Παγκόσμια Ημέρα κατά του Παιδικού Καρκίνου: Τι προκαλεί καρκίνο στα παιδιά;

Ο καρ­κί­νος της παι­δι­κής ηλικίας μπορεί να ιαθεί. Τα παιδιά και οι έφηβοι μπορούν να νική­σουν τον καρκίνο με έγκαιρη διά­γνωση, εξει­δι­κευ­μένη θερα­πεία, φρο­ντίδα και υπο­στή­ριξη.

Η 15η Φεβρουα­ρίου κάθε έτους έχει καθιε­ρω­θεί ως η Παγκό­σμια Ημέρα κατά του Παι­δι­κού Καρ­κί­νου τιμώ­ντας όλα τα παιδιά και τις οικο­γέ­νειές τους που βιώνουν τις επι­πτώ­σεις της νόσου, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας τον πόνο και τις δυσκο­λίες τους, και ευαι­σθη­το­ποιώ­ντας την παγκό­σμια κοι­νό­τητα.

Σύμφωνα με τον Παγκό­σμιο Οργα­νι­σμό Υγείας (ΠΟΥ), υπο­λο­γί­ζε­ται ότι 400.000 παιδιά και έφηβοι ηλικίας 0-19 ετών δια­γι­γνώ­σκο­νται με κάποια μορφή καρ­κί­νου ετησίως. Σε χώρες υψηλού εισο­δή­μα­τος, όπου ολο­κλη­ρω­μέ­νες υπη­ρε­σίες φρο­ντί­δας υγείας είναι γενικά προ­σβά­σι­μες, πάνω από το 80% των παιδιών με καρκίνο θερα­πεύ­ο­νται σε αντί­θεση με χώρες χαμηλού και μεσαίου εισο­δή­μα­τος, όπου θερα­πεύ­ο­νται λιγό­τερο από το 30%.  Το Ευρω­παϊκό παράρ­τημα του Childhood Cancer International (CCI) εκτιμά ότι 5.000 παιδιά έως 15 χρονών νοσούν κάθε χρόνο στην Ευρώπη ενώ πάνω από 500.000 άτομα έχουν επι­βιώ­σει από τον καρκίνο της παι­δι­κής ηλικίας.

Με αφορμή την Παγκό­σμια Ημέρα για τον Καρκίνο της Παι­δι­κής Ηλικίας, ο Σύλ­λο­γος Γονέων Παιδιών με Νεο­πλα­σμα­τική Ασθέ­νεια “Φλόγα”, θυμίζει ότι είναι μια “ημέρα αγάπης για να τιμή­σουμε τη γεν­ναιό­τητα και το κου­ρά­γιο των παιδιών που αντι­με­τω­πί­ζουν τώρα τον καρκίνο, των παιδιών που έχουν απο­θε­ρα­πευ­τεί και των παιδιών που δεν είναι πια κοντά μας”.

Στα­τι­στικά στοι­χεία

Στην Ελλάδα, το 2020, ο  o ετήσιος αριθμός νέων περι­στα­τι­κών σε παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών ήταν 16 ανά 100.000 άτομα, τιμή που είναι ελαφρώς υψη­λό­τερη από τον μέσο όρο της ΕΕ (15 ανά 100.000 άτομα) (Πηγή: Ευρω­παϊκό Μητρώο Ανι­σο­τή­των, ΟΟΣΑ & ΕΕ). Οι λευ­χαι­μίες (6,3/100.000), οι καρ­κί­νοι εγκεφάλου-κεντρικού νευ­ρι­κού συστή­μα­τος (3,2/100.000), τα μη-Hodgkin λεμ­φώ­ματα (1,3/100.000), οι νεφρι­κοί όγκοι (0,8/100.000), και το λέμφωμα Hodgkin (0,7/100.000) απο­τέ­λε­σαν τους συχνό­τε­ρους τύπους παι­δι­κών καρ­κί­νων στην Ελλάδα το 2020 σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις του Παγκό­σμιου Παρα­τη­ρη­τη­ρίου Καρ­κί­νου (Global Cancer Observatory) του ΠΟΥ και του Διε­θνούς Οργα­νι­σμού Ερευνών για τον Καρκίνο.

15.000 παιδιά έως 15 χρονών νοσούν κάθε χρόνο στην Ευρώπη.

350 παιδιά έως 15 χρονών νοσούν κάθε χρόνο στην Ελλάδα.

Πάνω από 500.000 άτομα στην Ευρώπη έχουν επι­βιώ­σει από τον καρκίνο της παι­δι­κής ηλικίας.

Τα 2/3 όσων έχουν ιαθεί αντι­με­τω­πί­ζουν μακρο­πρό­θε­σμες παρε­νέρ­γειες από τις βαριές θερα­πείες που επη­ρε­ά­ζουν την καθη­με­ρι­νό­τητά τους.

1 παιδί κάθε 600 γεν­νή­σεις θα ανα­πτύ­ξει καρκίνο πριν τα 20 του χρόνια.

Το 80% των παιδιών που νοσούν από καρκίνο στις ανε­πτυγ­μέ­νες χώρες θερα­πεύ­ε­ται. Στις ανα­πτυσ­σό­με­νες χώρες, μόλις το 20% των παιδιών θερα­πεύ­ε­ται.

Πηγή: Στοι­χεία 2019, CCI Europe

Δεν υπάρ­χουν συγκε­κρι­μένα αίτια

Σε αντί­θεση με αυτούς των ενη­λί­κων, οι παι­δι­κοί καρ­κί­νοι στη συντρι­πτική τους πλειο­ψη­φία δεν μπορούν να απο­δο­θούν σε συγκε­κρι­μένα αίτια. Παρά την πληθώρα μελετών για τον εντο­πι­σμό των αιτιο­λο­γι­κών παρα­γό­ντων του παι­δι­κού καρ­κί­νου, για ελά­χι­στους τύπους εξ αυτών η εκδή­λωση συσχε­τί­στηκε ή απο­δό­θηκε ευθέως με συγκε­κρι­μέ­νους περι­βαλ­λο­ντι­κούς παρά­γο­ντες ή συνή­θειες του τρόπου ζωής. Όσον αφορά δε στη κλη­ρο­νο­μι­κό­τητα, με βάση τα τρέ­χο­ντα επι­δη­μιο­λο­γικά δεδο­μένα μόνο το 10% περίπου όλων των παιδιών με καρκίνο φαί­νε­ται να είχε προ­διά­θεση λόγω γενε­τι­κών παρα­γό­ντων. Ορι­σμέ­νες χρόνιες λοι­μώ­ξεις, όπως οι λοι­μώ­ξεις από τους ιούς HIV ή Epstein-Barr και η ελο­νο­σία απο­τε­λούν παρά­γο­ντες κιν­δύ­νου για παιδικό καρκίνο, ιδιαί­τερα στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισο­δή­μα­τος.

Έγκαιρη διά­γνωση και θερα­πεία

Ενώ είναι δύσκολο να προ­λη­φθεί ο παι­δι­κός καρ­κί­νος, η έγκαιρη διά­γνωση, θερα­πεία, φρο­ντίδα και υπο­στή­ριξη των παιδιών με καρκίνο έχει οδη­γή­σει σε σημα­ντική αύξηση του ποσο­στού επι­βί­ω­σης των παιδιών αυτών, ειδι­κό­τερα σε χώρες υψηλού εισο­δή­μα­τος. Όπως συμ­βαί­νει με τις νεο­πλα­σίες στους ενή­λι­κες, έτσι και ο καρ­κί­νος της παι­δι­κής ηλικίας αφορά και στα δύο φύλα και μπορεί να εντο­πι­στεί σε οποιο­δή­ποτε μέρος του σώματος. Γονείς/κηδε­μό­νες και επαγ­γελ­μα­τίες υγείας μπορούν να ανι­χνεύ­σουν ύποπτα συμ­πτώ­ματα όπως:

πυρετός χωρίς εστία λοί­μω­ξης που επι­μέ­νει ή που αντα­πο­κρί­νε­ται στα αντι­πυ­ρε­τικά και επα­νεμ­φα­νί­ζε­ται

σοβαροί και επί­μο­νοι πονο­κέ­φα­λοι

έμετοι (ιδιαί­τερα πρωινοί)

αλλαγή συμπε­ρι­φο­ράς

σπασμοί

αιφ­νί­διος στρα­βι­σμός

διό­γκωση ή πτώση βλε­φά­ρων

μελα­νιές

πόνος στα οστά

δυσκο­λία στο βάδισμα

ανο­ρε­ξία

απώλεια βάρους

κακο­δια­θε­σία

Υπάρ­χουν απο­τε­λε­σμα­τι­κές θερα­πείες συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της χει­ρουρ­γι­κής επέμ­βα­σης, της χημειο­θε­ρα­πείας, της ακτι­νο­θε­ρα­πείας και συν­δυα­σμού αυτών καθώς και μέθοδοι δια­χεί­ρι­σης που έχουν αυξήσει σημα­ντικά το ποσοστό επι­βί­ω­σης. Όταν εντο­πι­στεί και δια­γνω­στεί έγκαιρα, ο καρ­κί­νος είναι πιο πιθανό να αντα­πο­κρι­θεί στη θερα­πεία που μπορεί να είναι λιγό­τερο εντα­τική και να οδη­γή­σει σε μεγα­λύ­τερη πιθα­νό­τητα επι­βί­ω­σης με λιγό­τερη ταλαι­πω­ρία και μικρό­τερο οικο­νο­μικό κόστος.

Σκοπός της θερα­πείας του παι­δι­κού καρ­κί­νου δεν είναι μόνο η ίαση, αλλά και η δια­τή­ρηση της ποιό­τη­τας ζωής και της ψυχο­λο­γι­κής και κοι­νω­νι­κής ευεξίας των νεαρών ασθενών που δια­τα­ράσ­σε­ται από την ίδια τη νόσο αλλά και από την απώλεια του φυσιο­λο­γι­κού ρυθμού ζωής εξαι­τίας της ή εξαι­τίας των παρε­νερ­γειών από τη μακρό­χρονη θερα­πεία.

Πηγή capital.gr

Της Σοφίας Κωστάρα