Παρέμβαση του Βασίλη Υψηλάντη για την προστασία των τουριστικών επιχειρήσεων από αθέμιτες πρακτικές των ηλεκτρονικών πλατφορμών ταξιδιωτικών πρακτορείων (OTAs)

Την ανάγκη άμεσης λήψης μέτρων για την αντι­με­τώ­πιση των αθέ­μι­των πρα­κτι­κών που εφαρ­μό­ζουν ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες ταξι­διω­τι­κών κρα­τή­σεων (Online Travel Agencies – OTAs), σε βάρος των ελλη­νι­κών ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων και των ιδιο­κτη­τών του­ρι­στι­κών κατα­λυ­μά­των, ανα­δει­κνύει με κοι­νο­βου­λευ­τική του παρέμ­βαση ο Βου­λευ­τής Δωδε­κα­νή­σου της Νέας Δημο­κρα­τίας, Βασίλης Α. Υψη­λά­ντης, συνυ­πο­γρά­φο­ντας μαζί με 14 συνα­δέλ­φους του σχετική ερώτηση προς τους Υπουρ­γούς Ανά­πτυ­ξης και Του­ρι­σμού.

Η παρέμ­βαση αποκτά ιδιαί­τερη σημασία για τα Δωδε­κά­νησα, όπου ο του­ρι­σμός απο­τε­λεί τον βασικό πυλώνα της τοπικής οικο­νο­μίας και χιλιά­δες επι­χει­ρή­σεις εξαρ­τώ­νται από την εύρυθμη λει­τουρ­γία της αγοράς και τον υγιή αντα­γω­νι­σμό.

Στην ερώτηση επι­ση­μαί­νε­ται ότι οι υπέ­ρο­γκες προ­μή­θειες που επι­βάλ­λουν οι ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες, οι παρα­πλα­νη­τι­κές δια­φη­μι­στι­κές πρα­κτι­κές, καθώς και οι ψηφια­κοί μηχα­νι­σμοί χει­ρα­γώ­γη­σης των κατα­να­λω­τών, δημιουρ­γούν συν­θή­κες αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού, επι­βα­ρύ­νο­ντας ιδιαί­τερα τις μικρο­με­σαίες του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις.

Για τον λόγο αυτό ζητεί­ται από τα αρμόδια Υπουρ­γεία να εξε­τά­σουν, μεταξύ άλλων, τη θέσπιση ανώ­τα­του ορίου στις προ­μή­θειες που επι­βάλ­λουν οι πλατ­φόρ­μες, την απα­γό­ρευση παρα­κρά­τη­σης προ­μή­θειας επί του Φ.Π.Α. και λοιπών φόρων, την απο­τε­λε­σμα­τική αντι­με­τώ­πιση των παρα­πλα­νη­τι­κών πρα­κτι­κών και την αξιο­ποί­ηση των πορι­σμά­των της δημό­σιας δια­βού­λευ­σης που έθεσε η Επι­τροπή Αντα­γω­νι­σμού, ώστε να δια­μορ­φω­θεί ένα δίκαιο και δια­φα­νές πλαίσιο λει­τουρ­γίας της αγοράς.

Ακο­λου­θεί το πλήρες κείμενο της Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Ερώ­τη­σης:

ΘΕΜΑ: «Λήψη μέτρων για την αντι­με­τώ­πιση των αθέ­μι­των πρα­κτι­κών από τις ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες ταξι­διω­τι­κών πρα­κτο­ρείων – Online Travel Agencies (OTAs)»

Ο τομέας του του­ρι­σμού απο­τε­λεί τη βαριά βιο­μη­χα­νία της εθνικής μας οικο­νο­μίας, δια­δρα­μα­τί­ζο­ντας κατα­λυ­τικό ρόλο στην παρα­γω­γική ανα­συ­γκρό­τηση και τις ανα­πτυ­ξια­κές προ­ο­πτι­κές της χώρας μας. Ενδει­κτικά, το 2025, 43,3 εκ. του­ρί­στες επι­σκέ­φθη­καν την Ελλάδα, με άμεση συνει­σφορά ύψους 32,4 δις ευρώ στην οικο­νο­μία μας για το ίδιο έτος, ποσό που αντι­στοι­χεί στο 13% του ΑΕΠ και υπερ­βαί­νει το 30%, συνυ­πο­λο­γί­ζο­ντας και την έμμεση εισφορά του συγκε­κρι­μέ­νου τομέα.

Η συντρι­πτική πλειο­ψη­φία των ξενο­δό­χων και ιδιο­κτη­τών του­ρι­στι­κών κατα­λυ­μά­των, χρη­σι­μο­ποιούν online ταξι­διω­τικά πρα­κτο­ρεία (OTAs) για την προ­σέλ­κυση πελατών και τη δια­χεί­ριση τω κρα­τή­σεών τους. Μία από τις δημο­φι­λέ­στε­ρες OTA στην Ελλάδα, είναι η Booking.com, κατέ­χο­ντας το 45% του μερι­δίου αγοράς, με την Airbnb, την TripAdvisor, την Expedia και άλλες αντί­στοι­χες πλατ­φόρ­μες να ακο­λου­θούν με πολύ χαμη­λό­τερα ποσοστά.

Δυστυ­χώς, οι ιδιο­κτή­τες των ξενο­δο­χείων και των εν γένει του­ρι­στι­κών κατα­λυ­μά­των, αντι­με­τω­πί­ζουν συν­θή­κες ασφυ­κτι­κού ελέγχου της αγοράς από τις πλατ­φόρ­μες OTA.

Το καθε­στώς αυτό ελέγχου, έχει προ­κα­λέ­σει τις έντονες δια­μαρ­τυ­ρίες των θεσμι­κών φορέων του κλάδου, όπως του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΣΕΤΕ) και του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδος (ΞΕΕ), οι οποίοι ανα­δει­κνύ­ουν μια σειρά από πρα­κτι­κές που στρε­βλώ­νουν τον υγιή αντα­γω­νι­σμό, μέσα από τις επί­ση­μες πλέον καταγ­γε­λίες τους.

Η σοβα­ρό­τητα του ζητή­μα­τος επι­βε­βαιώ­νε­ται με ακόμα περισ­σό­τερο επίσημο τρόπο, καθώς η Ελλη­νική Επι­τροπή Αντα­γω­νι­σμού διε­ξά­γει αυστηρή έρευνα για πιθα­νο­λο­γού­μενη κατά­χρηση δεσπό­ζου­σας θέσης από OTA, έπειτα από καταγ­γε­λία για ενδε­χό­μενη παρά­βαση του άρθρου 2 του ν. 3959/2011 και του άρθρου 102 της Συν­θή­κης για τη Λει­τουρ­γία της ΕΕ.

Μάλιστα, η ανωτέρω Αρχή έχει θέσει σε δημόσια δια­βού­λευση, (έως τις 27 Ιουλίου 2026), το πακέτο των δεσμεύ­σεων που ανα­γκά­στηκε να προ­τεί­νει η υπό έρευνα ΟΤΑ, προ­κει­μέ­νου να αμβλύ­νει τις σοβαρές ανη­συ­χίες που αφορούν τον απο­κλει­σμό αντα­γω­νι­στι­κών πλατ­φορ­μών και τη χει­ρα­γώ­γηση της αγοράς μέσω αδια­φα­νών μηχα­νι­σμών κατά­τα­ξης (Default Ranking Mechanism) και των προ­γραμ­μά­των προ­τει­νό­με­νων κατα­λυ­μά­των που χρη­σι­μο­ποιεί (Preferred, Preferred Plus, Booking Sponsored Benefit).

Παρά την εν εξε­λί­ξει έρευνα της Ελλη­νι­κής Επι­τρο­πής Αντα­γω­νι­σμού, οι ελλη­νι­κές του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις εξα­κο­λου­θούν να πλήτ­το­νται από πρα­κτι­κές που χρήζουν άμεσης νομο­θε­τι­κής και ρυθ­μι­στι­κής παρέμ­βα­σης, όπως:

Υπέ­ρο­γκες Προ­μή­θειες Μεσι­τείας: Οι πλατ­φόρ­μες επι­βάλ­λουν κατα­χρη­στικά εξαι­ρε­τικά υψηλά ποσοστά προ­μή­θειας, τα οποία κυμαί­νο­νται από 15%- 20% και κάποιες φορές φτάνει και έως 25% επί της τιμής κρά­τη­σης, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του Φ.Π.Α., αφαι­ρώ­ντας πολύ­τιμη ρευ­στό­τητα από τις ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις.

Επι­θε­τι­κές και Παρα­πλα­νη­τι­κές Δια­φη­μι­στι­κές Τακτι­κές: Παρα­τη­ρεί­ται το φαι­νό­μενο της χρήσης ονο­μά­των μη συμ­βε­βλη­μέ­νων ξενο­δο­χείων, σε πλη­ρω­μέ­νες δια­φη­μί­σεις της πλατ­φόρ­μας στο δια­δί­κτυο (π.χ. Google Ads). Όταν ο κατα­να­λω­τής αναζητά το συγκε­κρι­μένο κατά­λυμα και οδη­γεί­ται στην πλατ­φόρμα, εμφα­νί­ζε­ται μήνυμα ότι «δεν υπάρχει δια­θε­σι­μό­τητα», με απο­τέ­λε­σμα το σύστημα να τον ανα­κα­τευ­θύ­νει σε άλλα συμ­βε­βλη­μένα κατα­λύ­ματα, υπο­κλέ­πτο­ντας την πελα­τεία της αρχικής επι­χεί­ρη­σης.

Ψηφια­κές Πρα­κτι­κές Χει­ρα­γώ­γη­σης (Dark Patterns): Χρήση παρα­πλα­νη­τι­κών μηνυ­μά­των (π.χ. «Απο­μέ­νει μόνο 1 δωμάτιο»), τα οποία τεχνητά δημιουρ­γούν μια αίσθηση κατε­πεί­γο­ντος στον κατα­να­λωτή, πιέ­ζο­ντάς τον να προβεί σε κράτηση. Επειδή η προ­στα­σία των ελλη­νι­κών επι­χει­ρή­σεων και των κατα­να­λω­τών από μονο­πω­λια­κές ή ολι­γο­πω­λια­κές πρα­κτι­κές είναι απα­ραί­τητη για τη βιω­σι­μό­τητα του εγχώ­ριου του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος και την επι­βί­ωση των επι­χει­ρή­σεων/ιδιο­κτη­τών μικρο­με­σαίων κατα­λυ­μά­των.

Επειδή ο τομέας του του­ρι­σμού απο­τε­λεί για την ελλη­νική οικο­νο­μία έναν από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους πυλώνες ανά­πτυ­ξης και εισροής εσόδων.

Επειδή ο του­ρι­σμός απο­τε­λεί τομέα υψηλής κυβερ­νη­τι­κής προ­τε­ραιό­τη­τας.

Ερω­τώ­νται οι αρμό­διοι κ.κ. Υπουρ­γοί, κατά το μέρος που τους αφορά:

-Υπάρχει πρόθεση, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τον ασφυ­κτικό έλεγχο της αγοράς, να ανα­λη­φθούν νομο­θε­τι­κές πρω­το­βου­λίες για τον περιο­ρι­σμό ή τη θέσπιση του ανώ­τα­του ορίου (πλαφόν) στο ποσοστό της προ­μή­θειας μεσι­τείας, που επι­τρέ­πε­ται να παρα­κρα­τούν τα OTA από τις ελλη­νι­κές ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις;

-Υπάρχει αντί­στοιχα πρόθεση νομο­θε­τι­κής ρύθ­μι­σης για την απα­γό­ρευση παρα­κρά­τη­σης ποσο­στού προ­μή­θειας μεσι­τείας από τα ΟΤΑ, επί του Φ.Π.Α. και οιον­δή­ποτε άλλων φόρων;

-Σε ποιες ενέρ­γειες προ­τί­θε­ται να προβεί η αρμόδια Γενική Γραμ­μα­τεία Εμπο­ρίου, για την πάταξη των επι­θε­τι­κών δια­φη­μι­στι­κών τακτι­κών (υπο­κλοπή ονο­μά­των μη συμ­βε­βλη­μέ­νων κατα­λυ­μά­των) και των ψηφια­κών πρα­κτι­κών παρα­πλά­νη­σης (dark patterns) που εφαρ­μό­ζο­νται εις βάρος των Ελλήνων πολιτών και του­ρι­στών;

-Πώς σκο­πεύει να αξιο­ποι­ή­σει το Υπουρ­γείο τα πορί­σματα και το απο­τέ­λε­σμα της δημό­σιας δια­βού­λευ­σης της Ελλη­νι­κής Επι­τρο­πής Αντα­γω­νι­σμού (με ολο­κλή­ρωση στις 27 Ιουλίου 2026), ώστε να δια­σφα­λι­στεί η πλήρης και μόνιμη εξά­λειψη των αθέ­μι­των πρα­κτι­κών των πλατ­φορ­μών OTA στην ελλη­νική αγορά;