«Μπλόκο» στον Σωτήρη Βαγιανό για την αλλαγή της Προγραμματικής Σύμβασης των 63,5 εκατ. ευρώ!

• Ο πρό­ε­δρος της Επι­τρο­πής Παρα­κο­λού­θη­σης ειση­γή­θηκε τρο­πο­ποί­ηση της σύμ­βα­σης σε 11 σημεία, όμως δύο μέλη της απά­ντη­σαν εγγρά­φως ότι η Επι­τροπή στε­ρεί­ται αρμο­διό­τη­τας να συζη­τή­σει καν το θέμα, δηλώ­νο­ντας αντίρ­ρηση και αποχή

Νέο θόρυβο προ­κά­λεσε η πρω­το­βου­λία του εντε­ταλ­μέ­νου δημο­τι­κού συμ­βού­λου Μεσαιω­νι­κής Πόλης και Μνη­μείων κ. Σωτήρη Βαγια­νού να φέρει, στην πρώτη κιόλας συνε­δρί­αση της Επι­τρο­πής Παρα­κο­λού­θη­σης της Προ­γραμ­μα­τι­κής Σύμ­βα­σης «Προ­στα­σία και Ανά­δειξη της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου», εκτενή εισή­γηση για την τρο­πο­ποί­ησή της στα βασικά της σημεία.

Η συστα­τική συνε­δρί­αση συγκλή­θηκε από τον ίδιο, με την ιδιό­τητα του προ­έ­δρου της Επι­τρο­πής. Πριν καν ανοίξει η αυλαία, δύο μέλη της Επι­τρο­πής αμφι­σβή­τη­σαν ευθέως τη νομι­μό­τητα της δια­δι­κα­σίας.

Η ασυμ­με­τρία των 53,2 εκατ. ευρώ

Στον πυρήνα της εισή­γη­σης βρί­σκε­ται η δημο­σιο­νο­μική εικόνα της σύμ­βα­σης, που υπε­γράφη στις 7 Απρι­λίου 2023 μεταξύ Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού, Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, Δήμου Ρόδου και Ο.Δ.Α.Π., με δεκαετή διάρ­κεια και 47 δια­κριτά αντι­κεί­μενα. Από τον συνο­λικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό των 63.576.244,30 ευρώ, ο Δήμος δεσμεύ­ε­ται να καλύψει με ίδιους πόρους 53.196.244,30 ευρώ, δηλαδή το 83,67%, το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού 10.170.000 ευρώ και ο Ο.Δ.Α.Π. μόλις 210.000 ευρώ, μολο­νότι εισπράτ­τει το σύνολο των εσόδων από τα εισι­τή­ρια των μνη­μείων της Μεσαιω­νι­κής Πόλης. Η δέσμευση αυτή χαρα­κτη­ρί­ζε­ται στην εισή­γηση αδύναμη και μη εφαρ­μό­σιμη, καθώς κανένας δημο­τι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός δεν μπορεί να απορ­ρο­φή­σει τέτοια δαπάνη χωρίς εξω­τε­ρική χρη­μα­το­δό­τηση.

Τα 11 σημεία της εισή­γη­σης

Επι­κα­λού­με­νος το άρθρο 7 της σύμ­βα­σης, ο κ. Βαγια­νός ειση­γεί­ται δέσμη 11 τρο­πο­ποι­ή­σεων. Ζητά τον επα­να­σχε­δια­σμό της δράσης ΑΠΕ των 15.000.000 ευρώ, του μεγα­λύ­τε­ρου μεμο­νω­μέ­νου κον­δυ­λίου της σύμ­βα­σης και περίπου 28% της δέσμευ­σης του Δήμου, την οποία κρίνει τεχνικά πρόωρη και υπερ­κο­στο­λο­γη­μένη, αφού η Ρόδος παρα­μέ­νει μη δια­συν­δε­δε­μένο νησί και ο εικο­νι­κός ενερ­γεια­κός συμ­ψη­φι­σμός είναι ανέ­φι­κτος.

Προ­τεί­νει τη συγ­χώ­νευση 8 διά­σπαρ­των αντι­κει­μέ­νων υπό­γειων δικτύων, με τις δύο υπο­γειο­ποι­ή­σεις των 20 εκατ. ευρώ συνο­λικά, σε 1 ενιαίο έργο με μία και μόνη εκσκαφή του μνη­μεια­κού εδάφους, με ρητή ένταξη και του δικτύου ομβρίων, καθώς και την ένταξη της Λίνδου, για την οποία υπάρχει ολο­κλη­ρω­μένη μελέτη δικτύων περίπου 12 εκατ. ευρώ που παρα­μέ­νει εκτός χρη­μα­το­δο­τι­κού πλαι­σίου.

Ζητά ακόμη απο­σα­φή­νιση αρμο­διο­τή­των για την άρση ετοι­μορ­ρο­πίας και για τις υπη­ρε­σίες διπλής ωφέ­λειας που πλη­ρώ­νει ο Δήμος ενώ προ­στα­τεύ­ουν το μνημείο και τα έσοδα του Ο.Δ.Α.Π., όπως η απο­ψί­λωση των τειχών, η ηλε­κτρο­κί­νηση και το σύστημα εισόδου και εξόδου οχη­μά­των. Στο χρη­μα­το­δο­τικό σκέλος προ­τεί­νει τη μετά­βαση από τη δέσμευση ιδίων πόρων σε ενιαίο στρα­τη­γικό πλάνο κοινής διεκ­δί­κη­σης πόρων από ΕΣΠΑ και Ταμείο Ανά­καμ­ψης, τη σύσταση Επι­τρο­πής Εξεύ­ρε­σης Πόρων με ευθύνη Περι­φέ­ρειας και Υπουρ­γείου και τη θεσμο­θέ­τηση συγ­χρη­μα­το­δό­τη­σης 50% των καθη­με­ρι­νών υπη­ρε­σιών, για τις οποίες εκκρε­μεί ήδη αίτημα 1.349.328 ευρώ. Η δέσμη ολο­κλη­ρώ­νε­ται με το Ενιαίο Ψηφιακό Εισι­τή­ριο Επι­σκέ­πτη με απόδοση εσόδων 50 προς 50, την παρα­χώ­ρηση του Θεάτρου της Μεσαιω­νι­κής Τάφρου «Μελίνα Μερ­κούρη» στον Δήμο υπό την επο­πτεία της Εφο­ρείας Αρχαιο­τή­των και τη δυνα­τό­τητα συμ­με­το­χής νέων φορέων στην τρο­πο­ποι­η­τική σύμβαση, όπως η Δ.Ε.Υ.Α.Ρ. και το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος. Η εισή­γηση συνο­δευό­ταν μάλιστα από έτοιμο σχέδιο ομό­φω­νης από­φα­σης.

Η απά­ντηση που πάγωσε τη δια­δι­κα­σία

Η απά­ντηση που έλαβε αρμο­δίως ο κ. Βαγια­νός ήταν κάθετη. Το μέλος της Επι­τρο­πής κ. Θεό­δω­ρος Μαυ­ρί­λας υπο­στη­ρί­ζει με έγγραφη δήλωσή του ότι οι προ­τει­νό­με­νες μετα­βο­λές συνι­στούν ουσιώδη τρο­πο­ποί­ηση του φυσικού και οικο­νο­μι­κού αντι­κει­μέ­νου, την οποία το άρθρο 7 εξαιρεί ρητά, ενώ το άρθρο 6 δεν παρέχει στην Επι­τροπή Παρα­κο­λού­θη­σης αρμο­διό­τητα εισή­γη­σης ή έγκρι­σης τέτοιων αλλαγών. Τυχόν απόφαση, σημειώ­νει, θα συνι­στούσε υπέρ­βαση αρμο­διο­τή­των, αντί­θετη προς τη σύμβαση και το άρθρο 100 του ν. 3852/2010. Δηλώνει τη ρητή και κατη­γο­ρη­μα­τική αντίρ­ρησή του, απέχει από τη συνε­δρί­αση και κάθε ψηφο­φο­ρία και ζητά η δήλωσή του να κατα­χω­ρι­σθεί αυτού­σια στα πρα­κτικά.

Στην ίδια γραμμή, η ανα­πλη­ρώ­τρια προϊ­στα­μένη της Εφο­ρείας Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου κ. Ελένη Φαρ­μα­κί­δου δια­πι­στώ­νει ότι οι αλλαγές όχι μόνο δεν προ­βλέ­πο­νται από το άρθρο 7 αλλά εξαι­ρού­νται ρητά από το πεδίο εφαρ­μο­γής του, θεωρεί ότι δεν συντρέ­χουν οι νόμιμες προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την εισα­γωγή των θεμάτων προς συζή­τηση και δεν συναι­νεί στη λήψη οποιασ­δή­ποτε από­φα­σης, κατα­γρά­φο­ντας τη δια­φω­νία της απο­κλει­στικά, όπως ανα­φέ­ρει, για τη δια­σφά­λιση της νομι­μό­τη­τας των δια­δι­κα­σιών.

Δύο ανα­γνώ­σεις,  ένα αδιέ­ξοδο

Η σύγκρουση συμπυ­κνώ­νε­ται σε μια ερμη­νευ­τική διαφορά επί του ίδιου άρθρου. Ο κ. Βαγια­νός δια­τεί­νε­ται ότι το άρθρο 7 επι­τρέ­πει την τρο­πο­ποί­ηση ακόμη και του φυσικού και οικο­νο­μι­κού αντι­κει­μέ­νου μέσω εισή­γη­σης της Επι­τρο­πής και υπο­γρα­φής τρο­πο­ποι­η­τι­κής σύμ­βα­σης, ενώ τα δύο μέλη αντι­τεί­νουν ότι το ίδιο άρθρο απα­γο­ρεύει ακριβώς αυτό.

Με δεδο­μένο ότι η επτα­με­λής Επι­τροπή απαρ­τί­ζε­ται από 3 εκπρο­σώ­πους του Δήμου, 2 του Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού, 1 της Περι­φέ­ρειας και 1 του Ο.Δ.Α.Π., η δηλω­μένη αντίρ­ρηση και αποχή μελών από την πλευρά του Υπουρ­γείου καθιστά πρα­κτικά ανέ­φι­κτη την ομόφωνη εισή­γηση που προ­έ­βλεπε το σχέδιο από­φα­σης. Το ζητού­μενο πλέον είναι ποιο όργανο και με ποια δια­δι­κα­σία μπορεί να θερα­πεύ­σει τις στρε­βλώ­σεις που περι­γρά­φει η εισή­γηση, με προ­ε­ξάρ­χουσα την ασυμ­με­τρία ανάμεσα στα έσοδα που καρ­πώ­νε­ται η Πολι­τεία από τα μνημεία της Ρόδου και στις δαπάνες που καλεί­ται να επω­μι­στεί ο δημο­τι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός. Η θεσμική αντι­πα­ρά­θεση σημα­δεύει την εκκί­νηση ενός οργάνου που συστά­θηκε ακριβώς για να δια­σφα­λί­ζει τη συνεν­νό­ηση των 4 φορέων.