Νέα τροπή στην υπόθεση της Προγραμματικής Σύμβασης των 63,5 εκατ. ευρώ για τη Μεσαιωνική Πόλη

• Με επιστολή «διευκρινίσεων και ορθής επανάληψης» ο πρόεδρος της Επιτροπής υποστηρίζει ότι στα μέλη εστάλη εκ παραδρομής «εσφαλμένη εκδοχή» του εγγράφου και ότι η τροποποίηση της σύμβασης ουδέποτε επρόκειτο να τεθεί σε ψηφοφορία • Στο ίδιο μήκος κύματος και η γραμματέας της Διεύθυνσης, που με δικό της μήνυμα αναλαμβάνει «αποκλειστικά» την ευθύνη • Η μοναδική απόφαση που θα ληφθεί στην νέα συνεδρίαση είναι η συγκρότηση της Επιτροπής σε σώμα

Δεν πρόλαβε να στεγνώσει το μελάνι από το χθεσινό ρεπορτάζ της «δημοκρατικής» για το «μπλόκο» που συνάντησε η εισήγηση τροποποίησης της Προγραμματικής Σύμβασης «Προστασία και Ανάδειξη της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου» και η υπόθεση γνώρισε νέα, αιφνιδιαστική εξέλιξη.
Ο εντεταλμένος δημοτικός σύμβουλος Μεσαιωνικής Πόλης και Μνημείων και πρόεδρος της Επιτροπής Παρακολούθησης κ. Σωτήρης Βαγιανός απέστειλε στα μέλη της Επιτροπής επιστολή με την οποία ανακαλεί το επίμαχο έγγραφο, κάνει λόγο για διοικητικό σφάλμα της γραμματείας κατά τη διακίνηση των εγγράφων, ζητά συγγνώμη από τα μέλη που διατύπωσαν αντιρρήσεις και αναβάλλει τη συνεδρίαση, η οποία θα συγκληθεί εκ νέου.
Ακολούθησε εξάλλου και ηλεκτρονικό μήνυμα της γραμματέως προς όλα τα μέλη, με το οποίο η ίδια αναλαμβάνει προσωπικά και «αποκλειστικά» την ευθύνη για την αποστολή των «εσφαλμένων στοιχείων».
Η επιστολή των «διευκρινίσεων»
Η επιστολή του κ. Βαγιανού, με ημερομηνία 21 Ιουλίου 2026 και θέμα «Διευκρινίσεις επί υποβληθείσας δήλωσης, ορθή επανάληψη των εισηγήσεων και της ημερήσιας διάταξης, αναβολή και εκ νέου σύγκληση της συνεδρίασης», απευθύνεται στα μέλη της Επιτροπής Παρακολούθησης και κοινοποιείται στον δήμαρχο Ρόδου, στον αρμόδιο αντιδήμαρχο, στο Υπουργείο Πολιτισμού και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου, στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και στον Ο.Δ.Α.Π.
Σε αυτήν ο πρόεδρος της Επιτροπής υποστηρίζει ότι «διαπιστώθηκε ότι η Γραμματεία της Επιτροπής, εκ παραδρομής, απέστειλε μη επικαιροποιημένη/εσφαλμένη εκδοχή του εγγράφου “Εισηγήσεις και Θέματα προς συζήτηση – Ημερήσιας Διάταξης”, αντί του ισχύοντος, τελικού κειμένου». Το σφάλμα, όπως διατείνεται, «ήταν αποκλειστικά διαχειριστικής/γραμματειακής φύσεως και ουδεμία σχέση έχει με το περιεχόμενο ή τη νομιμότητα της ημερήσιας διάταξης». Εκφράζει δε, εκ μέρους της γραμματείας, «ειλικρινή συγγνώμη» προς τα μέλη της Επιτροπής και ιδιαιτέρως προς την εκπρόσωπο του Ο.Δ.Α.Π. κ. Μαραγκάκη και προς την αναπληρώτρια προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου κ. Ελένη Φαρμακίδου, της οποίας η δήλωση αντίρρησης, όπως σημειώνει, «στηρίχθηκε ευλόγως στο εσφαλμένο κείμενο που περιήλθε σε γνώση της».
Με βάση τα παραπάνω, ο κ. Βαγιανός αποστέλλει συνημμένο το κείμενο που χαρακτηρίζει «ορθή επανάληψη» των εισηγήσεων και της ημερήσιας διάταξης, το οποίο «αντικαθιστά πλήρως κάθε προηγούμενη εκδοχή», και ανακοινώνει την αναβολή της συνεδρίασης «για τη διασφάλιση της πλήρους και ορθής ενημέρωσης όλων των μελών».
Τι άλλαξε ανάμεσα στα 2 κείμενα
Η σύγκριση των 2 εκδοχών του εγγράφου, που βρίσκονται στη διάθεση της «δημοκρατικής», αποτυπώνει με σαφήνεια τη μεταβολή. Το αρχικό κείμενο, εκείνο που πυροδότησε τις έγγραφες αντιδράσεις, περιελάμβανε πλήρες Μέρος Β΄ υπό τον τίτλο «Εισήγηση για την τροποποίηση της Π.Σ.», με αναλυτική ανάπτυξη και των 11 σημείων τροποποίησης, από τον επανασχεδιασμό της δράσης ΑΠΕ των 15.000.000 ευρώ και την ενοποίηση των υπόγειων δικτύων έως την ένταξη της Λίνδου, το Ενιαίο Ψηφιακό Εισιτήριο και την παραχώρηση του Θεάτρου της Μεσαιωνικής Τάφρου. Το κείμενο ολοκληρωνόταν με έτοιμο «σχέδιο προτεινόμενης απόφασης», σύμφωνα με το οποίο η Επιτροπή «εισηγείται ομοφώνως» προς τα συμβαλλόμενα μέρη την τροποποίηση της σύμβασης σε όλα τα επιμέρους σημεία, καθώς και με παράρτημα που αντιστοιχούσε ένα προς ένα τα αντικείμενα της σύμβασης με τις προτεινόμενες αλλαγές.
Στην νέα, «ορθή» εκδοχή, η εικόνα είναι ουσιωδώς διαφορετική. Η ανάλυση των προβλημάτων υλοποίησης, με την ασυμμετρία της δέσμευσης των 53.196.244,30 ευρώ του Δήμου έναντι των 210.000 ευρώ του Ο.Δ.Α.Π., παραμένει αυτούσια, όμως το σύνολο της εισήγησης τροποποίησης χαρακτηρίζεται πλέον ρητώς θέμα προ ημερησίας διάταξης, δηλαδή αντικείμενο συζήτησης και ενημέρωσης με παράλληλη παραπομπή στην Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού, και όχι ζήτημα προς λήψη απόφασης. Το σχέδιο ομόφωνης απόφασης επί των 11 σημείων έχει απαλειφθεί. Ως μοναδικό θέμα ημερήσιας διάταξης, το μόνο δηλαδή που θα τεθεί σε ψηφοφορία, ορίζεται πλέον η συγκρότηση της Επιτροπής Παρακολούθησης σε σώμα.
Το επιχείρημα περί αρμοδιότητας
Στην επιστολή του ο κ. Βαγιανός δεν περιορίζεται στην ανάκληση, αλλά απαντά και επί της ουσίας στη νομική ένσταση που είχαν εγείρει τα μέλη της Επιτροπής. Επισημαίνει ότι η υποβολή εισήγησης προς τα αρμόδια όργανα των συμβαλλομένων μερών «αποτελεί ρητή αρμοδιότητα της Επιτροπής» κατά το άρθρο 6 της σύμβασης, ενώ και το άρθρο 7 προβλέπει ότι κάθε τροποποίηση χωρεί «έπειτα από σχετική αιτιολογημένη εισήγηση της Επιτροπής Παρακολούθησης προς τα συμβαλλόμενα μέρη». «Η Επιτροπή, δηλαδή, εισηγείται, δεν αποφασίζει και δεν εγκρίνει τροποποιήσεις», σημειώνει χαρακτηριστικά, καταλήγοντας ότι «η ανησυχία ότι εισάγεται προς έγκριση ουσιώδης τροποποίηση δεν ευσταθεί επί του ορθού κειμένου».
Η επιχειρηματολογία αυτή επιχειρεί να απαντήσει στις έγγραφες δηλώσεις που είχαν προηγηθεί. Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Θεόδωρος Μαυρίλας είχε υποστηρίξει ότι οι προτεινόμενες μεταβολές συνιστούν ουσιώδη τροποποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου, την οποία το άρθρο 7 εξαιρεί ρητά, και ότι τυχόν απόφαση θα συνιστούσε υπέρβαση αρμοδιοτήτων, αντίθετη προς τη σύμβαση και το άρθρο 100 του ν. 3852/2010, ενώ η κ. Φαρμακίδου είχε διαπιστώσει ότι δεν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις για την εισαγωγή των θεμάτων προς συζήτηση, δηλώνοντας ότι δεν συναινεί στη λήψη οποιασδήποτε απόφασης.
Η γραμματέας αναλαμβάνει την ευθύνη
Την εικόνα συμπλήρωσε το ηλεκτρονικό μήνυμα που απέστειλε προς όλα τα μέλη της Επιτροπής η γραμματέας του γραφείου του αντιδημάρχου στη Διεύθυνση Μεσαιωνικής Πόλης και Μνημείων. «Επικοινωνώ εκ νέου μαζί σας για να σας ενημερώσω ότι, από δικό μου αποκλειστικά λάθος, σας απέστειλα εσφαλμένα στοιχεία», αναφέρει, ζητώντας «ειλικρινά συγγνώμη για την αναστάτωση, την απώλεια του χρόνου σας και την τυχόν σύγχυση» που, όπως γράφει, προκάλεσε η παράβλεψή της. Στο μήνυμα, αποδέκτες του οποίου είναι μεταξύ άλλων η Εφορεία Αρχαιοτήτων, ο Ο.Δ.Α.Π., η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και υπηρεσιακοί παράγοντες του Δήμου, επισυνάπτονται η επιστολή των διευκρινίσεων και η ορθή επανάληψη των εισηγήσεων.
Έτσι, τόσο ο πρόεδρος της Επιτροπής όσο και η γραμματεία συγκλίνουν στην ίδια εκδοχή, ότι δηλαδή το κείμενο που έφτασε στα μέλη και προκάλεσε τις αντιδράσεις ήταν προϊόν παραδρομής και όχι το «ισχύον, τελικό» έγγραφο.
Το παρασκήνιο και τα ανοιχτά ερωτήματα
Η υπόθεση έχει τη δική της προϊστορία. Η Προγραμματική Σύμβαση Πολιτισμικής Ανάπτυξης για την προστασία και ανάδειξη της Μεσαιωνικής Πόλης υπεγράφη στις 7 Απριλίου 2023 μεταξύ Υπουργείου Πολιτισμού, Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, Δήμου Ρόδου και Ο.Δ.Α.Π., με δεκαετή διάρκεια, 47 διακριτά αντικείμενα και συνολικό προϋπολογισμό 63.576.244,30 ευρώ, εκ των οποίων ο Δήμος καλείται να καλύψει με ίδιους πόρους το 83,67%. Στην πρώτη κιόλας, συστατική συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης, ο κ. Βαγιανός έφερε προς συζήτηση την εκτενή εισήγηση τροποποίησης, με αποτέλεσμα 2 μέλη να αμφισβητήσουν εγγράφως τη νομιμότητα της διαδικασίας, να δηλώσουν αντίρρηση και αποχή και η διαδικασία να παγώσει πριν καν ξεκινήσει.
Με την ανάκληση, η αντιπαράθεση για την αρμοδιότητα της Επιτροπής μετατίθεται τυπικά στο μέλλον, καθώς στη νέα συνεδρίαση το μόνο ζήτημα προς ψήφιση θα είναι η συγκρότηση σε σώμα. Επί της ουσίας ωστόσο τίποτε δεν έχει κλείσει. Η ανάλυση και οι προτάσεις των 11 σημείων παραμένουν στο τραπέζι ως θέμα συζήτησης και παραπέμπονται στην Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού, στην οποία μετέχουν ο Υπουργός Πολιτισμού, ο γενικός γραμματέας Πολιτισμού, ο περιφερειάρχης, ο δήμαρχος, ο αρμόδιος αντιδήμαρχος και ο πρόεδρος του Ο.Δ.Α.Π. Μένει να φανεί αν η νέα, «διορθωμένη» διαδικαστική οδός θα κάμψει τις επιφυλάξεις των μελών που προέρχονται από την πλευρά του Υπουργείου και του Ο.Δ.Α.Π., πότε θα συγκληθεί εκ νέου η Επιτροπή και, κυρίως, ποια θα είναι τελικά η τύχη των αιτημάτων που βρίσκονται στον πυρήνα της εισήγησης, με προεξάρχουσα την ασυμμετρία ανάμεσα στα έσοδα που εισπράττει η Πολιτεία από τα μνημεία της Ρόδου και στα 53,2 εκατ. ευρώ που καλείται να επωμιστεί ο δημοτικός προϋπολογισμός.