενοι­κίου.

Την ώρα που το προ­σφυ­γικό ανα­δει­κνύ­ε­ται σε κορυ­φαίο ζήτημα για ολό­κληρη την Ευρώπη και τα ανθρώ­πινα «ποτάμια» πλημ­μυ­ρί­ζουν το Αιγαίο και τη Γηραιά Ηπειρο, το κυβερ­νη­τικό σχέδιο μετά και την άτυπη Σύνοδο Κορυφής της περα­σμέ­νης εβδο­μά­δας ανα­πτύσ­σε­ται σε τρεις βασι­κούς πυλώνες:

1 Πέντε Κέντρα Κατα­γρα­φής και Ταυ­το­ποί­η­σης (hotspots) στα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου που δέχο­νται εδώ και μήνες τη μεγα­λύ­τερη πίεση από τις αδιά­κο­πες ροές και ειδι­κό­τερα σε Λέσβο, Χίο, Σάμο, Λέρο και Κω με παράλ­ληλα αντι­σταθ­μι­στικά ωφε­λή­ματα.

Τα «αντι­σταθ­μι­στικά» για τους κατοί­κους των νησιών

2 Μικρές δομές φιλο­ξε­νίας στην ηπει­ρω­τική Ελλάδα και ειδι­κό­τερα σε Αττική και Βόρεια Ελλάδα για συνο­λικά 20.000 ανθρώ­πους.

3 Πρό­γραμμα επι­δό­τη­σης ενοι­κίου με στόχο τη φιλο­ξε­νία 20.000 προ­σφύ­γων σε δια­με­ρί­σματα υπό τη δια­χεί­ριση του ΟΗΕ.

Ανώτατη κυβερ­νη­τική πηγή απο­κα­λύ­πτει στο «Εθνος της Κυρια­κής» πως το σχέδιο περι­λαμ­βά­νει σημα­ντικά αντι­σταθ­μι­στικά οφέλη για τους μόνι­μους κατοί­κους των νησιών που βρί­σκο­νται στην πρώτη γραμμή του προ­σφυ­γι­κού μετώπου και εισπράτ­τουν τη μεγα­λύ­τερη πίεση από τις ολοένα και αυξα­νό­με­νες ροές.

Θα επι­δο­τη­θεί το ενοίκιο για προ­σω­ρινή παρα­μονή 20.000 ατόμων. Το ποσό για μια 4μελή οικο­γέ­νεια ανα­μέ­νε­ται να φτάνει στα 400 ευρώ τον μήνα. Το πρό­γραμμα αφορά κενά δια­με­ρί­σματα αλλά και ανά­δο­χες οικογ

Θα επι­δο­τη­θεί το ενοίκιο για προ­σω­ρινή παρα­μονή 20.000 ατόμων. Το ποσό για μια 4μελή οικο­γέ­νεια ανα­μέ­νε­ται να φτάνει στα 400 ευρώ τον μήνα. Το πρό­γραμμα αφορά κενά δια­με­ρί­σματα αλλά και ανά­δο­χες οικο­γέ­νειες που επι­θυ­μούν να φιλο­ξε­νή­σουν πρό­σφυ­γες στο σπίτι τους.

Σύμφωνα με ασφα­λείς πλη­ρο­φο­ρίες, τμήμα από το πακέτο των 500 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ που ανα­μέ­νε­ται να εισπρά­ξει η Ελλάδα το 2016 για το προ­σφυ­γικό θα κατευ­θυν­θεί σε δράσεις στή­ρι­ξης των νησιω­τι­κών κοι­νω­νιών του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου, όπως για παρά­δειγμα προ­γράμ­ματα ενί­σχυ­σης της απα­σχό­λη­σης.

Μήνυμα

Η κυβέρ­νηση επι­χει­ρεί με τον τρόπο αυτό να στείλει στις τοπικές κοι­νω­νίες το μήνυμα πως ανα­γνω­ρί­ζει το δυσα­νά­λογο βάρος που έχουν κληθεί να σηκώ­σουν. Η δέσμη των αντι­σταθ­μι­στι­κών μέτρων ανα­μέ­νε­ται να ανα­κοι­νω­θεί σε συνά­ντηση που θα έχει εντός της εβδο­μά­δας ο ίδιος ο πρω­θυ­πουρ­γός, Αλέξης Τσίπρας, με δημάρ­χους και μητρο­πο­λί­τες των νησιών αυτών.

Παράλ­ληλα, προχωρά η δημιουρ­γία πέντε Κέντρων Κατα­γρα­φής και Ταυ­το­ποί­η­σης (hotspots) σε Λέσβο, Χίο, Σάμο, Λέρο και Κω. Στα κέντρα αυτά θα γίνεται η ταυ­το­ποί­ηση των προ­σφύ­γων θα ξεκινά η δια­δι­κα­σία της μετε­γκα­τά­στα­σης (θα ενη­με­ρώ­νο­νται οι πρό­σφυ­γες για το πρό­γραμμα κ.λπ.) και θα παρέ­χε­ται δυνα­τό­τητα βρα­χείας φιλο­ξε­νίας ως και 72 ώρες.

Στη Λέσβο, που δέχεται και τη σημα­ντι­κό­τερη πίεση, δημιουρ­γεί­ται (λει­τουρ­γεί ήδη πιλο­τικά) ένα από τα μεγα­λύ­τερα hotspot της χώρας στο κέντρο της Μόριας. Στην πλήρη ανά­πτυξή του ανα­μέ­νε­ται να έχει μέχρι και τέσσερα σημεία ταυ­το­ποί­η­σης, το κάθε ένα από τα οποία θα μπορεί να εξυ­πη­ρε­τεί μέχρι και 1.000 πρό­σφυ­γες την ημέρα (συνο­λικά έως και 4.000 άτομα την ημέρα).

Παράλ­ληλα, αυξά­νο­νται οι θέσεις φιλο­ξε­νίας που υπάρ­χουν σήμερα. Αντί­στοι­χοι χώροι θα δημιουρ­γη­θούν και στα υπό­λοιπα νησιά. Ειδι­κό­τερα στη Χίο έχει επι­λε­γεί, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, ένα εγκα­τα­λε­λειμ­μένο εργο­στά­σιο επτά χιλιό­με­τρα έξω από την πόλη, κοντά στο χωριό Χαλ­κειός (Βιάλ).

Ο χώρος ανα­μέ­νε­ται να δια­μορ­φω­θεί ώστε να μπορεί να φιλο­ξε­νή­σει πάνω από 1.000 άτομα. Συνο­λικά τα πέντε hotspots που θα λει­τουρ­γούν με ενιαί­ους κανόνες ανα­μέ­νε­ται να μπορούν να φιλο­ξε­νή­σουν περί τα 7.000 – 8.000 άτομα, ενώ θα επαν­δρω­θούν από μεικτά κλι­μά­κια Ελλήνων και Ευρω­παίων ειδικών.

Μέχρι τις 14 Οκτω­βρίου, ωστόσο, στην πρό­σκληση της Ευρω­παϊ­κής Υπη­ρε­σίας Ασύλου (EASO) για 370 εμπει­ρο­γνώ­μο­νες είχαν απα­ντή­σει έξι κράτη-μέλη για συνο­λικά 81 εμπει­ρο­γνώ­μο­νες, ενώ στην πρό­σκληση της Frontex για 775 εμπει­ρο­γνώ­μο­νες (670 για Ιταλία και Ελλάδα) έξι κράτη-μέλη είχαν απα­ντή­σει και δια­θέ­σει 48 εμπει­ρο­γνώ­μο­νες.

Η πρώτη τηλε­διά­σκεψη

Την περα­σμένη Πέμπτη πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε η πρώτη τηλε­διά­σκεψη μεταξύ των εθνικών σημείων επαφής που ορί­στη­καν στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής κι εκεί η Frontex ενη­μέ­ρωσε ότι βρί­σκε­ται σε επαφή με τις Αρχές της Ελλάδας για την ανα­βάθ­μιση της Επι­χεί­ρη­σης «Ποσει­δών» και την υπο­στή­ριξη της κατα­γρα­φής των προ­σφύ­γων στα εξω­τε­ρικά χερ­σαία σύνορα της χώρας.

Ο δεύ­τε­ρος πυλώνας του κυβερ­νη­τι­κού σχεδίου περι­λαμ­βά­νει τη δημιουρ­γία δομών προ­σω­ρι­νής φιλο­ξε­νίας σε Αττική και Θεσ­σα­λο­νίκη (εκτός του πολε­ο­δο­μι­κού ιστού της πόλης) για 20.000 πρό­σφυ­γες συνο­λικά. Σύμφωνα με κορυ­φαίο κυβερ­νη­τικό αξιω­μα­τούχο, η λύση που προ­κρί­νε­ται είναι να μην ανα­πτυ­χθούν δύο μεγάλες δομές των 10.000 ατόμων αλλά περισ­σό­τε­ρες και μικρό­τε­ρες -για παρά­δειγμα των 2.000 με 3.000 ατόμων- ώστε να μη δημιουρ­γη­θούν γκέτο.

Σε αυτά τα κέντρα θα μένουν πρό­σφυ­γες που θα περι­μέ­νουν τη δια­δι­κα­σία της μετε­γκα­τά­στα­σης σε άλλες χώρες της ΕΕ και γι’ αυτό η παρα­μονή τους εκτι­μά­ται πως δεν θα υπερ­βαί­νει τους δύο μήνες. Πλη­ρο­φο­ρίες δεν απο­κλεί­ουν το ενδε­χό­μενο να δημιουρ­γη­θούν με την τοπο­θέ­τηση λυό­με­νων οικί­σκων σε ανοι­χτούς χώρους.

Σε κάθε περί­πτωση το μεγάλο ζητού­μενο για την κυβέρ­νηση είναι πως απέφυγε τη δημιουρ­γία ενός «υπερ­στρα­το­πέ­δου» προ­σφύ­γων -όπως ζητού­σαν οι Ευρω­παίοι εταίροι-, δυνα­μι­κό­τη­τας 50.000 θέσεων στην ενδο­χώρα, κάτι που θα δημιουρ­γούσε μεγα­λύ­τερα προ­βλή­ματα από αυτά που θα έλυνε, σύμφωνα με την ελλη­νική πλευρά.

Αντ’ αυτού, η Ελλάδα πήρε τη συναί­νεση των Ευρω­παίων εταίρων για ένα πρό­γραμμα 20.000 επι­δο­τού­με­νων θέσεων σε ενοι­κια­ζό­μενα δια­με­ρί­σματα, που θα το «τρέξει» η Υπατη Αρμο­στεία του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες, η οποία έχει άλλωστε και την τεχνο­γνω­σία από αντί­στοιχα τέτοια προ­γράμ­ματα σε άλλες χώρες.

Κορυ­φαίοι κυβερ­νη­τι­κοί παρά­γο­ντες επι­ση­μαί­νουν πως το επίδομα ενοι­κίου για μια 4μελή οικο­γέ­νεια προ­σφύ­γων ανα­μέ­νε­ται να φτάνει στα 400 ευρώ τον μήνα. Το πρό­γραμμα θα αφορά κενά δια­με­ρί­σματα αλλά και ανά­δο­χες οικο­γέ­νειες (οικο­γέ­νειες υπο­δο­χής) που επι­θυ­μούν να φιλο­ξε­νή­σουν πρό­σφυ­γες στο σπίτι τους και θα χρη­μα­το­δο­τη­θεί από κοι­νο­τικά κον­δύ­λια και τον ΟΗΕ.

Προ­τε­ραιό­τητα στους ευά­λω­τους

Θεω­ρεί­ται βέβαιο πως θα έχουν προ­τε­ραιό­τητα οι ευά­λω­τες ομάδες, ενώ η φιλο­ξε­νία θα είναι προ­σω­ρινή, καθώς το πρό­γραμμα εντάσ­σε­ται στη δια­δι­κα­σία της μετε­γκα­τά­στα­σης σε άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες. Κυβερ­νη­τι­κές πηγές εκτι­μούν πως το μέτρο επι­τρέ­πει τη φιλο­ξε­νία των προ­σφύ­γων σε πολύ καλύ­τε­ρες συν­θή­κες και ταυ­τό­χρονα δίνει τη δυνα­τό­τητα ενός μικρού αλλά σημα­ντι­κού οφέλους σε ελλη­νι­κές οικο­γέ­νειες που θα επι­δο­τη­θούν.

Ανθρω­ποι με γνώση του αντι­κει­μέ­νου έλεγαν στο «Εθνος της Κυρια­κής» πως οι επι­δο­τού­με­νες θέσεις στα δια­με­ρί­σματα καλό είναι να χωρο­θε­τη­θούν στην Αττική, όπου εντο­πί­ζε­ται η μεγάλη συγκέ­ντρωση προ­σφύ­γων. Αυτό, ωστόσο, είναι κάτι που μένει να διευ­κρι­νι­στεί όπως επίσης και διάφορα άλλα ζητή­ματα επί της δια­δι­κα­σίας (π.χ. ο τρόπος δια­σύν­δε­σης προ­σφο­ράς και ζήτησης).

Πάντως έχουν εντο­πι­στεί, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, οι πρώτες οικο­γέ­νειες Σύρων προ­σφύ­γων που ενδέ­χε­ται να μπουν στο πρό­γραμμα και να μετε­γκα­τα­στα­θούν στο Λου­ξεμ­βούργο (μέχρι 14 Οκτω­βρίου μόνο έξι χώρες είχαν ενη­με­ρώ­σει για προ­σφε­ρό­με­νες θέσεις: Αυστρία, Γαλλία, Γερ­μα­νία, Λου­ξεμ­βούργο, Ισπανία και Σουηδία), ενώ ανα­μέ­νο­νται και τα απα­ραί­τητα κοι­νο­τικά κον­δύ­λια για τις δομές του προ­γράμ­μα­τος. Καλά πλη­ρο­φο­ρη­μέ­νες πηγές ανα­φέ­ρουν πως αυτήν τη στιγμή, μεταξύ των προ­σφύ­γων που μπορούν να εντα­χθούν στο πρό­γραμμα της μετε­γκα­τά­στα­σης επι­κρα­τεί ακόμη φόβος για το τι θα συμβεί.

Δεν είναι λίγοι δηλαδή όσοι φοβού­νται μήπως κατα­λή­ξουν σε κάποιο «στρα­τό­πεδο» γι’ αυτό και χρειά­ζε­ται σχετική ενη­με­ρω­τική εκστρα­τεία. Στο μεταξύ, ο αν. υπουρ­γός Μετα­να­στευ­τι­κής Πολι­τι­κής, Γιάννης Μου­ζά­λας, ξεκινά κύκλο επαφών με τους αρχη­γούς των πολι­τι­κών κομ­μά­των για να τους ενη­με­ρώ­σει για τις απο­φά­σεις της άτυπης Συνόδου Κορυφής και για την ανάγκη της άμεσης ενερ­γο­ποί­η­σης της συμ­φω­νίας της ΕΕ με την Τουρκία, με στόχο να επι­διώ­ξει συν­θή­κες συναί­νε­σης για το τερά­στιο ζήτημα του προ­σφυ­γι­κού.

Οι ροές πάντως δεν πρό­κει­ται να μειω­θούν, όσο δυσχε­ραί­νει η κατά­σταση στους προ­σφυ­γι­κούς καταυ­λι­σμούς σε Τουρκία, Ιορ­δα­νία και άλλες χώρες όπου συγκε­ντρώ­νο­νται Σύροι πρό­σφυ­γες. Πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν πως τα κον­δύ­λια για τη σίτιση εκεί μειώ­νο­νται, σχολεία και βρε­φο­νη­πια­κοί σταθμοί κλεί­νουν, με απο­τέ­λε­σμα πολλοί να βλέπουν περίπου ως μονό­δρομο τον δύσκολο και για πολλούς μοιραίο δρόμο προς την Ευρώπη…

ΕΘΝΟΣ