Ημέρα Παιδικού Βιβλίου-Παιδικό βιβλίο ως αντίδοτο του υπολογιστή. Ετσι μπορούμε να το πετύχουμε!

Υπάρ­χουν, άραγε πε­τυ­χη­μέ­νες τε­χνι­κές για να μπο­ρέ­σου­με να «τρα­βή­ξου­με» το παιδί μας από τον ηλε­κτρο­νι­κό υπο­λο­γι­στή και να πεί­σου­με να δια­βά­σει ένα βι­βλίο; Πως θα μπο­ρέ­σου­με να το προ­σελ­κύ­σου­με να βυ­θι­στεί στους «αρ­γούς χρό­νους» ενός βι­βλί­ου την ώρα που όλα κυ­λούν με αστρα­πιαί­ες τα­χύ­τη­τες στο Δια­δί­κτυο και να δο­κι­μά­σει την από­λαυ­ση της ανά­γνω­σης;

Δια­κό­σια δώ­δε­κα χρό­νια μετά τη γέν­νη­ση του με­γά­λου Δανού πα­ρα­μυ­θά, Χανς Κρί­στιαν ΄Α­ντερ­σεν το (2 Απρι­λί­ου 1805) η πρό­κλη­ση του να πεί­σου­με τα παι­διά μας να δια­βά­σουν βι­βλία – σή­με­ρα που το Δια­δί­κτυο είναι το … άλλο τους μισό – είναι με­γα­λύ­τε­ρη από ποτέ.

Το TheTOC με αφορ­μή την Πα­γκό­σμια Ημέρα Παι­δι­κού Βι­βλί­ου σή­με­ρα, Κυ­ρια­κή 2 Απρι­λί­ου, απευ­θύν­θη­κε σε μια εκ­δό­τρια, την ΄Ε­λε­να Πα­τά­κη, μια συγ­γρα­φέα και βι­βλιο­κρι­τι­κό, τη Μα­ρί­ζα Ντε­κά­στρο και μια δη­μο­σιο­γρά­φο και κρι­τι­κό βι­βλί­ου του ιστό­το­που bookpress, Ελένη Κο­ρό­βη­λα, για να μοι­ρα­στούν μαζί μας από­ψεις, συμ­βου­λές, σκέ­ψεις και τε­χνι­κές και γύρω από ένα θέμα που δεν θα έπρε­πε να μας προ­βλη­μα­τί­ζει μόνο «επε­τεια­κά»:

΄Ε­λε­να Πα­τά­κη: το διά­βα­σμα απαι­τεί να μάθει να κερ­δί­ζει το παιδί κάτι που στε­ρεί­ται, κι εμείς διαρ­κώς χά­νου­με, τον αργό χρόνο

«Για να απα­ντή­σω πολύ σύ­ντο­μα, όπως μου ζη­τή­θη­κε, θα θυ­μί­σω πως “όσα φέρ­νει μια στιγ­μή δεν τα φέρ­νει ο χρό­νος όλος.” Θέλω να πω πως δεν μπο­ρεί­τε να αλ­λά­ξε­τε ρι­ζι­κά τις συ­νή­θειες του παι­διού, μπο­ρεί­τε όμως να κερ­δί­σε­τε στα ση­μεία. Αν νιώ­σει το παιδί πως όταν εσείς δια­βά­ζε­τε δεν το κά­νε­τε επει­δή πρέ­πει, αλλά επει­δή το αγα­πά­τε, σας εν­θου­σιά­ζει, σας γε­μί­ζει, θα κα­τα­γρα­φεί μέσα του ένα βίωμα που την κα­τάλ­λη­λη ώρα μπο­ρεί να εξε­λι­χτεί σε δική του συ­νή­θεια. Θα βοη­θή­σει αν κα­τα­φέ­ρε­τε με ήπιο τρόπο, έμ­με­σα, με κά­ποιες καλές αφορ­μές να του δεί­ξε­τε και τον τρόπο. Να θυ­μά­στε πως το διά­βα­σμα απαι­τεί να μάθει να κερ­δί­ζει το παιδί κάτι που στε­ρεί­ται έντο­να, τον αργό χρόνο. Κάτι που και εμείς οι ενή­λι­κες όλο και πιο πολύ χά­νου­με. Μυ­ή­στε το λοι­πόν στον αργό χρόνο γιατί εκεί είναι που κερ­δί­ζουν τα ηλε­κτρο­νι­κά, δια­δρα­στι­κά παι­χνί­δια. Σε 30″ έχει δει πολ­λα­πλά­σια από όσα μπο­ρεί να δια­βά­σει (συχνά κο­πιά­ζο­ντας). Εσείς που ξέ­ρε­τε πως το διά­βα­σμα είναι μια δια­δι­κα­σία αργής καύ­σης, φαι­νο­με­νι­κά μο­να­χι­κή, αλλά ου­σια­στι­κά τα­ξι­διά­ρι­κη, ένα άνοιγ­μα στον κόσμο χωρίς προη­γού­με­νο, φρο­ντί­στε στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά σας να δη­μιουρ­γεί­τε συν­θή­κες που ευ­νο­ούν τον ελεύ­θε­ρο πει­ρα­μα­τι­σμό του παι­διού σας με το διά­βα­σμα.

Αν έχετε μια ποι­κι­λία βι­βλί­ων δια­θέ­σι­μα, αν δεν το κα­τα­κρί­νε­τε επει­δή κά­ποιο ανά­γνω­σμα δεν του αρέ­σει, αν του δια­βά­ζε­τε εσείς με αγάπη και καλή διά­θε­ση, αν του λέτε πα­ρα­μύ­θια και του δι­η­γεί­στε ιστο­ρί­ες, αν συ­ζη­τά­τε για τα αγα­πη­μέ­να σας βι­βλία με τους φί­λους σας, δεν μπο­ρεί, θα σας αντι­γρά­ψει κά­ποια στιγ­μή, γιατί θα του έχει γίνει ανά­γκη.

Επο­μέ­νως, όσοι έχετε παι­διά, ας έχετε τον νου σας: μπο­ρεί να μη θέλει συ­μπαί­κτες το διά­βα­σμα, αλλά αυτό δεν ση­μαί­νει πως δεν θέλει συ­νο­δοι­πό­ρους. Και σε μικρή ηλι­κία το παιδί χρειά­ζε­ται έναν μέ­ντο­ρα για να βρει τον δρόμο του ανά­με­σα στις σε­λί­δες. Αν αυτός δεν μπο­ρεί να είναι κά­ποιος από τους γο­νείς, τότε ανα­ζη­τή­στε τον ανά­με­σα στο φι­λι­κό σας πε­ρι­βάλ­λον, στο σχο­λείο, στο βι­βλιο­πω­λείο ή στη βι­βλιο­θή­κη της γει­το­νιάς σας (αν είστε τυ­χε­ροί)». (Ελενα Πα­τά­κη, εκ­δό­τρια)

Μα­ρί­ζα Ντε­κά­στρο: Πώς θα σπρώ­ξουν τα παι­διά τους στο διά­βα­σμα γο­νείς που δεν δια­βά­ζουν;

«Δεν είναι ζή­τη­μα πει­θούς το αν τα παι­διά θα δια­βά­σουν και πόσα βι­βλία. Είναι τι πα­ρα­στά­σεις έχουν. Κι ας ξε­κι­νή­σου­με από την κακή ποιό­τη­τα των σχο­λι­κών βι­βλί­ων. Η φτή­νια στο χαρτί, το layout, η χάλια ει­κο­νο­γρά­φη­ση, τα στε­γνά κεί­με­να, τα απω­θούν από το “αντι­κεί­με­νο” που τα συ­ντρο­φεύ­ει στα 12 χρό­νια του σχο­λεί­ου. Έπει­τα πρέ­πει να ανα­ρω­τη­θού­με αν στις οι­κο­γέ­νειες υπάρ­χει ‘ανα­γνω­στι­κή συ­νή­θεια’. Πώς θα σπρώ­ξουν τα παι­διά τους στο διά­βα­σμα γο­νείς που δεν δια­βά­ζουν; Δεν αρκεί να λέμε ότι το διά­βα­σμα είναι καλό! Ας κα­τα­λά­βου­με πως το διά­βα­σμα δεν έχει ηθική διά­στα­ση, αλλά κα­λύ­πτει, ανά­με­σα σε άλλες ανά­γκες, και την ψυ­χα­γω­γία, όπως κα­λύ­πτουν και τα ηλε­κτρο­νι­κά και ο υπο­λο­γι­στής που ανα­πτύσ­σουν άλλες δε­ξιό­τη­τες, κα­θό­λου αμε­λη­τέ­ες. Αν τα βι­βλία ήταν αντα­γω­νι­στι­κά, δηλ. εν­δια­φέ­ρο­ντα, πρω­τό­τυ­πα, έξυ­πνα, θα τρα­βού­σαν τα παι­διά. Όσο για τις τε­χνι­κές, θα ’λεγα ότι είναι η προ­σπά­θεια ανά­πτυ­ξης οι­κο­γε­νεια­κής ανα­γνω­στι­κής συ­νή­θειας. Τα παι­διά μι­μού­νται, θέ­λουν να κά­νουν ό,τι και οι με­γά­λοι. Αν μας βλέ­πουν να δια­βά­ζου­με, αν ψά­χνουν μαζί μας τα βι­βλία τους, αν μας ακού­νε να κου­βε­ντιά­ζου­με γι’ αυτά υπάρ­χει με­γά­λη πι­θα­νό­τη­τα να γλι­στρή­σουν γλυκά στην αγκα­λιά τους». (Μα­ρί­ζα Ντε­κά­στρο συγ­γρα­φέ­ας-κρι­τι­κός βι­βλί­ων για παι­διά)

 

Ελένη Κο­ρό­βη­λα: Μην υπο­τι­μά­τε τα κό­μικς!

«Κα­ταρ­χάς ας ξε­κι­νή­σου­με από το γε­γο­νός γιατί το παιδί δεν δια­βά­ζει βι­βλία. Εν­δε­χο­μέ­νως διότι δεν έπε­σαν στα χέρια του τα κα­τάλ­λη­λα βι­βλία που θε­μα­το­λο­γι­κά θα του κέ­ντρι­ζαν το εν­δια­φέ­ρον και θα το έκα­ναν να θέλει να βρί­σκε­ται σ’ αυτό το πε­ρι­βάλ­λον και να παίρ­νει από­λαυ­ση. Πι­θα­νώς οι γο­νείς του να έκα­ναν κά­ποιες πρό­ω­ρες επι­λο­γές ή να κα­τέ­φυ­γαν σε κλασ­σι­κά ανα­γνώ­σμα­τα που ένα ση­με­ρι­νό παιδί μπο­ρεί να μην του κε­ντρί­ζουν το εν­δια­φέ­ρον ή να μην τα βλέ­πει αρ­κε­τά αστεία – γιατί πολύ βα­σι­κό στις μι­κρές ηλι­κί­ες τα παι­διά βα­σι­κό είναι να δια­σκε­δά­ζουν.

Επί­σης μια άποψη που έχω δια­μορ­φώ­σει με την ενα­σχό­λη­ση με το παι­δι­κό βι­βλίο και τις πολ­λές κου­βέ­ντες με συγ­γρα­φείς, εκ­δό­τες κι αν­θρώ­πους που ασχο­λού­νται πολύ, είναι ότι δεν πρέ­πει να υπο­τι­μού­με τα κό­μικς, αυτή τη μορφή αφή­γη­σης που είναι πολύ οι­κεία στα παι­διά – και πολ­λές φορές οι γο­νείς λένε “Μα μόνο Μίκυ Μάους δια­βά­ζεις;” Ναι, να δια­βά­ζει μόνο Μίκυ Μάους! Γιατί το παιδί εξοι­κειώ­νε­ται με την ανα­γνω­στι­κή εμπει­ρία, του γί­νε­ται κάτι αγα­πη­τό, κι ευ­χά­ρι­στο, θα κα­τα­φύ­γει σ’ αυτό και μόνο του και σιγά – σιγά θα χτί­σει πάνω σ’ αυτό.

Στην Αθήνα και σ’ όλη την υπό­λοι­πη Ελ­λά­δα γί­νο­νται πολύ ωραί­ες πα­ρου­σιά­σεις που είναι συ­νή­θως μια ολό­κλη­ρη πα­ρά­στα­ση – τα παι­διά μπο­ρούν να το δουν σαν παι­χνί­δι. Επί­σης υπάρ­χουν πολ­λές βι­βλιο­θή­κες που θα μπο­ρού­σα­τε να επι­σκε­φθεί­τε με τα παι­διά σας. Να ξέ­ρε­τε ότι δεν πρέ­πει να ενο­χο­ποι­η­θούν οι γο­νείς, αλλά όπως όλοι ξέ­ρου­με, παί­ζουν ρόλο και οι συ­νή­θειες στο σπίτι. Κάτι το οποίο καλ­λιερ­γεί­ται στα παι­διά από το σχο­λείο αλλά κυ­ρί­ως από τους γο­νείς τους είναι ότι το βι­βλίο απο­τε­λεί μια πηγή γνώ­σης και δεν μπο­ρεί να τα ξέ­ρου­με και τα μα­θαί­νου­με όλα επει­δή τα εί­δα­με στην τη­λε­ό­ρα­ση και τα ακού­σα­με στο Δια­δί­κτυο. Αν η πηγή ενη­μέ­ρω­σης του γο­νιού είναι το Facebook, δύ­σκο­λα θα πεί­σου­με το παιδί ότι πολύ πιο σφαι­ρι­κή ενη­μέ­ρω­ση θα έχει για την κρίση, για το τι πήγε στρα­βά, για την ιστο­ρία και άλλες τόσες γνω­στι­κές πε­ριο­χές ανα­ζη­τώ­ντας τις πηγές που απο­τυ­πώ­νο­νται συ­νή­θως στα βι­βλία».(Ελένη Κο­ρό­βη­λα. Δη­μο­σιο­γρά­φος, υπεύ­θυ­νη για τον ιστό­το­πο bookpress.gr).

thetoc.gr