«Θέλω να είμαι χρήσιμος και ας μην είμαι πάντα αρεστός»

Κύριε Υψη­λά­ντη, μετά από πολλά χρόνια στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση απο­φα­σί­σατε να συμπο­ρευ­τείτε με τον Γιώργο Χατζη­μάρκο. Πώς κατα­λή­ξατε σε αυτή την απόφαση;

Θέλω να είμαι χρή­σι­μος κι ας μην είμαι πάντα αρεστός. Σ’ αυτό ται­ριά­ζουμε με τον Γιώργο. Από δια­φο­ρε­τι­κές αφε­τη­ρίες ξεκι­νώ­ντας, κατα­λή­γουμε σε μια κοινή αντί­ληψη για τον ρόλο και τον χαρα­κτήρα της αυτο­διοί­κη­σης που έχει ανάγκη ο τόπος. Μια αυτο­διοί­κηση εξω­στρεφή, διεκ­δι­κη­τική, με ορί­ζο­ντες πέρα από τα τετριμ­μένα και έξω από το «κουτί» που την είχαν εγκλω­βί­σει για δεκα­ε­τίες και που έτσι τη θέλουν κάποιοι ακόμα. Μια αυτο­διοί­κηση με κέντρο τον άνθρωπο και στόχο τη δημιουρ­γία εκείνων των συν­θη­κών που θα επι­τρέ­ψουν στον καθένα να δημιουρ­γή­σει, να ευη­με­ρή­σει και εντέλει να ζήσει στον τόπο του ασφαλής και ευτυ­χι­σμέ­νος.

Η πρώτη θητεία του Γιώργου Χατζη­μάρ­κου, έδειξε ότι είναι ο καταλ­λη­λό­τε­ρος άνθρω­πος να την υπη­ρε­τή­σει ως περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου. Αει­κί­νη­τος, εργα­σιο­μα­νής, και κυρίως μελε­τη­μέ­νος και απο­φα­σι­στι­κός ακόμα κι αν χρεια­στεί να γίνει δυσά­ρε­στος σε κάποιους. Άνθρω­πος με σχέδιο και εμμονή στην συνέ­πεια λόγων και έργων. Άνοιξε δρόμους που προ­οιω­νί­ζουν ένα καλύ­τερο αύριο για τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου. Κι αυτό το ανα­γνω­ρί­ζουν ακόμα και κυβερ­νη­τικά στελέχη που προ­φα­νώς δεν ταυ­τί­ζο­νται πολι­τικά μαζί του. Εκτι­μώ­ντας λοιπόν ότι μπορώ να βοηθήσω στην κοινή προ­σπά­θεια, δεν δυσκο­λεύ­τηκα να κατα­λήξω στην απόφαση να συμπο­ρευτώ μαζί του. Κι έχουμε είναι αλήθεια, πολλή δουλειά μπροστά μας.

Πώς βλέπετε τις αλλαγές με τον Κλει­σθένη; Πώς θα δια­μορ­φω­θεί η επόμενη μέρα των εκλογών κατά τη γνώμη σας;

Οι αλλαγές στον Κλει­σθένη, θα είναι τρο­χο­πέδη στη λει­τουρ­γία της αυτο­διοί­κη­σης, του­λά­χι­στον στην επόμενη περίοδο. Όχι τόσο για την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, γιατί εδώ η εικόνα είναι ήδη ξεκά­θαρη, όσο κυρίως για τους Δήμους.

Σε κάθε περί­πτωση η αυτο­διοί­κηση θα χρεια­στεί την επόμενη μέρα των εκλογών, σοβαρό πολι­τικό διάλογο, με θέσεις, επι­χει­ρή­ματα, συν­θέ­σεις και συγκλί­σεις, αν θέλουμε να παρά­γε­ται απο­τέ­λε­σμα. Όσοι μετέ­χουν στις εκλογές θεωρώ κατ’ αρχήν και μέχρι απο­δεί­ξεως του ενα­ντίου, ότι έχουν καλές προ­θέ­σεις και ευγενή στόχο να υπη­ρε­τή­σουν τον τόπο και τους ανθρώ­πους του. Ταυ­τό­χρονα είναι γνωστό ότι στις μικρές μας κοι­νω­νίες όλοι συν­δε­ό­μα­στε με δια­προ­σω­πι­κές και κοι­νω­νι­κές σχέσεις, ανε­ξαρ­τή­τως της παρά­τα­ξης στην οποία κατε­βαί­νει ο καθένας. Απ’ αυτή την σκοπιά βλέ­πο­ντας τα πράγ­ματα, δεν μπορώ να κατα­λάβω σε τι θα βοη­θή­σει την επόμενη μέρα, η λάσπη που αφειδώς εκτο­ξεύ­ε­ται, η συκο­φα­ντία, το «ξεκα­τί­νια­σμα» εν ολίγοις. Ψυχραι­μία λοιπόν. Κάποιος θα κερ­δί­σει και κάποιοι θα χάσουν. Δεν γίνεται να κερ­δί­σουν όλοι. Γι αυτό γίνο­νται εκλογές. Υπάρχει πεδίο αντι­πα­ρά­θε­σης, ακόμα και σύγκρου­σης, αλλά με όρους πολι­τι­κής κι όχι πεζο­δρο­μίου. Την επόμενη μέρα πολλοί θα χρεια­στεί να κου­βε­ντιά­σουν και μάλλον να συνερ­γα­στούν, αν πράγ­ματι θέλουν το καλό του τόπου τους. Πώς θα το κάνουν αυτό, αν σήμερα δεν μπορούν να ανταλ­λά­ξουν ούτε καλη­μέρα;

Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου είναι μία απαι­τη­τική περιοχή με κύριο χαρα­κτη­ρι­στικό την πολυ­νη­σία. Σε τι θα πρέπει κατά τη γνώμη σας, να δοθεί μεγα­λύ­τερο βάρος;

Δεν είναι απλά μια απαι­τη­τική περιοχή. Είναι η πιο δύσκολη περι­φέ­ρεια της χώρας μας και από τις πιο δύσκο­λες στην Ευρώπη. Και ταυ­τό­χρονα η πιο «ριγμένη». Κι αυτό δεν οφεί­λε­ται μόνο στην πολυ­νη­σία. Τα 48 νησιά της και οι 34 Δήμοι, δεν είναι εύκολη ιστορία. Όχι μόνο γιατί είναι πολλά, αλλά κυρίως γιατί δεν είναι όλα ίδια, δεν έχουν όλα τις ίδιες ανάγκες, δεν έχουν όλα τα ίδια χαρα­κτη­ρι­στικά, δεν βρί­σκο­νται όλα στο ίδιο επίπεδο ανά­πτυ­ξης. Να σας δώσω μια εικόνα. Στις υπό­λοι­πες περι­φέ­ρειες της χώρας μας, οι Δήμοι είναι σχετικά μεγάλοι. Έχουν οι περισ­σό­τε­ροι οργα­νω­μέ­νες υπη­ρε­σίες και προ­σω­πικό. Δια­θέ­τουν επάρ­κεια για να υλο­ποι­ή­σουν έργα και δράσεις. Και βεβαίως όλοι έχουν την ευκολία πρό­σβα­σης στο πλη­σιέ­στερο αστικό κέντρο σε πολύ λίγο χρόνο. Σ’ εμάς όμως; Η πλειο­ψη­φεία των Δήμων (περίπου 20 στους 34) δεν δια­θέ­τουν δια­χει­ρι­στική επάρ­κεια έστω και τυπικά. Γιατί απλά δεν έχουν προ­σω­πικό. Πέντε με έξι Δήμοι, δια­θέ­τουν ουσια­στική επάρ­κεια. Όλοι οι υπό­λοι­ποι, θέλο­ντας και μη κρέ­μο­νται στην κυριο­λε­ξία στην συν­δρομή της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου. Που κι αυτή πάσχει από δρα­μα­τι­κές ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού εξ αιτίας των μνη­μο­νια­κών περιο­ρι­σμών.

Γι’ αυτό θεωρώ τελείως υπο­κρι­τική την δήθεν κριτική που συνο­ψί­ζε­ται στη φράση «και τι έργα έκανε η περι­φέ­ρεια, έργα των Δήμων είναι». Είναι αστείο και να το λέει κανείς. Δηλαδή πού έγιναν τα έργα αυτά, στην Κρήτη ή στην Πελο­πόν­νησο; Ποιος φρό­ντισε για τις μελέτες και τις αδειο­δο­τή­σεις τους, ποιος υπέβαλε τις προ­τά­σεις εξα­σφά­λι­σης της χρη­μα­το­δό­τη­σής τους ή τα χρη­μα­το­δό­τησε εξ’ ιδίων πόρων, ποιος τα κατα­σκεύ­ασε, ποιος τα παρέ­λαβε και τα παρέ­δωσε στους κατοί­κους των νησιών για να τα ωφε­λού­νται; Δεν ήταν η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου; Άλλος ήταν; Κι αυτό δεν έγινε μόνο στα μικρά νησιά, έγινε και στα μεγάλα ή και στα πολύ μεγάλα. Η αλήθεια είναι ότι πολλοί Δήμοι δεν θα είχαν να παρου­σιά­σουν έργο, χωρίς την στήριξη -τεχνική και οικονομική- της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου.

Το βάρος λοιπόν πρέπει να δοθεί αφ’ ενός στη συνο­λική ανά­πτυξη της Περι­φέ­ρειας κι αφ’ ετέρου στην ενί­σχυση της συνοχής μεταξύ νησιών δια­φο­ρε­τι­κών ταχυ­τή­των και επι­πέ­δων ανά­πτυ­ξης. Με στόχο πάντα ανθρω­πο­κε­ντρικό. Τα έργα από μόνα τους δεν λένε τίποτα, αν δεν συμ­βάλ­λουν στη συνοχή και κυρίως στην συγκρά­τηση των ανθρώ­πων στον τόπο τους. Τι είναι πιο σημα­ντικό για το Αγα­θο­νήσι; Να γίνουν δυο έργα παρα­πάνω ή να μην μειω­θούν οι κάτοι­κοί του από 150 σε 100; Προ­φα­νώς και τα δύο θα γίνουν, το δεύτερο όμως είναι το σημα­ντικό.

Αφήνετε πίσω τον Δήμο Ρόδου και θα ήθελα μία κριτική για την δημο­τική αρχή. Αφήνει έργο τελικά ή όχι ο Φώτης Χατζη­διά­κος;

Έχω τοπο­θε­τη­θεί κατ’ επα­νά­ληψη στο θέμα αυτό. Το στίγμα του κ. Χατζη­διά­κου, είναι ορατό και κατα­γε­γραμ­μένο. Η εικόνα του νησιού μιλά από μόνη της. Η αφύ­πνιση της τελευ­ταίας προ­ε­κλο­γι­κής στιγμής και η προ­σπά­θεια να δείξει ότι κάτι κάνει, χωρίς απα­ραί­τητα να κάνει, δεν έχει να προ­σθέ­σει το παρα­μι­κρό. Ακόμα και σε τομείς που έχουν εκχω­ρη­θεί σε ιδιώτες και χρυ­σο­πλη­ρώ­νο­νται από τους δημότες, τα απο­τε­λέ­σματα είναι απο­γοη­τευ­τικά. Αν ανα­τρέ­ξετε στα πρα­κτικά του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου, θα κου­ρα­στείτε να δια­βά­ζετε μονο­λό­γους ωρών με περι­γρα­φές ορα­μά­των και έργων, που όμως δεν θα τα βρείτε πουθενά στη Ρόδο. Ισχύει απόλυτα η ρήση του μέχρι χθες αντι­δη­μάρ­χου του, «τα λόγια που δεν έγιναν πράξη». Ευτυχώς οι εκλογές είναι κοντά και οι Ροδίτες έχουν την ευκαι­ρία μιας καλύ­τε­ρης επι­λο­γής.

Προ­σω­πικά αφήνω πίσω μου τον Δήμο, με μια γεύση απο­γο­ή­τευ­σης. Προ­σπά­θησα κι όχι μόνο εγώ αλλά όλη η αντι­πο­λί­τευση, να βοη­θή­σουμε και να συμ­βά­λουμε στην παρα­γωγή ουσια­στι­κού έργου και απο­τε­λέ­σμα­τος. Σκο­ντά­ψαμε σ’ ένα τοίχο αλα­ζο­νίας και σε κλειστά αυτιά. Κάποιοι δεν είναι μαθη­μέ­νοι να έχουν συνο­μι­λη­τές, αλλά μόνο χει­ρο­κρο­τη­τές.

Κατά την άποψή σας, ποια είναι τα έργα στα οποία πρέπει να δώσει προ­τε­ραιό­τητα η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου;

Οι περισ­σό­τε­ροι έχουν την εντύ­πωση ότι τα πάντα όλα είναι αρμο­διό­τητα της περι­φέ­ρειας. Η αλήθεια είναι τελείως δια­φο­ρε­τική. Η περι­φε­ρειακή αυτο­διοί­κηση, έχει εξαι­ρε­τικά περιο­ρι­σμέ­νες αρμο­διό­τη­τες. Ειδικά στον τομέα των έργων. Με δεδο­μένο αυτό, είναι προ­φα­νές ότι προ­τε­ραιό­τητα πρέπει να είναι τα έργα αρμο­διό­τη­τάς της. Με βάση όμως τα όσα περιέ­γραψα παρα­πάνω ανα­φο­ρικά με την επάρ­κεια της πλειο­ψη­φίας των Δήμων να σχε­διά­σουν και να υλο­ποι­ή­σουν έργα δικής τους αρμο­διό­τη­τας, είναι εξ’ ίσου προ­φα­νές πως το βάρος αυτό θα το σηκώσει η περι­φέ­ρεια και στην επόμενη περίοδο. Ευτυχώς ο βαθμός συνερ­γα­σίας που επε­τεύ­χθη από τη σημε­ρινή περι­φε­ρειακή αρχή μεταξύ των δύο βαθμών της αυτο­διοί­κη­σης είναι ο υψη­λό­τε­ρος δυνατός, ο υψη­λό­τε­ρος σ’ όλη η χώρα. Κι αυτό απο­τε­λεί εγγύηση για μια ακόμα πιο απο­δο­τική συνερ­γα­σία την επόμενη μέρα. Στην ιστορία αυτή, δεν πρέπει να αφήνει κανείς απ’ έξω την παρά­με­τρο κράτος. Η όποια κυβέρ­νηση πρέπει να επι­τρέ­ψει στην περι­φέ­ρεια να στε­λε­χώ­σει τις απο­δε­κα­τι­σμέ­νες τεχνι­κές της υπη­ρε­σίες με το ανα­γκαίο επι­στη­μο­νικό προ­σω­πικό.