Νικήτας Γρύλλης: Η Σύμη δεν περίμενε να της δοθεί η ελευθερία αλλά τη διεκδίκησε

Στο γιατί επα­να­στά­τη­σαν η Σύμη και τα γύρω νησιά ενάντια στην Οθω­μα­νική Αυτο­κρα­το­ρία ανα­φέρ­θηκε σε τοπο­θέ­τηση του στην ημερίδα που έγινε στο Νεστο­ρί­δειο Μέλαθρο ο αντι­δή­μαρ­χος Σύμης κ.Νικήτας Γρύλλης.

Την ημερίδα οργά­νω­σαν το Ϊδρυμα Ιωάννης και Πάολα Νεστο­ρί­δου  και οι Λέσχες Lions Ρόδου και Ηλιούσα Ρόδου και Χάλκης

Στην ομιλία του τόνισε ανα­λυ­τικά:

«Πώς και γιατί επα­να­στά­τη­σαν η Σύμη και τα γύρω νησιά το 1821»

Κυρίες και κύριοι,

αγα­πη­τοί συν­διορ­γα­νω­τές και φίλοι,

Η σημε­ρινή ημερίδα έρχεται να απο­κα­τα­στή­σει μια ιστο­ρική αλήθεια:

ότι η Ελλη­νική Επα­νά­σταση δεν ήταν μόνο υπόθεση της Πελο­πον­νή­σου, αλλά ένα πανελ­λή­νιο γεγονός, στο οποίο η Σύμη και τα νησιά των Νοτίων Σπο­ρά­δων είχαν πρω­τα­γω­νι­στικό ρόλο .

Και ίσως το πιο σημα­ντικό ερώτημα που καλού­μα­στε να απα­ντή­σουμε είναι:

Γιατί ένα νησί με τόσα προ­νό­μια επέλεξε να επα­να­στα­τή­σει;

1. Η ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΗΣ

Η Σύμη δεν ήταν ένα «μικρό νησί».

Ήταν μέρος ενός από τα σημα­ντι­κό­τερα θαλάσ­σια περά­σματα της Μεσο­γείου, που ένωνε Ανατολή και Δύση .

* Έλεγχος εμπο­ρίου

* Ναυτική κινη­τι­κό­τητα

* Στρα­τη­γική επιρροή

Η περιοχή Ρόδου–Σύμης απο­τε­λούσε κομβικό γεω­στρα­τη­γικό σημείο παγκό­σμιας σημα­σίας.

Αυτό εξηγεί γιατί, σε κάθε αλλαγή κυριαρ­χίας στη Ρόδο,

η Σύμη ανα­δει­κνυό­ταν σε κέντρο δια­χεί­ρι­σης.

2. Η ΣΥΜΗ ΩΣ «ΚΡΑΤΟΣ ΕΝ ΚΡΑΤΕΙ»

Ένα από τα πιο εντυ­πω­σιακά στοι­χεία:

Η Σύμη λει­τουρ­γούσε ουσια­στικά ως αυτό­νομη πολι­τεία μέσα στην Οθω­μα­νική Αυτο­κρα­το­ρία .

Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά:

* Δικό της διοι­κη­τικό σύστημα (Κοινό της Σύμης)

* Εκλεγ­μέ­νος Πρω­τό­γε­ρος

* Γενικές Συνε­λεύ­σεις

* Τοπική δικαιο­σύνη (ποινική & αστική)

* Δικά της «δια­βα­τή­ρια» ανα­γνω­ρι­σμένα διεθνώς

Οι Συμια­κοί δεν ήταν τυπικοί υπήκοοι της Οθω­μα­νι­κής Αυτο­κρα­το­ρίας.

3. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΚΗ ΙΣΧΥΣ

Η Σύμη ήταν:

* Κέντρο εμπο­ρίου

* Δύναμη στη σπογ­γα­λιεία

* Ναυτική κοι­νό­τητα με διε­θνείς δια­συν­δέ­σεις

Οι Συμια­κοί:

* Ταξί­δευαν σε όλη τη Μεσό­γειο

* Είχαν σχέσεις με ευρω­παϊ­κές αυλές

* Κατεί­χαν οικο­νο­μική ισχύ

Αυτό σημαί­νει κάτι κρίσιμο:

Η επα­νά­σταση δεν έγινε από φτωχούς και κατα­πιε­σμέ­νους μόνο, αλλά και από εύπο­ρους και μορ­φω­μέ­νους.

4. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΩΡΙΜΟΤΗΤΑ

Το 1765 ιδρύ­ε­ται στη Σύμη η περί­φημη Ακα­δη­μία .

Ένα από τα σημα­ντι­κό­τερα εκπαι­δευ­τικά κέντρα του ελλη­νι­κού χώρου.

Από εκεί:

* Δια­δί­δο­νται ιδέες Δια­φω­τι­σμού

* Καλ­λιερ­γεί­ται εθνική συνεί­δηση

* Στε­λε­χώ­νο­νται οι Φιλικοί

Η Σύμη είχε πολι­τική ωρι­μό­τητα και δημο­κρα­τική οργά­νωση, σπάνια για την εποχή.

5. Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΦΙΛΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Οι Συμια­κοί εντάσ­σο­νται ενεργά στη Φιλική Εται­ρεία :

* Δάσκα­λοι της Ακα­δη­μίας

* Τοπικοί πρό­κρι­τοι

* Εκκλη­σια­στι­κοί παρά­γο­ντες

Η Επα­νά­σταση στη Σύμη δεν ήταν αυθόρ­μητη – ήταν οργα­νω­μένη και συνει­δητή επιλογή.

6. ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΗΝ ΕΞΕΓΕΡΣΗ

Καθο­ρι­στι­κοί παρά­γο­ντες:

Σφαγές Ελλήνων

* Ρόδος (Μάιος 1821)

* Κως (Ιούλιος 1821)

Δημιουρ­γεί­ται αίσθημα άμεσου κιν­δύ­νου.

Έλλειψη προ­στα­σίας

* Οι Μεγάλες Δυνά­μεις κατα­δι­κά­ζουν την Επα­νά­σταση

* Καμία διεθνής εγγύηση

Αβε­βαιό­τητα και καθυ­στέ­ρηση

Οι Συμια­κοί:

* Περι­μέ­νουν οδηγίες

* Ζυγί­ζουν τα δεδο­μένα

* Δεν ενερ­γούν βια­στικά

Αυτό δείχνει στρα­τη­γική σκέψη και όχι παρορ­μη­τι­σμό.

7. Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ 16ης ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1821

Στις 16 Αυγού­στου 1821:

Συγκα­λεί­ται Γενική Συνέ­λευση με συμ­με­τοχή:

* Σύμης

* Νισύρου

* Τήλου

* Χάλκης

* Καστε­λο­ρί­ζου

Και λαμ­βά­νε­ται η ιστο­ρική απόφαση:

Η Σύμη κηρύσ­σει την Επα­νά­σταση.

Τι ακο­λου­θεί:

* Δημιουρ­γία έκτα­κτης διοί­κη­σης

* Οργά­νωση άμυνας

* Ναυ­τι­κές επι­χει­ρή­σεις

* Ανύψωση επα­να­στα­τι­κής σημαίας

8. ΓΙΑΤΙ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣΕ Η ΣΥΜΗ;

Το κρίσιμο ερώτημα.

1. Εθνική συνεί­δηση

Οι Συμια­κοί πίστευαν ότι:

το ελλη­νικό έθνος πρέπει να απο­κτή­σει πολι­τική υπό­σταση

2. Γεω­πο­λι­τική αντί­ληψη

Κατα­νο­ού­σαν ότι:

* η περιοχή τους είναι στρα­τη­γική

* δεν μπορούν να μείνουν ουδέ­τε­ροι

3. Φόβος αφα­νι­σμού

Οι σφαγές στα γύρω νησιά έδει­χναν τι θα ακο­λου­θή­σει.

4. Πολι­τική ωρι­μό­τητα

Η απόφαση ήταν συλ­λο­γική, θεσμική, οργα­νω­μένη.

5. Ιστο­ρική ευθύνη

Η Σύμη δεν ήθελε απλώς προ­νό­μια.

Ήθελε ελευ­θε­ρία και συμ­με­τοχή στο ελλη­νικό κράτος.

9. Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΝΤΙΦΑΣΗ

Και εδώ βρί­σκε­ται το πιο ενδια­φέ­ρον:

Η Σύμη είχε περισ­σό­τερα προ­νό­μια από πολλές περιο­χές της Αυτο­κρα­το­ρίας.

Κι όμως επα­να­στά­τησε.

Αυτό σημαί­νει:

Η Επα­νά­σταση δεν ήταν μόνο οικο­νο­μική.

Ήταν βαθιά πολι­τική και εθνική επιλογή.

10. ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΗΜΕΡΑ

Η ιστορία της Σύμης μας διδά­σκει:

* Ότι η αυτο­διοί­κηση έχει βαθιές ρίζες

* Ότι μικρές κοι­νω­νίες μπορούν να παίξουν μεγάλο ρόλο

* Ότι η ελευ­θε­ρία είναι συνει­δητή επιλογή, όχι συγκυ­ρία

Και κυρίως:

Ότι η περι­φέ­ρεια δεν ακο­λου­θεί την ιστορία – τη δια­μορ­φώ­νει.

Κυρίες και κύριοι,

η Σύμη δεν περί­μενε να της δοθεί η ελευ­θε­ρία.

Την διεκ­δί­κησε.

Την οργά­νωσε.

Την πλήρωσε.

Και γι’ αυτό αξίζει να τη θυμό­μα­στε όχι ως υπο­ση­μεί­ωση,

αλλά ως παρά­δειγμα.

Γιατί τελικά:

«Η ιστορία δεν ανήκει στους ισχυ­ρούς.

Ανήκει σε αυτούς που παίρ­νουν απο­φά­σεις την κατάλ­ληλη στιγμή.»

Σας ευχα­ρι­στώ.