Η Ελλάδα μετράει 35 εκατομμύρια αφίξεις και κανέναν από όσους δεν γύρισαν σπίτι

Τέσ­σε­ρις Αμε­ρι­κα­νοί του­ρί­στες βρή­καν θά­να­το στα συ­ντρίμ­μια ενός τριώ­ρο­φου κτη­ρί­ου στην οδό Λυ­σι­κρά­τους, λίγες ώρες πριν από την πτήση της επι­στρο­φής τους στις 15:30.

Η έκρη­ξη της 25ης Σε­πτεμ­βρί­ου στην Πλάκα άφησε συ­νο­λι­κά έξι νε­κρούς. Δύο ζευ­γά­ρια Αμε­ρι­κα­νών νοί­κια­ζαν δια­μέ­ρι­σμα βρα­χυ­χρό­νιας μί­σθω­σης στον πρώτο όροφο. Το ένα ζευ­γά­ρι περ­νού­σε τον μήνα του μέ­λι­τος. Η μία γυ­ναί­κα διέ­νυε τον τρίτο μήνα της εγκυ­μο­σύ­νης της. Στον δεύ­τε­ρο όροφο έμε­ναν ένας 77χρο­νος Βρε­τα­νός και η 78χρονη Ελ­λη­νί­δα σύ­ζυ­γός του.

Η εί­δη­ση έκανε τον γύρο του κό­σμου. Το ερώ­τη­μα που ακο­λού­θη­σε δεν βρήκε απά­ντη­ση.

Το νού­με­ρο που δεν υπάρ­χει

Πόσοι του­ρί­στες πε­θαί­νουν κάθε χρόνο στην Ελ­λά­δα;

Καμία ελ­λη­νι­κή υπη­ρε­σία δεν δια­θέ­τει αυτόν τον αριθ­μό. Η ΕΛ­ΣΤΑΤ κα­τα­γρά­φει οδικά τρο­χαία ατυ­χή­μα­τα χωρίς να ξε­χω­ρί­ζει επι­σκέ­πτες από κα­τοί­κους. Το Λι­με­νι­κό δη­μο­σιεύ­ει πε­ρι­στα­τι­κά ένα προς ένα. Ο ΕΟΔΥ με­τρά­ει πνιγ­μούς συ­νο­λι­κά. Το υπουρ­γείο Του­ρι­σμού πα­ρα­κο­λου­θεί αφί­ξεις και έσοδα.

Η χώρα ξέρει πόσοι έρ­χο­νται. Δεν ξέρει πόσοι δεν φεύ­γουν.

Η θά­λασ­σα παίρ­νει τους πε­ρισ­σό­τε­ρους

Στην κα­τη­γο­ρία με τα βα­ρύ­τε­ρα νού­με­ρα βρί­σκο­νται οι πνιγ­μοί.

Μέχρι τις πρώ­τες μέρες του Αυ­γού­στου 2026, το Safe Water Sports κα­τέ­γρα­ψε 168 θα­νά­τους από πνιγ­μό. Ο αριθ­μός δεί­χνει υπο­χώ­ρη­ση, καθώς την ίδια πε­ρί­ο­δο του 2025 οι απώ­λειες έφτα­ναν τις 217.

Ο μέσος ετή­σιος όρος πα­ρα­μέ­νει τρο­μα­κτι­κός. Κάθε χρόνο πε­ρί­που 357 άν­θρω­ποι χά­νουν τη ζωή τους στα ελ­λη­νι­κά νερά. Ο ΕΟΔΥ υπο­λο­γί­ζει 3,6 θα­νά­τους ανά 100.000 κα­τοί­κους, μία από τις υψη­λό­τε­ρες συ­χνό­τη­τες της Ευ­ρώ­πης. Το 2025 οι συ­νο­λι­κοί θά­να­τοι σε θά­λασ­σα και εσω­τε­ρι­κά ύδατα έφτα­σαν τους 376.

Εδώ κρύ­βε­ται η μο­να­δι­κή έμ­με­ση έν­δει­ξη για τους επι­σκέ­πτες. Το 71% των θυ­μά­των εκεί­νης της χρο­νιάς ήταν Έλ­λη­νες. Επο­μέ­νως πε­ρί­που τρεις στους δέκα πνιγ­μούς αφο­ρού­σαν αλ­λο­δα­πούς.

Κα­νείς όμως δεν δια­χω­ρί­ζει τον μό­νι­μο κά­τοι­κο αλ­λο­δα­πής κα­τα­γω­γής από τον του­ρί­στα δύο εβδο­μά­δων. Η στα­τι­στι­κή στα­μα­τά εκεί.

Οι γου­ρού­νες γρά­φουν τη δική τους λίστα

Στα νησιά η ει­κό­να απο­κτά όνομα. Λέ­γε­ται ATV.

Τον Μάιο, ένας 42χρο­νος Βρε­τα­νός σκο­τώ­θη­κε στον επαρ­χια­κό δρόμο Ρόδας προς Αχα­ρά­βη στη βό­ρεια Κέρ­κυ­ρα. Οδη­γού­σε γου­ρού­να με συ­νε­πι­βά­τη τον 15χρονο γιο του, ο οποί­ος νο­ση­λεύ­τη­κε σε κρί­σι­μη κα­τά­στα­ση.

Στις 31 Μαΐου, ένας 22χρο­νος έχασε τη ζωή του στην Ίο. Επέ­βαι­νε σε ATV που είχε νοι­κιά­σει για τις με­τα­κι­νή­σεις του στο νησί.

Τον Ιού­νιο και τον Ιού­λιο, δύο Βρε­τα­νοί 19 και 20 ετών κα­τέ­λη­ξαν σε κώμα στη Ζά­κυν­θο, μετά από ατυ­χή­μα­τα με γου­ρού­νες. Οι οι­κο­γέ­νειές τους άνοι­ξαν ερά­νους για τα έξοδα.

Ο κλά­δος γνω­ρί­ζει το πρό­βλη­μα. Τα οχή­μα­τα αυτά σχε­διά­στη­καν για χρήση εκτός δρό­μου, όχι για συ­νε­χή κί­νη­ση στο οδικό δί­κτυο. Η συ­ζή­τη­ση για ει­δι­κή κα­τη­γο­ρία άδειας, με θε­ω­ρη­τι­κή και πρα­κτι­κή εκ­παί­δευ­ση, επα­νέρ­χε­ται κάθε κα­λο­καί­ρι και σβή­νει κάθε φθι­νό­πω­ρο.

Στο γε­νι­κό σύ­νο­λο, τα οδικά τρο­χαία του πρώ­του εξα­μή­νου 2026 άφη­σαν 212 νε­κρούς πα­νελ­λα­δι­κά, ένα­ντι 250 το 2025. Τα ατυ­χή­μα­τα πά­ντως αυ­ξή­θη­καν κατά 2,6%.

Η γε­ω­γρα­φία μιας απώ­λειας

Τα με­μο­νω­μέ­να πε­ρι­στα­τι­κά συν­θέ­τουν έναν χάρτη.

Την 1η Σε­πτεμ­βρί­ου, Ολ­λαν­δός του­ρί­στας πέ­θα­νε στην πα­ρα­λία της Ια­λυ­σού στη Ρόδο. Στις 19 Σε­πτεμ­βρί­ου, το Λι­με­ναρ­χείο Ηρα­κλεί­ου εντό­πι­σε νεκρό ανοι­χτά της πα­ρα­λί­ας Μαδέ έναν 78χρονο Γάλλο, ο οποί­ος επι­σκε­πτό­ταν την Κρήτη με τη σύ­ζυ­γό του.

Στις 8 Αυ­γού­στου, δύο πε­ρι­στα­τι­κά το ίδιο με­ση­μέ­ρι. Ένας 64χρο­νος Σλο­βά­κος στον κόλπο των Μα­λί­ων. Ένας 62χρο­νος Βέλ­γος στην πα­ρα­λία Πίσω Ρο­διές στη Χαλ­κί­δα.

Στις 29 Αυ­γού­στου, στο λι­μά­νι της Κάσου, αυ­το­κί­νη­το με ζευ­γά­ρι Ελ­λή­νων πα­ρα­θε­ρι­στών κα­τέ­λη­ξε στη θά­λασ­σα στις 20:15. Είχαν απο­βι­βα­στεί από το πλοίο λίγα λεπτά νω­ρί­τε­ρα. Η γυ­ναί­κα δεν επέ­ζη­σε.

Κάθε ένα από αυτά κα­τα­γρά­φη­κε ως το­πι­κή εί­δη­ση. Κα­νέ­να δεν μπήκε σε μη­τρώο.

Γιατί μας αφορά όλους

Ο του­ρι­σμός στη­ρί­ζει πε­ρί­που το ένα τέ­ταρ­το της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας. Η χώρα υπο­δέ­χε­ται δε­κά­δες εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες ετη­σί­ως και δια­φη­μί­ζει την ασφά­λεια ως αντα­γω­νι­στι­κό πλε­ο­νέ­κτη­μα.

Χωρίς δε­δο­μέ­να, η πρό­λη­ψη λει­τουρ­γεί στα τυφλά.

Δείτε τι ση­μαί­νει πρα­κτι­κά. Κα­νείς δεν γνω­ρί­ζει αν οι πνιγ­μοί επι­σκε­πτών συ­γκε­ντρώ­νο­νται σε συ­γκε­κρι­μέ­νες πα­ρα­λί­ες, ώρες ή ηλι­κί­ες. Κα­νείς δεν ξέρει αν τα ατυ­χή­μα­τα με γου­ρού­νες αφο­ρούν κυ­ρί­ως αρ­χά­ριους οδη­γούς ή συ­γκε­κρι­μέ­να ση­μεία του οδι­κού δι­κτύ­ου. Κα­νείς δεν μπο­ρεί να πει αν τα δια­με­ρί­σμα­τα βρα­χυ­χρό­νιας μί­σθω­σης πα­ρου­σιά­ζουν δια­φο­ρε­τι­κό προ­φίλ κιν­δύ­νου από τα ξε­νο­δο­χεία.

Η απου­σία της μέ­τρη­σης πα­ρά­γει την απου­σία του μέ­τρου.

Και η ζημιά δεν στα­μα­τά στους επι­σκέ­πτες. Οι ίδιες πα­ρα­λί­ες, οι ίδιοι δρό­μοι και οι ίδιες σω­λη­νώ­σεις εξυ­πη­ρε­τούν τους κα­τοί­κους. Ο νο­μο­θε­τι­κός λα­βύ­ριν­θος γύρω από τους ναυα­γο­σώ­στες, η έλ­λει­ψη πι­στο­ποί­η­σης για τα ATV, οι ανε­ξέ­λεγ­κτες εγκα­τα­στά­σεις φυ­σι­κού αε­ρί­ου σε παλιά κτή­ρια της Πλά­κας αφο­ρούν κάθε Έλ­λη­να που κο­λυ­μπά, οδη­γεί ή μένει σε πο­λυ­κα­τοι­κία.

Το Λον­δί­νο με­τρά­ει όσα δεν με­τρά­ει η Αθήνα

Υπάρ­χει μια χώρα που κρατά αριθ­μούς για τους νε­κρούς της στην Ελ­λά­δα. Δεν είναι η Ελ­λά­δα.

Το βρε­τα­νι­κό υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών, το Foreign, Commonwealth and Development Office, δη­μο­σιεύ­ει μη­νιαία δε­δο­μέ­να προ­ξε­νι­κής συν­δρο­μής ανά χώρα. Από το 2019 η κα­τα­γρα­φή γί­νε­ται σε επί­πε­δο κρά­τους και όχι ανά πρε­σβεία. Στον ετή­σιο απο­λο­γι­σμό του 2024 προς 2025, το FCDO ανα­φέ­ρει συν­δρο­μή στις οι­κο­γέ­νειες πε­ρισ­σό­τε­ρων από 6.000 Βρε­τα­νών που πέ­θα­ναν στο εξω­τε­ρι­κό, μαζί με 3.500 νο­ση­λεί­ες.

Πα­λαιό­τε­ρες εκ­δό­σεις της ίδιας βάσης έδει­χναν κάτι που θα έπρε­πε να απα­σχο­λεί την Αθήνα. Στην έκ­θε­ση British Behaviour Abroad του 2012, η Ελ­λά­δα εμ­φα­νι­ζό­ταν στην κο­ρυ­φή της ανα­λο­γι­κής κα­τά­τα­ξης για νο­ση­λεί­ες Βρε­τα­νών υπη­κό­ων, με 494 πε­ρι­στα­τι­κά. Η σειρά αυτή έκτο­τε στα­μά­τη­σε.

Πα­ρό­μοιο σύ­στη­μα λει­τουρ­γεί και για τους Αμε­ρι­κα­νούς. Η απο­στο­λή των ΗΠΑ στην Ελ­λά­δα εκ­δί­δει ηλε­κτρο­νι­κά το Consular Report of Death Abroad για κάθε Αμε­ρι­κα­νό πο­λί­τη που πε­θαί­νει στη χώρα, έγ­γρα­φο απα­ραί­τη­το για ασφα­λι­στι­κές αξιώ­σεις και κλη­ρο­νο­μι­κές δια­δι­κα­σί­ες.

Επο­μέ­νως κάθε φορά που ένας ξένος επι­σκέ­πτης χάνει τη ζωή του στην Ελ­λά­δα, κά­ποιος συ­μπλη­ρώ­νει ένα έντυ­πο. Απλώς το έντυ­πο τα­ξι­δεύ­ει στο Λον­δί­νο ή στην Ουά­σιγ­κτον.

Οι πα­γί­δες του αριθ­μού

Τα προ­ξε­νι­κά δε­δο­μέ­να έχουν όρια, και η σο­βα­ρή δη­μο­σιο­γρα­φία οφεί­λει να τα δη­λώ­νει.

Η ανα­φο­ρά ενός θα­νά­του στις βρε­τα­νι­κές αρχές δεν απο­τε­λεί υπο­χρέ­ω­ση. Τα στοι­χεία κα­λύ­πτουν μόνο όσες πε­ρι­πτώ­σεις έφτα­σαν στο προ­ξε­νείο και έλα­βαν συν­δρο­μή. Μετά το 2023 το FCDO άλ­λα­ξε σύ­στη­μα κα­τα­γρα­φής και συγ­χώ­νευ­σε τις ανα­λυ­τι­κές κα­τη­γο­ρί­ες αι­τί­ας θα­νά­του σε ένα ενιαίο πεδίο.

Υπάρ­χει και ένα δεύ­τε­ρο φίλ­τρο. Στους αριθ­μούς μπαί­νουν και οι μό­νι­μοι κά­τοι­κοι. Χι­λιά­δες Βρε­τα­νοί συ­ντα­ξιού­χοι ζουν στην Κρήτη, τη Ρόδο και την Κέρ­κυ­ρα, και ο θά­να­τός τους από φυ­σι­κά αίτια προ­σμε­τρά­ται όπως ο θά­να­τος ενός ει­κο­σά­χρο­νου σε ατύ­χη­μα με γου­ρού­να.

Η βάση όμως επι­τρέ­πει σύ­γκρι­ση δια­χρο­νι­κή και ανά χώρα. Δεί­χνει τά­σεις. Δεί­χνει πού συ­γκε­ντρώ­νο­νται τα πε­ρι­στα­τι­κά.

Η Ελ­λά­δα δεν δια­θέ­τει ούτε αυτό.

Το ερώ­τη­μα προς τους αρ­μό­διους

Τρία ερω­τή­μα­τα πε­ρι­μέ­νουν απά­ντη­ση.

Πρώ­τον, ποια υπη­ρε­σία ανα­λαμ­βά­νει την τή­ρη­ση ενιαί­ου μη­τρώ­ου θα­νά­των επι­σκε­πτών, με κα­τη­γο­ριο­ποί­η­ση αι­τί­ας;

Δεύ­τε­ρον, πότε θε­σπί­ζε­ται ει­δι­κή πι­στο­ποί­η­ση για την οδή­γη­ση ATV, μετά από τόσα πε­ρι­στα­τι­κά;

Τρί­τον, ποιος ελέγ­χει τις εγκα­τα­στά­σεις αε­ρί­ου στα ακί­νη­τα βρα­χυ­χρό­νιας μί­σθω­σης, και με ποια συ­χνό­τη­τα;

Και ένα τέ­ταρ­το, πιο απλό από όλα. Γιατί η ελ­λη­νι­κή πο­λι­τεία δεν ζητά από τα προ­ξε­νεία τα στοι­χεία που εκεί­να ήδη τη­ρούν;

Τα τέσ­σε­ρα ει­σι­τή­ρια επι­στρο­φής της Πλά­κας πα­ρέ­μει­ναν αχρη­σι­μο­ποί­η­τα. Ο αριθ­μός που θα τα κα­τέ­τασ­σε κάπου δεν υπάρ­χει ακόμη.

 

 

 

Κα­στα­νά­κης Κώ­στας

Δη­μο­σιο­γρά­φος ΕΣΗΕ­ΠΗΝ

Λε­ζά­ντα ει­κό­νας (Κτί­ριο στην Πλάκα): Συ­νερ­γεία στα συ­ντρίμ­μια του κτη­ρί­ου της οδού Λυ­σι­κρά­τους στην Πλάκα, όπου έχα­σαν τη ζωή τους τέσ­σε­ρις Αμε­ρι­κα­νοί του­ρί­στες, Σε­πτέμ­βριος 2026.