Κοινό μυστικό στη δημοτική αρχή η απειλή επικίνδυνης ρύπανσης στον Βιολογικό, με σφραγίδα δημάρχου και σιωπή απέναντι στους πολίτες!

• Το ιστορικό της κατεπείγουσας ανάθεσης των 46.600.000 ευρώ που παρουσίασε ο κ. Βαγιανός στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΔΕΥΑΡ αποκαλύπτει, μέσα από τα ίδια τα υπηρεσιακά έγγραφα, ότι ο κίνδυνος υπερφόρτισης του Βιολογικού και εκδήλωσης επικίνδυνης ρύπανσης ήταν επισήμως καταγεγραμμένος από την πρώτη εβδομάδα του 2026, ότι μεσολάβησε προσωπική παρέμβαση του δημάρχου κ. Κολιάδη προς την Πολιτική Προστασία και ότι η ίδια η ΔΕΥΑΡ ομολογεί εγγράφως ενώπιον της ΕΑΔΗΣΥ τόσο την αδυναμία επεξεργασίας των λυμάτων όσο και την υπερχείλισή τους στο περιβάλλον. Κανείς, ωστόσο, δεν ενημέρωσε ποτέ τον κόσμο

Η απάντηση που επιχείρησε να δώσει ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΡ κ. Σωτήρης Βαγιανός στις αποκαλύψεις για τη ρύπανση στη θαλάσσια περιοχή του Βιολογικού στο Βόδι, παραδίδοντας στα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου το πλήρες ιστορικό της διαδικασίας ανάθεσης του κατεπείγοντος έργου των 46.600.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ, κατέληξε να λειτουργεί εναντίον του. Διότι το ιστορικό αυτό, όπως αποτυπώνεται στα επίσημα έγγραφα, στις αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου, στην αλληλογραφία του Δήμου Ρόδου με τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας και στην έκθεση απόψεων της ΔΕΥΑΡ προς την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων, συνθέτει μια αμείλικτη χρονολογική αλυσίδα. Μια αλυσίδα που αποδεικνύει ότι το πρόβλημα ήταν γνωστό στη δημοτική αρχή σε ολόκληρη την ιεραρχία της, από τις υπηρεσίες της ΔΕΥΑΡ έως το γραφείο του δημάρχου, επί μήνες πριν φτάσουν οι πρώτες εικόνες ρύπανσης στη δημοσιότητα. Και ότι σε όλο αυτό το διάστημα, ενώ τα έγγραφα μιλούσαν για επαπειλούμενο κίνδυνο επικίνδυνης ρύπανσης, για διαρκή και άμεσο κίνδυνο για τη δημόσια υγεία και για αδυναμία της εγκατάστασης να επεξεργαστεί τα λύματα, η επίσημη ενημέρωση προς τους πολίτες ήταν ανύπαρκτη.
5 Ιανουαρίου 2026: η κήρυξη που προδίδει τα πάντα
Η αφετηρία της υπόθεσης δεν βρίσκεται στην κακοκαιρία της 21ης και 22ης Ιανουαρίου 2026, την οποία επικαλείται η ΔΕΥΑΡ ως το απρόβλεπτο γεγονός που δικαιολογεί την κατεπείγουσα διαδικασία. Βρίσκεται 16 ημέρες νωρίτερα. Με την υπ’ αριθμόν πρωτοκόλλου Α0021/05-01-2026 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, η οποία εκδόθηκε σε συνέχεια του υπ’ αριθμόν 442/5-1-2026 εγγράφου του ίδιου του Δήμου Ρόδου, ο Δήμος κηρύχθηκε σε κατάσταση Ειδικής Κινητοποίησης Πολιτικής Προστασίας, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 26 του Ν. 4662/2020, «λόγω επαπειλούμενου κινδύνου εκδήλωσης επικίνδυνης ρύπανσης», με χρονική ισχύ έως τις 6 Ιουλίου 2026.
Η διατύπωση δεν επιδέχεται παρερμηνείες. Στις 5 Ιανουαρίου 2026, με αίτημα του ίδιου του Δήμου, το κράτος αναγνώρισε επισήμως ότι στη Ρόδο επαπειλείται επικίνδυνη ρύπανση συνδεόμενη με την υπερφόρτιση της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων στο Βόδι. Το στοιχείο αυτό, το οποίο επικαλείται στην προσφυγή της και η ΑΚΤΩΡ, σημαίνει ότι η δημοτική αρχή όχι απλώς γνώριζε το πρόβλημα πριν από την κακοκαιρία που παρουσιάζεται ως έκτακτο συμβάν, αλλά είχε ήδη κινήσει διαδικασίες έκτακτης ανάγκης για αυτό. Ο κίνδυνος δεν προέκυψε από τη βροχή. Προϋπήρχε της βροχής και ήταν καταγεγραμμένος σε απόφαση κρατικού οργάνου.
Ιανουάριος έως Μάιος: η σιωπηλή συσσώρευση των εγγράφων
Η συνέχεια είναι εξίσου αποκαλυπτική. Στις 29 Ιανουαρίου 2026, με το υπ’ αριθμόν πρωτοκόλλου 870/29.01.2026 έγγραφό της, η ανάδοχος εταιρεία του έργου αναβάθμισης του Βιολογικού ζητούσε από τη ΔΕΥΑΡ τη διερεύνηση των αυξημένων εισροών λυμάτων στην εγκατάσταση. Στις 16 Φεβρουαρίου 2026 συντάχθηκε η υπ’ αριθμόν 1663/16.02.2026 έκθεση αυτοψίας με αντικείμενο την «τεκμηρίωση επείγουσας ανάγκης λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση αυξημένων εισροών και της υπέρβασης δυναμικότητας της ΕΕΛ Ρόδου». Στις 2 Μαρτίου 2026 ακολούθησε η υπ’ αριθμόν 2346/02.03.2026 γεωλογική έκθεση για τα αίτια υπερφόρτισης του αποχετευτικού συστήματος της Ιαλυσού, με εισήγηση για την αναγκαιότητα επαύξησης της δυναμικότητας της εγκατάστασης. Στις 9 Μαρτίου 2026 η Διεύθυνση Αποχέτευσης της ΔΕΥΑΡ ζήτησε με το υπ’ αριθμόν 2776/09.03.2026 έγγραφό της την εκπόνηση μελέτης για την κατεπείγουσα επέκταση. Η προμελέτη υποβλήθηκε στις 18 Μαΐου 2026 και εγκρίθηκε με την υπ’ αριθμόν 322/22.05.2026 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου.
Επί 5 σχεδόν μήνες, δηλαδή, οι υπηρεσίες της ΔΕΥΑΡ παρήγαγαν εκθέσεις, αυτοψίες, γεωλογικές μελέτες και εισηγήσεις που περιέγραφαν με τεχνικούς όρους ένα και μόνο πράγμα, ότι ο Βιολογικός δεν επαρκεί και ότι το πρόβλημα απαιτεί έκτακτη παρέμβαση. Σε κανένα σημείο αυτής της διαδρομής δεν υπήρξε δημόσια ανακοίνωση, δημόσια προειδοποίηση ή έστω στοιχειώδης ενημέρωση των κατοίκων και των επισκεπτών του νησιού για το τι συνέβαινε στη θαλάσσια περιοχή όπου καταλήγει ο αγωγός της εγκατάστασης.

4 και 5 Ιουνίου: η παρέμβαση του δημάρχου και η ομολογία του «διαρκούς και άμεσου κινδύνου»
Το πλέον βαρύνον έγγραφο του φακέλου φέρει την υπογραφή του ίδιου του δημάρχου Ρόδου. Στις 4 Ιουνίου 2026 η ΔΕΥΑΡ, με το υπ’ αριθμόν 7171/4-6-2026 έγγραφό της και σε συνέχεια της υπ’ αριθμόν 345/04.06.2026 απόφασης του Διοικητικού της Συμβουλίου, διαβίβασε στον δήμαρχο την εικόνα της κατάστασης. Και την επομένη, στις 5 Ιουνίου 2026, ο κ. Αλέξανδρος Κολιάδης απέστειλε προς τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας το υπ’ αριθμόν 2/34954 αίτημα παράτασης του καθεστώτος έκτακτης κινητοποίησης «λόγω συνεχιζόμενου κινδύνου υπερφόρτισης της ΕΕΛ Ρόδου (θέση Βόδι)».
Στο έγγραφο αυτό ο δήμαρχος υιοθετεί πλήρως τη διαπίστωση της ΔΕΥΑΡ ότι «η υφιστάμενη κατάσταση της ΕΕΛ Ρόδου (θέση Βόδι) συνιστά διαρκή και άμεσο κίνδυνο για τη λειτουργική της επάρκεια, την προστασία της δημόσιας υγείας και την αποτροπή περιβαλλοντικής ρύπανσης του θαλάσσιου αποδέκτη». Και προχωρά ένα βήμα παραπέρα, σημειώνοντας ότι η παράταση κρίνεται απολύτως αναγκαία διότι «έχουν προκύψει υψηλού κινδύνου νέα δεδομένα που τα καθιστούν επικίνδυνα για την δημόσια υγεία».
Η φράση αυτή, γραμμένη στις 5 Ιουνίου 2026, δηλαδή 2 ημέρες μετά την πρώτη αυτοψία του Λιμεναρχείου που κατέγραψε εκροή σκουρόχρωμων υδάτων και δυσοσμία στο Βόδι, συνιστά την πιο επίσημη δυνατή παραδοχή. Ο πρώτος πολίτης του νησιού ενημερώνει εγγράφως την κεντρική διοίκηση ότι υπάρχουν νέα δεδομένα υψηλού κινδύνου, επικίνδυνα για τη δημόσια υγεία. Την ίδια ακριβώς περίοδο, οι πολίτες της Ρόδου και οι χιλιάδες λουόμενοι της ευρύτερης περιοχής δεν είχαν λάβει καμία απολύτως ενημέρωση. Ούτε ανακοίνωση, ούτε σύσταση, ούτε καν μια αναφορά στο πρόβλημα. Το αίτημα έγινε δεκτό και με την υπ’ αριθμόν Α2085/29.06.2026 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας ο Δήμος Ρόδου τέθηκε εκ νέου σε κατάσταση Ειδικής Κινητοποίησης, αυτή τη φορά με ισχύ έως τις 7 Ιανουαρίου 2027. Ένα ολόκληρο έτος έκτακτης κινητοποίησης για κίνδυνο επικίνδυνης ρύπανσης, χωρίς οι πολίτες να γνωρίζουν καν την ύπαρξή της.
Το ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα της ανάθεσης
Παράλληλα με την κρατική αλληλογραφία, έτρεχε με ιλιγγιώδεις ρυθμούς η διαδικασία ανάθεσης. Στις 9 Ιουνίου 2026, με την υπ’ αριθμόν 347/09.06.2026 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, εγκρίθηκαν οι όροι, τα τεύχη και η προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, με πρόσκληση σε 4 μόνο προεπιλεγμένες εταιρείες. Στις 17 Ιουνίου 2026 εκδόθηκε η υπ’ αριθμόν 7831 πρόσκληση, με προθεσμία υποβολής προσφορών μόλις 8 ημερών. Στις 24 Ιουνίου 2026 κατατέθηκαν και αποσφραγίστηκαν οι προσφορές 3 εκ των 4 προσκληθέντων, με εκπτώσεις 0,39%, 0,52% και 4,54% αντίστοιχα. Και στις 26 Ιουνίου 2026, με την υπ’ αριθμόν 414/26.06.2026 απόφαση, το Διοικητικό Συμβούλιο ενέκρινε το πρακτικό και ανέδειξε προσωρινό ανάδοχο την ένωση εταιρειών που προσέφερε τη μεγαλύτερη έκπτωση, με προσφορά 44.530.504,20 ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η κρίσιμη αυτή απόφαση για έργο 46.600.000 ευρώ ελήφθη ως θέμα εκτός ημερήσιας διάταξης, όγδοο στη σειρά, σε τακτική συνεδρίαση της 26ης Ιουνίου 2026. Ακολούθησαν, ως γνωστόν, οι προδικαστικές προσφυγές των 2 εταιρειών την 1η και τη 2α Ιουλίου 2026, με παράβολο 15.000 ευρώ η καθεμία, και η απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ της 13ης Ιουλίου 2026 που πάγωσε την υπογραφή της σύμβασης.
Η έγγραφη ομολογία προς την ΕΑΔΗΣΥ: αστοχία και ρύπανση με τη σφραγίδα της ΔΕΥΑΡ
Το πιο εκκωφαντικό, ωστόσο, τεκμήριο περιέχεται στην ίδια την έκθεση απόψεων που κατέθεσε η ΔΕΥΑΡ ενώπιον της Αρχής στις 8 Ιουλίου 2026, ζητώντας να επιτραπεί η υπογραφή της σύμβασης. Εκεί, μακριά από κάμερες και συνεντεύξεις Τύπου, η επιχείρηση περιγράφει με τα δικά της λόγια την πραγματικότητα. Αναφέρει ότι οι αυξημένες εισροές «υπερβαίνουν τη βάσει σχεδιασμού δυναμικότητα της ΕΕΛ και συνεπάγονται αφενός την αδυναμία της εγκατάστασης να επεξεργαστεί τον όγκο των εισερχόμενων λυμάτων κι αφετέρου την υπερχείλισή τους στο περιβάλλον».
Αδυναμία επεξεργασίας και υπερχείλιση λυμάτων στο περιβάλλον. Όχι ως δημοσιογραφικός ισχυρισμός, όχι ως καταγγελία της αντιπολίτευσης, αλλά ως επίσημη θέση του αναθέτοντος φορέα σε δικόγραφο ενώπιον ανεξάρτητης Αρχής. Στο ίδιο έγγραφο η ΔΕΥΑΡ επικαλείται την αυτοψία του Λιμεναρχείου κατά την οποία «διαπιστώθηκαν φαινόμενα ρύπανσης, τα οποία αποτυπώθηκαν και τεκμηριώθηκαν κατά τον έλεγχο», την κλήση σε εξέταση υπηρεσιακού στελέχους της για «την προκληθείσα ρύπανση στη θαλάσσια περιοχή ακρωτηρίου ΒΟΔΙ Ρόδου», καθώς και το γεγονός ότι «κινήθηκαν οι προβλεπόμενες από τη νομοθεσία διοικητικές και ποινικές διαδικασίες διερεύνησης των περιστατικών». Επικαλείται μάλιστα, προς επίρρωση της επιχειρηματολογίας της, ακόμη και τα δημοσιεύματα τοπικών μέσων ενημέρωσης της 7ης Ιουλίου 2026 με αναφορές πολιτών, φωτογραφίες και βίντεο «για έντονη θαλάσσια ρύπανση».
Η αντίφαση με τη δημόσια στάση της διοίκησης της ΔΕΥΑΡ είναι κραυγαλέα. Όταν απευθύνεται στην ΕΑΔΗΣΥ και χρειάζεται να τεκμηριώσει το κατεπείγον, η ρύπανση είναι υπαρκτή, τεκμηριωμένη, επικίνδυνη και μάλιστα τα σχετικά δημοσιεύματα προσκομίζονται ως αποδεικτικά στοιχεία. Όταν απευθύνεται στους πολίτες, η ίδια ρύπανση υποβαθμίζεται, ο Βιολογικός παρουσιάζεται ως σύγχρονος και υψηλών προδιαγραφών και τα μέσα ενημέρωσης που ανέδειξαν το θέμα στοχοποιούνται με υπαινιγμούς περί εξυπηρέτησης συμφερόντων.