Εισαγγελική παρέμβαση για την ασφάλεια εργαζομένων και πολιτών στο κτήριο της ΔΟΥ Ρόδου στον Ζέφυρο

• Η διευθύνουσα την Εισαγγελία Πλημμελειοδικών Ρόδου εξετάζει αν έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα προστασίας του προσωπικού και των επισκεπτών του κτηρίου και αν έχει κινηθεί η διαδικασία μεταστέγασης των υπηρεσιών, την ώρα που η Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου έχει ήδη δρομολογήσει την αποχώρησή της με μειοδοτική δημοπρασία μίσθωσης ακινήτου

Η υπόθεση του κτηρίου που στεγάζει τη ΔΟΥ Ρόδου και σειρά ακόμη δημόσιων υπηρεσιών περνά πλέον και στο πεδίο της δικαιοσύνης. Σύμφωνα με πληροφορίες της «δημοκρατικής», η διευθύνουσα την Εισαγγελία Πλημμελειοδικών Ρόδου προχώρησε σε παρέμβαση, στο πλαίσιο της οποίας εξετάζεται αφενός αν έχουν ληφθεί τα προβλεπόμενα μέτρα για την προστασία του προσωπικού που απασχολείται στο κτήριο και των εκατοντάδων πολιτών που το επισκέπτονται καθημερινά, αφετέρου αν έχει κινηθεί η διαδικασία για τη μεταστέγαση των υπηρεσιών που στεγάζονται σε αυτό. Η εξέλιξη αυτή προσδίδει νέα διάσταση σε ένα ζήτημα που μέχρι πρόσφατα κινούνταν αποκλειστικά σε τεχνικό και διοικητικό επίπεδο, καθώς πλέον το ερώτημα της ευθύνης τίθεται με θεσμικούς όρους.
Το πόρισμα που άλλαξε τα δεδομένα
Η εισαγγελική παρέμβαση έρχεται σε συνέχεια των ευρημάτων του δευτεροβάθμιου προσεισμικού ελέγχου που διενεργήθηκε στο κτήριο επί της οδού Γεωργίου Μαύρου 2, κατόπιν ενεργειών των τεχνικών υπηρεσιών της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Όπως προκύπτει από τα τελικά συμπεράσματα της σχετικής μελέτης, οι 2 φορείς του κτηρίου κατατάσσονται στη σεισμική κατηγορία Κ3 με υπερκρίσιμο στοιχείο τρωτότητας και θεωρούνται ευάλωτοι σε ένα επερχόμενο σεισμικό γεγονός. Η μελετητική εταιρεία που εκπόνησε τον έλεγχο κατέληξε ότι το ακίνητο δεν μπορεί να αντιμετωπίσει ισχυρό σεισμό, ενώ η λύση της θεμελίωσης και ενίσχυσης του υφιστάμενου φέροντος οργανισμού κρίνεται οικονομικά ασύμφορη. Έτσι, στο τραπέζι έχει τεθεί ως ρεαλιστική επιλογή η κατεδάφιση του κτηρίου και η ανέγερση νέου, ενώ ο αρμόδιος φορέας για τον περαιτέρω τριτοβάθμιο προσεισμικό έλεγχο είναι ο ΟΑΣΠ, όπως προβλέπεται στο ΦΕΚ 3134/2022.
Το βάρος των διαπιστώσεων αυτών γίνεται ακόμη μεγαλύτερο αν συνυπολογιστεί ότι στο κτήριο εργάζονται πάνω από 280 άτομα σε υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών, της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου και του Υπουργείου Παιδείας, ενώ οι επισκέπτες ανέρχονται σε εκατοντάδες σε καθημερινή βάση. Πρόκειται δηλαδή για έναν από τους πλέον πολυσύχναστους διοικητικούς κόμβους του νησιού, ο οποίος πλέον περιγράφεται επίσημα ως στατικά ανεπαρκής απέναντι σε ισχυρή σεισμική δόνηση.

Η αλληλογραφία που ενημέρωσε τις υπηρεσίες
Κρίσιμο στοιχείο στη διερεύνηση της υπόθεσης αποτελεί η υπηρεσιακή αλληλογραφία που έχει προηγηθεί. Με έγγραφο της αρμόδιας Διεύθυνσης, τα σχέδια και τα τεύχη του δευτεροβάθμιου προσεισμικού ελέγχου κοινοποιήθηκαν σε όλες τις υπηρεσίες και τους φορείς που στεγάζονται ή σχετίζονται με το κτήριο, μεταξύ των οποίων η ΔΟΥ Ρόδου, οι Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δωδεκανήσου, η Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου, το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων Ρόδου, το Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης και Ελέγχου Δωδεκανήσου, καθώς και ο Φαρμακευτικός και ο Οδοντιατρικός Σύλλογος Δωδεκανήσου. Με τον τρόπο αυτό, όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς έχουν λάβει επίσημη γνώση των ευρημάτων, γεγονός που καθιστά το ερώτημα των επόμενων ενεργειών ακόμη πιο πιεστικό.
Από την ίδια αλληλογραφία προκύπτει και το χρονικό των ελέγχων. Ο πρωτοβάθμιος προσεισμικός έλεγχος διενεργήθηκε από επιτροπή της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων Δωδεκανήσου, με την τεχνική έκθεση να συντάσσεται στις 26 Ιανουαρίου 2024, κατόπιν αυτοψίας στο πλαίσιο του ελέγχου δομικής τρωτότητας κτηρίων δημόσιας και κοινωφελούς χρήσης. Στην έκθεση καταγράφηκαν οι υφιστάμενες φθορές και βλάβες τόσο στο εξωτερικό κέλυφος όσο και στους εσωτερικούς χώρους, ενώ περιλαμβάνονται εκτιμήσεις ότι το κτήριο κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1970, χωρίς να έχει εντοπιστεί στέλεχος οικοδομικής άδειας. Ακολούθησε η ανάθεση του δευτεροβάθμιου ελέγχου μέσω σχετικής σύμβασης, με τα παραδοτέα να υποβάλλονται τον Δεκέμβριο του 2025 και να παραλαμβάνονται οριστικά από την αρμόδια υπηρεσία.
Παράλληλα, η Κτηματική Υπηρεσία που ερεύνησε το ιδιοκτησιακό καθεστώς του ακινήτου διαπίστωσε αντιφατικά στοιχεία ως προς την κυριότητά του, με αποτέλεσμα ο φάκελος να ενταχθεί στην κατηγορία των προβληματικών υποθέσεων του Κτηματολογίου. Στην ίδια αλληλογραφία υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με τον νόμο 1512/1985 και τον ισχύοντα Κτιριακό Κανονισμό, η συντήρηση κτηρίου αποτελεί υποχρέωση του ιδιοκτήτη, ο οποίος οφείλει να το διατηρεί σε κατάσταση τέτοια ώστε να μην αποτελεί κίνδυνο για ανθρώπους ή ξένα πράγματα. Ακριβώς αυτή η υποχρέωση, σε συνδυασμό με το θολό ιδιοκτησιακό καθεστώς, συνθέτει το πλαίσιο μέσα στο οποίο αναμένεται να κινηθεί και η δικαστική διερεύνηση, καθώς το ζητούμενο είναι ποιος φέρει την ευθύνη για τη λήψη μέτρων και σε ποιον βαθμό αυτά έχουν πράγματι ληφθεί.
Η Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου κινήθηκε ήδη για μεταστέγαση
Την ώρα που το ερώτημα της μεταστέγασης παραμένει ανοιχτό για το σύνολο των υπηρεσιών, η Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου έχει ήδη κινήσει τη διαδικασία για τη δική της αποχώρηση από το κτήριο. Όπως προκύπτει από σχετική διακήρυξη της Κτηματικής Υπηρεσίας Δωδεκανήσων, με ημερομηνία 27 Ιουλίου 2026, προκηρύχθηκε μειοδοτική δημοπρασία για τη μίσθωση ακινήτου κατάλληλου για τη στέγαση της υπηρεσίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου 3130/2003.
Βάσει των όρων της διακήρυξης, το προσφερόμενο ακίνητο πρέπει να διαθέτει χώρους μικτής επιφάνειας περίπου 456,25 τετραγωνικών μέτρων, εκ των οποίων περίπου 287,50 τετραγωνικά μέτρα γραφειακοί χώροι και περίπου 168,75 τετραγωνικά μέτρα αρχειακοί και αποθηκευτικοί χώροι, καθώς και τουλάχιστον 4 θέσεις στάθμευσης. Το ακίνητο πρέπει να βρίσκεται στη νήσο Ρόδο, να εξυπηρετείται από βασικούς οδικούς άξονες και να παραδοθεί αποπερατωμένο και έτοιμο για χρήση. Η διάρκεια της μίσθωσης ορίζεται σε 12 έτη, με ανώτατο όριο μηνιαίου μισθώματος το ποσό των 5.475 ευρώ, το οποίο θα παραμείνει σταθερό για μια τριετία και στη συνέχεια θα αναπροσαρμόζεται ετησίως με βάση τη μεταβολή του δείκτη τιμών καταναλωτή. Η δημοπρασία ορίστηκε να διεξαχθεί την 1η Σεπτεμβρίου 2026 στα γραφεία της Κτηματικής Υπηρεσίας στη Ρόδο, ενώ ο τελικός εκμισθωτής θα υποχρεωθεί να προχωρήσει στις απαραίτητες διαρρυθμίσεις σύμφωνα με το κτιριολογικό πρόγραμμα που συντάχθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2026 και εγκρίθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
Αξιοσημείωτο είναι ότι η διακήρυξη θέτει αυστηρές προϋποθέσεις ασφάλειας και νομιμότητας για το νέο ακίνητο, απαιτώντας μεταξύ άλλων αντίγραφο οικοδομικής άδειας, υπεύθυνη δήλωση πολιτικού μηχανικού για τη στατική επάρκεια, τήρηση του κανονισμού πυροπροστασίας, διευκολύνσεις για άτομα με αναπηρία και πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης. Πρόκειται για προδιαγραφές που βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με την εικόνα του κτηρίου από το οποίο η υπηρεσία επιχειρεί να αποχωρήσει, ενός ακινήτου χωρίς οικοδομική άδεια, με φέροντα οργανισμό που κρίθηκε ευάλωτος και με ιδιοκτησιακό καθεστώς που παραμένει μετέωρο.

Το παρασκήνιο μιας χρόνιας εκκρεμότητας
Το κτήριο ανεγέρθηκε σε εποχή που ίσχυε διαφορετικός αντισεισμικός κανονισμός και δεν διαθέτει οικοδομική άδεια, όχι απαραίτητα λόγω παρανομίας με τη σύγχρονη έννοια, αλλά επειδή μέχρι και το 1983 η διοίκηση δεν ήταν υποχρεωμένη να εκδίδει οικοδομική άδεια για δημόσια ακίνητα, εφόσον υπήρχε πιστοποιητικό ιδιοκτησίας. Παράλληλα, το οικόπεδο θεωρείται κρατική ιδιοκτησία, χωρίς όμως να έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες κτηματογράφησης, ενώ εκκρεμεί και πολυετής δικαστική διαμάχη ανάμεσα στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και το Ελληνικό Δημόσιο για την κυριότητα 2 σημαντικών ακινήτων στη Ρόδο, με την εκδίκαση της υπόθεσης να έχει οριστεί για τις 10 Δεκεμβρίου 2026.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η εισαγγελική παρέμβαση λειτουργεί ως καταλύτης. Η δικαιοσύνη καλείται πλέον να διαπιστώσει αν, μετά τη γνωστοποίηση των πορισμάτων περί στατικής ανεπάρκειας, οι αρμόδιοι φορείς έπραξαν όσα όφειλαν για την προστασία εργαζομένων και πολιτών και αν οι διαδικασίες μεταστέγασης προχωρούν με τον ρυθμό που επιβάλλουν οι περιστάσεις. Το γεγονός ότι μία τουλάχιστον υπηρεσία έχει ήδη δρομολογήσει την αποχώρησή της δείχνει ότι η ανάγκη έχει αναγνωριστεί στην πράξη. Το ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει η τύχη του συνόλου των υπηρεσιών και των ανθρώπων που εξακολουθούν να εργάζονται και να εξυπηρετούνται καθημερινά σε ένα κτήριο που τα επίσημα πορίσματα χαρακτηρίζουν ευάλωτο σε ένα επερχόμενο σεισμικό γεγονός.