Αποκαλύψεις Γκάλμπρεϊθ για την ομάδα Βαρουφάκη-Από το σχέδιο άμυνας στο plan B

Ποιος φοβάται τον Γιάνη Βαρου­φάκη;

Πιθα­νό­τατα αυτός θα ήταν ο τίτλος που θα έδινε ο ίδιος στoν σάλο που έχουν προ­κα­λέ­σει οι ανα­ρίθ­μη­τες απο­κα­λύ­ψεις στις οποίες έχει προβεί από τότε που παραι­τή­θηκε προ τεσ­σά­ρων εβδο­μά­δων. Πεπει­σμέ­νος για την τερά­στια σημασία του έργου του, σίγου­ρος ότι είναι τέτοιων ιστο­ρι­κών απε­λευ­θε­ρω­τι­κών δια­στά­σεων που έχουν ξεση­κω­θεί θεοί και δαί­μο­νες από όλη τη γη για να τον στα­μα­τή­σουν (βλέπε την ανα­κοί­νωση περί της πεντά­μη­νης δια­πραγ­μά­τευ­σης «που συνε­τά­ραξε την Ευρώπη» και «άλλαξε τους όρους του δημό­σιου δια­λό­γου στην ευρω­παϊκή ήπειρο»), ο κ. Βαρου­φά­κης μιλάει τώρα για μία ευρεία συνω­μο­σία ενα­ντίον του. Σκοπός της; «Να κατα­γρα­φεί η περί­ο­δος Ιανουα­ρίου – Ιουλίου ως ένα μέγα “λάθος”, ή ακόμα “καλύ­τερα” να ποι­νι­κο­ποι­η­θεί» η σκληρή δια­πραγ­μά­τευση της κυβέρ­νη­σης της Αρι­στε­ράς, που «έδωσε ξανά αξιο­πρέ­πεια στον ελλη­νικό λαό».

Οι επι­κρι­τές του βλέπουν κάπως δια­φο­ρε­τικά τα πράγ­ματα. «Το μυστικό plan Β είναι πρα­ξι­κό­πημα», δήλωσε την Πέμπτη ένας εξ αυτών. Ενας άλλος, την Τετάρτη, μιλούσε για «λαθρο­χει­ρία εκ του ασφα­λούς» όσων ψήφισαν «όχι» στα προ­α­παι­τού­μενα μέτρα που προ­έ­κυ­ψαν από τη συμ­φω­νία της 13ης Ιουλίου. Δεν πρό­κει­ται για αρθρο­γρά­φους της «Κ». Ο πρώτος είναι ο Νίκος Φίλης, κοι­νο­βου­λευ­τι­κός εκπρό­σω­πος του ΣΥΡΙΖΑ. Ο δεύ­τε­ρος είναι ο πρω­θυ­πουρ­γός, στη δίωρη συνέ­ντευξή του «Στο Κόκκινο». Εστω κι αν την Παρα­σκευή έσπευσε να τον καλύψει.

Υπό νέο φως

Αλλοι ενδια­φέ­ρο­νται για τις ποι­νι­κές προ­ε­κτά­σεις του σχεδίου για hacking της βάσης δεδο­μέ­νων της –ελεγ­χό­με­νης από την τρόικα, κατά τον κ. Βαρου­φάκη– Γενικής Γραμ­μα­τείας Δημο­σίων Εσόδων. Ο σκοπός της ιδιο­φυούς αυτής ιδέας –στην οποία ο πρώην υπουρ­γός ενέ­πλεξε τον «παιδικό φίλο» του, γ.γ. Πλη­ρο­φο­ρια­κών Συστη­μά­των Μ. Χατζη­θε­ο­δώ­ρου– ήταν η δημιουρ­γία ενός παράλ­λη­λου συστή­μα­τος πλη­ρω­μών, που θα μπο­ρούσε να μετα­τρα­πεί με συνο­πτι­κές δια­δι­κα­σίες από ευρώ σε δραχμές.

Αλλοι πάλι ανα­ρω­τιού­νται για το αν υπήρχε κάποιο σκο­τεινό σχέδιο εξαρχής. Διε­ρω­τώ­νται τι είδους οδηγίες έλαβε ο κ. Βαρου­φά­κης από τον κ. Τσίπρα, είτε τον Δεκέμ­βριο (όπως είπε στην περί­φημη τηλε­διά­σκεψη που απο­κά­λυψε η «Κ»), είτε στις 29 Ιανουα­ρίου (όπως είχε δηλώσει σε συνέ­ντευξή του στο ελλη­νικό ραδιό­φωνο), σχετικά με την κατάρ­τιση σχεδίων ετοι­μό­τη­τας για πιθανό Grexit. Εξε­τά­ζουν υπό νέο φως, γεμάτο σκιές, την επιμονή σε μία αδιέ­ξοδη δια­πραγ­μα­τευ­τική στρα­τη­γική, που φανερά εξόρ­γιζε τους πιστω­τές της χώρας και επέ­τρεπε να κερ­δί­ζει έδαφος στις τάξεις τους η σκληρή γραμμή Σόιμπλε, η οποία τη διετία 2013-14 είχε περάσει σαφώς στο περι­θώ­ριο της ευρω­παϊ­κής συζή­τη­σης για την Ελλάδα. Και κατα­λή­γουν στις κρί­σι­μες μέρες του δημο­ψη­φί­σμα­τος, όταν ο κ. Βαρου­φά­κης επι­χεί­ρησε να πείσει τον Αλέξη Τσίπρα να απα­ντή­σει στη μη αύξηση του ELA με την ενερ­γο­ποί­ηση του συστή­μα­τος παράλ­λη­λων πλη­ρω­μών, τη στάση πλη­ρω­μών προς την ΕΚΤ (στο ομόλογο που έληγε στις 20 Ιουλίου) και την εθνι­κο­ποί­ηση της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος. Το τρί­πτυχο αυτό είναι φανερό ότι θα οδη­γούσε στην αποκοπή της χώρας από το ευρω­παϊκό σύστημα πλη­ρω­μών, το Target 2, και θα καθι­στούσε ανα­πό­φευ­κτη την επι­στροφή στη δραχμή.

Πολε­μι­κές ασκή­σεις επί χάρτου

Η συγκρου­σιακή φύση του κ. Βαρου­φάκη φανε­ρώ­νε­ται, μεταξύ άλλων, από τις συνε­χείς του ανα­φο­ρές στη δια­πραγ­μά­τευση με τους πιστω­τές της Ελλάδας ως «πόλεμο». Την ίδια μετα­φορά –του «πολε­μι­κού συμ­βου­λίου»– χρη­σι­μο­ποί­ησε για να περι­γρά­ψει τη μικρή ομάδα που σύστησε στο υπουρ­γείο για τη μελέτη των προ­κλή­σεων που θα παρου­σί­αζε ένα ενδε­χό­μενο Grexit.

Ο Τζέιμς Κ. Γκάλ­μπρεϊθ, στενός φίλος του πρώην υπουρ­γού και συνά­δελ­φός του στο Πανε­πι­στή­μιο του Τέξας στο Οστιν, που ανέλαβε ρόλο συντο­νι­στή της μικρής ομάδας, περι­γρά­φει πιο ουδέ­τερα το εγχεί­ρημα – μιλάει για «ομάδα εργα­σίας». «Η δουλειά μας ξεκί­νησε στα τέλη Μαρτίου. Εγώ, ως καθη­γη­τής πλήρους απα­σχό­λη­σης, είχα χρόνο να ασχο­λού­μαι με αυτά τα ζητή­ματα μόνο στις ελεύ­θε­ρές μου ώρες, όπου τύχαινε να βρί­σκο­μαι» λέει στην «Κ» ο προ­ο­δευ­τι­κός Αμε­ρι­κα­νός οικο­νο­μο­λό­γος, γιος του σπου­δαίου Τζον Κ. Γκάλ­μπρεϊθ.

Οπως ανέφερε την περα­σμένη εβδο­μάδα ρεπορ­τάζ του Politico Europe, τα μέλη της ομάδας Grexit επι­κοι­νω­νού­σαν με κρυ­πτο­γρα­φη­μένα email και, όταν συνα­ντιού­νταν διά ζώσης, φρό­ντι­ζαν να το κάνουν μακριά από κυβερ­νη­τικά κτίρια. «Εντο­πί­σαμε πολλά πιθανά προ­βλή­ματα» λέει στην «Κ» ο κ. Γκάλ­μπρεϊθ σχετικά με τη δια­χεί­ριση της μετά­βα­σης σε νέο νόμισμα. «Το μετα­βα­τικό ζήτημα που με απα­σχό­λησε εμένα περισ­σό­τερο αφο­ρούσε τους ηλι­κιω­μέ­νους. Οπως ανα­δει­κνύ­ε­ται από την εμπει­ρία των συντα­ξιού­χων υπό το καθε­στώς του περιο­ρι­σμού στην κίνηση κεφα­λαίων, οποια­δή­ποτε δια­τά­ραξη του συστή­μα­τος πλη­ρω­μών πλήττει δυσα­νά­λογα αυτήν την κοι­νω­νική ομάδα». Πάντως, όπως εξηγεί, «δεν επι­φορ­τι­στή­καμε με την απο­στολή να κρί­νουμε αν ένα σχέδιο εξόδου θα μπο­ρούσε να “πετύχει”. Ούτε συμ­με­τεί­χαμε ποτέ σε συζη­τή­σεις πολι­τι­κής για το αν πρέπει να επι­χει­ρη­θεί».

Κατά τη διάρ­κεια αυτής της περιό­δου, ώς τις αρχές Μαΐου, όταν ολο­κλή­ρωσε το έργο της, σύμφωνα με τον καθη­γητή του Πανε­πι­στη­μίου του Τέξας, δεν υπήρξε επι­κοι­νω­νία μεταξύ της ομάδας και του Αλέξη Τσίπρα.

«Τον πρω­θυ­πουργό δεν τον είδα ξανά μετά τις πρώτες εβδο­μά­δες της νέας κυβέρ­νη­σης» δηλώνει στην «Κ». Με το πέρας των εργα­σιών, «κάναμε μία περί­ληψη των συμπε­ρα­σμά­των μας και την παρου­σιά­σαμε στον υπουργό Οικο­νο­μι­κών», λέει, δηλώ­νο­ντας άγνοια για το αν εκείνος στη συνέ­χεια παρου­σί­ασε τα συμπε­ρά­σματα στον κ. Τσίπρα.

Η έμπνευση για την ηλε­κτρο­νική εισβολή στα δεδο­μένα της ΓΓΔΕ δεν προ­έ­κυψε από τις δια­βου­λεύ­σεις της «ομάδας εργα­σίας», όπως έχει δηλώσει επα­νει­λημ­μέ­νως ο κ. Γκάλ­μπρεϊθ. Οπως διευ­κρι­νί­ζει στην «Κ», το παράλ­ληλο σύστημα πλη­ρω­μών «δεν έχει καμία σχέση με την έξοδο από το ευρώ. Θα ήταν απλά ένας απο­τε­λε­σμα­τι­κός τρόπος να συμ­ψη­φι­σθούν τα χρέη μεταξύ του κράτους και όσων συναλ­λάσ­σο­νται με αυτό».

Ο ίδιος ο κ. Βαρου­φά­κης, σε ανα­κοί­νωσή του μετά το δημο­σί­ευμα της «Κ» (27.7), παρέ­πεμψε σε δήλωσή του στις αρχές Μαρτίου (περί πει­ρα­μα­τι­σμών της ΓΓΠΣ για ανα­βάθ­μιση του taxisnet σε «ένα σύστημα πλη­ρω­μών και προς τρίτους, ένα σύστημα το οποίο […] ελα­χι­στο­ποιεί τις ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές του Δημο­σίου προς τους πολίτες και προς τις επι­χει­ρή­σεις») για να απο­δεί­ξει την αθώα φύση του σχεδίου του.

Ωστόσο, το εγχεί­ρημα αυτό περι­γρά­φε­ται πολύ δια­φο­ρε­τικά στην περι­βό­ητη τηλε­διά­σκεψη της 16ης Ιουλίου. Το σχέδιο, που ο ίδιος απο­κα­λεί «plan B», είχε «λίγο-πολύ ολο­κλη­ρω­θεί», λέει στα hedge funds – «η δυσκο­λία ήταν να προ­χω­ρή­σουμε από τους πέντε ανθρώ­πους, που το σχε­δί­α­ζαν, στους χίλιους που θα το υλο­ποιού­σαν». Και στη συνέ­χεια: «Αυτό το σχέδιο ανα­πτύ­χθηκε πολύ καλά και θα έκανε μεγάλη διαφορά, επειδή πολύ γρήγορα θα μπο­ρού­σαμε να το επε­κτεί­νουμε, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας εφαρ­μο­γές σε smartphones (apps) και θα μπο­ρούσε να εξε­λι­χθεί σε ένα παράλ­ληλο σύστημα σε λει­τουρ­γία, το οποίο θα ήταν μεν προσ­διο­ρι­σμένο σε ευρώ, αλλά με μία κίνηση θα μπο­ρούσε να μετα­τρα­πεί και σε μια νέα δραχμή».

Μέρες δημο­ψη­φί­σμα­τος

Εκτός από τον εαυτό του, ο κ. Βαρου­φά­κης δια­ψεύ­δει και τον καλό του φίλο από το Τέξας με την ανα­κοί­νωση της 27ης Ιουλίου, αφού δηλώνει ότι το «πολε­μικό συμ­βού­λιο» του Grexit συνέ­χισε να λει­τουρ­γεί έως «την ημέρα του δημο­ψη­φί­σμα­τος». Ο κ. Γκάλ­μπρεϊθ, σε σχετική ερώτηση της «Κ», δηλώνει με σαφή­νεια ότι ο κ. Βαρου­φά­κης δεν συμ­βου­λεύ­τηκε την ομάδα πριν ειση­γη­θεί το ριζο­σπα­στικό τρί­πτυχο προ­τά­σεων στον πρω­θυ­πουργό τις ώρες πριν απο­φα­σι­στεί η επιβολή των capital controls. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», το Σάββατο 27 Ιουνίου, ο τότε υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών έλαβε γραπτή ενη­μέ­ρωση από τη Lazard για τις βαρύ­τα­τες συνέ­πειες εθνι­κο­ποί­η­σης της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος και για τους μηχα­νι­σμούς επι­στρο­φής στη δραχμή. Προ­τί­μησε να αγνο­ή­σει τις προει­δο­ποι­ή­σεις αυτές.

«Η κυβέρ­νηση αντι­με­τώ­πιζε την επιλογή μεταξύ μιας σκληρής γραμμής και μιας στρα­τη­γι­κής υπο­χω­ρή­σεων, αμφό­τε­ρες απο­λύ­τως εντός του ευρώ», εκτιμά για τις ημέρες εκείνες ο κ. Γκάλ­μπρεϊθ. «Δεν θεωρώ όμως ότι η πιο σκληρή γραμμή θα οδη­γούσε την Ελλάδα ανα­πό­φευ­κτα εκτός ευρώ». Μόνο η στάση των γερα­κιών της ΕΚΤ την Κυριακή 28 του μηνός, όταν ο Μ. Ντράγκι με νύχια και με δόντια απέ­τρεψε την ενερ­γο­ποί­ηση εφιαλ­τι­κών σενα­ρίων (αφαί­ρεση αδειών από τις ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες ή αποκοπή από το Target-2), απο­δει­κνύει ότι αυτή η εκτί­μηση είναι επι­κίν­δυνα ρόδινη.

Καθη­με­ρινή