ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Πού πηγαίνουν τα δισ. του Ταμείου Ανάκαμψης- Ορόσημα και χρονοδιαγράμματα

news room 12 λεπτά ανάγνωση
1303188c7325440ff126d32c12890808_L

Ο ευρω­παϊ­κός Μηχα­νι­σμός Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας (RRF), το λεγό­μενο “Ταμείο Ανά­καμ­ψης”, πρό­κει­ται να χρη­μα­το­δο­τή­σει με εκα­το­ντά­δες δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ χιλιά­δες επεν­δύ­σεις και μεταρ­ρυθ­μί­σεις στις χώρες της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Στην Ελλάδα μέχρι στιγμής* έχει απο­φα­σι­στεί η ένταξη περισ­σό­τε­ρων από 300 έργων στο πλαίσιο 105 ευρύ­τε­ρων δράσεων, με συνο­λικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό περίπου €22 δισ. Τα έργα αυτά είναι προ­γραμ­μα­τι­σμένο να ολο­κλη­ρω­θούν μέχρι το 2026 και συνο­δεύ­ο­νται από περισ­σό­τε­ρους από 550 επι­μέ­ρους στόχους ή ορόσημα για την πρόοδό τους.

Όμως, ακο­λου­θούν και πολλά άλλα. Το ελλη­νικό Σχέδιο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας (RRP), γνωστό ως “Ελλάδα 2.0”, προ­βλέ­πει συνο­λικά 184 δράσεις με επεν­δύ­σεις και μεταρ­ρυθ­μί­σεις ύψους €31 δισ.

Οι αριθμοί είναι ιλιγ­γιώ­δεις και, όπως φάνηκε στην πρό­σφατη έρευνα για τον σχε­δια­σμό και τη φιλο­σο­φία του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, ο χρόνος είναι σχετικά λίγος, συνεπώς είναι αρκετά δύσκολο κάποιος να δια­τη­ρή­σει μια εικόνα για το πώς έχει σχε­δια­στεί να αξιο­ποι­η­θούν αυτά τα χρήματα, αλλά και για το πώς προ­χω­ράει η αξιο­ποί­ησή τους.

Όμως οι πόροι του Ταμείου Ανά­καμ­ψης είναι μια σημα­ντική υπόθεση για την Ελλάδα. Η χώρα, που είναι η πιο ωφε­λη­μένη στην ΕΕ, χρειά­ζε­ται αυτούς τους πόρους για να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο λει­τουρ­γεί η οικο­νο­μία της και για να προ­σαρ­μο­στεί στις μεγάλες προ­κλή­σεις ενός αρκετά αβέ­βαιου μέλ­λο­ντος, όπως η κλι­μα­τική αλλαγή και οι δημο­γρα­φι­κές εξε­λί­ξεις.

H δια­νέ­ο­σις προ­χώ­ρησε στην κατα­γραφή μερικών βασικών μεγεθών του ελλη­νι­κού Σχεδίου Ανά­καμ­ψης και της προόδου του, όπως προ­κύ­πτουν μέσα από δημόσια στοι­χεία, τα οποία, όμως, δεν είναι πάντοτε δια­θέ­σιμα σε μηχα­να­γνώ­σιμη ή εύκολα επε­ξερ­γά­σιμη μορφή.

Πώς λει­τουρ­γεί το RRF

Πριν, όμως, δει κάποιος αυτά τα μεγέθη είναι σκόπιμο να γνω­ρί­σει λίγο καλύ­τερα τον τρόπο με τον οποίο λει­τουρ­γεί το Ταμείο Ανά­καμ­ψης, ο οποίος είναι αρκετά δια­φο­ρε­τι­κός από τον τρόπο λει­τουρ­γίας των “τακτι­κών” ευρω­παϊ­κών πόρων, δηλαδή του ΕΣΠΑ ή της ΚΑΠ. Οι περισ­σό­τε­ρες χώρες κατέ­θε­σαν στην Ευρω­παϊκή Επι­τροπή τα σχέδιά τους για την αξιο­ποί­ηση των πόρων του RRF μέχρι τα μέσα του 2021.

Τα σχέδια αυτά ήταν ιδιαί­τερα λεπτο­μερή -το ελλη­νικό ήταν περίπου 750 σελίδες- και πρό­τει­ναν επεν­δύ­σεις και μεταρ­ρυθ­μί­σεις στο πλαίσιο τεσ­σά­ρων πυλώνων: της πρά­σι­νης μετά­βα­σης (πυλώνας 1), της ψηφια­κής μετά­βα­σης (2), του πυλώνα απα­σχό­λη­σης, δεξιο­τή­των και κοι­νω­νι­κής συνοχής (3) και του πυλώνα ιδιω­τι­κών επεν­δύ­σεων και μετα­σχη­μα­τι­σμού της οικο­νο­μίας (4). Οι πυλώνες αυτοί χωρί­ζο­νται σε 18 επι­μέ­ρους άξονες και ο κάθε άξονας περι­λαμ­βά­νει μια σειρά από σχε­τι­κές δράσεις. Στο πλαίσιο αυτών των δράσεων, οι οποίες ορί­ζο­νται από τον πυλώνα και τον άξονα στους οποίους ανήκουν, εντάσ­σο­νται τα επι­μέ­ρους έργα που τελικά πραγ­μα­το­ποιού­νται.

Η παρα­πάνω δομή δίνει μεγάλη -και ασυ­νή­θι­στη, συγκρι­τικά με το ΕΣΠΑ- βαρύ­τητα στον προ­σα­να­το­λι­σμό και στον χαρα­κτήρα των έργων. Άλλωστε, μεταξύ των έργων που έχουν εντα­χθεί μέχρι σήμερα υπάρ­χουν και 13 μεταρ­ρυθ­μί­σεις με μηδε­νικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό· πρό­κει­ται κυρίως για ρυθ­μι­στικά θέματα, όπως η δημιουρ­γία νομο­θε­τι­κού πλαι­σίου για τους φορ­τι­στές των ηλε­κτρι­κών οχη­μά­των, ή η νομο­θε­σία για την προ­ώ­θηση των ηλε­κτρο­νι­κών συναλ­λα­γών.

Τα περισ­σό­τερα έργα του Ταμείου Ανά­καμ­ψης συνο­δεύ­ο­νται, επίσης, από ορόσημα σχετικά με την πρόοδό τους: συγκε­κρι­μένα τρίμηνα των επό­με­νων τεσ­σά­ρων ετών, μέσα στα οποία θα πρέπει να έχουν ολο­κλη­ρω­θεί συγκε­κρι­μένα μέρη του έργου. Τα περισ­σό­τερα από αυτά τα ορόσημα, τα οποία αφορούν συνο­λικά 17 τρίμηνα (μαζί με όσα έχουν παρέλ­θει), συν­δέ­ο­νται επίσης με τις πλη­ρω­μές του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, ενώ τα υπό­λοιπα είναι απλώς επι­χει­ρη­σιακά.

Όλα τα έργα του Ταμείου Ανά­καμ­ψης έχουν ένα ή δύο υπουρ­γεία ως “υπουρ­γεία ευθύνης”, τα οποία παρα­κο­λου­θούν την πρόοδό τους. Εκτός από τα υπουρ­γεία, η ΑΑΔΕ εμφα­νί­ζε­ται επίσης ως “υπουρ­γείο ευθύνης” σε 17 έργα, τα οποία, ασφαλώς, αφορούν τη λει­τουρ­γία της ανε­ξάρ­τη­της αρχής. Αντί­στοιχα, το κάθε έργο έχει και τους δικούς του φορείς υλο­ποί­η­σης -τα έργα που έχουν εντα­χθεί μέχρι στιγμής έχουν από έναν έως οκτώ φορείς υλο­ποί­η­σης. Συνήθως οι φορείς υλο­ποί­η­σης είναι γενικές γραμ­μα­τείες των αντί­στοι­χων υπουρ­γείων, επο­πτευό­με­νοι φορείς ή και δημό­σιες επι­χει­ρή­σεις: από το ΤΑΙΠΕΔ και την Κοι­νω­νία της Πλη­ρο­φο­ρίας μέχρι την Εθνική Σχολή Δικα­στών και δημο­τικά λιμε­νικά ταμεία ή εφορίες αρχαιο­τή­των σε όλη την Ελλάδα.

Τα “μεγάλα” έργα

­

Παρα­τη­ρώ­ντας τα έργα του RRF, τα οποία έχουν εντα­χθεί μέχρι τώρα στον Μηχα­νι­σμό, πριν καν δούμε τις ομα­δο­ποι­ή­σεις ανά πυλώνα, δράση, κλπ., γίνεται σαφές ότι το έργο με τον μεγα­λύ­τερο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό απέχει κατά πολύ -κατά περισ­σό­τερο από €10 δισ.-, από τα επόμενα. Πρό­κει­ται για τη “Δανειακή Στήριξη Ταμείου Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας”, που έχει προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό €11,7 δισ. (το σύνολο του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της σχε­τι­κής δράσης ανέρ­χε­ται σε €12,7 δισ.). Είναι ένα ποσό μεγα­λύ­τερο από το ένα τρίτο ολό­κλη­ρου του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του Ταμείου Ανά­καμ­ψης και περίπου το μισό του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού των έργων που έχουν ήδη εντα­χθεί.

Περί τίνος πρό­κει­ται; Το “έργο” είναι κατά βάση τα χαμη­λό­τοκα δάνεια με επι­δό­τηση από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης, τα οποία δίνο­νται μέσω των τρα­πε­ζών. Ο στόχος είναι μέχρι το τέλος του 2022 να έχει απορ­ρο­φη­θεί περισ­σό­τερο από μισό δισ. ευρώ και, αντί­στοιχα, €3,5 δισ. μέχρι το τέλος του 2023. Τα κεφά­λαια αυτά δίνο­νται με τρα­πε­ζικά κρι­τή­ρια, συνήθως από κοινού με τρα­πε­ζικό δανει­σμό και κεφά­λαια του ιδιώτη, για επεν­δύ­σεις που στην πλειο­ψη­φία τους σχε­τί­ζο­νται είτε με την πράσινη είτε με την ψηφιακή μετά­βαση.

Το δεύτερο μεγα­λύ­τερο έργο είναι και το μεγα­λύ­τερο “κανο­νικό” έργο: το γνωστό “Εξοι­κο­νομώ”, που επι­δο­τεί την ενερ­γειακή ανα­βάθ­μιση κατοι­κιών, για το οποίο έχει προ­βλε­φθεί προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός περίπου €1,3 δισ.

Κάποιος μπορεί να πάρει μια πολύ καλύ­τερη εικόνα για τις προ­τε­ραιό­τη­τες του Ταμείου Ανά­καμ­ψης αν δει τους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς ανά δράση, και όχι ανά έργο. Κάθε δράση, μέχρι στιγμής, περι­λαμ­βά­νει από ένα έως 31 έργα. Ακόμα και με αυτή την κατά­ταξη, η ίδια εικόνα δια­τη­ρεί­ται για τα πιο “ακριβά” έργα: συνε­χί­ζουν να είναι στην κορυφή ο μηχα­νι­σμός των δανείων και το “Εξοι­κο­νομώ”. Είναι κάπως ανα­με­νό­μενο, επίσης, το ότι η ενερ­γειακή και “πράσινη” μετά­βαση, μέσω του ανα­σχε­δια­σμού των κτηρίων και των πόλεων, υπερ-εκπροσωπείται στις είκοσι δράσεις με τον μεγα­λύ­τερο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. Εκτός από το “Εξοι­κο­νομώ”, υπάρχει η δράση για μια σειρά “πρά­σι­νων” ανα­πλά­σεων (π.χ. στον Ελαιώνα) και έργα ενερ­γεια­κής από­δο­σης ιδιω­τι­κών κτιρίων (€475 εκατ. συνο­λι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός -έχουν εντα­χθεί έργα που καλύ­πτουν περίπου το μισό). Ακόμη υπάρχει μία δράση για τις τεχνο­λο­γίες απο­θή­κευ­σης ενέρ­γειας με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό €450 εκατ., η οποία όμως προς το παρόν δεν περι­λαμ­βά­νει κάποιο έργο, παρά μόνο τεχνική βοήθεια. Τέλος, τα έργα που αφορούν τη μεταρ­ρύθ­μιση του πολε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού, και κυρίως τα τοπικά και ειδικά πολε­ο­δο­μικά σχέδια σε όλη την Ελλάδα, έχουν ξεπε­ρά­σει τον προ­βλε­πό­μενο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό της αντί­στοι­χης δράσης (€400 έναντι €250 εκατ.), αντλώ­ντας επι­πλέον πόρους του Προ­γράμ­μα­τος Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων.

 

Η δράση με τον τρίτο μεγα­λύ­τερο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, που υπερ­βαί­νει το €1 δισ., προ­βλέ­πει τον εκσυγ­χρο­νι­σμό του συστή­μα­τος διά βίου μάθησης (“Νέα στρα­τη­γική για τη διά βίου μάθηση και το εθνικό σύστημα ανα­βάθ­μι­σης δεξιο­τή­των”). Ωστόσο, τα έργα που έχουν, προς το παρόν, εντα­χθεί στη συγκε­κρι­μένη δράση αντι­στοι­χούν μόνο σε περίπου 10% αυτού του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού. Μεταξύ των 20 δράσεων με τον πιο μεγάλο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό υπάρχει μια ακόμη δράση που σχε­τί­ζε­ται με τις δεξιό­τη­τες του πλη­θυ­σμού, οι “ενερ­γη­τι­κές πολι­τι­κές απα­σχό­λη­σης” -σε αυτή την περί­πτωση τα έργα που έχουν εντα­χθεί (ύψους €496 εκατ.) πλη­σιά­ζουν τον συνο­λικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό (€541 εκατ., πέμπτος κατά σειρά).

Στις είκοσι πρώτες δράσεις με τον μεγα­λύ­τερο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό κάποιος συνα­ντάει συνο­λικά τέσ­σε­ρις δράσεις οι οποίες έχουν σχέση με τον ψηφιακό μετα­σχη­μα­τι­σμό του κράτους. Είναι η “ψηφιο­ποί­ηση των αρχείων” (αφορά την ψηφιο­ποί­ηση αρχείων της πολε­ο­δο­μίας, των υπο­θη­κο­φυ­λα­κείων και της μετα­νά­στευ­σης, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό €600 εκατ.), ο ψηφια­κός μετα­σχη­μα­τι­σμός των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων (επι­δο­τεί σχε­τι­κές δαπάνες – €465 εκατ.), ο ψηφια­κός μετα­σχη­μα­τι­σμός της εκπαί­δευ­σης (με έργα για την προ­μή­θεια δια­δρα­στι­κών συστη­μά­των και εξο­πλι­σμού ρομπο­τι­κής, αλλά και τη γνωστή “ψηφιακή μέριμνα” που επι­δο­τεί ηλε­κτρο­νικό εξο­πλι­σμό μαθητών και φοι­τη­τών – €377 εκατ.) και ο ψηφια­κός μετα­σχη­μα­τι­σμός της υγείας (ηλε­κτρο­νι­κός φάκελος, τηλεϊ­α­τρική, ψηφιο­ποί­ηση ΕΟΠΥΥ, κ.ά., – €344 εκατ.).

Αρκετές από τις “μεγα­λύ­τε­ρες 20” δράσεις του Ταμείου Ανά­καμ­ψης αφορούν στην υγεία. Εκτός από την ψηφιο­ποί­ηση, προ­βλέ­πο­νται πόροι για την ανα­καί­νιση νοσο­κο­μείων (€317 εκατ., με έργα ύψους €315 εκατ.), για τη μεταρ­ρύθ­μιση της πρω­το­βάθ­μιας υγείας (€271 και €247 εκατ. αντί­στοιχα), για την εφαρ­μογή Εθνικού Σχεδίου για την Πρόληψη (€253 εκατ., αλλά μόνο €50 εκατ. σε έργα μέχρι στιγμής) καθώς και για τον συμ­ψη­φι­σμό του clawback με δαπάνες έρευνας και ανά­πτυ­ξης (€250 εκατ.). Αντί­στοιχα, εκτός από την ψηφιο­ποί­ηση, ανάμεσα στις “20 πρώτες” υπάρχει και μια ακόμη δράση που σχε­τί­ζε­ται με την εκπαί­δευση, η “προ­ώ­θηση της ποιό­τη­τας, της και­νο­το­μίας και της εξω­στρέ­φειας στα πανε­πι­στή­μια” με συνο­λικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό €471 εκατ. αλλά με μόλις ένα, σχετικά μικρό, έργο για την ψηφιο­ποί­ηση των βιβλιο­θη­κών (€9,5 εκατ.) να έχει εντα­χθεί σε αυτή μέχρι στιγμής.

Τέλος, είναι ενδια­φέ­ρον ότι μεταξύ των 20 μεγα­λύ­τε­ρων σε προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό έργων υπάρ­χουν μόλις δύο “παρα­δο­σιακά” μεγάλα έργα οδικού δικτύου: το τμήμα Τρίκαλα-Εγνατία του αυτο­κι­νη­τό­δρο­μου Ε-65 (με έργα €480 εκατ.) και ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό €427 εκατ. και ενταγ­μένα έργα ύψους €290 εκατ. Την εικο­σάδα ολο­κλη­ρώ­νουν μια δράση για τον μετα­σχη­μα­τι­σμό του αγρο­τι­κού τομέα (κυρίως επι­δο­τεί επεν­δύ­σεις στην ανα­διάρ­θρωση των καλ­λιερ­γειών, κλπ.) με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό €519 εκατ. και ένα πρό­γραμμα επεν­δύ­σεων στον του­ρι­σμό, με έργα €326 εκατ.

Μεταξύ των 20 δράσεων με τον μεγα­λύ­τερο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, τα 13 είναι επεν­δύ­σεις και τα υπό­λοιπα μεταρ­ρυθ­μί­σεις. Είναι μάλιστα ενδια­φέ­ρον ότι η ίδια περίπου ανα­λο­γία δια­τη­ρεί­ται και για το σύνολο των δράσεων: 116 επεν­δύ­σεις και 68 μεταρ­ρυθ­μί­σεις.

Όπως φαί­νε­ται και από πολλές από τις παρα­πάνω περι­πτώ­σεις, το ύψος του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού των έργων που έχει εντα­χθεί στην κάθε δράση μπορεί είτε να είναι είτε μικρό­τερο του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του Σχεδίου Ανά­καμ­ψης, αν δεν έχουν ακόμη εντα­χθεί όλα τα προ­βλε­πό­μενα έργα, είτε μεγα­λύ­τερο, αν για την ίδια δράση προ­βλέ­πο­νται πόροι από άλλες χρη­μα­το­δο­τι­κές πηγές, όπως στην περί­πτωση των τοπικών πολε­ο­δο­μι­κών σχεδίων. Επο­μέ­νως, αν κάποιος αλλάξει τα κρι­τή­ρια της κατά­τα­ξης με βάση τον συνο­λικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό των ενταγ­μέ­νων έργων, βλέπει μια ελαφρώς δια­φο­ρε­τική λίστα. Απου­σιά­ζουν οι δράσεις για τη διά βίου μάθηση, για τα πανε­πι­στή­μια, για την απο­θή­κευση ενέρ­γειας και για το Εθνικό Σχέδιο Πρό­λη­ψης, οι οποίες βρί­σκο­νται σε αρχικό ακόμη στάδιο. Αντί­θετα, προ­στί­θε­νται στη λίστα τέσ­σε­ρις άλλες δράσεις: η προ­μή­θεια μικρο­δο­ρυ­φό­ρων (€200 εκατ.), η δια­σύν­δεση της Νάξου, της Θήρας, της Μήλου, της Φολε­γάν­δρου και της Σερίφου στο ηλε­κτρικό δίκτυο (€194 εκατ.), τα κίνητρα για την προ­σέλ­κυση επεν­δύ­σεων “εξαι­ρε­τι­κής σημα­σίας” (€173 εκατ.) και η ανα­βάθ­μιση των υπη­ρε­σιών cloud του Δημο­σίου (€118 εκατ. -τα €95 εκατ. στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του Ταμείου Ανά­καμ­ψης).

Τέλος, οι δύο δράσεις με τον μεγα­λύ­τερο αριθμό έργων είναι, με διαφορά, αυτές που αφορούν τον πολι­τι­σμό: “ο πολι­τι­σμός ως μοχλός ανά­πτυ­ξης” και οι “πολι­τι­στι­κές δια­δρο­μές”, με συνο­λικά 61 έργα σχετικά μικρού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού. Με τα έργα αυτά επι­σκευά­ζο­νται ή συντη­ρού­νται δεκάδες αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι, εκκλη­σίες και άλλα μνημεία. Επι­πλέον, έχουν ήδη εντα­χθεί και επτά έργα προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού €46 εκατ. για την ανά­πτυξη του πρώην βασι­λι­κού κτή­μα­τος στο Τατόι.

Οι τομείς που προ­χω­ρούν πιο γρήγορα

Η ανάλυση των δράσεων δίνει, ασφαλώς, μια εικόνα για τη γενι­κό­τερη φύση των έργων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης. Όμως η κατά­ταξη των έργων ανά πυλώνα, παρότι οι ενταγ­μέ­νοι προ­ϋ­πο­λο­γι­σμοί δεν ταυ­τί­ζο­νται πάντοτε με τη συμ­με­τοχή του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, δίνει μια ενδει­κτική εικόνα για το ποια μέρη του “Ελλάδα 2.0” προ­χω­ρούν πιο γρήγορα και ποια λιγό­τερο.

Ο πυλώνας με “ενταγ­μένο” το μεγα­λύ­τερο μέρος του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του μέχρι στιγμής είναι ο πυλώνας 4, που αφορά τις ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις και τον μετα­σχη­μα­τι­σμό της οικο­νο­μίας. Εκεί τα 166 έργα που έχουν εντα­χθεί αντι­στοι­χούν σε περίπου 85% των πόρων, δηλαδή €15 από τα €17,6 δισ. Ωστόσο, αυτό οφεί­λε­ται σε μεγάλο βαθμό στον δανειακό μηχα­νι­σμό, που “κατα­λαμ­βά­νει” περισ­σό­τερα από €12 δισ. Μέχρι στιγμής, τα έργα σε τρεις από τους επτά άξονες του συγκε­κρι­μέ­νου πυλώνα, η “βελ­τί­ωση της φορο­λο­γι­κής διοί­κη­σης” (4.1), η “ενί­σχυση του χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού τομέα” (4.4) και η “προ­ώ­θηση της “έρευνας και και­νο­το­μίας” (4.5) αντι­στοι­χούν σε λιγό­τερο από 20% του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του Σχεδίου.

Ακο­λου­θεί στην κατά­ταξη ο πυλώνας 2, που αφορά τον ψηφιακό μετα­σχη­μα­τι­σμό, με δεσμευ­μένα €1,6 από τα €2,2 δισ. -δηλαδή περίπου το 72%- σε 25 έργα. Η εικόνα είναι περισ­σό­τερο ομοιό­μορφη εκεί, αφού τα έργα σε καθέναν από τους τρεις άξονες του πυλώνα αντι­στοι­χούν σε του­λά­χι­στον 40% του συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού. Ο πυλώνας 3 για την απα­σχό­ληση, τις δεξιό­τη­τες και την κοι­νω­νική συνοχή ακο­λου­θεί με τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό των 88 ενταγ­μέ­νων έργων στο 53% του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού (€2,8 από τα €5,2 δισ.). Δύο άξονες, η “επαγ­γελ­μα­τική εκπαί­δευση και κατάρ­τιση” (3.2) και η “πρό­σβαση σε χωρίς απο­κλει­σμούς πολι­τι­κές” (3.4) φαί­νε­ται να μένουν συγκρι­τικά πιο πίσω, με έργα που αντι­στοι­χούν σε λιγό­τερο από 33% του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού.

Τελευ­ταίος έρχεται ο πυλώνας 1, του πρά­σι­νου μετα­σχη­μα­τι­σμού, με 38 έργα που αντι­στοι­χούν στο 42% του συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού των €6,2 δισ. Μάλιστα, η “υστέ­ρηση” αυτή φαί­νε­ται να “οδη­γεί­ται” από τους άξονες 1.1, 1.3 και 1.4, που αφορούν την ενερ­γειακή μετά­βαση (ενταγ­μένα έργα στο 16% της πρό­βλε­ψης του “Ελλάδα 2.0”), τις “πρά­σι­νες” μετα­φο­ρές (8%) και την “αειφόρο χρήση των πόρων, ανθε­κτι­κό­τητα στην κλι­μα­τική αλλαγή και δια­τή­ρηση της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας” (5%) αντί­στοιχα. Αντί­θετα, ο άξονας 1.2, που αφορά την ενερ­γειακή ανα­βάθ­μιση των κτηρίων έχει ενταγ­μένα έργα €2,3 δισ. από τα €2,7 δισ., στο 84% του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του Σχεδίου Ανά­καμ­ψης. Το μεγα­λύ­τερο από αυτά τα έργα είναι το “Εξοι­κο­νομώ”.

Τα ορόσημα και ο χρόνος

Όμως, πώς και πότε είναι σχε­δια­σμένο να ολο­κλη­ρω­θούν όλα αυτά τα έργα; Τα 317 έργα που περι­λαμ­βά­νο­νται σε αυτή τη συνο­πτική κατα­γραφή “κου­βα­λούν” μαζί τους 567 ορόσημα, δηλαδή μέρη του έργου που πρέπει να έχουν ολο­κλη­ρω­θεί σε συγκε­κρι­μένο χρόνο -από μηδέν έως επτά το κάθε έργο. Τα ορόσημα αυτά, που τις περισ­σό­τε­ρες φορές συν­δέ­ο­νται και με την εκτα­μί­ευση των δόσεων του Ταμείου (άρα έχουν ευρύ­τερη σημασία, αφού η μη εκπλή­ρωση κάποιων θεω­ρη­τικά μπορεί να “μπλο­κά­ρει” τις πλη­ρω­μές) αντι­στοι­χούν το καθένα σε ένα τρίμηνο, μέχρι και το δεύτερο τρίμηνο του 2026.

Όπως φαί­νε­ται, η χρονιά με τα περισ­σό­τερα ορόσημα είναι το 2025 και ειδικά το τελευ­ταίο τρίμηνο της χρονιάς, που θα είναι και το πιο “φορ­τω­μένο” τρίμηνο από όλα, καθώς τότε πρέπει να ολο­κλη­ρω­θεί περίπου το ένα τρίτο του συνόλου των ορο­σή­μων: 190 από τα 567. Όμως και η χρονιά που δια­νύ­ουμε, το 2022, έχει αρκετά ορόσημα: 145 στο σύνολο με τα 96 από αυτά να αφορούν το τελευ­ταίο εξάμηνο του χρόνου.

Συμπέ­ρα­σμα

Το Ταμείο Ανά­καμ­ψης, λόγω του μεγέ­θους του και της φύσης του, ως ένα ταμείο με συγκε­κρι­μένα έργα και στόχους, έχει μεγάλη σημασία για την Ελλάδα. Η χώρα μπορεί με αυτούς τους πόρους να πραγ­μα­το­ποι­ή­σει με σχετική άνεση ανα­γκαί­ους, και “ακρι­βούς” μετα­σχη­μα­τι­σμούς που θα τη βοη­θή­σουν, εν μέσω αβε­βαιό­τη­τας και κρίσεων, να προ­σαρ­μο­στεί σε προ­κλή­σεις του μέλ­λο­ντος. Πλέον, περισ­σό­τερα από 300 έργα έχουν εντα­χθεί για χρη­μα­το­δό­τηση από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και “τρέχουν”, επο­μέ­νως υπάρχει μια “πρώτη εικόνα” για το πώς προ­χω­ράει η αξιο­ποί­ηση αυτών των πόρων. Ξεχω­ρί­ζει η “δανειακή στήριξη μέσω του RRF”, όπου προ­βλέ­πε­ται να απορ­ρο­φη­θεί περισ­σό­τερο από το ένα τρίτο του συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού· η επι­τυ­χία της δράσης αυτής θα καθο­ρί­σει σε μεγάλο βαθμό και την επι­τυ­χία ολό­κλη­ρου του “Ελλάδα 2.0”. Όμως δεν είναι μόνο τα δάνεια: οι πόροι που προ­βλέ­πο­νται για την ενερ­γειακή ανα­βάθ­μιση των κατοι­κιών και για την ανα­βάθ­μιση των δεξιο­τή­των του πλη­θυ­σμού είναι επίσης μαζικής κλί­μα­κας. Όπως και η χρη­μα­το­δό­τηση δράσεων ψηφιο­ποί­η­σης, εκπαί­δευ­σης, υγείας αλλά και κάποιων έργων υπο­δο­μών. Πώς θα προ­χω­ρή­σουν όλα αυτά τα έργα;

Τα επόμενα τέσσερα χρόνια η χώρα θα πρέπει να εκπλη­ρώ­σει εκα­το­ντά­δες ορόσημα και στόχους που σχε­τί­ζο­νται με επεν­δύ­σεις και μεταρ­ρυθ­μί­σεις του RRF και συν­δέ­ο­νται επίσης με τις πλη­ρω­μές. Ταυ­τό­χρονα θα αξιο­ποιεί και τους υπό­λοι­πους ευρω­παϊ­κούς πόρους, του ΕΣΠΑ και της ΚΑΠ. Το ελλη­νικό κράτος δεν έχει δια­χει­ρι­στεί ποτέ στο παρελ­θόν τόσους πολλούς πόρους σε τόσο μικρό χρονικό διά­στημα. Είναι μια πρω­τό­γνωρη συνθήκη, που ίσως τελικά να κρίνει και το απο­τέ­λε­σμα. 2026.

Πηγή: Reporter.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.