Από την ταβέρνα στο σούπερ μάρκετ: Η μεγάλη στροφή της τουριστικής κατανάλωσης

Μια δια­φο­ρε­τι­κή ει­κό­να για την πο­ρεία του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού απο­κα­λύ­πτουν τα στοι­χεία της αγο­ράς τρο­φί­μων, σε συν­δυα­σμό με όσα κα­τα­γρά­φο­νται σε δη­μο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς όπως η Σα­ντο­ρί­νη, ενώ ταυ­τό­χρο­να συ­νε­χί­ζει να ενι­σχύ­ε­ται η τάση που κα­τα­γρά­φη­κε και την περ­σι­νή του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο κατά την οποία οι τα­ξι­διώ­τες προ­τί­μη­σαν να ενι­σχύ­ουν τις αγο­ρές τρο­φί­μων από τα σού­περ μάρ­κετ, ελατ­τώ­νο­ντας ταυ­τό­χρο­να τις επι­σκέ­ψεις τους στα ση­μεία εστί­α­σης.

Παρά το γε­γο­νός ότι οι αφί­ξεις και οι πλη­ρό­τη­τες εξα­κο­λου­θούν να απο­τε­λούν τη φω­τει­νή πλευ­ρά της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας καθώς κι­νού­νται πε­ραι­τέ­ρω ανο­δι­κά φέτος, πίσω από τους αριθ­μούς ανα­δύ­ε­ται μια ου­σια­στι­κή αλ­λα­γή στη συ­μπε­ρι­φο­ρά των επι­σκε­πτών. Η κα­τα­νά­λω­ση με­τα­φέ­ρε­ται από την εστί­α­ση στο σού­περ μάρ­κετ και από το τρα­πέ­ζι του εστια­το­ρί­ου στο δω­μά­τιο του κα­τα­λύ­μα­τος. Το γε­γο­νός επι­βε­βαιώ­νουν τα στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ, τα οποία δεί­χνουν ότι το σύ­νο­λο των επι­χει­ρή­σε­ων του κλά­δου των κα­τα­λυ­μά­των, ο κύ­κλος ερ­γα­σιών το δεύ­τε­ρο τρί­μη­νο 2026 ανήλ­θε σε 3,3 δισ. ευρώ, ση­μειώ­νο­ντας αύ­ξη­ση 6,1% σε σχέση με το δεύ­τε­ρο τρί­μη­νο 2025, όπου είχε ανέλ­θει σε 3,1 δισ. ευρώ. Στον αντί­πο­δα, στο σύ­νο­λο των επι­χει­ρή­σε­ων του κλά­δου των υπη­ρε­σιών εστί­α­σης, ο κύ­κλος ερ­γα­σιών το δεύ­τε­ρο τρί­μη­νο 2026 ανήλ­θε σε 3,1 δισ. ευρώ, ση­μειώ­νο­ντας μεί­ω­ση 2,5% σε σχέση με το δεύ­τε­ρο τρί­μη­νο 2025, όπου είχε ανέλ­θει σε 3,2 δισ. ευρώ.

 Αύ­ξη­ση της κα­τα­νά­λω­σης στα σού­περ μάρ­κετ και τους θε­ρι­νούς μήνες

Η τάση αυτή γί­νε­ται πε­ρισ­σό­τε­ρο εμ­φα­νής κατά τους θε­ρι­νούς μήνες. Τα στοι­χεία της Circana για τα ελ­λη­νι­κά σού­περ μάρ­κετ δεί­χνουν ότι οι ανα­τι­μή­σεις ανά κω­δι­κό στα τα­χυ­κί­νη­τα κα­τα­να­λω­τι­κά προ­ϊ­ό­ντα που πω­λού­νται στα ράφια πα­ρα­μέ­νουν σχε­τι­κά πε­ριο­ρι­σμέ­νες το φε­τι­νό κα­λο­καί­ρι.

Την εβδο­μά­δα έως 9 Αυ­γού­στου 2026, η αξία πω­λή­σε­ων στα τα­χυ­κί­νη­τα κα­τα­να­λω­τι­κά αγαθά που πω­λούν τα σού­περ μάρ­κετ, ήταν αυ­ξη­μέ­νη κατά 5,3% σε σχέση με πέ­ρυ­σι, ενώ τα τε­μά­χια αυ­ξή­θη­καν κατά 4,4%. Αντί­στοι­χα θε­τι­κή ει­κό­να κα­τα­γρά­φη­κε σε όλη σχε­δόν τη διάρ­κεια του Ιου­λί­ου, με το τζίρο των σού­περ μάρ­κετ να κι­νεί­ται ανο­δι­κά με­τα­ξύ 3% και 5%. Ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία έχει ότι η άνο­δος δεν προ­έρ­χε­ται κυ­ρί­ως από τις τιμές. Η μέση τιμή ανά κω­δι­κό αυ­ξή­θη­κε σε ορια­κό βαθμό κατά 0,8% την εβδο­μά­δα έως 9 Αυ­γού­στου, κάτι που ση­μαί­νει ότι η αύ­ξη­ση του τζί­ρου των σού­περ μάρ­κετ δεν είχε πλη­θω­ρι­στι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά. Αυτό ση­μαί­νει ότι οι κα­τα­να­λω­τές αγο­ρά­ζουν πε­ρισ­σό­τε­ρα προ­ϊ­ό­ντα για κα­τα­νά­λω­ση στο σπίτι, ενι­σχύ­ο­ντας την πίτα των σού­περ μάρ­κετ και πιέ­ζο­ντας εμ­μέ­σως την εστί­α­ση, ακόμη και στην υψηλή του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο.

Έτσι, από τη στιγ­μή που οι τιμές δεν πα­ρου­σιά­ζουν με­γά­λες με­τα­βο­λές, η ενί­σχυ­ση των εσό­δων των σού­περ μάρ­κετ δεν μπο­ρεί να απο­δο­θεί απο­κλει­στι­κά στον πλη­θω­ρι­σμό. Αντι­θέ­τως, πα­ρα­πέ­μπει και σε πραγ­μα­τι­κή αύ­ξη­ση της ζή­τη­σης, ιδιαί­τε­ρα στις του­ρι­στι­κές πε­ριο­χές, όπου ένα μέρος των επι­σκε­πτών επι­λέ­γει να κα­λύ­ψει πε­ρισ­σό­τε­ρες κα­θη­με­ρι­νές ανά­γκες από το ράφι των ση­μεί­ων λια­νι­κής πώ­λη­σης βα­σι­κών κα­τα­να­λω­τι­κών αγα­θών.

Η δύ­σκο­λη εξί­σω­ση της Σα­ντο­ρί­νης

Η ει­κό­να που με­τέ­φε­ρε από τη Σα­ντο­ρί­νη προ με­ρι­κών ημε­ρών σε ανάρ­τη­ση του στα κοι­νω­νι­κά δί­κτυα, ο επι­χει­ρη­μα­τί­ας της εστί­α­σης και της γα­στρο­νο­μί­ας, Χάρης Τζαν­νής, είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή. Όπως ανέ­φε­ρε, το 2026 απο­τε­λεί για το νησί μια μέ­τρια χρο­νιά και πι­θα­νό­τα­τα τη δυ­σκο­λό­τε­ρη της τε­λευ­ταί­ας πε­ντα­ε­τί­ας. Παρά την αύ­ξη­ση των δια­θέ­σι­μων κλι­νών και των αφί­ξε­ων, το δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα των επι­σκε­πτών εμ­φα­νί­ζε­ται πε­ριο­ρι­σμέ­νο, ενώ μειώ­νο­νται και οι ημέ­ρες πα­ρα­μο­νής.

Κατά τον ίδιο, το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του τα­ξι­διώ­τη απορ­ρο­φούν πλέον τα με­τα­φο­ρι­κά και η δια­μο­νή. Οι τιμές των κα­τα­λυ­μά­των μπο­ρεί να έχουν υπο­χω­ρή­σει προ­κει­μέ­νου να δια­τη­ρη­θούν οι πλη­ρό­τη­τες, όμως οι τζί­ροι πα­ρα­μέ­νουν χα­μη­λό­τε­ροι. Όταν ο επι­σκέ­πτης φτά­σει στο νησί, έχει λι­γό­τε­ρα χρή­μα­τα δια­θέ­σι­μα για φα­γη­τό, ποτό, αγο­ρές και δρα­στη­ριό­τη­τες.

Δε­δο­μέ­νου ότι πρό­κει­ται για τη δεύ­τε­ρη χρο­νιά που ενι­σχύ­ε­ται η συ­γκε­κρι­μέ­νη τάση, φαί­νε­ται να εδραιώ­νε­ται αυτό που οι άν­θρω­ποι της αγο­ράς πε­ρι­γρά­φουν ως “οι­κια­κό του­ρι­σμό” ή “του­ρι­σμό του σού­περ μάρ­κετ”. Οι τα­ξι­διώ­τες περ­νούν πε­ρισ­σό­τε­ρο χρόνο στο δω­μά­τιο ή στο κα­τά­λυ­μα, αγο­ρά­ζουν τρό­φι­μα, νερά, ανα­ψυ­κτι­κά, αλ­κο­ο­λού­χα ποτά και έτοι­μα γεύ­μα­τα από το σού­περ μάρ­κετ και πε­ριο­ρί­ζουν τις εξό­δους τους. Όταν επι­λέ­γουν την εκτός σπι­τιού κα­τα­νά­λω­ση, στρέ­φο­νται συ­χνό­τε­ρα σε οι­κο­νο­μι­κό­τε­ρες λύ­σεις, όπως το σου­βλά­κι, το fast food και το φα­γη­τό στο χέρι.

Η εστί­α­ση πλη­ρώ­νει τον λο­γα­ρια­σμό

Η με­γά­λη χα­μέ­νη αυτής της ανα­κα­τα­νο­μής είναι η εστί­α­ση. Οι επι­χει­ρή­σεις κα­λού­νται να αντι­με­τω­πί­σουν ταυ­τό­χρο­να χα­μη­λό­τε­ρη μέση δα­πά­νη ανά πε­λά­τη και αυ­ξη­μέ­νο λει­τουρ­γι­κό κό­στος. Πρώ­τες ύλες, ενέρ­γεια, μι­σθοί, με­τα­φο­ρι­κά και στέ­γα­ση του προ­σω­πι­κού πιέ­ζουν την κερ­δο­φο­ρία, χωρίς να υπάρ­χει πά­ντο­τε η δυ­να­τό­τη­τα με­τα­κύ­λι­σης του κό­στους στις τιμές.

Το πα­ρά­δο­ξο είναι ότι ένας προ­ο­ρι­σμός μπο­ρεί να εμ­φα­νί­ζει αυ­ξη­μέ­νες αφί­ξεις, αλλά οι επι­χει­ρή­σεις του να κα­τα­γρά­φουν χα­μη­λό­τε­ρα έσοδα. Επο­μέ­νως, ο αριθ­μός των επι­σκε­πτών δεν με­τα­φρά­ζε­ται αυ­το­μά­τως σε αντί­στοι­χη οι­κο­νο­μι­κή από­δο­ση με βάση την κατά κε­φα­λήν δα­πά­νη.

Η Σα­ντο­ρί­νη λει­τουρ­γεί σε αυτή την πε­ρί­πτω­ση ως δείγ­μα μιας τάσης που κα­τα­γρά­φε­ται και σε άλλες πε­ριο­χές της χώρας. Πε­ρισ­σό­τε­ροι του­ρί­στες ανα­ζη­τούν οι­κο­νο­μι­κό­τε­ρη δια­μο­νή, ορ­γα­νώ­νουν μόνοι τους τα γεύ­μα­τά τους και επι­λέ­γουν πιο προ­σε­κτι­κά πού θα δια­θέ­σουν τα χρή­μα­τά τους.

Για τα σού­περ μάρ­κετ αυτή η αλ­λα­γή δη­μιουρ­γεί πρό­σθε­το τζίρο μέσα στην υψηλή του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο. Για την εστί­α­ση, όμως, προ­μη­νύ­ει ανα­διορ­γά­νω­ση με επι­πτώ­σεις στους προ­μη­θευ­τές, την απα­σχό­λη­ση και την το­πι­κή οι­κο­νο­μία.

Πηγή: powergame.gr