Ανατροπές στην Παιδεία: Διπλό πρόγραμμα Σπουδών στα Λύκεια

Τη θεσμο­θέ­τηση του International Baccalaureate (ΙΒ) στα δημόσια λύκεια, όπως άλλωστε συμ­βαί­νει σε κάποια ιδιω­τικά, αλλά και εισα­γωγή χωρίς εξε­τά­σεις στα Πανε­πι­στή­μια προ­τεί­νει η Επι­τροπή Εθνικού Δια­λό­γου για την Παιδεία, υπό την προ­ε­δρία Αντώνη Λιάκου.

Το ΙΒ είναι στην ουσία η θεσμο­θέ­τηση ενός δεύ­τε­ρου δια­φο­ρε­τι­κού προ­γράμ­μα­τος σπουδών μέσα στο σχολείο, το οποίο προ­ϋ­πο­θέ­τει μία επι­πρό­σθετη δομή.  Ερω­τή­ματα δημιουρ­γού­νται κατά πόσο το δημόσιο σχολείο, από το οποίο ακόμα λείπουν εκπαι­δευ­τι­κοί, θα μπορεί να αντα­πο­κρι­θεί σε διπλό πρό­γραμμα.

Η Επι­τροπή που συνε­δρί­ασε τελικά στη Δράμα, ύστερα από ματαιώ­σεις και ανα­βο­λές για την αποφυγή επει­σο­δίων, χωρίς τελικά να τα απο­φύ­γει, πρό­τεινε μία σειρά προ­τά­σεων μεταξύ των οποίων για την Τρι­το­βάθ­μια Εκπαί­δευση την ακό­λουθη:

«Ομάδα εργα­σίας που θα εξε­τά­σει μοντέλα εκπαί­δευ­σης και πλαίσια σπουδών που θα περι­λαμ­βά­νουν δύο δια­φο­ρε­τικά Πλαίσια Προ­γραμ­μά­των Σπουδών, το ένα εκ των οποίων μπορεί να είναι πρό­γραμμα που οδηγεί σε ενός τύπου Διεθνές Απο­λυ­τή­ριο (International Baccalaureate).

Με δεδο­μένο ότι είναι απο­λύ­τως ανα­γκαία η στα­διακή (μερική ή συνο­λική) απο­σύν­δεση της εκπαί­δευ­σης στο ΓΕΛ από τις πανελ­λή­νιες εισα­γω­γι­κές εξε­τά­σεις, έργο της ειδικής επι­τρο­πής θα είναι μια ολο­κλη­ρω­μένη πρόταση θέσπι­σης κρι­τη­ρίων για την εισα­γωγή στην Γ/θμια εκπαί­δευση.

Για τα τμήματα υψηλής ζήτησης μπορεί να εξε­τα­στεί αν η πιστο­ποι­η­μένη γλωσ­σο­μά­θεια ή οι γνώσεις Η/Υ μπορούν να απο­τε­λέ­σουν κρι­τή­ρια. Τα κρι­τή­ρια μπορεί να περι­λαμ­βά­νουν και βαθ­μο­λο­γία από εναλ­λα­κτι­κές στις πανελ­λή­νιες τυπο­ποι­η­μέ­νες (standardized) εξε­τά­σεις (π.χ. εξε­τά­σεις ικα­νο­τή­των πολι­τειό­τη­τας ή εξε­τά­σεις ακα­δη­μαϊ­κής αντί­λη­ψης [Academic Aptitude Test] ή ακα­δη­μαϊ­κής από­δο­σης [Academic Performance Test], τύπου PISA.

Σε τμήματα ΑΕΙ που δεν έχουν μεγάλη ζήτηση, οι εισα­γό­με­νοι θα μπο­ρού­σαν να επι­λέ­γο­νται με συγκε­κρι­μένα κρι­τή­ρια και χωρίς οποιου­δή­ποτε τύπου εξε­τά­σεις.

Για τα τμήματα όπου η προ­σφορά ισο­σταθ­μί­ζει ή υπερ­κα­λύ­πτει τη ζήτηση το ανα­βαθ­μι­σμένο απο­λυ­τή­ριο λυκείου μπορεί να είναι η μονα­δική προ­ϋ­πό­θεση.

Πρέπει να εκλεί­ψει επίσης το φαι­νό­μενο φοι­τη­τές να σπου­δά­ζουν ειδι­κό­τη­τες για τις οποίες δεν ενδια­φέ­ρο­νται, και να απο­κλεί­ο­νται φοι­τη­τές οι οποίοι ενδια­φέ­ρο­νται γι’ αυτές. Κάθε φοι­τη­τής θα επι­λέ­γει μία ή δύο ειδι­κό­τη­τες, ανα­λό­γως των ενδια­φε­ρό­ντων του, αλλά και των εκτι­μού­με­νων από τον ίδιο δυνα­το­τή­των πρό­σβα­σης.

Με αυτό τον τρόπο ενι­σχύ­ουμε την υπευ­θυ­νό­τητα των νέων στην επιλογή της στα­διο­δρο­μίας τους».

Κατά τα άλλα συζη­τή­θηκε το θέμα για τις δώδεκα επι­τρο­πές, για τη δια­μόρ­φωση προ­τά­σεων σχετικά με τη νέα εκπαι­δευ­τική μεταρ­ρύθ­μιση η οποία επι­διώ­κε­ται να είναι έτοιμη στο τέλος του Μαρτίου όπου και θα συνε­δριά­σει η 42μελής Επι­τροπή Εθνικού δια­λό­γου.

Όπως τονί­σθηκε: «Χρειά­ζε­ται η σύνταξη ενός Εθνικού Πλαι­σίου Εκπαί­δευ­σης (National Curriculum) αντι­κεί­μενο του οποίου είναι να προσ­διο­ρί­σει σε αδρές γραμμές τη μορφή και το γενικό περιε­χό­μενο του Εθνικού Πλαι­σίου Εκπαί­δευ­σης για τον Έλληνα-Ευρωπαίο πολίτη του 21ου αιώνα που μπορεί να λει­τουρ­γή­σει απο­τε­λε­σμα­τικά σε ένα παγκο­σμιο­ποι­η­μένο περι­βάλ­λον μεγάλων αλλαγών και απρό­βλε­πτων εξε­λί­ξεων.

Το ΕΠΕ θα δηλώνει τον γενικό σκοπό και τους βασι­κούς στόχους της σχο­λι­κής εκπαί­δευ­σης, τα εκπαι­δευ­τικά standards που θα πρέπει να ανα­μέ­νο­νται συνο­λικά από τη μεταρ­ρύθ­μιση του εκπαι­δευ­τι­κού συστή­μα­τος, αλλά και να επι­τυγ­χά­νο­νται σε κάθε βαθμίδα της εκπαί­δευ­σης».

Σε ο,τι αφορά στην υπο­χρε­ω­τική εκπαί­δευση , νηπια­γω­γείο, δημο­τικό, γυμνά­σιο και λύκειο επι­ση­μάν­θηκε ότι:

«Με δεδο­μένο ότι η πολι­τική ηγεσία του Υπουρ­γείου έχει ανα­κοι­νώ­σει 14χρονη υπο­χρε­ω­τική εκπαί­δευση, ειδική επι­τροπή με ομάδες εργα­σίας θα ασχο­λη­θούν με τα παρα­κάτω ερω­τή­ματα:

Το μοντέλο δια­κυ­βέρ­νη­σης της εκπαί­δευ­σης. Πώς θα απο­κτή­σει αυτο­νο­μία η σχολική μονάδα, ως προς το πρό­γραμμα, και τη λει­τουρ­γία της; Μπορεί να έχουν οι σχο­λι­κές μονάδες τη δια­χεί­ριση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού τους; Ποιο είναι το optimum μέγεθος;

Ενιαίος τύπος σχο­λείων, ή δια­φο­ρο­ποι­η­μένη εκπαί­δευση; Μπορεί το σχολείο να βγει από την τυπο­ποι­η­μένη ανω­νυ­μία και να απο­κτή­σει δια­κριτή φυσιο­γνω­μία και brand name; Ποιοι ενδιά­με­σοι υπο­στη­ρι­κτι­κοί θεσμοί ανάμεσα στη σχολική μονάδα και τη διοί­κηση; Απο­τί­μηση του θεσμού του σχο­λι­κού συμ­βού­λου.

Από το ανα­λυ­τικό πρό­γραμμα στις εκπαι­δευ­τι­κές πρα­κτι­κές. Πώς μπορεί να συγκρο­τη­θεί ένα project oriented πρό­γραμμα; Ποιες αλλαγές σε σχέση με τα υπάρ­χο­ντα προ­γράμ­ματα; Δημιουρ­γία πλαι­σίου σπουδών (coherent/aligned curriculum) σχε­δια­σμένο ώστε (α) να εξυ­πη­ρε­τεί/ διευ­κο­λύ­νει τη μάθηση (όχι απλά τη διδα­σκα­λία), (2) να μην έχει κενά και επα­να­λή­ψεις, (3) να είναι συστοι­χι­σμένο με τα μαθή­ματα, γνω­στικά αντι­κεί­μενα και επίπεδα εκπαί­δευ­σης ή τάξεις.

Ποιες μορφές συνερ­γα­σίας ανάμεσα στους εκπαι­δευ­τι­κούς της σχο­λι­κής μονάδας για την κατάρ­τιση του προ­γράμ­μα­τος και των δρα­στη­ριο­τή­των του σχο­λείου; Ποιοι τρόποι απο­τί­μη­σης και λογο­δο­σίας του προ­γράμ­μα­τος και του σχο­λι­κού έργου;

Η βιβλιο­θήκη του σχο­λείου, ο βιβλιο­θη­κά­ριος, η γραμ­μα­τειακή υπο­στή­ριξη. Η αλλαγή της εσω­τε­ρι­κής δομής του σχο­λείου. Η εκπαί­δευση εκτός της τάξης. Πώς θα επι­τευ­χθεί σε δύσκο­λους καιρούς, σε ποια κλίμακα, με ποια μέθοδο;

Ομάδα εργα­σίας για τη μελέτη στα­διακή εφαρ­μογή των μεταρ­ρυθ­μί­σεων, για τις νομο­θε­τι­κές παρεμ­βά­σεις που απαιτεί μια δια­φο­ρο­ποι­η­μένη εκπαί­δευση και ένα σχετικά απο­κε­ντρω­μένο εκπαι­δευ­τικό σύστημα.

Ομάδα εργα­σίας για τη μελέτη για το Κοι­νω­νικό/«Συμ­με­το­χικό» Σχολείο (με ιδέες από τα ΖΕΠ) το οποίο να εφαρ­μο­στεί πιλο­τικά σε πλη­θυ­σμό περι­φε­ρειών της χώρας με τα μεγα­λύ­τερα προ­βλή­ματα και τους λιγό­τε­ρους πόρους».

Υπέρ των κινητών

στα σχολεία ο Λιάκος

Ο πρό­ε­δρος της Επι­τρο­πής Εθνικού Δια­λό­γου Αντώνης Λιάκος, μιλώ­ντας συζή­τηση δια­λό­γου στη Δράμα τάχθηκε υπέρ της ένταξης των τάμπλετ και κινητών μέσα στην εκπαί­δευση όταν εκπαι­δευ­τι­κός πρό­τεινε να νομι­μο­ποι­η­θεί η χρήση λει­τουρ­γίας των ταμπλετ με τα κατάλ­ληλα προ­γράμ­ματα. Ο κ. Λιάκος πρό­τεινε επίσης να ξεφύγει λίγο η εκπαί­δευση από το βιβλίο και να συμπε­ρι­λά­βει την οπτι­κο­ποί­ηση του μαθή­μα­τος με την εισα­γωγή του οπτι­κο­α­κου­στι­κού εγγρα­μα­τι­σμού, δηλαδή να μάθει ο μαθητής να ερμη­νεύει την εικόνα που βλέπει.