Χωροταξικό ΑΠΕ: Κλειδώνουν οι «κόφτες» για τα αιολικά – Τι αλλάζει σε νησιά και Natura

Κλεί­δω­σε, χωρίς ανα­τρο­πές στον βα­σι­κό του σχε­δια­σμό, το νέο Ει­δι­κό Χω­ρο­τα­ξι­κό Πλαί­σιο για τις Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ), καθώς ο υπουρ­γός Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας κ. Σταύ­ρος Πα­πα­σταύ­ρου έχει βάλει την υπο­γρα­φή του στην από­φα­ση, η οποία ανα­μέ­νε­ται πλέον να δη­μο­σιευ­θεί στην Εφη­με­ρί­δα της Κυ­βερ­νή­σε­ως, πι­θα­νώς και σή­με­ρα. Το νέο πλαί­σιο έρ­χε­ται να θέσει τους κα­νό­νες για τη χω­ρο­θέ­τη­ση των έργων ΑΠΕ τα επό­με­να χρό­νια, με τις αλ­λα­γές που έγι­ναν στην τε­λι­κή του μορφή να είναι κατά κύριο λόγο στο­χευ­μέ­νες και να αφο­ρούν διορ­θώ­σεις και διευ­κρι­νί­σεις, χωρίς να αλ­λά­ζουν τη βα­σι­κή φι­λο­σο­φία του σχε­δια­σμού.

Έτσι, παρά τις έντο­νες αντι­δρά­σεις της αγο­ράς, φαί­νε­ται ότι δια­τη­ρού­νται οι βα­σι­κοί πε­ριο­ρι­σμοί για τα αιο­λι­κά, με­τα­ξύ των οποί­ων το όριο υψο­μέ­τρου των 1.200 μέ­τρων και οι πε­ριο­ρι­σμοί για την ανά­πτυ­ξη νέων έργων στο με­γα­λύ­τε­ρο τμήμα της νη­σιω­τι­κής χώρας. Την ίδια ώρα, ιδιαί­τε­ρο βάρος απο­κτούν οι τε­λι­κές δια­τυ­πώ­σεις για τις Πε­ριο­χές Κα­ταλ­λη­λό­λη­τας, τις πε­ριο­χές Natura 2000 και τα συ­νο­δά έργα των εγκα­τα­στά­σε­ων ΑΠΕ, ενώ κρί­σι­μη για την αγορά είναι και η τε­λι­κή μορφή των με­τα­βα­τι­κών δια­τά­ξε­ων. Πρό­κει­ται για ρυθ­μί­σεις που θα κρί­νουν στην πράξη τόσο τον δια­θέ­σι­μο χώρο για νέες επεν­δύ­σεις όσο και το ποια έργα που βρί­σκο­νται ήδη σε προ­χω­ρη­μέ­νο στά­διο αδειο­δό­τη­σης θα μπο­ρέ­σουν να συ­νε­χί­σουν με τους υφι­στά­με­νους κα­νό­νες.

Οι «κό­φτες» που μέ­νουν και η αλ­λα­γή στις Πε­ριο­χές Κα­ταλ­λη­λό­τη­τας

Της τε­λι­κής μορ­φής του νέου ΕΧΠ, προη­γή­θη­κε η θε­σμι­κή επε­ξερ­γα­σία του σχε­δί­ου από το Εθνι­κό Συμ­βού­λιο Χω­ρο­τα­ξί­ας, το οποίο δια­μόρ­φω­σε τη γνω­μο­δό­τη­σή του επί του κει­μέ­νου που είχε τεθεί σε δη­μό­σια δια­βού­λευ­ση, ενώ στη συ­νέ­χεια το σχέ­διο έλαβε και το πρά­σι­νο φως από το Κε­ντρι­κό Συμ­βού­λιο Χω­ρο­τα­ξι­κών Θε­μά­των και Αμ­φι­σβη­τή­σε­ων (ΚΕ­ΣΥ­ΧΩ­ΘΑ), πριν δια­βι­βα­στεί στον υπουρ­γό που είχε τον τε­λι­κό λόγο ως προς το πε­ριε­χό­με­νο του νέου πλαι­σί­ου.

Εκτός, πά­ντως, από τους βα­σι­κούς πε­ριο­ρι­σμούς που πα­ρα­μέ­νουν ως είχαν, όπως το όριο των 1.200 μέ­τρων υψο­μέ­τρου για τα αιο­λι­κά, εν­δια­φέ­ρον πα­ρου­σιά­ζουν οι επι­μέ­ρους προ­σαρ­μο­γές σε κρί­σι­μες δια­τά­ξεις του σχε­δί­ου, με ση­μα­ντι­κό­τε­ρη εκεί­νη που αφορά τις Πε­ριο­χές Κα­ταλ­λη­λό­τη­τας (Π.Κ.), στις οποί­ες επι­τρέ­πε­ται, υπό συ­γκε­κρι­μέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις, η χω­ρο­θέ­τη­ση αιο­λι­κών εγκα­τα­στά­σε­ων. Το αρ­χι­κό σχέ­διο προ­έ­βλε­πε ότι, σε επί­πε­δο Δη­μο­τι­κής Ενό­τη­τας, θα έπρε­πε να κα­τα­γρά­φε­ται ση­μα­ντι­κό αιο­λι­κό δυ­να­μι­κό, άνω των 4 m/sec, ως με­σο­σταθ­μι­κή τιμή στο σύ­νο­λο της έκτα­σης. Η συ­γκε­κρι­μέ­νη προ­ϋ­πό­θε­ση είχε προ­κα­λέ­σει αντι­δρά­σεις στην αγορά, καθώς μπο­ρού­σε να απο­κλεί­σει από τη χω­ρο­θέ­τη­ση πε­ριο­χές εντός μιας Δη­μο­τι­κής Ενό­τη­τας που δια­θέ­τουν υψηλό αιο­λι­κό δυ­να­μι­κό, ακόμη και αν αυτό δεν απο­τυ­πω­νό­ταν στον μέσο όρο ολό­κλη­ρης της έκτα­σης. Η τρο­πο­ποί­η­ση της συ­γκε­κρι­μέ­νης πρό­βλε­ψης -εφό­σον επι­βε­βαιω­θεί στο τε­λι­κό κεί­με­νο- ανα­μέ­νε­ται να διευ­ρύ­νει τον δια­θέ­σι­μο χώρο για αιο­λι­κά έργα, χωρίς να αίρει τους υπό­λοι­πους χω­ρο­τα­ξι­κούς και πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κούς πε­ριο­ρι­σμούς.

Αιο­λι­κά: Τα 13 νησιά που μέ­νουν ανοι­χτά

Σε ό,τι αφορά τα νησιά, πά­ντως, οι πε­ριο­ρι­σμοί πα­ρα­μέ­νουν. Πηγές του ΥΠΕΝ ανα­φέ­ρουν ότι δια­τη­ρεί­ται η πρό­βλε­ψη που απο­κλεί­ει τη χω­ρο­θέ­τη­ση νέων αιο­λι­κών εγκα­τα­στά­σε­ων σε νησιά με έκτα­ση μι­κρό­τε­ρη των 300 τε­τρα­γω­νι­κών χι­λιο­μέ­τρων, μία από τις πλέον κα­θο­ρι­στι­κές επι­λο­γές του νέου χω­ρο­τα­ξι­κού. Σε συν­δυα­σμό μά­λι­στα με τις προ­βλέ­ψεις του Ει­δι­κού Χω­ρο­τα­ξι­κού Πλαι­σί­ου για τον Του­ρι­σμό, η ρύθ­μι­ση πε­ριο­ρί­ζει δρα­στι­κά τον δια­θέ­σι­μο νη­σιω­τι­κό χώρο για νέα αιο­λι­κά, αφή­νο­ντας ου­σια­στι­κά ανοι­χτό τον δρόμο για την ανά­πτυ­ξή τους μόλις σε 13 νησιά (Λέσβο, Χίο, Λήμνο, Σάμο, Θάσο, Κάρ­πα­θο, Ρόδο, Άνδρο, Νάξο, Κε­φα­λο­νιά, Λευ­κά­δα, Εύ­βοια και Κρήτη).

Natura: Το ερώ­τη­μα για το αιο­λι­κό δυ­να­μι­κό των 7,5 m/sec

Ζη­τού­με­νο πα­ρα­μέ­νει εάν θα υπάρ­ξουν αλ­λα­γές στις προ­βλέ­ψεις για τις προ­στα­τευό­με­νες πε­ριο­χές και ει­δι­κό­τε­ρα για τις Natura 2000, όπως είχε ει­ση­γη­θεί το Εθνι­κό Συμ­βού­λιο Χω­ρο­τα­ξί­ας για τις Ζώνες Ει­δι­κής Προ­στα­σί­ας (ΖΕΠ), προ­τεί­νο­ντας να απα­λει­φθεί από το ΕΧΠ-ΑΠΕ η σύν­δε­ση της δυ­να­τό­τη­τας χω­ρο­θέ­τη­σης αιο­λι­κών με την ύπαρ­ξη αιο­λι­κού δυ­να­μι­κού άνω των 7,5 μέ­τρων ανά δευ­τε­ρό­λε­πτο. Αντί αυτού, το Συμ­βού­λιο ει­ση­γή­θη­κε το ζή­τη­μα να κρί­νε­ται απο­κλει­στι­κά στο πλαί­σιο των προ­βλέ­ψε­ων των επι­μέ­ρους Ει­δι­κών Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών Με­λε­τών (ΕΠΜ). Πρό­κει­ται για αλ­λα­γή που, εφό­σον έχει πε­ρά­σει στο τε­λι­κό κεί­με­νο, με­τα­το­πί­ζει το βάρος από ένα αμι­γώς τε­χνι­κό κρι­τή­ριο προς την πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή αξιο­λό­γη­ση και ανα­μέ­νε­ται να προ­κα­λέ­σει νέες αντι­δρά­σεις από την πλευ­ρά της αιο­λι­κής αγο­ράς.

Οι γραμ­μές δια­σύν­δε­σης στο μι­κρο­σκό­πιο

Στο ίδιο πλαί­σιο της αυ­ξη­μέ­νης πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σί­ας εντάσ­σε­ται και η αντι­με­τώ­πι­ση των συ­νο­δών έργων των εγκα­τα­στά­σε­ων ΑΠΕ, όπως οι γραμ­μές δια­σύν­δε­σης, όταν διέρ­χο­νται από προ­στα­τευό­με­νες πε­ριο­χές. Και εδώ μένει να φανεί εάν ο υπουρ­γός υιο­θέ­τη­σε στην τε­λι­κή από­φα­ση την ει­σή­γη­ση του Εθνι­κού Συμ­βου­λί­ου Χω­ρο­τα­ξί­ας για αυ­στη­ρό­τε­ρους όρους, με τη διέ­λευ­ση από προ­στα­τευό­με­νες πε­ριο­χές να επι­τρέ­πε­ται μόνο εφό­σον τεκ­μη­ριώ­νε­ται ει­δι­κά μέσω των απαι­τού­με­νων με­λε­τών. Το θέμα απο­κτά ιδιαί­τε­ρη επι­και­ρό­τη­τα μετά τις κα­τα­στρο­φι­κές πυρ­κα­γιές στην Ατ­τι­κή και τη Βοιω­τία και τη συ­ζή­τη­ση που έχει ανοί­ξει για τον ρόλο των ηλε­κτρι­κών δι­κτύ­ων στην πρό­κλη­ση πυρ­κα­γιών.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, το χω­ρο­τα­ξι­κό πλαί­σιο δεν μπο­ρεί να αναι­ρέ­σει δυ­να­τό­τη­τες που προ­βλέ­πο­νται από την ισχύ­ου­σα νο­μο­θε­σία. Μπο­ρεί, ωστό­σο, να θέσει αυ­στη­ρό­τε­ρες κα­τευ­θύν­σεις ως προς τη χω­ρο­θέ­τη­ση των συ­νο­δών έργων. Η κα­τεύ­θυν­ση που θα υιο­θε­τη­θεί απο­κτά ακόμη με­γα­λύ­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον αν συν­δυα­στεί με τις πρό­σφα­τες προ­τά­σεις της Ρυθ­μι­στι­κής Αρχής Απο­βλή­των, Ενέρ­γειας και Υδά­των (ΡΑΑΕΥ) στο πλαί­σιο της έγκρι­σης του πε­ντα­ε­τούς σχε­δί­ου του ΔΕΔ­ΔΗΕ, για κα­τα­γρα­φή και στα­δια­κή υπο­γειο­ποί­η­ση ιδιω­τι­κών ενα­έ­ριων δι­κτύ­ων Μέσης Τάσης που συν­δέ­ουν αιο­λι­κά πάρκα και διέρ­χο­νται από δα­σι­κές εκτά­σεις, με προ­τε­ραιό­τη­τα σε Εύ­βοια, Ατ­τι­κο­βοιω­τία, Ανα­το­λι­κή Πε­λο­πόν­νη­σο και Θράκη, με στόχο τον πε­ριο­ρι­σμό του κιν­δύ­νου πρό­κλη­σης πυρ­κα­γιών.

Το «κλει­δί» για τα έργα που έχουν ήδη αδειο­δο­τη­θεί

Κρί­σι­μο κε­φά­λαιο του νέου πλαι­σί­ου απο­τε­λούν, τέλος, οι με­τα­βα­τι­κές δια­τά­ξεις, στις οποί­ες δεν απο­κλεί­ο­νται επι­μέ­ρους διορ­θώ­σεις. Το αρ­χι­κό σχέ­διο προ­έ­βλε­πε ότι από την εφαρ­μο­γή των νέων πε­ριο­ρι­σμών εξαι­ρού­νται τα έργα που είχαν εξα­σφα­λί­σει πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κούς όρους έως τις 20 Μαΐου 2026. Η αγορά είχε ζη­τή­σει να με­τα­φερ­θεί το χρο­νι­κό ορό­ση­μο στην ημε­ρο­μη­νία έναρ­ξης ισχύ­ος του νέου Χω­ρο­τα­ξι­κού, προ­κει­μέ­νου να προ­στα­τευ­θούν πε­ρισ­σό­τε­ρα έργα που βρί­σκο­νται ήδη σε προ­χω­ρη­μέ­νο στά­διο αδειο­δό­τη­σης.

Η τε­λι­κή δια­τύ­πω­ση της συ­γκε­κρι­μέ­νης διά­τα­ξης έχει ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία για τους επεν­δυ­τές, καθώς από αυτήν θα κρι­θεί πόσα έργα θα συ­νε­χί­σουν να διέ­πο­νται από το υφι­στά­με­νο κα­θε­στώς και πόσα θα κλη­θούν να προ­σαρ­μο­στούν στους νέους πε­ριο­ρι­σμούς. Πρό­κει­ται ου­σια­στι­κά για το ση­μείο όπου το νέο χω­ρο­τα­ξι­κό θα κλη­θεί να ισορ­ρο­πή­σει ανά­με­σα στη θέ­σπι­ση αυ­στη­ρό­τε­ρων κα­νό­νων για το μέλ­λον και στην προ­στα­σία επεν­δύ­σε­ων που έχουν ήδη δια­νύ­σει ση­μα­ντι­κό μέρος της αδειο­δο­τι­κής δια­δι­κα­σί­ας.

Φω­το­βολ­ταϊ­κά: Πα­ρα­μέ­νουν οι απα­γο­ρεύ­σεις σε Natura και δάση

Πα­ρό­μοια και η ει­κό­να στα φω­το­βολ­ταϊ­κά καθώς οι αλ­λα­γές που είχε ζη­τή­σει η αγορά φαί­νε­ται να μην υιο­θε­τού­νται. Οι ορι­ζό­ντιες απα­γο­ρεύ­σεις για την ανά­πτυ­ξη φω­το­βολ­ταϊ­κών στο σύ­νο­λο των πε­ριο­χών Natura 2000, καθώς και στις δα­σι­κές εκτά­σεις, δια­τη­ρού­νται, σύμ­φω­να με τις ίδιες πλη­ρο­φο­ρί­ες, δια­μορ­φώ­νο­ντας και για τη συ­γκε­κρι­μέ­νη τε­χνο­λο­γία ένα αυ­στη­ρό­τε­ρο πλαί­σιο χω­ρο­θέ­τη­σης. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, η πλή­ρης ει­κό­να θα απο­κα­λυ­φθεί με τη δη­μο­σί­ευ­ση του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ στην Εφη­με­ρί­δα της Κυ­βερ­νή­σε­ως στο οποίο θα απο­τυ­πώ­νο­νται με ακρί­βεια οι τε­λι­κές δια­τυ­πώ­σεις και οι αλ­λα­γές που θα ισχύ­σουν στην πράξη για την αγορά.

Πηγή: ot.gr