Γιάννης Χατζής: «Ο ελληνικός τουρισμός άντεξε τις διεθνείς κρίσεις, αλλά χρειάζονται γενναίες αλλαγές για να παραμείνει ανταγωνιστικός»

• «Στο τέλος της σεζόν θα είναι μια οριακά θετική χρονιά και στα έσοδα και στις αφίξεις – Μια χρονιά ωρι­μό­τη­τας» • Η σεζόν του 2026 εξε­λίσ­σε­ται με μεικτά πρόσημα, οι κρα­τή­σεις της τελευ­ταίας στιγμής κυριαρ­χούν, ενώ ο πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Ξενο­δό­χων ασκεί δριμεία κριτική στο Τέλος Ανθε­κτι­κό­τη­τας και στο νέο χωρο­τα­ξικό πλαίσιο για τον του­ρι­σμό

Μια του­ρι­στική χρονιά που χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από αντοχές, αλλά και έντονες προ­κλή­σεις, διανύει η Ελλάδα σύμφωνα με τον πρόεδρο της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Ξενο­δό­χων, κ. Γιάννη Χατζή. Παρά τις γεω­πο­λι­τι­κές ανα­τα­ρά­ξεις στη Μέση Ανατολή, τη συγκρα­τη­μένη κατα­να­λω­τική δυνα­τό­τητα των επι­σκε­πτών και τον αυξη­μένο αντα­γω­νι­σμό, ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός εξα­κο­λου­θεί να δια­τη­ρεί θετική πορεία, αν και –όπως επι­ση­μαί­νει– η περί­ο­δος της εύκολης ανά­πτυ­ξης έχει πλέον παρέλ­θει.

Σε συνέ­ντευξή του, ο κ. Χατζής παρου­σιά­ζει την εικόνα της φετινής σεζόν, ανα­φέ­ρε­ται στις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της Ρόδου, σχο­λιά­ζει το φαι­νό­μενο των κρα­τή­σεων της τελευ­ταίας στιγμής, ενώ δεν κρύβει την έντονη ανη­συ­χία του για τις επι­πτώ­σεις του Τέλους Ανθε­κτι­κό­τη­τας στην κλι­μα­τική κρίση και για τις προ­βλέ­ψεις του νέου Ειδικού Χωρο­τα­ξι­κού Πλαι­σίου για τον Του­ρι­σμό. Παράλ­ληλα, στέλνει μήνυμα υπέρ των επεν­δύ­σεων και της πολι­τι­κής στα­θε­ρό­τη­τας ως βασικών προ­ϋ­πο­θέ­σεων για την επόμενη ημέρα της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας. Το άρθρο βασί­ζε­ται στη συνέ­ντευξη που παρα­χώ­ρησε ο πρό­ε­δρος της ΠΟΞ.

Μια χρονιά με «μεικτά πρόσημα» για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό

Κληθείς να απο­τι­μή­σει την πορεία της φετινής του­ρι­στι­κής περιό­δου, ο πρό­ε­δρος της ΠΟΞ κάνει λόγο για μια σεζόν που παρου­σιά­ζει δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις ανά προ­ο­ρι­σμό και απέχει από τις εικόνες εκρη­κτι­κής ανά­πτυ­ξης προη­γού­με­νων ετών.

«Η φετινή σεζόν έχει ιδιαί­τερα χαρα­κτη­ρι­στικά φέτος. Έχουμε μεικτά μηνύ­ματα. Σε γενικές γραμμές η Ρόδος και κάποιες ακόμα περιο­χές είναι γύρω στο +0-1%. Υπάρ­χουν περιο­χές όπως η Κως που είναι αρνη­τικά στο -0,4%-0,5% και υπάρ­χουν και περιο­χές όπως η Σαντο­ρίνη που είναι πολύ χαμη­λό­τερα, καθώς επη­ρε­ά­στηκε από το σει­σμικό φαι­νό­μενο (πέρσι). Σε γενικές γραμμές, η χώρα κατά τα άλλα πηγαί­νει αρκετά καλά».

Όπως εξηγεί, σημα­ντική ώθηση στην εθνική εικόνα δίνουν κυρίως τα μεγάλα αστικά κέντρα.

«Την κούρσα την τραβάει η Αθήνα και η Θεσ­σα­λο­νίκη από την αρχή του έτους, γιατί είχαν πολύ καλό πρώτο τετρά­μηνο και πεντά­μηνο. Η Κρήτη έχει ανο­δι­κές αφίξεις. Είναι μια μεικτή εικόνα, μια εικόνα ωρι­μό­τη­τας».

Οι διε­θνείς κρίσεις και η ανθε­κτι­κό­τητα της Ελλάδας

Ο κ. Χατζής εκτιμά ότι η Ελλάδα κατά­φερε να απορ­ρο­φή­σει μέρος της του­ρι­στι­κής ζήτησης που μετα­κι­νή­θηκε εξαι­τίας της αστά­θειας στη Μέση Ανατολή, χωρίς ωστόσο να αγνοεί τις επι­πτώ­σεις που εξα­κο­λου­θούν να προ­κα­λούν οι διε­θνείς οικο­νο­μι­κές συν­θή­κες.

«Άμα τα βάλουμε όλα μέσα και δούμε με ωρι­μό­τητα πώς εξε­λίσ­σε­ται η σεζόν, έχουμε ευνοη­θεί σαν χώρα από την κρίση στη Μέση Ανατολή, γιατί τερά­στια κύματα του­ρι­στών που πήγαι­ναν σε περιο­χές πολύ του­ρι­στι­κές εκεί έχουν ανα­δια­νε­μη­θεί, με απο­τέ­λε­σμα να έχει αυξηθεί η κίνηση γενικά στη Μεσό­γειο».

Παράλ­ληλα, όμως, διευ­κρι­νί­ζει ότι η εικόνα των επι­χει­ρή­σεων δεν είναι τόσο εύκολη όσο δεί­χνουν οι αφίξεις.

«Όσον αφορά στην παγκό­σμια οικο­νο­μία, το αισθα­νό­μα­στε στο πετσί μας. Οι πελάτες δεν έχουν την ευκολία δαπάνης που είχαν πριν τρία χρόνια. Έχουν ανοίξει και πάρα πολλά μαγαζιά, ο αντα­γω­νι­σμός έχει ενταθεί, πολλά ξενο­δο­χεία και πολλές εναλ­λα­κτι­κές μορφές δια­μο­νής. Συνεπώς είναι λίγο συμπιε­σμέ­νες οι τιμές».

Παρά τη συγκρά­τηση των εσόδων κατά το πρώτο πεντά­μηνο, εμφα­νί­ζε­ται συγκρα­τη­μένα αισιό­δο­ξος για το συνο­λικό απο­τέ­λε­σμα.

«Νομίζω ότι στο τέλος της σεζόν θα είναι μια οριακά θετική χρονιά και στα έσοδα και στις αφίξεις. Μια χρονιά ωρι­μό­τη­τας θα έλεγα».

Η περί­πτωση του last minute στις κρα­τή­σεις

Ιδιαί­τερη αναφορά κάνει ο πρό­ε­δρος της ΠΟΞ στις κρα­τή­σεις της τελευ­ταίας στιγμής, οι οποίες επη­ρε­ά­ζουν σημα­ντικά τον τρόπο λει­τουρ­γίας των ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων.

«Το last minute δεν είναι ένα και­νούρ­γιο φαι­νό­μενο. Κάποιες φορές το βλέ­πουμε παρα­πάνω, κάποιες φορές λιγό­τερο. Σήμερα είναι μία από τις χρονιές που το είδαμε περισ­σό­τερο, αλλά δεν είναι κάτι που βλέ­πουμε πρώτη φορά. Σε πολλές περι­πτώ­σεις οι πελάτες προ­τι­μούν να περι­μέ­νουν μέχρι την τελευ­ταία στιγμή για να κλεί­σουν το πιο οικο­νο­μικό πακέτο».

Ο ίδιος υπεν­θυ­μί­ζει ότι η του­ρι­στική αγορά εξε­λίσ­σε­ται διαρκώς και απαιτεί συνεχή προ­σαρ­μογή από τις επι­χει­ρή­σεις.

«Ο Ιούλιος ήταν ο καλύ­τε­ρος μήνας. Μάλιστα, έγινε ρεκόρ πτήσεων στην Ευρώπη. Συνο­λικά έχουμε μια ισορ­ρο­πη­μένη σεζόν, αλλά με μεγάλες δια­κυ­μάν­σεις. Αυτό μας δείχνει ότι η του­ρι­στική κίνηση θέλει δουλειά και δεν είναι κάτι που θα γίνεται επ’ αόρι­στον με τον ρυθμό που θέλουμε, αν από τη μεριά μας δεν κάνουμε κάποιες κομ­βι­κές αλλαγές».

Η δια­πί­στωση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, απο­τε­λεί ίσως το σημα­ντι­κό­τερο μήνυμα της φετινής χρονιάς: ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός παρα­μέ­νει ισχυρός, όμως βρί­σκε­ται πλέον σε μια περίοδο ωρί­μαν­σης, όπου η αντα­γω­νι­στι­κό­τητα δεν θα δια­σφα­λί­ζε­ται αυτό­ματα από τη διεθνή ζήτηση, αλλά από τις σωστές πολι­τι­κές, τις επεν­δύ­σεις και τη συνεχή ανα­βάθ­μιση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος.

Το τέλος ανθε­κτι­κό­τη­τας και η επι­βά­ρυνση των του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών

Ιδιαί­τερα επι­κρι­τι­κός εμφα­νί­ζε­ται ο Γιάννης Χατζής για το τέλος ανθε­κτι­κό­τη­τας στην κλι­μα­τική κρίση, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι, παρά τον θεμιτό στόχο της ενί­σχυ­σης των υπο­δο­μών απέ­να­ντι στις συνέ­πειες της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, ο τρόπος εφαρ­μο­γής του δημιουρ­γεί σοβαρές στρε­βλώ­σεις.

Όπως εξηγεί, η επι­βά­ρυνση μετα­φέ­ρε­ται απευ­θείας στον επι­σκέ­πτη, αυξά­νο­ντας αισθητά το κόστος των δια­κο­πών.

«Αν, για παρά­δειγμα, μια οικο­γέ­νεια τεσ­σά­ρων ατόμων πάρει δύο δωμάτια σε ένα πεντά­στερο ξενο­δο­χείο για επτά ημέρες, θα πλη­ρώ­σει ένα σημα­ντικό ποσό μόνο για το τέλος ανθε­κτι­κό­τη­τας. Πρό­κει­ται για χρήματα που θα μπο­ρού­σαν να δαπα­νη­θούν στον προ­ο­ρι­σμό, στην τοπική αγορά, στην εστίαση ή στις υπη­ρε­σίες. Ουσια­στικά, το τέλος στερεί πλούτο από τους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς».

Ο πρό­ε­δρος της ΠΟΞ ξεκα­θα­ρί­ζει ότι δεν δια­φω­νεί με την ανάγκη χρη­μα­το­δό­τη­σης έργων που ενι­σχύ­ουν την ανθε­κτι­κό­τητα της χώρας απέ­να­ντι στην κλι­μα­τική κρίση. Δια­φω­νεί, όμως, με το γεγονός ότι το βάρος επω­μί­ζε­ται απο­κλει­στικά ένας παρα­γω­γι­κός κλάδος.

«Είναι πολύ σημα­ντικό να γίνο­νται έργα υπο­δο­μών. Όμως εδώ έχει θεσπι­στεί ένας φόρος που επι­βα­ρύ­νει ουσια­στικά μόνο τον ξενο­δο­χειακό κλάδο και όχι την ευρύ­τερη οικο­νο­μία. Αυτό το θεωρώ κατά βάση λάθος, γιατί τα ξενο­δο­χεία στην Ελλάδα απο­τε­λούν έναν εξα­γω­γικό κλάδο».

Μάλιστα, προ­τεί­νει μια δια­φο­ρε­τική φιλο­σο­φία δια­χεί­ρι­σης των σχε­τι­κών εσόδων.

«Ακόμη και αν δεχθούμε ότι αυτός ο φόρος πρέπει να υπάρχει, του­λά­χι­στον τα χρήματα που εισπράτ­το­νται θα πρέπει να επεν­δύ­ο­νται πίσω στους προ­ο­ρι­σμούς που τα πλη­ρώ­νουν. Μόνο έτσι χτίζεις πραγ­μα­τικά ανθε­κτι­κούς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς».

Αντιρ­ρή­σεις για το νέο χωρο­τα­ξικό του του­ρι­σμού

Ιδιαί­τερα αιχ­μη­ρός είναι ο κ. Γιάννης Χατζής και για το νέο Ειδικό Χωρο­τα­ξικό Πλαίσιο για τον Του­ρι­σμό, κάνο­ντας λόγο για ρυθ­μί­σεις που, ειδικά για τη Ρόδο, λει­τουρ­γούν απο­τρε­πτικά απέ­να­ντι στις μεγάλες επεν­δύ­σεις.

Όπως τονίζει, η Πανελ­λή­νια Ομο­σπον­δία Ξενο­δό­χων έχει πραγ­μα­το­ποι­ή­σει αλλε­πάλ­λη­λες παρεμ­βά­σεις προς τα συναρ­μό­δια υπουρ­γεία, χωρίς όμως να υπάρξει ουσια­στική αντα­πό­κριση.

«Κάναμε πάρα πολλές παρεμ­βά­σεις, πολλές συζη­τή­σεις με τα υπουρ­γεία, με τους υπουρ­γούς και τους γενι­κούς γραμ­μα­τείς. Στεί­λαμε επι­στο­λές. Θα ήθελα, όμως, να έβλεπα και τον του­ρι­στικό κλάδο να αντιδρά περισ­σό­τερο».

Ο ίδιος υπο­στη­ρί­ζει ότι οι προ­τει­νό­με­νοι περιο­ρι­σμοί οδηγούν σε κατα­κερ­μα­τι­σμό των επεν­δύ­σεων.

«Για τη Ρόδο ουσια­στικά το χωρο­τα­ξικό επι­τρέ­πει να κατα­σκευα­στούν πέντε ξενο­δο­χεία των 100 κλινών, αλλά όχι ένα ξενο­δο­χείο 500 κλινών. Αυτό ωθεί την ανά­πτυξη σε μικρό­τε­ρες εκμε­ταλ­λεύ­σεις και είναι λάθος από κάθε άποψη».

Κατά τον πρόεδρο της ΠΟΞ, η συγκε­κρι­μένη επιλογή δεν εξυ­πη­ρε­τεί ούτε την περι­βαλ­λο­ντική προ­στα­σία.

«Θα έχεις περισ­σό­τερα σημεία παρα­λα­βής απορ­ριμ­μά­των, περισ­σό­τε­ρους βιο­λο­γι­κούς καθα­ρι­σμούς, περισ­σό­τε­ρες υπο­δο­μές. Ούτε περι­βαλ­λο­ντικά έχει λογική ούτε οικο­νο­μικά, αφού χάνο­νται οι οικο­νο­μίες κλί­μα­κας που κάνουν τις επεν­δύ­σεις πιο απο­δο­τι­κές».

«Η Ρόδος μπορεί να πρω­τα­γω­νι­στεί για δέκα μήνες τον χρόνο»

Ο κ. Χατζής θεωρεί ότι η Ρόδος δια­θέ­τει όλα τα χαρα­κτη­ρι­στικά ώστε να παρα­τεί­νει ακόμη περισ­σό­τερο την του­ρι­στική της περίοδο.

«Η Ρόδος είναι ένας προ­ο­ρι­σμός με τερά­στια αντα­γω­νι­στικά πλε­ο­νε­κτή­ματα. Δια­θέ­τει πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά, μονα­δικά αξιο­θέ­ατα, εξαι­ρε­τικό κλίμα και την πιο ζεστή θάλασσα στην Ελλάδα. Είναι ένας προ­ο­ρι­σμός που θα μπο­ρούσε να δου­λεύει δέκα μήνες τον χρόνο σε πολύ υψηλό επίπεδο» -αναφέρει.

Για τον ίδιο, οι περιο­ρι­σμοί που προ­τεί­νο­νται δεν συνά­δουν με τις πραγ­μα­τι­κές δυνα­τό­τη­τες του νησιού.

«Αυτή η οπι­σθο­δρο­μική προ­σέγ­γιση δεν μπορώ να την κατα­νο­ήσω ούτε ως πολίτης ούτε ως άνθρω­πος του του­ρι­σμού».

Επεν­δύ­σεις, στα­θε­ρό­τητα και το μήνυμα για την επόμενη ημέρα

Κατα­λή­γο­ντας, ο πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Ξενο­δό­χων ανα­φέ­ρε­ται στις δυσκο­λίες που αντι­με­τώ­πι­σαν πολλές επι­χει­ρή­σεις με τα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι αρκετές ώριμες επεν­δύ­σεις έμειναν τελικά εκτός χρη­μα­το­δό­τη­σης, παρά τα σημα­ντικά έξοδα που είχαν ήδη πραγ­μα­το­ποι­ή­σει οι επι­χει­ρη­μα­τίες για τη σύνταξη των σχε­τι­κών φακέλων.

Παράλ­ληλα, υπο­γραμ­μί­ζει ότι η ελλη­νική οικο­νο­μία έχει ανάγκη από ένα σταθερό επεν­δυ­τικό περι­βάλ­λον.

«Η χώρα μας χρειά­ζε­ται επεν­δύ­σεις. Χρειά­ζε­ται άμεσες ξένες επεν­δύ­σεις σε παρα­γω­γι­κούς κλάδους και χρειά­ζε­ται επεν­δύ­σεις και από τους Έλληνες επι­χει­ρη­μα­τίες. Το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα που έχουμε είναι δια­χρο­νικό και αφορά στην ενί­σχυση της οικο­νο­μίας μας».

Όπως σημειώ­νει, οι επι­χει­ρή­σεις επεν­δύ­ουν όταν υπάρ­χουν ξεκά­θα­ροι κανόνες.

«Οι επι­χει­ρη­μα­τίες επεν­δύ­ουν όταν υπάρχει στα­θε­ρό­τητα, όταν υπάρχει ασφά­λεια δικαίου και σταθερή λογική. Η Ελλάδα βρί­σκε­ται σε στρα­τη­γική θέση, δια­θέ­τει μονα­δικά αντα­γω­νι­στικά πλε­ο­νε­κτή­ματα, εξαι­ρε­τικό του­ρι­σμό, υπέ­ρο­χες θάλασ­σες και σπου­δαίο κλίμα».

Κλεί­νο­ντας, απευ­θύ­νει ένα ευρύ­τερο μήνυμα για το μέλλον της χώρας.

«Ας ασχο­λη­θούμε με τα αντα­γω­νι­στικά μας πλε­ο­νε­κτή­ματα και με τις επεν­δύ­σεις και ας αφή­σουμε τον λαϊ­κι­σμό και τη μετριό­τητα στην άκρη, ώστε να δια­σφα­λί­σουμε ένα καλύ­τερο μέλλον για τα παιδιά μας».

Σε κάθε περί­πτωση, το μήνυμα του προ­έ­δρου της ΠΟΞ συνο­ψί­ζει τις προ­κλή­σεις αλλά και τις προ­ο­πτι­κές του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Μιας βιο­μη­χα­νίας που εξα­κο­λου­θεί να απο­τε­λεί βασικό πυλώνα της εθνικής οικο­νο­μίας, αλλά καλεί­ται πλέον να κινηθεί σε ένα διεθνές περι­βάλ­λον αυξη­μέ­νου αντα­γω­νι­σμού, μετα­βαλ­λό­με­νης ζήτησης και νέων απαι­τή­σεων.

Όπως επι­ση­μαί­νει ο ίδιος, η επόμενη ημέρα δεν θα εξαρ­τη­θεί μόνο από τις αφίξεις των επι­σκε­πτών, αλλά κυρίως από την ποιό­τητα των υπο­δο­μών, τη συνέ­πεια της κρα­τι­κής πολι­τι­κής και την ικα­νό­τητα της χώρας να προ­σελ­κύει και να στη­ρί­ζει παρα­γω­γι­κές επεν­δύ­σεις.