Στα χέρια του ΥΠΕΝ η παρέμβαση της Κατταβιάς που ζητά αυστηρό φρένο στην άναρχη χωροθέτηση ΑΠΕ στα κατοικημένα νησιά

Με 5 νομοτεχνικές προτάσεις και αίτημα αναστολής των εκκρεμών αδειοδοτήσεων, η Δημοτική Κοινότητα Κατταβιάς παρενέβη στη διαβούλευση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των ΑΠΕ. Το κείμενο παραδόθηκε και σε έγχαρτη μορφή στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στις 17 Ιουλίου 2026.

Η Νότια Ρόδος πέρασε από τα λόγια στις πράξεις. Η Δημοτική Κοινότητα Κατταβιάς, με υπογραφή του Προέδρου του Συμβουλίου Κοινότητας κ. Εμμανουήλ Πόκκια, κατέθεσε στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αυτού μια πλήρη γραπτή παρέμβαση, με έτοιμες προτεινόμενες διατάξεις, συνταγματικά ερείσματα, ευρωπαϊκές οδηγίες και νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας. Το έγγραφο, με ημερομηνία 29 Ιουνίου 2026, παραδόθηκε επιπλέον σε έγχαρτη μορφή στο ΥΠΕΝ την Παρασκευή 17 Ιουλίου 2026 στις 14:20, όπως προκύπτει από το αποδεικτικό παράδοσης της εταιρείας ταχυμεταφορών.

Η κεντρική θέση είναι σαφής: η Κατταβιά δεν αντιτίθεται στην ενεργειακή μετάβαση, αντιτίθεται στον χωρικά άναρχο, κοινωνικά άδικο και περιβαλλοντικά δυσανάλογο τρόπο υλοποίησής της, που δεν συνεκτιμά τη φέρουσα ικανότητα των νησιωτικών οικοσυστημάτων, τις σωρευτικές επιπτώσεις και τη βούληση των τοπικών κοινωνιών.

Η ομόφωνη εντολή της Λαϊκής Συνέλευσης

Η παρέμβαση στηρίζεται στην ομόφωνη απόφαση της Λαϊκής Συνέλευσης της 10 Μαΐου 2026, στην οποία συμμετείχαν ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, ο Δήμαρχος Ρόδου, βουλευτές Δωδεκανήσου, εκπρόσωποι φορέων και πολίτες από όλο το νησί. Εκεί εκφράστηκε η κάθετη αντίθεση στην εγκατάσταση νέων αιολικών σταθμών και φωτοβολταϊκών πάρκων στη Νότια Ρόδο και στο σύνολο του νησιού, καθώς η ανεξέλεγκτη ανάπτυξή τους αλλοιώνει ανεπανόρθωτα το φυσικό περιβάλλον, υποβαθμίζει το τοπίο και πλήττει την τοπική οικονομία, τον πρωτογενή τομέα και τον τουρισμό. Θεσμικά, η Κοινότητα επικαλείται τη Σύμβαση του Aarhus, κυρωμένη με τον ν. 3422/2005, και τον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας του ν. 2690/1999.

Οι 5 προτάσεις με μια ματιά

Πρώτον, μεταβατική διάταξη για τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά με κρίσιμο χρόνο τις 20 Μαΐου 2026: έργα ΑΠΕ χωρίς χορηγηθείσα και αποδεκτή Οριστική Προσφορά Σύνδεσης κατά την ημερομηνία αυτή δεν θα υπάγονται στις μεταβατικές εξαιρέσεις αλλά θα αξιολογούνται πλήρως με το νέο Πλαίσιο. Έργο χωρίς ΟΠΣ είναι εξ ορισμού τεχνικά ανώριμο, ενώ ούτε μελλοντική διασύνδεση ούτε αλλαγή φορέα θεραπεύει αναδρομικά την έλλειψη.

Δεύτερον, γενική αρχή φέρουσας ικανότητας για όλα τα κατοικημένα νησιά, διασυνδεδεμένα και μη, με συνεκτίμηση του κορεσμού του δικτύου, των σωρευτικών επιπτώσεων, της τουριστικής και οικολογικής ταυτότητας του νησιού και των αναγκών της τοπικής κοινωνίας. Το υψομετρικό όριο των 1.200 μέτρων του σχεδίου ΚΥΑ κρίνεται ανεπαρκές για τα νησιά του Αιγαίου, όπου η ευαισθησία του τοπίου είναι ανεξάρτητη υψομέτρου.

Τρίτον, τα φωτοβολταϊκά να κατευθύνονται κατά προτεραιότητα σε ήδη δομημένες ή υποβαθμισμένες επιφάνειες, όπως στέγες, χώρους στάθμευσης, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και ανενεργά λατομεία, και τα αιολικά σε κατοικημένα νησιά να μη θεωρούνται κατ’ αρχήν χωροταξικά συμβατά χωρίς τεκμηριωμένη φέρουσα ικανότητα, τοπική διαβούλευση και συγκεκριμένο τοπικό όφελος.

Τέταρτον, υποχρεωτική, ειδικώς αιτιολογημένη γνώμη του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου μετά την αποδοχή ΟΠΣ και πριν από την Άδεια Εγκατάστασης, κατόπιν δημόσιας τοπικής διαβούλευσης τουλάχιστον 30 ημερών. Η γνώμη δεν συνιστά βέτο, αλλά η παράλειψή της ή η μη ειδική συνεκτίμησή της θα λαμβάνεται υπόψη ως ουσιώδης πλημμέλεια κατά τον ακυρωτικό έλεγχο.

Πέμπτον, το περιορισμένο ηλεκτρικό περιθώριο των κορεσμένων νησιωτικών συστημάτων να κατανέμεται κατά προτεραιότητα σε μικρά έργα αυτοπαραγωγής και αυτοκατανάλωσης με αποθήκευση, για κατοικίες, αγροτικές εκμεταλλεύσεις, τουριστικές μονάδες, δημοτικές υποδομές και ενεργειακές κοινότητες, και όχι σε μεγάλα εμπορικά έργα που δεσμεύουν δυσανάλογο ηλεκτρικό χώρο χωρίς τοπικό όφελος.

Παράλληλα, η Κοινότητα καλεί το ΥΠΕΝ να προβλέψει ειδικό μεταβατικό μέτρο αναστολής των εκκρεμών αδειοδοτικών διαδικασιών για έργα χωρίς ΟΠΣ στα ΜΔΝ έως τη δημοσίευση της ΚΥΑ, προς αποφυγή τετελεσμένων γεγονότων.

Το ερώτημα προς τους βουλευτές

Η κατάθεση της παρέμβασης πυροδότησε και δημόσια πολιτική πίεση. Σε ανάρτησή του σε ομάδα κοινωνικής δικτύωσης, ο κ. Ιωάννης Βογιατζής σημείωσε ότι «η Κατταβιά έκανε το χρέος της απέναντι στην κοινωνία» και έθεσε ευθέως το ερώτημα «οι κυρίες και οι κύριοι;», απευθυνόμενος ονομαστικά στους βουλευτές Δωδεκανήσου, τους κ.κ. Μίκα Ιατρίδη, Μάνο Κόνσολο, Γιώργο Νικητιάδη, Ιωάννη Παππά και Βασίλη Υψηλάντη. Το εάν και πώς θα τοποθετηθεί η βουλευτική εκπροσώπηση του νομού επί των 5 προτάσεων παραμένει, προς το παρόν, ανοιχτό.