Νέο χωροταξικό για ΑΠΕ: Πού μπαίνουν τα όρια σε φωτοβολταϊκά και αιολικά – Οι κανόνες έως το 2050

Παράλληλα, μετά τη δημόσια διαβούλευση ενισχύθηκε η σύνδεση του χωροταξικού σχεδιασμού των ΑΠΕ με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, καθώς προβλέπεται απαγόρευση νέων αιολικών στις περιοχές των κατηγοριών Α και Β του ΕΧΠ Τουρισμού.

Ειδικοί κανόνες για τα νησιά
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί το νησιωτικό τοπίο, όπου η εγκατάσταση νέων αιολικών θα συνοδεύεται από αυξημένες απαιτήσεις αξιολόγησης. Για νέους αιολικούς σταθμούς προβλέπεται ειδική μελέτη τοπίου κατά το στάδιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ώστε να εξετάζονται το μέγεθος της εγκατάστασης, ο χαρακτήρας του τοπίου και οι επιπτώσεις στις θέες.

Στις ορεινές περιοχές των νησιών η αξιολόγηση θα γίνεται κατά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη τα μορφολογικά, οικολογικά και τοπιακά χαρακτηριστικά. Το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης του εδάφους από αιολικούς σταθμούς παραμένει στο 4% ανά Δημοτική Ενότητα.

Παράλληλα, προβλέπεται μια ειδική εξαίρεση για περιοχές όπου το μέσο αιολικό δυναμικό είναι χαμηλό, αλλά υπάρχουν συγκεκριμένα σημεία με ισχυρό άνεμο. Σε Δημοτικές Ενότητες όπου το μέσο δυναμικό είναι κάτω από 4 m/s, θα μπορεί κατ’ εξαίρεση να εγκαθίσταται αιολικός σταθμός εφόσον αποδεικνύεται ότι στη συγκεκριμένη θέση το δυναμικό ξεπερνά τα 7,5 m/s και οι εγκαταστάσεις δεν υπερβαίνουν το 1% της φέρουσας ικανότητας της Δημοτικής Ενότητας.

Αποθήκευση ενέργειας και νέες τεχνολογίες στο επίκεντρο
Το νέο χωροταξικό δεν αφορά αποκλειστικά φωτοβολταϊκά και αιολικά. Στον ενεργειακό σχεδιασμό εντάσσονται επίσης το βιοαέριο, το βιομεθάνιο, η βιομάζα, η γεωθερμία και τα μικρά υδροηλεκτρικά, ενώ αναγνωρίζεται πλέον ρητά ο καθοριστικός ρόλος της αποθήκευσης ενέργειας.

Στο νέο πλαίσιο επισημαίνεται ότι η ανάπτυξη μονάδων αποθήκευσης είναι απαραίτητη ώστε να εξισορροπείται η μεταβλητότητα της παραγωγής από αιολικά και φωτοβολταϊκά. Η αποθήκευση μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό των απορρίψεων πλεονάζουσας πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας και στη συγκράτηση των τιμών κατά τις ώρες στις οποίες η παραγωγή από ΑΠΕ είναι χαμηλή.

Παράλληλα, ο σχεδιασμός ανοίγει περισσότερο τον δρόμο για νέες μορφές παραγωγής ενέργειας, μεταξύ των οποίων και η υπεράκτια ενέργεια και τα υπεράκτια αιολικά πάρκα, σε συνδυασμό με τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό.

Το στοίχημα της κοινωνικής αποδοχής και οι αμετακίνητες ζώνες αποκλεισμού
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο επιχειρεί να απαντήσει όχι μόνο σε ενεργειακές και περιβαλλοντικές ανάγκες, αλλά και σε ένα ζήτημα που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία: την κοινωνική αποδοχή των έργων ΑΠΕ. Η γρήγορη εξάπλωση των ανανεώσιμων πηγών την προηγούμενη δεκαετία συνοδεύθηκε σε αρκετές περιοχές από αντιδράσεις και συγκρούσεις γύρω από τη χρήση γης, την αλλοίωση του τοπίου, τις επιπτώσεις στον τουρισμό και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί, συνεπώς, να προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα τόσο στις τοπικές κοινωνίες όσο και στους επενδυτές, δημιουργώντας ένα σαφέστερο και πιο διαφανές περιβάλλον για τις αδειοδοτούσες αρχές και τις επιχειρήσεις. Η επιδίωξη είναι οι νέες επενδύσεις να κατευθύνονται εξαρχής σε χωροταξικά κατάλληλες περιοχές, περιορίζοντας την αβεβαιότητα και ενισχύοντας παράλληλα την αποδοχή των έργων από τις τοπικές κοινωνίες.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι οι περιοχές αποκλεισμού λειτουργούν ως ισχυρή «κόκκινη γραμμή». Τα Περιφερειακά και τα Θαλάσσια Χωροταξικά Πλαίσια θα μπορούν να εξειδικεύουν τις περιοχές προτεραιότητας, αλλά δεν θα μπορούν να μεταβάλλουν τις περιοχές αποκλεισμού που ορίζει το ΕΧΠ-ΑΠΕ.

Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η επόμενη περίοδος ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας επιχειρεί να βασιστεί σε μια διαφορετική ισορροπία: όχι στο δίλημμα «ενέργεια ή περιβάλλον», αλλά στον εκ των προτέρων καθορισμό των περιοχών όπου μπορεί να αναπτυχθεί η πράσινη ενέργεια και εκείνων όπου πρέπει να υπερισχύει η προστασία του χώρου.

Όπως συνοψίζει ο Σταύρος Παπασταύρου, ο στόχος είναι «ανάπτυξη με σχέδιο, ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος και σαφείς κανόνες για όλους».

Πηγή: ethnos.gr