Σκληρή απάντηση της Αθήνας στην διπλή πρόκληση της Άγκυρας με τα θαλάσσια πάρκα – «Είναι παράνομα»

Σκλη­ρή απά­ντη­ση στη νέα διπλή πρό­κλη­ση της Άγκυ­ρας με την ανα­κή­ρυ­ξη θα­λάσ­σιων πάρ­κων στο Αι­γαίο και την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο δίνει η Αθήνα, απορ­ρί­πτο­ντας κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κά τον τουρ­κι­κό σχε­δια­σμό ως μο­νο­με­ρή και πα­ρά­νο­μη ενέρ­γεια που δεν μπο­ρεί να δη­μιουρ­γή­σει τε­τε­λε­σμέ­να σε βάρος των ελ­λη­νι­κών κυ­ριαρ­χι­κών δι­καιω­μά­των.

Η τουρ­κι­κή κί­νη­ση αφορά δύο δια­φο­ρε­τι­κές θα­λάσ­σιες πε­ριο­χές και έρ­χε­ται ως απά­ντη­ση στην ελ­λη­νι­κή πρω­το­βου­λία για τη θε­σμο­θέ­τη­ση Εθνι­κών Θα­λάσ­σιων Πάρ­κων. Το ένα τουρ­κι­κό πάρκο απο­τυ­πώ­νε­ται στο Βό­ρειο Αι­γαίο, σε πε­ριο­χή δυ­τι­κά της Ίμ­βρου και της Τε­νέ­δου και ανά­με­σα στη Σα­μο­θρά­κη και τη Λήμνο, ενώ το δεύ­τε­ρο βρί­σκε­ται στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο και εκτεί­νε­ται από την πε­ριο­χή βο­ρειο­α­να­το­λι­κά της Ρόδου προς τον Κόλπο της Ατ­τά­λειας.

Η Αθήνα, όπως έγρα­φε από χθες το protothema.gr και ο Νίκος Με­λέ­της αντι­με­τω­πί­ζει την κί­νη­ση αυτή όχι ως μια απλή πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή πρω­το­βου­λία της Τουρ­κί­ας, αλλά ως νέα προ­σπά­θεια να απο­τυ­πω­θούν μέσω χαρ­τών οι πά­γιες τουρ­κι­κές διεκ­δι­κή­σεις στον θα­λάσ­σιο χώρο. Ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία απο­δί­δε­ται στον σχε­δια­σμό της Άγκυ­ρας στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο, καθώς ο τουρ­κι­κός χάρ­της ακο­λου­θεί την πάγια θέση της Τουρ­κί­ας για το Κα­στελ­λό­ρι­ζο, επι­χει­ρώ­ντας να πε­ριο­ρί­σει την επή­ρεια του νη­σιω­τι­κού συ­μπλέγ­μα­τος στις θα­λάσ­σιες ζώνες.

Η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση έχει δια­μη­νύ­σει ότι ο σχε­δια­σμός της χώρας δεν εξαρ­τά­ται από την έγκρι­ση της Τουρ­κί­ας. Ο ίδιος ο Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης έχει χα­ρα­κτη­ρί­σει τα ελ­λη­νι­κά θα­λάσ­σια πάρκα άσκη­ση κυ­ριαρ­χί­ας στις πε­ριο­χές όπου θε­σμο­θε­τού­νται, εντάσ­σο­ντάς τα μαζί με τον Θα­λάσ­σιο Χω­ρο­τα­ξι­κό Σχε­δια­σμό στις κι­νή­σεις με τις οποί­ες η Αθήνα επι­χει­ρεί να ασκεί στην πράξη τα δι­καιώ­μα­τά της.

«Απα­ρά­δε­κτη, μο­νο­με­ρής και πα­ρά­νο­μη ενέρ­γεια»

Η αντί­δρα­ση του ελ­λη­νι­κού υπουρ­γεί­ου Εξω­τε­ρι­κών είναι κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κή, με την ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά να ξε­κα­θα­ρί­ζει ότι οι τουρ­κι­κές ανα­κοι­νώ­σεις δεν πα­ρά­γουν οποιο­δή­πο­τε νο­μι­κό απο­τέ­λε­σμα για την Ελ­λά­δα.

Όπως επι­ση­μαί­νει το ΥΠΕΞ, η Τουρ­κία προ­χώ­ρη­σε στον κα­θο­ρι­σμό δύο θα­λάσ­σιων προ­στα­τευό­με­νων πε­ριο­χών που εκτεί­νο­νται και σε διε­θνή ύδατα του Αι­γαί­ου και της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου, μετά την ελ­λη­νι­κή πρω­το­βου­λία για τη δη­μιουρ­γία Εθνι­κών Θα­λάσ­σιων Πάρ­κων στο Ιόνιο και το Αι­γαίο, σε πε­ριο­χές ελ­λη­νι­κής κυ­ριαρ­χί­ας.

«Η εξαγ­γε­λία “θα­λάσ­σιων πάρ­κων” σε μη οριο­θε­τη­μέ­νες πε­ριο­χές εκτός τουρ­κι­κών χω­ρι­κών υδά­των συ­νι­στά απα­ρά­δε­κτη, μο­νο­με­ρή και πα­ρά­νο­μη ενέρ­γεια που δεν πα­ρά­γει κα­νέ­να έν­νο­μο απο­τέ­λε­σμα ένα­ντι των ελ­λη­νι­κών κυ­ριαρ­χι­κών δι­καιω­μά­των», το­νί­ζει το υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών.

Η Αθήνα επι­ση­μαί­νει ακόμη ότι η τουρ­κι­κή ενέρ­γεια κα­τα­δει­κνύ­ει «πλήρη έλ­λει­ψη σε­βα­σμού στο διε­θνές δί­καιο της θά­λασ­σας», δια­μη­νύ­ο­ντας ότι η Ελ­λά­δα θα συ­νε­χί­σει να προ­στα­τεύ­ει τόσο τα δι­καιώ­μα­τά της όσο και τη βιω­σι­μό­τη­τα του θα­λάσ­σιου πε­ρι­βάλ­λο­ντος.

Πα­ράλ­λη­λα, στέλ­νει προει­δο­ποί­η­ση προς την Άγκυ­ρα για τις επι­πτώ­σεις τέ­τοιων κι­νή­σε­ων στις δι­με­ρείς σχέ­σεις, ση­μειώ­νο­ντας ότι «αντα­να­κλα­στι­κές ενέρ­γειες κενές πε­ριε­χο­μέ­νου θέ­τουν σε δια­κύ­βευ­ση τις σχέ­σεις καλής γει­το­νί­ας με­τα­ξύ των δύο χωρών».

Τι επι­διώ­κει η Άγκυ­ρα με τους δύο χάρ­τες

Η τουρ­κι­κή πρω­το­βου­λία δεν προ­έ­κυ­ψε αιφ­νι­δια­στι­κά. Η Άγκυ­ρα είχε προ­α­ναγ­γεί­λει ότι θα απα­ντού­σε στην ελ­λη­νι­κή από­φα­ση για τα θα­λάσ­σια πάρκα με τη θέ­σπι­ση δικών της προ­στα­τευό­με­νων πε­ριο­χών, επι­χει­ρώ­ντας να με­τα­φέ­ρει και σε αυτό το πεδίο την ελ­λη­νο­τουρ­κι­κή αντι­πα­ρά­θε­ση για τις θα­λάσ­σιες ζώνες.

Ο τουρ­κι­κός σχε­δια­σμός εντάσ­σε­ται στον ευ­ρύ­τε­ρο χάρτη Θα­λάσ­σιου Χω­ρο­τα­ξι­κού Σχε­δια­σμού που έχει πα­ρου­σιά­σει η Άγκυ­ρα και ο οποί­ος απο­τυ­πώ­νει σε με­γά­λο βαθμό τις θέ­σεις της «Γα­λά­ζιας Πα­τρί­δας». Η Τουρ­κία επι­χει­ρεί έτσι να προ­σθέ­σει στα­δια­κά στους χάρ­τες που δη­μο­σιο­ποιεί μια σειρά από δρα­στη­ριό­τη­τες και χρή­σεις του θα­λάσ­σιου χώρου, ώστε να στη­ρί­ζει πο­λι­τι­κά τις μα­ξι­μα­λι­στι­κές αξιώ­σεις της στο Αι­γαίο και την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο.

Στο Βό­ρειο Αι­γαίο, η επι­λο­γή της πε­ριο­χής ανά­με­σα στη Λήμνο και τη Σα­μο­θρά­κη έχει ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον, καθώς το τουρ­κι­κό πάρκο εκτεί­νε­ται πέραν των τουρ­κι­κών χω­ρι­κών υδά­των. Στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο, αντί­στοι­χα, η χά­ρα­ξη συν­δέ­ε­ται με την τουρ­κι­κή θέση που αρ­νεί­ται πλήρη επή­ρεια στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο, επα­να­φέ­ρο­ντας έτσι μέσω μιας φαι­νο­με­νι­κά πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής πρω­το­βου­λί­ας μία από τις βα­σι­κές ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές δια­φω­νί­ες για τις θα­λάσ­σιες ζώνες.

Στην Αθήνα επι­ση­μαί­νουν, ωστό­σο, ότι η δη­μο­σί­ευ­ση ενός τουρ­κι­κού χάρτη ή η μο­νο­με­ρής ανα­κή­ρυ­ξη μιας προ­στα­τευό­με­νης πε­ριο­χής δεν μπο­ρεί από μόνη της να πα­ρά­ξει δι­καιώ­μα­τα ή να επη­ρε­ά­σει ελ­λη­νι­κά κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα. Η πάγια ελ­λη­νι­κή θέση είναι ότι μο­νο­με­ρείς οριο­θε­τή­σεις σε μη οριο­θε­τη­μέ­νες θα­λάσ­σιες ζώνες δεν έχουν νο­μι­κή ισχύ ένα­ντι τρί­των κρα­τών και δεν μπο­ρούν να δη­μιουρ­γή­σουν τε­τε­λε­σμέ­να.

Απο­κό­πτουν το Κα­στε­λό­ρι­ζο, «σφήνα» σε Σα­μο­θρά­κη και Λήμνο

Τα προ­ε­δρι­κά δια­τάγ­μα­τα, τα οποία φέ­ρουν την υπο­γρα­φή του Ταγίπ Ερ­ντο­γάν και δη­μο­σιεύ­θη­καν ήδη στην τουρ­κι­κή Εφη­με­ρί­δα της Κυ­βερ­νή­σε­ως, θε­σπί­ζουν δύο θα­λάσ­σια πάρκα: ένα στο Βό­ρειο Αι­γαίο που εκτεί­νε­ται με­τα­ξύ Λή­μνου και Σα­μο­θρά­κης, και το άλλο κα­λύ­πτει μια πολύ με­γά­λη πε­ριο­χή στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο, απο­κό­πτο­ντας πλή­ρως το Κα­στε­λό­ρι­ζο από τη Ρόδο.

Με τα δύο αυτά Θα­λάσ­σια Πάρκα, τα οποία υπο­τί­θε­ται ότι θε­σπί­ζο­νται για την προ­στα­σία του θα­λάσ­σιου πε­ρι­βάλ­λο­ντος και της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, η Τουρ­κία επι­χει­ρεί να επι­βά­λει επί του πε­δί­ου τις διεκ­δι­κή­σεις της ένα­ντι της Ελ­λά­δας και να κα­το­χυ­ρώ­σει τη διεκ­δί­κη­ση της Γα­λά­ζιας Πα­τρί­δας.

Τα θα­λάσ­σια αυτά πάρκα επι­κα­λύ­πτουν πλή­ρως τον ελ­λη­νι­κό Θα­λάσ­σιο Χω­ρο­τα­ξι­κό Σχε­δια­σμό, όπως είχε πα­ρου­σια­στεί το 2025, και ενώ επί­κει­ται η επί­ση­μη κα­τά­θε­σή του στην αρ­μό­δια διεύ­θυν­ση της Ε.Ε. Με δε­δο­μέ­νο ότι η Ελ­λά­δα έχει ήδη θε­σπί­σει δύο Θα­λάσ­σια Πάρκα,τα οποία όμως εκτεί­νο­νται εντός των χω­ρι­κών υδά­των των νη­σιών και νη­σί­δων τα οποία κα­λύ­πτουν, η Τουρ­κία και με την κί­νη­ση αυτή υιο­θε­τεί τη θέση ότι τα νησιά δεν έχουν άλλα δι­καιώ­μα­τα πέραν των χω­ρι­κών υδά­των των 6 ν.μ. και εμ­μέ­νει στη χά­ρα­ξη μέσης γραμ­μής με­τα­ξύ των ηπει­ρω­τι­κών ακτών των δύο χωρών.

Δείτε τα τουρ­κι­κά ΠΔ για το Πάρκο στο βό­ρειο Αι­γαίο και το Πάρκο στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο

Με το Θα­λάσ­σιο Πάρκο στο Βό­ρειο Αι­γαίο η Τουρ­κία, ακο­λου­θώ­ντας τη γνω­στή θέση της για το όριο της μέσης γραμ­μής με­τα­ξύ των δύο ηπει­ρω­τι­κών ακτών των δύο χωρών και αγνο­ώ­ντας την ύπαρ­ξη των ελ­λη­νι­κών νη­σιών, βάζει σφήνα το Θα­λάσ­σιο Πάρκο με­τα­ξύ της Σα­μο­θρά­κης και της Λή­μνου σε πε­ριο­χή διε­θνών υδά­των, τα οποία ανή­κουν στην ελ­λη­νι­κή μη οριο­θε­τη­με­νη υφα­λο­κρη­πί­δα και ει­σέρ­χο­νται εντός του δυ­νη­τι­κού ορίου των χω­ρι­κών υδά­των των 12 ν.μ. των ελ­λη­νι­κών νη­σιών. Και το θα­λάσ­σιο πάρκο ακο­λου­θεί την πάγια διεκ­δί­κη­ση της Τουρ­κί­ας επί της ελ­λη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας, όπως είχε δια­τυ­πω­θεί ήδη από τη δε­κα­ε­τία του ’70 με τη χο­ρή­γη­ση αδειών για έρευ­νες στην ΤΡΑΟ.

Το άλλο Θα­λάσ­σιο Πάρκο που κή­ρυ­ξε η Τουρ­κία απο­μο­νώ­νει και πε­ριο­ρί­ζει το Κα­στε­λό­ρι­ζο σε ζώνη των υπαρ­χό­ντων χω­ρι­κών υδά­των των 6 ν.μ. και κα­τα­λαμ­βά­νει ολό­κλη­ρη την πε­ριο­χή ανα­το­λι­κά της Ρόδου μέχρι και το Κα­στε­λό­ρι­ζο, την οποία με­τα­τρέ­πει σε Θα­λάσ­σιο Πάρκο. Αυτή η πε­ριο­χή, σύμ­φω­να με το Δί­καιο της Θά­λασ­σας, απο­τε­λεί τμήμα της μη οριο­θε­τη­μέ­νης ελ­λη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας και η κί­νη­ση της Τουρ­κί­ας εκτι­μά­ται ότι απο­τε­λεί μία ακόμη προ­σπά­θεια, μέσω μιας άσχε­της δια­δι­κα­σί­ας όπως είναι η προ­στα­σία του θα­λάσ­σιου πε­ρι­βάλ­λο­ντος, να επι­βά­λει τε­τε­λε­σμέ­να. Είναι σαφές και από τους δύο τουρ­κι­κούς χάρ­τες που συ­νο­δεύ­ουν τα προ­ε­δρι­κά Δια­τάγ­μα­τα ότι η Τουρ­κία απο­τυ­πώ­νει αυ­θαί­ρε­τα τις διεκ­δι­κή­σεις της Γα­λά­ζιας Πα­τρί­δας. Επί­σης, στον χάρτη που πα­ρου­σί­α­σε η Τουρ­κία είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι επι­μέ­νει να εμ­φα­νί­ζει το Κα­στε­λό­ρι­ζο και τα άλλα νησιά χωρίς συ­νο­ρια­κή γραμ­μή ούτε καν αυτή των 6 ν.μ, στο πλαί­σιο, προ­φα­νώς, της αντί­λη­ψης ότι δεν υπάρ­χουν θα­λάσ­σια σύ­νο­ρα στο Αι­γαίο με­τα­ξύ Ελ­λά­δας και Τουρ­κί­ας.

Σύμ­φω­να με τουρ­κι­κά ΜΜΕ, η κί­νη­ση αυτή απο­φα­σί­στη­κε ως απά­ντη­ση στις κι­νή­σεις της Ελ­λά­δας που έχει κα­τα­θέ­σει από το 2025 τον Θα­λάσ­σιο Χω­ρο­τα­ξι­κό Σχε­δια­σμό, ο οποί­ος πε­ρι­λαμ­βά­νει και τη μη οριο­θε­τη­μέ­νη ΑΟΖ με εξω­τε­ρι­κά όρια, όπου δεν υπάρ­χει συμ­φω­νία, τα όρια που θέτει ο νόμος 4001/2011, αλλά και στη θε­σμο­θέ­τη­ση των δύο Θα­λάσ­σιων Πάρ­κων του Ιο­νί­ου και Νο­τί­ων Κυ­κλά­δων.

Πηγή: protothema.gr