Έρχεται νέο κύμα ανατιμήσεων στα τρόφιμα – Αυξάνεται το κόστος παραγωγής

Τι­μο­κα­τά­λο­γοι με ση­μα­ντι­κές ανα­τι­μή­σεις σε βα­σι­κά είδη δια­τρο­φής, όπως γα­λα­κτο­κο­μι­κά, τυριά, αρ­το­σκευά­σμα­τα και άλλα, και μά­λι­στα σε επώ­νυ­μα προ­ϊ­ό­ντα, έχουν αρ­χί­σει να κα­τα­φτά­νουν στις αρ­μό­διες υπη­ρε­σί­ες του υπουρ­γεί­ου Ανά­πτυ­ξης και στην Ανε­ξάρ­τη­τη Αρχή Ελέγ­χου της Αγο­ράς, ανα­τι­μή­σεις οι οποί­ες ανα­μέ­νε­ται να εφαρ­μο­στούν σε πε­ρί­που ένα μήνα από τώρα. Πρό­κει­ται στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα για προ­άγ­γε­λο ευ­ρύ­τε­ρων ανα­τι­μή­σε­ων στα είδη δια­τρο­φής, μετά το ολι­γό­μη­νο «μο­ρα­τό­ριουμ» για στα­θε­ρές τιμές σε πρώτη φάση και μειώ­σεις στη συ­νέ­χεια, ανα­τι­μή­σεις, καθώς φαί­νε­ται, ανα­πό­φευ­κτες, με τη βιο­μη­χα­νία να κάνει λόγο για ση­μα­ντι­κή πίεση στην κερ­δο­φο­ρία της από το πρό­σθε­το κό­στος που προ­κα­λούν τα πο­λε­μι­κά μέ­τω­πα σε Μέση Ανα­το­λή και Ου­κρα­νία.

Ακόμη με­γα­λύ­τε­ρο κύμα ανα­τι­μή­σε­ων στα είδη δια­τρο­φής ανα­μέ­νε­ται στα τέλη του 2026 με αρχές του 2027, με τις βιο­μη­χα­νί­ες να δη­λώ­νουν ότι η επι­βά­ρυν­ση του κό­στους είναι σε αρ­κε­τές πε­ρι­πτώ­σεις πολύ υψη­λό­τε­ρη από αυτήν που είχαν εκτι­μή­σει την άνοι­ξη, λίγες εβδο­μά­δες μετά την έναρ­ξη του πο­λέ­μου στο Ιράν. Εν­δει­κτι­κό είναι το πα­ρά­δειγ­μα της σερ­ραϊ­κής γα­λα­κτο­βιο­μη­χα­νί­ας Κρι Κρι, με τον οι­κο­νο­μι­κό διευ­θυ­ντή της να δη­λώ­νει την Πέμ­πτη ότι αν και η πρό­σθε­τη επι­βά­ρυν­ση στο κό­στος πα­ρα­γω­γής από τον πό­λε­μο στο Ιράν είχε εκτι­μη­θεί στα 5,5 εκατ. ευρώ για το σύ­νο­λο του έτους, υπό τα νέα δε­δο­μέ­να υπο­λο­γί­ζε­ται ότι θα είναι κατά 2-3 εκατ. ευρώ πα­ρα­πά­νω.

Ποια είναι τα συ­στα­τι­κά που συν­θέ­τουν το εκρη­κτι­κό «κο­κτέιλ»; Η αύ­ξη­ση της τιμής του πε­τρε­λαί­ου επη­ρε­ά­ζει άμεσα το ενερ­γεια­κό και με­τα­φο­ρι­κό κό­στος. Επη­ρε­ά­ζει όμως ση­μα­ντι­κά και τα υλικά συ­σκευα­σί­ας, τόσο τα πλα­στι­κά, καθώς πα­ρα­σκευά­ζο­νται από πα­ρά­γω­γα του πε­τρε­λαί­ου, όσο και τα χάρ­τι­να, δε­δο­μέ­νου ότι η χαρ­το­βιο­μη­χα­νία είναι ση­μα­ντι­κά ενερ­γο­βό­ρος κλά­δος της με­τα­ποί­η­σης.

Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι κάθε αύ­ξη­ση 10 δο­λα­ρί­ων/βα­ρέ­λι στην τιμή του αργού πε­τρε­λαί­ου, προ­κα­λεί αύ­ξη­ση στην τιμή των ρη­τι­νών που χρη­σι­μο­ποιού­νται για τις πλα­στι­κές συ­σκευα­σί­ες (πο­λυαι­θυ­λέ­νιο, πο­λυ­προ­πυ­λέ­νιο και άλλες) έως 0,16 ευρώ/κιλό. Επι­πλέ­ον, η συ­νέ­χι­ση των εχθρο­πρα­ξιών στα Στενά του Ορ­μούζ και οι νέες επι­θέ­σεις από τους Χούθι πα­ρε­μπο­δί­ζουν την ομαλή δια­κί­νη­ση των εμπο­ρευ­μά­των, δια­τα­ράσ­σο­ντας την εφο­δια­στι­κή αλυ­σί­δα. Στη δια­τα­ρα­χή που υπήρ­χε στην τρο­φο­δο­σία της αγο­ράς με αζω­τού­χα λι­πά­σμα­τα, μετά την ει­σβο­λή της Ρω­σί­ας στην Ου­κρα­νία, προ­στέ­θη­κε η δια­τα­ρα­χή της αγο­ράς φω­σφο­ρι­κών λι­πα­σμά­των, πα­ρά­γο­ντας που επη­ρε­ά­ζει το κό­στος τόσο της γε­ωρ­γί­ας όσο και της κτη­νο­τρο­φί­ας, καθώς επι­δρά στο κό­στος πα­ρα­γω­γής των ζω­ο­τρο­φών.

Σύμ­φω­να με το πα­ρα­τη­ρη­τή­ριο τιμών της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής (Γε­νι­κή Διεύ­θυν­ση Γε­ωρ­γί­ας – DG Agri), η τιμή των φω­σφο­ρού­χων λι­πα­σμά­των τον Αύ­γου­στο του 2026 είχε δια­μορ­φω­θεί κατά μέσον όρο στην Ε.Ε. σε 739 ευρώ/τόνο ένα­ντι 569 ευρώ/τόνο ένα χρόνο πριν, αύ­ξη­ση δη­λα­δή κατά 30%. Σε σύ­γκρι­ση δε με τις αρχές του χρό­νου, η μέση τιμή των φω­σφο­ρού­χων λι­πα­σμά­των στην Ε.Ε. έχει αυ­ξη­θεί κατά 22%, καθώς τον Ια­νουά­ριο βρι­σκό­ταν στα 604 ευρώ/τόνο. Στην Ελ­λά­δα οι τιμές των λι­πα­σμά­των έχουν αυ­ξη­θεί μέσα σε ένα χρόνο κατά 11,3%, σύμ­φω­να με τα τε­λευ­ταία δια­θέ­σι­μα στοι­χεία της Ελ­λη­νι­κής Στα­τι­στι­κής Αρχής (ΕΛ­ΣΤΑΤ) για τις τιμές εισ­ρο­ών στη γε­ωρ­γία – κτη­νο­τρο­φία (Ιού­λιος 2026). Το κό­στος της ενέρ­γειας και των λι­πα­ντι­κών ήταν υψη­λό­τε­ρο τον Ιού­λιο σε σύ­γκρι­ση με ένα χρόνο πριν κατά 11,3%, κό­στος όμως το οποίο τις τε­λευ­ταί­ες εβδο­μά­δες έχει αυ­ξη­θεί πε­ραι­τέ­ρω.

Εξαι­ρε­τι­κά ανη­συ­χη­τι­κά είναι τα μη­νύ­μα­τα που έρ­χο­νται από τις διε­θνείς αγο­ρές σε σχέση με τις τιμές των σι­τη­ρών, εμπό­ρευ­μα που επη­ρε­ά­ζει τόσο τη βιο­μη­χα­νία τρο­φί­μων όσο και τη βιο­μη­χα­νία ζω­ο­τρο­φών. Πέρα από τις προ­βλέ­ψεις για μι­κρό­τε­ρη πα­ρα­γω­γή φέτος στην Ευ­ρώ­πη, λόγω των πολύ υψη­λών θερ­μο­κρα­σιών που επι­κρά­τη­σαν το κα­λο­καί­ρι στις βό­ρειες και κε­ντρι­κές πε­ριο­χές της ηπεί­ρου, κα­θο­ρι­στι­κό ρόλο δια­δρα­μα­τί­ζει η εμπλο­κή στις εξα­γω­γές σι­τη­ρών από τη Μαύρη Θά­λασ­σα. Ο δεί­κτης τιμών σι­τη­ρών που κα­ταρ­τί­ζει το Διε­θνές Συμ­βού­λιο Σι­τη­ρών (IGC) αυ­ξή­θη­κε κατά 6% τον Σε­πτέμ­βριο. Η βιο­μη­χα­νία ήδη πλη­ρο­φο­ρεί­ται από τους προ­μη­θευ­τές της για πι­θα­νές αυ­ξή­σεις στα άλευ­ρα, ενώ και στα άλευ­ρα που προ­ο­ρί­ζο­νται για ζω­ο­τρο­φές οι τιμές έχουν αυ­ξη­θεί σε σύ­γκρι­ση με πέ­ρυ­σι κατά 22%. Ηδη η τιμή πα­ρα­γω­γού στο αγε­λα­δι­νό γάλα, η οποία δεν έχει σχέση με τα όσα συμ­βαί­νουν στην πε­ρί­πτω­ση του αι­γο­πρό­βειου γά­λα­κτος, ακο­λου­θεί το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα στα­θε­ρά ανο­δι­κή πο­ρεία και βρί­σκε­ται στα 0,58 ευρώ/λίτρο από 0,55 ευρώ/λίτρο ένα χρόνο πριν.

Το χει­ρό­τε­ρο όλων δεν είναι οι επι­κεί­με­νες ανα­τι­μή­σεις αυτές κα­θαυ­τές, αλλά το γε­γο­νός ότι θα επι­βλη­θούν σε προ­ϊ­ό­ντα των οποί­ων οι τιμές πα­ρα­μέ­νουν σε στα­θε­ρά υψηλά επί­πε­δα τα τε­λευ­ταία 4,5 χρό­νια, με τους πα­ρά­γο­ντες της αγο­ράς να εκτι­μούν ότι δεν πρό­κει­ται ποτέ να επι­στρέ­ψουν στα προ του 2022 επί­πε­δα. Οι τιμές των τρο­φί­μων στην Ελ­λά­δα τον Αύ­γου­στο του 2026 ήταν κατά 36,35% υψη­λό­τε­ρες σε σύ­γκρι­ση με τον Αύ­γου­στο του 2020. Σε σύ­γκρι­ση με τον Μάρ­τιο του 2022, όταν ξε­κι­νού­σε η προη­γού­με­νη ενερ­γεια­κή – πλη­θω­ρι­στι­κή κρίση, είναι υψη­λό­τε­ρες σή­με­ρα κατά 24,5%.

Πώς αντι­με­τω­πί­ζει η κυ­βέρ­νη­ση το εν­δε­χό­με­νο ανα­τι­μή­σε­ων στα τρό­φι­μα; Το καθ’ ύλην αρ­μό­διο υπουρ­γείο, το υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης, πα­ρα­πέ­μπει για την ώρα στα μέτρα που θα ανα­κοι­νω­θούν μες στην εβδο­μά­δα για τα καύ­σι­μα. Φρό­ντι­σε, πά­ντως, να πα­ρα­τεί­νει για έναν ακόμη χρόνο, μέχρι το τέλος Σε­πτεμ­βρί­ου του 2027, την ισχύ της ρύθ­μι­σης που υπο­χρε­ώ­νει τους προ­μη­θευ­τές να κοι­νο­ποιούν στην αρ­μό­δια Αρχή Ελέγ­χου της Αγο­ράς τις ανα­τι­μή­σεις, αλλά και αυτή που προ­βλέ­πει την κοι­νο­ποί­η­ση από τα σού­περ μάρ­κετ των εν­δει­κτι­κών τιμών των οπω­ρο­κη­πευ­τι­κών, ενώ μέχρι το τέλος του 2026 πα­ρα­τεί­νε­ται το μέτρο της τρί­μη­νης απα­γό­ρευ­σης προ­σφο­ρών εάν έχουν προη­γη­θεί ανα­τι­μή­σεις. Οσο για τη «συμ­φω­νία κυ­ρί­ων»; Αυτή θε­ω­ρεί­ται σχε­δόν βέ­βαιο ότι θα απο­δυ­να­μω­θεί μετά τον Οκτώ­βριο, ενώ δεν λεί­πουν οι σκέ­ψεις για προ­σπά­θεια έντα­ξης σε αυτήν κω­δι­κών με υψηλή ζή­τη­ση την πε­ρί­ο­δο των εορ­τών.

Πηγή: moneyreview.gr