80.000 οι κενές θέσεις εργασίας–Κύμα φυγής των εργαζομένων στον τουρισμό

• Ο κλάδος της εστί­α­σης και του του­ρι­σμού είναι ο «πρω­τα­θλη­τής» στην ψευδώς υπο­δη­λω­μένη εργασία • Τα 7ήμερα και τα 12ωρα είναι το μεγάλο αγκάθι • Δεν λύνεται το πρό­βλημα με τους εργα­ζό­με­νους από τρίτες χώρες

Η του­ρι­στική σεζόν κάνει πρε­μιέρα με 80.000 κενές θέσεις εργα­σίας στη χώρα μας με αυξη­τι­κές τάσεις χρόνο με τον χρόνο και τη «διαρροή» έφεραν τα 12ωρα καθη­με­ρινά, χωρίς ρεπό, σύμφωνα με όσα δήλωσε στον Real Voice ο πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Τουρισμού-Επισιτισμού Γιώργο Χότζο­γλου, μιλώ­ντας στη Νατάσα Παμπρή.

Ο κ. Χότζο­γλου ανέφερε ότι φέτος ήταν κατά 10% λιγό­τε­ρες οι αιτή­σεις επα­να­πρό­σλη­ψης στον του­ρι­στικό τομέα, με το σοβα­ρό­τατο πρό­βλημα που υπάρχει με την έλλειψη προ­σω­πι­κού να πλήττει και την ποιό­τητα στο του­ρι­στικό μας προϊόν, ενώ υπο­στή­ριξε ότι από τον Γενάρη είχε ζητήσει από τα Υπουρ­γεία Του­ρι­σμού και Εργα­σίας να δουν το θέμα σε μία ευρεία σύσκεψη, χωρίς ουδέ­ποτε να αντα­πο­κρι­θούν στις εκκλή­σεις της Ομο­σπον­δίας.

Λιγό­τε­ρες επα­να­προ­σλή­ψεις

“Δυστυ­χώς η δια­δι­κα­σία της επα­να­πρό­σλη­ψης γίνεται βάσει νομο­θε­σίας, αλλά και βάσει της συλ­λο­γι­κής σύμ­βα­σης εργα­σίας, μέσω των οικείων σωμα­τείων μας, δηλ. το σωμα­τείο στη Ρόδο ξεκι­νάει από τις αρχές Γενάρη μέχρι τέλος του μήνα να συλ­λέ­γει τις αιτή­σεις επα­να­πρό­σλη­ψης και δια­πι­στώ­σαμε ότι αυτές ήταν μειω­μέ­νες κατά 10% σε σχέση με το 2024. Δηλαδή τι σημαί­νει αυτό; Ότι 10% λιγό­τε­ροι συνά­δελ­φοί μας δεν επι­θυ­μούν να ξανα­ερ­γα­στούν στον κλάδο. Αν προ­σθέ­σουμε αυτό το ποσοστό στο μεγάλο, στο εξω­φρε­νικό νούμερο των 80 χιλιά­δων κενών θέσεων που είχαμε πέρυσι αντι­λαμ­βά­νε­στε ότι το πρό­βλημα διο­γκώ­νε­ται. Δεν έχουμε προ­σω­πικό να δου­λέ­ψει. Για παρά­δειγμα μικρές ξενο­δο­χεια­κές μονάδες, αλλά και επο­χι­κές επι­χει­ρή­σεις εστί­α­σης ειδικά στη Βόρεια Ελλάδα δεν κατά­φε­ραν να ανοί­ξουν την περίοδο του Πάσχα, λόγω αυτής της έλλει­ψης προ­σω­πι­κού, αλλά και στην Αθήνα παρέ­μει­ναν κλει­στές επι­χει­ρή­σεις εστί­α­σης. Πλέον είμαστε πολύ ανή­συ­χοι”.

Σε κίνδυνο η ποιό­τητα

Ο κ. Χότζο­γλου επε­σή­μανε ότι λόγω της έλλει­ψης προ­σω­πι­κού στα ξενο­δο­χεία και τις επι­χει­ρή­σεις βάζουμε σε κίνδυνο την ποιό­τητα του προ­ϊ­ό­ντος στη χώρα μας. «Μία προ­σπά­θεια δεκα­ε­τιών από υπουρ­γούς Του­ρι­σμού, από επι­χει­ρη­μα­τίες, κυρίως όμως από τους εργα­ζό­με­νους να φτιά­ξουμε ένα καλό brand name της χώρας μας στο εξω­τε­ρικό, κάτι το οποίο το πετύ­χαμε και είμαστε στις πρώτες θέσεις προ­τι­μή­σεων των επι­σκε­πτών, βλέ­πουμε αυτή τη στιγμή να δια­κυ­βεύ­ε­ται λόγω της έλλει­ψης προ­σω­πι­κού. Δεν μπορεί να ζητάμε από τον επι­σκέ­πτη μας τον Ιούλιο και τον Αύγου­στο να δαπανά ένα σκασμό λεφτά για να έρθει για μία μέρα στην Ελλάδα, μην ξεχνάμε ότι οι τιμές για εκεί­νους τους μήνες στη χώρα μας σε ένα all inclusive ξενο­δο­χείο, σε ένα resort αγγί­ζουν τα 400 ευρώ τη βραδιά. Δεν μπορεί λοιπόν να λέμε σε αυτό τον επι­σκέ­πτη ότι η καμα­ριέρα θα περνάει κάθε δεύτερη μέρα από το δωμάτιό σου ή θα αντι­στοι­χεί ένας σερ­βι­τό­ρος ανά 55 πελάτες στο εστια­τό­ριο του ξενο­δο­χείου. Αυτά τα πράγ­ματα είναι αστεία, δυστυ­χώς δεν εισα­κου­στή­καμε στο να κάνουμε μία σύσκεψη όλοι οι φορείς, πολι­τεία, εργο­δό­τες, εργα­ζό­με­νοι στις αρχές του Φλεβάρη για να δούμε πώς μπο­ρούμε να αντι­με­τω­πί­σουμε το φαι­νό­μενο και τώρα τρέ­χουμε και δεν φτά­νουμε κυριο­λε­κτικά». Ο πρό­ε­δρος ανέφερε ότι στα 80.000 κενά στον του­ρι­σμό, θα πρέπει να υπο­λο­γι­σθεί και το “κύμα” παραί­τη­σης προ­σω­πι­κού που κατα­γρά­φε­ται παρα­δο­σιακά τον πρώτο μήνα που ξεκι­νάει η σεζόν.

Γιατί οι εργα­ζό­με­νοι γυρνούν την πλάτη στον του­ρι­στικό κλάδο;

Εξη­γώ­ντας τους λόγους που ο εργα­ζό­με­νος γυρνάει πλέον την πλάτη στα του­ρι­στικά επαγ­γέλ­ματα επε­σή­μανε ότι ο κύριος λόγος είναι η μικρή ανεργία για σύντομο χρονικό διά­στημα μόλις τριών μηνών που λαμ­βά­νει τον χειμώνα οπότε δεν βγαίνει. Και μπορεί στη Ρόδο η σεζόν να κλείνει στις 15 Νοέμβρη πλέον τα τελευ­ταία χρόνια με την επι­μή­κυνση της σεζόν, όμως σε άλλες περιο­χές όπως στη Βόρειο Ελλάδα από τα τέλη Σεπτέμ­βρη πολλά ξενο­δο­χεία κλεί­νουν. «Αυτός ο παρά­γο­ντας (η 3μηνη ανεργία) είναι ο κυριό­τε­ρος στην απο­στροφή του κόσμου. Οι αιτίες είναι τρεις, η κυριό­τερη όμως που κάποιος φεύγει από τον κλάδο είναι αυτή, ότι δεν μπορεί να επι­βιώ­σει τους χει­με­ρι­νούς μήνες. Η πρώτη αιτία ήταν ότι ήμασταν ο κλάδος μέσα σε δύο χρόνια σε ανα­στολή συμ­βά­σεων στην παν­δη­μία, άρα ήταν πολύ δύσκολο κάποιος να βιο­πο­ρι­στεί με 534 ευρώ κάθε 40 ημέρες, άρα στρά­φη­καν σε άλλους κλάδους της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, ο δεύ­τε­ρος λόγος ήταν ότι με την επα­νεκ­κί­νηση του κλάδου μετά την παν­δη­μία ήρθαμε αντι­μέ­τω­ποι με μία εργο­δο­τική παρα­βα­τι­κό­τητα που όμοιά της δεν είχαμε συνα­ντή­σει ούτε την εποχή των μνη­μο­νίων κι έτσι πολλοί συνά­δελ­φοί μου κυρίως μάγει­ρες, σεφ, μετα­νά­στευ­σαν σε αντα­γω­νι­στι­κές ως προς την Ελλάδα χώρες πάλι στον του­ρι­σμό και το τρίτο ήταν το ταμείο ανερ­γίας. Εδώ όμως θέλω να σταθώ, γιατί υπάρχει μία σπέ­κουλα, ότι εμείς δου­λεύ­ουμε πέντε- έξι μήνες τον χρόνο και ζητάμε τους υπό­λοι­πους να μας χρη­μα­το­δο­τεί το κράτος για να μπο­ρούμε να επι­βιώ­σουμε. Όχι, δεν είναι έτσι! Καταρ­χάς δεν είναι επιλογή μας ότι είμαστε εποχικά εργα­ζό­με­νοι, είναι η φύση της δου­λειάς μας, δεύ­τε­ρον δεν ζητάμε με το που απο­λυό­μα­στε να καθό­μα­στε σπίτι μας και να μας τρέφει το κράτος με επι­δό­ματα. Έχουμε κάνει την πρότασή μας από το 2018 στους εκά­στοτε υπουρ­γούς Εργα­σίας να μετα­τρα­πεί το εποχικό επίδομα ανερ­γίας σε ανα­λο­γικό. Δηλ. όσα ένσημα μαζέψω το καλο­καίρι τόσες μέρες να επι­δο­τηθώ τον χειμώνα. Και μ’ αυτό πετυ­χαί­νουμε τρία πολύ σημα­ντικά ζητή­ματα: Πρώτον δίνουμε ένα καίριο χτύπημα στην ψευδώς υπο­δη­λω­μένη εργασία, γιατί πλέον ο εργα­ζό­με­νος θα έχει κίνητρο να κυνη­γάει το ένσημο, δεύ­τε­ρον θα δει παρα­πάνω έσοδα ο ΕΦΚΑ στα ταμεία του και τρίτον θα έχουν κι ένα εισό­δημα παρα­πάνω οι εργα­ζό­με­νοι τους “νεκρούς” μήνες. Εάν δεν υιο­θε­τη­θεί αυτή η πρόταση και παρα­μεί­νουμε σε αυτό το “στεγνό” επίδομα ανερ­γίας τριών μηνών πιστέψτε με, δυστυ­χώς ο κλάδος σιγά-σιγά θα σβήσει, δεν αντι­κα­θί­στα­νται οι θέσεις που μας λείπουν από μετα­κλη­τούς συναν­θρώ­πους μας από τις τρίτες χώρες».

Η ψηφιακή κάρτα εργα­σίας

Επι­πλέον ο κ. Χότζο­γλου ανέφερε για μία ακόμη φορά ότι αμέσως μετά την παν­δη­μία είχαμε όργιο παρα­βα­τι­κό­τη­τας στον κλάδο, με κατα­στρα­τή­γηση της εργα­τι­κής νομο­θε­σίας, κατα­στρα­τή­γηση των ωραρίων, κατα­στρα­τή­γηση των κλα­δι­κών συμ­βά­σεων εργα­σίας. “Όταν ξεκί­νησε ο κλάδος το 2021 να ανοίγει, είχαμε μία μεγάλη αλλαγή, την κατάρ­γηση του ΣΕΠΕ και τη μετα­τροπή του σε Ανε­ξάρ­τητη Αρχή από τον τότε Υπουργό Εργα­σίας κ. Χατζη­δάκη. Εμείς λέμε όχι Ανε­ξάρ­τητη Αρχή, αόρατη αρχή. Δεν νοείται μία τόσο νευ­ραλ­γική υπη­ρε­σία να μην υπά­γε­ται στο υπουρ­γείο Εργα­σίας και να μην ανα­φέ­ρε­ται στον εκά­στοτε υπουργό. Αυτό είχε σαν απο­τέ­λε­σμα οι ελεγ­κτι­κοί μηχα­νι­σμοί να υπο­νο­μευ­θούν περισ­σό­τερο από ότι ήταν και να μην υπάρχει κανένας απο­λύ­τως έλεγχος. Έτσι πήγαμε για δουλειά το 2021 με το δόγμα θα δου­λεύ­εις όσο θέλω εγώ, όποτε θέλω εγώ και θα σε πληρώνω όπως θέλω και όποτε θέλω. Μην ξεχνάτε ότι είχαμε τα 7ήμερα, τα 12ωρα, που τα έχουμε ακόμα και αυτό είναι το μεγάλο αγκάθι”, όπως είπε. Ερω­τη­θείς σε ποιο βαθμό συνε­χί­ζει να υπάρχει αδήλωτη και ανα­σφά­λι­στη εργασία και αν έχει συμ­βά­λει στην εξά­λειψη του φαι­νο­μέ­νου η εισα­γωγή της ψηφια­κής κάρτας εργα­σίας, υπο­στή­ριξε ότι: “ο κλάδος της εστί­α­σης και του του­ρι­σμού ήταν ο πρω­τα­θλη­τής στη μαύρη και ανα­σφά­λι­στη εργασία. Αυτό σιγά-σιγά αντι­κα­τα­στά­θηκε κι έγινε πρω­τα­θλη­τής στην ψευδώς υπο­δη­λω­μένη εργασία! Φοβού­με­νοι το μεγάλο πρό­στιμο των 10.500 ευρώ οι εργο­δό­τες απο­φά­σι­σαν να μας δηλώ­νουν ως part-timer τετρά­ωρη εργασία, ουσια­στικά δου­λεύ­αμε εξα­ντλη­τικά ωράρια κι αν γινόταν κάποιος έλεγχος, τότε το πρό­στιμο τότε ήταν μόλις 500 ευρώ για παρα­βί­αση του ωραρίου. Γι’ αυτό λέμε ότι σήμερα είμαστε πολύ ψηλά στην ψευδώς υπο­δη­λω­μένη εργασία, γι’ αυτό συσχε­τί­ζουμε το ταμείο ανερ­γίας με το ένσημο ούτως ώστε ο εργα­ζό­με­νος να απαιτεί τα ένσημά του και να τα κυνηγά. Είναι γεγονός ότι από 1ης Μαρτίου εφαρ­μό­ζε­ται στον κλάδο μας η ψηφιακή κάρτα εργα­σίας. Με πολλά προ­βλή­ματα, καθώς υπάρ­χουν επι­χει­ρή­σεις και στη Ρόδο μετά από καταγ­γε­λία του προ­έ­δρου του Σωμα­τείου μας και του Εργα­τι­κού Κέντρου ότι επι­χει­ρή­σεις συλ­λέ­γουν τις κάρτες και λένε θα τις χτυπάμε εμείς, αλλά παρόλα αυτά τα προ­βλή­ματα δια­πι­στώ­θηκε ότι οι υπε­ρω­ρίες που δηλώ­θη­καν, οι Κυρια­κές και οι αργίες, εκτό­ξευ­σαν το μισθο­λο­γικό κόστος. Τι έκανε η κυβέρ­νηση; Αμέσως κατήρ­γησε τις εισφο­ρές σε υπε­ρω­ρίες σε αργίες και σε νυχτε­ρινά και για τον εργο­δότη και για τον εργα­ζό­μενο. Αυτό απο­φέ­ρει αυτή τη στιγμή σε μας ένα παρα­πάνω εισό­δημα, όμως είμαι σίγου­ρος ότι θα το βρούμε μπροστά μας αργό­τερα στη σύνταξη. Είμαστε πεπει­σμέ­νοι, είμαστε σίγου­ροι ότι η ψηφιακή κάρτα εργα­σίας αν εφαρ­μο­σθεί σωστά, αυτό το μέτρο θα έχει εξαι­ρε­τικά απο­τε­λέ­σματα και θα βελ­τιώ­σει κατά πολύ τις συν­θή­κες εργα­σίας στον κλάδο. Δηλαδή θα στα­μα­τή­σουν αυτά τα εξα­ντλη­τικά ωράρια, θα στα­μα­τή­σει αυτή η κοροϊ­δία του 7ημέρου με το πρό­σχημα ότι δήθεν αν δου­λεύ­εις 7 μέρες βγάζεις περισ­σό­τερα χρήματα”, όπως είπε, προ­τρέ­πο­ντας τους εργα­ζό­με­νους να μην δέχο­νται οι εργο­δό­τες να τους χτυπάνε την ψηφιακή κάρτα εργα­σίας.

Για τους μετα­κλη­τούς από τρίτες χώρες

Για το αν υπάρχει επι­στροφή στον κλάδο από επαγ­γελ­μα­τίες στον του­ρι­σμό που εγκα­τέ­λει­ψαν τα τελευ­ταία χρόνια, ο κ. Χότζο­γλου ήταν αρνη­τι­κός, ενώ για την ποιό­τητα στις παρε­χό­με­νες υπη­ρε­σίες και πώς μπορεί να κρα­τη­θεί, όταν ζητάμε ενί­σχυση προ­σω­πι­κού από τρίτες χώρες που χρειά­ζε­ται και μήνες για να έρθουν λόγω γρα­φειο­κρα­τίας, και πόσο βοηθάει αν δεν έχεις ανθρώ­πους που έχουν βγει από Σχολές Του­ρι­σμού κι είναι επαγ­γελ­μα­τίες, ο πρό­ε­δρος της Ομο­σπον­δίας επι­σή­μανε χαρα­κτη­ρι­στικά: “Ακριβώς. Δεν μας λείπει ανει­δί­κευτο προ­σω­πικό, δεν μας λείπει ο λαν­τζέ­ρης ή ο απο­θη­κά­ριος ή ο εργάτης γενικών καθη­κό­ντων. Μας λείπουν άκρως απα­ραί­τη­τες εξει­δι­κευ­μέ­νες ειδι­κό­τη­τες όπως reception, front office, guest relations, executive chef, καμα­ριέ­ρες κλπ. Δεν μπορούν αυτές τις δου­λειές και αυτές τις ειδι­κό­τη­τες να τις καλύ­ψουν οι συνάν­θρω­ποί μας από το Νεπάλ, από την Ινδία, από το Μπα­γκλα­ντές ή από το Αφγα­νι­στάν. Δυστυ­χώς δεν γίνεται και βλέ­πουμε ότι αυτό το σχέδιο κάθε χρόνο ναυαγεί, καθότι όλο και λιγό­τε­ρων εγκρί­νε­ται η μετά­κλησή τους στη χώρα μας. Είναι μία πολύ χρο­νο­βόρα δια­δι­κα­σία, γρα­φειο­κρα­τική, το κυριό­τερο όμως είναι ότι δεν προ­σφέ­ρει τίποτα παρά μόνο προ­βλή­ματα γεννά, τόσο στους επι­χει­ρη­μα­τίες όσο και στους εργα­ζό­με­νους που έχουν παρα­μεί­νει στον κλάδο”.

Ερω­τη­θείς ποιος είναι ο αριθμός που έχουν φέτος αιτηθεί για μετα­κλη­τούς υπαλ­λή­λους από τρίτες χώρες, ο κ. Χότζο­γλου ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά: “Εδώ δεν γνω­ρί­ζαμε πέρσι. Είχαμε κάνει επα­νει­λημ­μέ­νως γραπτά ερω­τή­ματα προς το Υπουρ­γείο Εργα­σίας να μας ενη­με­ρώ­σουν πόσοι εγκρί­θη­καν, πού μένουν, με ποιες συν­θή­κες εργα­σίας δου­λεύ­ουν και απά­ντηση δεν πήραμε ποτέ. Αργό­τερα μάθαμε ότι δεν είχαν υπερβεί τις 10.000 σε όλη τη χώρα όταν μιλού­σαν για 70.000 -80.000 μετα­κλή­σεις”.

Για τα εργα­τικά ατυ­χή­ματα

Τέλος, για τα πολλά εργα­τικά ατυ­χή­ματα σε όλη τη χώρα και το δια­χρο­νικό αίτημα στην περιοχή μας για ελεγ­κτικό μηχα­νι­σμό στην τεχνική επι­θε­ώ­ρηση που λείπει, ο κ. Χότζο­γλου είπε: “Εμείς είμαστε Ομο­σπον­δία όχι μόνο του­ρι­σμού, αλλά και επι­σι­τι­σμού. Έχουμε το θλιβερό λοιπόν προ­νό­μιο να εκπρο­σω­πούμε εργα­ζό­με­νους και στην εστίαση άρα και τους δια­νο­μείς και υπάρχει ένα μακά­βριο στα­τι­στικό τα τελευ­ταία 5 χρόνια, να μετράμε έναν νεκρό κάθε μήνα και περίπου 4,3 άτομα τα οποία έχουν μερική ή ολική ανα­πη­ρία από τροχαία ατυ­χή­ματα. Φέτος πολύ νωρίς στη σεζόν είχαμε αυτό το δυσά­ρε­στο ατύχημα στη Ρόδο με τον συνά­δελφό μας που κατα­πλα­κώ­θηκε από την πρέσα στα πλυ­ντή­ρια ενός ξενο­δο­χείου και λίγες μέρες μετά είχαμε τον θάνατο της συνα­δέλ­φου στη Σαντο­ρίνη από πτυσ­σό­μενο κρεβάτι. Δεν υπάρ­χουν κλι­μά­κια ελέγχου της επι­θε­ώ­ρη­σης εργα­σίας που ασχο­λού­νται με την ασφά­λεια και την υγεία των εργα­ζο­μέ­νων. Δεν νοείται στη Ρόδο με εκα­το­ντά­δες επι­χει­ρή­σεις, με χιλιά­δες εργα­ζό­με­νους να μην υπάρχει τέτοιο κλι­μά­κιο και να περι­μέ­νουμε από την υπη­ρε­σία του Πειραιά πότε θα έρθει η αρμόδια για τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, τον νομό Αττικής και τα νησιά του Αργο­σα­ρω­νι­κού με μόλις 4 ειδι­κούς επι­θε­ω­ρη­τές, αυτά τα πράγ­ματα είναι αστεία. Πρέπει να στε­λε­χω­θούν οι υπη­ρε­σίες, οι ελεγ­κτι­κοί μηχα­νι­σμοί, να δημιουρ­γη­θούν τεχνικά κλι­μά­κια, όπου δεν υπάρ­χουν, ένα πάγιο αίτημα εκεί των συνα­δέλ­φων μου και από το Εργα­τικό Κέντρο Ρόδου και από το σωμα­τείο μας, να υπάρχει σε κάθε νομό κλι­μά­κιο που θα ελέγχει τους όρους υγιει­νής και ασφά­λειας”.