Αλλάζουν το Δημόσιο 1.000 άριστοι;

Η ιδέα είναι απλή. Αφού έχουν όλα πια δο­κι­μα­στεί, αφού ο με­γά­λος ασθε­νής δεν αντα­πο­κρί­νε­ται σε καμία αγωγή, τι μένει; Η με­τα­μό­σχευ­ση. Και δη η με­τα­μό­σχευ­ση εγκε­φά­λου.

Ο ασθε­νής είναι βέ­βαια το ελ­λη­νι­κό κρά­τος, που επτά χρό­νια τώρα απο­δει­κνύ­ε­ται ανε­πί­δε­κτο με­ταρ­ρύθ­μι­σης. Το μό­σχευ­μα που θα έσπα­γε τον φαύλο κύκλο θα μπο­ρού­σε να είναι οι Ελ­λη­νες της δια­σπο­ράς. Της νέας δια­σπο­ράς. Με την κα­τάρ­τι­ση και την εμπει­ρία που έχουν απο­κτή­σει σε διε­θνείς ορ­γα­νι­σμούς, πα­νε­πι­στή­μια και επι­χει­ρή­σεις του εξω­τε­ρι­κού, θα μπο­ρού­σαν να απο­τε­λέ­σουν δύ­να­μη ανα­ζω­ο­γό­νη­σης των ελ­λη­νι­κών θε­σμών. Αρκεί κατ’ αρχήν να τους δι­νό­ταν το κί­νη­τρο.

Κάπως έτσι το συ­νέ­λα­βαν οι ερευ­νη­τές του Ιν­στι­τού­του Max Planck της Χαϊ­δελ­βέρ­γης, ο Armin von Bogdandy και ο Μι­χά­λης Ιω­αν­νί­δης. Η φόρ­μου­λα που κα­τέ­στρω­σαν προ­βλέ­πει τη «στρα­το­λό­γη­ση» στε­λε­χών για την ελ­λη­νι­κή διοί­κη­ση και τον ευ­ρύ­τε­ρο δη­μό­σιο τομέα μέσω της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής. Οι Βρυ­ξέλ­λες, με τις δια­δι­κα­σί­ες πρό­σλη­ψης και αξιο­λό­γη­σης προ­σω­πι­κού που έχουν ανα­πτύ­ξει, θα επι­λέ­ξουν 500 με 1.000 στε­λέ­χη, απο­κλει­στι­κώς Ελ­λη­νες, για θέ­σεις-κλει­διά στο ελ­λη­νι­κό κρά­τος. Ο δια­γω­νι­σμός θα είναι ανοι­κτός στους Ελ­λη­νες που ερ­γά­ζο­νται στην Ελ­λά­δα. Πρω­τί­στως όμως θα στο­χεύ­ει στην πα­λιν­νό­στη­ση του τα­λέ­ντου που έχει με­τα­να­στεύ­σει. Δη­λα­δή στην προ­σέλ­κυ­ση αν­θρώ­πων που, αν και εξοι­κειω­μέ­νοι με την ελ­λη­νι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, δεν έχουν συ­νά­φεια με την εγ­χώ­ρια διοι­κη­τι­κή και πο­λι­τι­κή κουλ­τού­ρα. Οι Βρυ­ξέλ­λες δεν θα τους προ­σλά­βουν μόνο. Θα ανα­λά­βουν, σύμ­φω­να με την πρό­τα­ση, και τη μι­σθο­δο­σία τους.

Δο­μι­κά προ­βλή­μα­τα

Η ιδέα ακού­γε­ται όντως απλή, αλλά εγεί­ρει σο­βα­ρές εν­στά­σεις που δεν πε­ριο­ρί­ζο­νται μόνο στις προ­φα­νείς νο­μι­κές και πρα­κτι­κές δυ­σκο­λί­ες. Αμ­φι­σβη­τούν και το ίδιο το σκε­πτι­κό της. Αμ­φι­σβη­τούν το κατά πόσον μπο­ρεί να απο­δώ­σει η εγκα­τά­στα­ση μιας ελίτ στην κο­ρυ­φή της διοί­κη­σης, χωρίς να έχει αλ­λά­ξει το σώμα της διοί­κη­σης. Τι θα κα­τα­φέ­ρουν τα πρό­σω­πα, αν δεν έχουν πρώτα σπά­σει οι συ­στη­μι­κές αγκυ­λώ­σεις;

«Η ελ­λη­νι­κή διοί­κη­ση δεν έχει ορ­γα­νο­γράμ­μα­τα. Εχει ανά­πο­δη πυ­ρα­μί­δα – πολλά αφε­ντι­κά και λί­γους υπαλ­λή­λους. Είναι με­ξι­κα­νι­κός στρα­τός», λέει στέ­λε­χος που συμ­με­τεί­χε στην Task Force της Κο­μι­σιόν, της ομά­δας υπό τον Χορστ Ράι­χεν­μπαχ που από το 2011 μέχρι τον Ιού­νιο του 2015 συ­νερ­γά­στη­κε με τις ελ­λη­νι­κές αρχές για να προ­ω­θή­σει διαρ­θρω­τι­κές αλ­λα­γές. «Ακόμη κι αν φέ­ρεις 500 αν­θρώ­πους, 500 δια­μά­ντια, θα είναι σαν να τα πετάς στη λάσπη», επι­ση­μαί­νει η ίδια πηγή.

Με τις δια­πι­στώ­σεις για τα δο­μι­κά προ­βλή­μα­τα της διοί­κη­σης συμ­φω­νεί και ένας από τους εμπνευ­στές της, ο Μι­χά­λης Ιω­αν­νί­δης. Στα 33 του, ο ερευ­νη­τής του Max Planck δεν έχει ερ­γα­στεί ποτέ στην Ελ­λά­δα. Ολο­κλή­ρω­σε τις σπου­δές του στο εξω­τε­ρι­κό και ερ­γά­ζε­ται έκτο­τε στη Γερ­μα­νία. Πε­ρι­πτώ­σεις σαν τη δική του αντι­προ­σω­πεύ­ουν το συ­νε­χώς διε­ρυ­νό­με­νο αρ­νη­τι­κό ισο­ζύ­γιο αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού με­τα­ξύ ευ­ρω­παϊ­κού Βορρά και ευ­ρω­παϊ­κού Νότου. Η Ελ­λά­δα δεν μπο­ρεί να επω­φε­λη­θεί από τις επεν­δύ­σεις της σε αν­θρώ­πι­νο κε­φά­λαιο. Χρειά­ζε­ται επει­γό­ντως κα­ταρ­τι­σμέ­νο προ­σω­πι­κό, αλλά δεν μπο­ρεί να το κρα­τή­σει. Σύμ­φω­να με τον Ιω­αν­νί­δη, «η πρό­τα­σή μας έχει και τη λο­γι­κή ότι η Ε.Ε. κα­λεί­ται να φέρει κά­ποιους πίσω, ως αντί­με­τρο στο brain drain». Πε­ντα­κό­σιοι είναι, βέ­βαια, λίγοι. Αλλά «από κάπου πρέ­πει να γίνει η αρχή», λέει.

Κα­θη­με­ρι­νή