Θυμωμένοι οι Ελληνες για την μη εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας-Ερευνα

Θυμω­μέ­νοι που δεν εφαρ­μό­ζε­ται η αντι­κα­πνι­στική νομο­θε­σία στην Ελλάδα δηλώ­νουν επτά στους δέκα πολίτες, επι­ση­μαί­νο­ντας στη συντρι­πτική πλειο­νό­τητά τους ότι αυτό που συμ­βαί­νει με το κάπνι­σμα στα κατα­στή­ματα εστί­α­σης και δια­σκέ­δα­σης απο­τε­λεί πολι­τι­σμική υπο­βάθ­μιση της χώρας. Τα παρα­πάνω συμπε­ρά­σματα προ­κύ­πτουν από τα στοι­χεία πρό­σφα­της πανελ­λα­δι­κής έρευνας σχετικά με το κάπνι­σμα στην Ελλάδα, που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε τον Ιούλιο του 2017 από την εται­ρεία ερευνών ΚΑΠΑ Research, για λογα­ρια­σμό του Ινστι­τού­του Δημό­σιας Υγείας του Αμε­ρι­κα­νι­κού Κολ­λε­γίου Ελλάδος. Από την ίδια έρευνα προ­κύ­πτει ότι ο αριθμός των καπνι­στών έχει μειωθεί κατά 27,1% στο διά­στημα περίπου μίας δεκα­ε­τίας, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και των ευκαι­ρια­κών καπνι­στών, ενώ κατα­γρά­φε­ται και μείωση κατα­νά­λω­σης τσι­γά­ρων, που από το 2007 μέχρι το 2016 φτάνει στο 49%.

Συμπε­ρα­σμα­τικά τα δεδο­μένα δεί­χνουν πως «για πρώτη φορά, το “θηρίο” του καπνί­σμα­τος που παλεύ­ουμε πολλά χρόνια, το νικάμε (πλέον), ότι το “θηρίο” άρχισε να τιθα­σεύ­ε­ται σε μια χώρα που επί δεκα­ε­τίες βρι­σκό­ταν στην κορυφή μιας αρνη­τικά φορ­τι­σμέ­νης κατά­τα­ξης της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης» σημειώ­νει ο πνευ­μο­νο­λό­γος Πανα­γιώ­της Μπε­χρά­κης, διευ­θυ­ντής του Ινστι­τού­του Δημό­σιας Υγείας και επι­κε­φα­λής των δράσεων SmokeFreeGreece, που μίλησε στο ραδιό­φωνο του Αθηναϊκού-Μακεδονικού Πρα­κτο­ρείου Ειδή­σεων «Πρα­κτο­ρείο 104,9 FM» και τόνισε πως το σημα­ντι­κό­τερο δεδο­μένο που εμφα­νί­στηκε μέσα από την έρευνα είναι πως δια­φο­ρε­τικά πλέον είναι τα ποιο­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά των αντι­δρά­σεων της ελλη­νι­κής κοι­νω­νίας.

Από την κυριαρ­χία των καπνι­στών στον «θυμό» για τα κατα­στή­ματα δια­σκέ­δα­σης

Στο πλαίσιο των δράσεων ιδιω­τι­κών πρω­το­βου­λιών ο κ. Μπε­χρά­κης εστίασε και στην «προ­σπά­θεια που γίνεται εδώ και περίπου μία δεκα­ε­τία, οργα­νω­μένη, επι­στη­μο­νική, μεθο­δευ­μένη και επίμονη, (σ.σ η αναφορά γίνεται για ιδιω­τική παρέμ­βαση με βασική χρη­μα­το­δό­τηση της είναι από το Behrakis Foundation της Βοστό­νης) στα σχολεία κυρίως», μια προ­σπά­θεια που «ανα­πτύσ­σε­ται σε περίοδο μεγα­λύ­τερη της οκτα­ε­τίας» και πρό­σφατα έχει ενι­σχυ­θεί «και από δύο προ­γράμ­ματα ΕΣΠΑ τα οποία έτρεξαν επι­τυ­χώς προς αυτή την κατεύ­θυνση».

Σύμφωνα με τον κ. Μπε­χράκη, συνο­λικά οι αντι­κα­πνι­στι­κές ενέρ­γειες έχουν, και οφεί­λουν να έχουν, ως στόχο πρω­τί­στως τους μαθητές, ενώ είναι ιδιαί­τερα θετικό το ότι έχουν «αγκα­λια­στεί πάρα πολύ από το σύνολο της εκπαι­δευ­τι­κής κοι­νό­τη­τας, τους μαθητές αλλά και τους εκπαι­δευ­τι­κούς πρω­το­βάθ­μιας και δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης». «Δεν είναι το κάπνι­σμα κάτι που θα περί­μενε κάποιος να λυθεί γυρ­νώ­ντας ένα δια­κό­πτη, κάνουμε αυτά που η επι­στήμη επι­βάλ­λει να κάνουμε» σημειώ­νει ο Έλληνας καθη­γη­τής πανε­πι­στη­μίου.

«Περίπου 70% των Ελλήνων ανα­φέ­ρουν θυμό για τη μη εφαρ­μογή της (αντι­κα­πνι­στι­κής) νομο­θε­σίας στους δημό­σιους χώρους και πάνω από το 90% των Ελλήνων πιστεύει ότι η παρέμ­βαση που γίνεται στα σχολεία καλό είναι να ενι­σχυ­θεί και να συνε­χι­στεί, καθώς το κλίμα έχει αλλάξει σημα­ντικά» σημειώ­νει ο κ. Μπε­χρά­κης, που τονίζει πως τα απο­τε­λέ­σματα των δράσεων του κρα­τι­κού μηχα­νι­σμού, αλλά και των ιδιω­τι­κών πρω­το­βου­λιών «τώρα γίνο­νται τελείως ορατά».

Το 90% των καπνι­στών παρά­γε­ται πριν τα 20 έτη

Στο μεταξύ, η ποσο­στιαία μείωση των καπνι­στών «έχει φτάσει στο 27,1% συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και των ευκαι­ρια­κών καπνι­στών» και κατα­γρά­φε­ται μείωση κατα­νά­λω­σης τσι­γά­ρων «που από το 2007 μέχρι το 2016 φτάνει στο 49%». Το πιο σημα­ντικό ως στρα­τη­γική κατεύ­θυνση είναι, σύμφωνα με τον κ. Μπε­χράκη, ότι κατα­γρά­φε­ται μείωση του καπνί­σμα­τος στις ηλικίες 16 έως 24 ετών. «Εδώ, για τη χρονική περίοδο 2009-2014, έχουμε μείωση του καπνί­σμα­τος της τάξης του 33%» τονίζει ο Έλληνας πνευ­μο­νο­λό­γος, ενώ προ­σθέ­τει πως πρό­κει­ται για θεμε­λιώ­δους σημα­σίας δεδο­μένο, καθώς το 90% των καπνι­στών «παρά­γε­ται” προ των 20 ετών (…) Το έχουμε δαμάσει το θηρίο και είναι ζήτημα χρόνου να εξε­λι­χθούν αυτές οι νέες γενιές που “παρά­γο­νται” σήμερα, να γίνουν σαρα­ντά­ρη­δες και πενη­ντά­ρη­δες και τότε θα έχουμε πολύ μεγα­λύ­τερη μείωση του καπνί­σμα­τος απ’ αυτήν που ήδη παρα­τη­ρεί­ται σήμερα» ανα­φέ­ρει.

Η ελλη­νική κοι­νω­νία άλλαξε στάση απέ­να­ντι στο κάπνι­σμα

Έτερα βασικά στοι­χεία της πρό­σφα­της έρευνας κατα­δει­κνύ­ουν ότι αυτή η μετα­βολή συνο­δεύ­ε­ται και από ποιο­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά που ανα­φέ­ρο­νται στη σημε­ρινή κοι­νω­νία, στοι­χεία αλλαγών που, κατά τον κ. Μπε­χράκη, οι επι­στή­μο­νες δεν απο­δί­δουν, απο­κλει­στικά έστω, στην κρίση. «Δεν θα ισχυ­ρι­στώ ότι η κρίση δεν παίζει ρόλο, η κρίση υπάρχει παντού, αλλά δεν μπορεί η κρίση να είναι η αιτία που προ­κά­λεσε αυτή τη μεγάλη ποιο­τική αλλαγή στον τρόπο σκέψης των Ελλήνων απέ­να­ντι στο κάπνι­σμα. Δεν είναι η κρίση που γέννησε το θυμό και την ανα­ζή­τηση των ευθυνών για τη μη εφαρ­μογή του νόμου από την Πολι­τεία» σημειώ­νει ο Έλληνας πνευ­μο­νο­λό­γος, ενώ εστιά­ζει και σε ένα ακόμη θετικό εύρημα των πρό­σφα­των ερευνών. «Και στην ηλικία άνω των 65 ετών κατα­γρά­φε­ται ποσοστό 13,5% καπνι­στών, ηλι­κιω­μέ­νοι άνθρω­ποι δηλαδή έχουν πολύ μεγάλη έφεση και τάση για διακοπή του καπνί­σμα­τος» ανα­φέ­ρει.

«Είναι δύσκολο, πράγ­ματι, να πεί­σουμε έναν 40άρη καθόλα υγιή άνθρωπο, που έχει εθιστεί στη χρήση ενός πακέτου την ημέρα, να μην καπνί­ζει, γιατί αυτός έτσι έχει μάθει να ζει, είναι εξαρ­τη­μέ­νος από το τσιγάρο όταν όμως γίνει κι αυτός εξη­ντά­ρης, αρχίσει να έχει κάποια υπέρ­ταση ή λίγο ζάχαρο, ή κάτι να του συμ­βαί­νει, τότε είναι προ­δια­τε­θει­μέ­νος να το δια­κό­ψει και βρίσκει και τη δια­δι­κα­σία της δια­κο­πής» περι­γρά­φει ο Έλληνας πνευ­μο­νο­λό­γος.