Στα χέρια του ΥΠΕΝ η παρέμβαση της Κατταβιάς που ζητά αυστηρό φρένο στην άναρχη χωροθέτηση ΑΠΕ στα κατοικημένα νησιά

Με 5 νομο­τε­χνι­κές προ­τά­σεις και αίτημα ανα­στο­λής των εκκρε­μών αδειο­δο­τή­σεων, η Δημο­τική Κοι­νό­τητα Κατ­τα­βιάς παρε­νέβη στη δια­βού­λευση για το νέο Ειδικό Χωρο­τα­ξικό Πλαίσιο των ΑΠΕ. Το κείμενο παρα­δό­θηκε και σε έγχαρτη μορφή στο Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας στις 17 Ιουλίου 2026.

Η Νότια Ρόδος πέρασε από τα λόγια στις πράξεις. Η Δημο­τική Κοι­νό­τητα Κατ­τα­βιάς, με υπο­γραφή του Προ­έ­δρου του Συμ­βου­λίου Κοι­νό­τη­τας κ. Εμμα­νουήλ Πόκκια, κατέ­θεσε στο πλαίσιο της δημό­σιας δια­βού­λευ­σης επί του σχεδίου Κοινής Υπουρ­γι­κής Από­φα­σης για το νέο Ειδικό Χωρο­τα­ξικό Πλαίσιο για τις Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας και τη Στρα­τη­γική Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων αυτού μια πλήρη γραπτή παρέμ­βαση, με έτοιμες προ­τει­νό­με­νες δια­τά­ξεις, συνταγ­μα­τικά ερεί­σματα, ευρω­παϊ­κές οδηγίες και νομο­λο­γία του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας. Το έγγραφο, με ημε­ρο­μη­νία 29 Ιουνίου 2026, παρα­δό­θηκε επι­πλέον σε έγχαρτη μορφή στο ΥΠΕΝ την Παρα­σκευή 17 Ιουλίου 2026 στις 14:20, όπως προ­κύ­πτει από το απο­δει­κτικό παρά­δο­σης της εται­ρείας ταχυ­με­τα­φο­ρών.

Η κεντρική θέση είναι σαφής: η Κατ­τα­βιά δεν αντι­τί­θε­ται στην ενερ­γειακή μετά­βαση, αντι­τί­θε­ται στον χωρικά άναρχο, κοι­νω­νικά άδικο και περι­βαλ­λο­ντικά δυσα­νά­λογο τρόπο υλο­ποί­η­σής της, που δεν συνε­κτιμά τη φέρουσα ικα­νό­τητα των νησιω­τι­κών οικο­συ­στη­μά­των, τις σωρευ­τι­κές επι­πτώ­σεις και τη βούληση των τοπικών κοι­νω­νιών.

Η ομόφωνη εντολή της Λαϊκής Συνέ­λευ­σης

Η παρέμ­βαση στη­ρί­ζε­ται στην ομόφωνη απόφαση της Λαϊκής Συνέ­λευ­σης της 10 Μαΐου 2026, στην οποία συμ­με­τεί­χαν ο Περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου, ο Δήμαρ­χος Ρόδου, βου­λευ­τές Δωδε­κα­νή­σου, εκπρό­σω­ποι φορέων και πολίτες από όλο το νησί. Εκεί εκφρά­στηκε η κάθετη αντί­θεση στην εγκα­τά­σταση νέων αιο­λι­κών σταθμών και φωτο­βολ­ταϊ­κών πάρκων στη Νότια Ρόδο και στο σύνολο του νησιού, καθώς η ανε­ξέ­λεγ­κτη ανά­πτυξή τους αλλοιώ­νει ανε­πα­νόρ­θωτα το φυσικό περι­βάλ­λον, υπο­βαθ­μί­ζει το τοπίο και πλήττει την τοπική οικο­νο­μία, τον πρω­το­γενή τομέα και τον του­ρι­σμό. Θεσμικά, η Κοι­νό­τητα επι­κα­λεί­ται τη Σύμβαση του Aarhus, κυρω­μένη με τον ν. 3422/2005, και τον Κώδικα Διοι­κη­τι­κής Δια­δι­κα­σίας του ν. 2690/1999.

Οι 5 προ­τά­σεις με μια ματιά

Πρώτον, μετα­βα­τική διάταξη για τα Μη Δια­συν­δε­δε­μένα Νησιά με κρίσιμο χρόνο τις 20 Μαΐου 2026: έργα ΑΠΕ χωρίς χορη­γη­θείσα και απο­δε­κτή Ορι­στική Προ­σφορά Σύν­δε­σης κατά την ημε­ρο­μη­νία αυτή δεν θα υπά­γο­νται στις μετα­βα­τι­κές εξαι­ρέ­σεις αλλά θα αξιο­λο­γού­νται πλήρως με το νέο Πλαίσιο. Έργο χωρίς ΟΠΣ είναι εξ ορισμού τεχνικά ανώριμο, ενώ ούτε μελ­λο­ντική δια­σύν­δεση ούτε αλλαγή φορέα θερα­πεύει ανα­δρο­μικά την έλλειψη.

Δεύ­τε­ρον, γενική αρχή φέρου­σας ικα­νό­τη­τας για όλα τα κατοι­κη­μένα νησιά, δια­συν­δε­δε­μένα και μη, με συνε­κτί­μηση του κορε­σμού του δικτύου, των σωρευ­τι­κών επι­πτώ­σεων, της του­ρι­στι­κής και οικο­λο­γι­κής ταυ­τό­τη­τας του νησιού και των αναγκών της τοπικής κοι­νω­νίας. Το υψο­με­τρικό όριο των 1.200 μέτρων του σχεδίου ΚΥΑ κρί­νε­ται ανε­παρ­κές για τα νησιά του Αιγαίου, όπου η ευαι­σθη­σία του τοπίου είναι ανε­ξάρ­τητη υψο­μέ­τρου.

Τρίτον, τα φωτο­βολ­ταϊκά να κατευ­θύ­νο­νται κατά προ­τε­ραιό­τητα σε ήδη δομη­μέ­νες ή υπο­βαθ­μι­σμέ­νες επι­φά­νειες, όπως στέγες, χώρους στάθ­μευ­σης, βιο­μη­χα­νι­κές εγκα­τα­στά­σεις και ανε­νεργά λατο­μεία, και τα αιολικά σε κατοι­κη­μένα νησιά να μη θεω­ρού­νται κατ’ αρχήν χωρο­τα­ξικά συμβατά χωρίς τεκ­μη­ριω­μένη φέρουσα ικα­νό­τητα, τοπική δια­βού­λευση και συγκε­κρι­μένο τοπικό όφελος.

Τέταρ­τον, υπο­χρε­ω­τική, ειδικώς αιτιο­λο­γη­μένη γνώμη του οικείου Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου μετά την αποδοχή ΟΠΣ και πριν από την Άδεια Εγκα­τά­στα­σης, κατόπιν δημό­σιας τοπικής δια­βού­λευ­σης του­λά­χι­στον 30 ημερών. Η γνώμη δεν συνιστά βέτο, αλλά η παρά­λειψή της ή η μη ειδική συνε­κτί­μησή της θα λαμ­βά­νε­ται υπόψη ως ουσιώ­δης πλημ­μέ­λεια κατά τον ακυ­ρω­τικό έλεγχο.

Πέμπτον, το περιο­ρι­σμένο ηλε­κτρικό περι­θώ­ριο των κορε­σμέ­νων νησιω­τι­κών συστη­μά­των να κατα­νέ­με­ται κατά προ­τε­ραιό­τητα σε μικρά έργα αυτο­πα­ρα­γω­γής και αυτο­κα­τα­νά­λω­σης με απο­θή­κευση, για κατοι­κίες, αγρο­τι­κές εκμε­ταλ­λεύ­σεις, του­ρι­στι­κές μονάδες, δημο­τι­κές υπο­δο­μές και ενερ­γεια­κές κοι­νό­τη­τες, και όχι σε μεγάλα εμπο­ρικά έργα που δεσμεύ­ουν δυσα­νά­λογο ηλε­κτρικό χώρο χωρίς τοπικό όφελος.

Παράλ­ληλα, η Κοι­νό­τητα καλεί το ΥΠΕΝ να προ­βλέ­ψει ειδικό μετα­βα­τικό μέτρο ανα­στο­λής των εκκρε­μών αδειο­δο­τι­κών δια­δι­κα­σιών για έργα χωρίς ΟΠΣ στα ΜΔΝ έως τη δημο­σί­ευση της ΚΥΑ, προς αποφυγή τετε­λε­σμέ­νων γεγο­νό­των.

Το ερώτημα προς τους βου­λευ­τές

Η κατά­θεση της παρέμ­βα­σης πυρο­δό­τησε και δημόσια πολι­τική πίεση. Σε ανάρ­τησή του σε ομάδα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης, ο κ. Ιωάννης Βογια­τζής σημεί­ωσε ότι «η Κατ­τα­βιά έκανε το χρέος της απέ­να­ντι στην κοι­νω­νία» και έθεσε ευθέως το ερώτημα «οι κυρίες και οι κύριοι;», απευ­θυ­νό­με­νος ονο­μα­στικά στους βου­λευ­τές Δωδε­κα­νή­σου, τους κ.κ. Μίκα Ιατρίδη, Μάνο Κόνσολο, Γιώργο Νικη­τιάδη, Ιωάννη Παππά και Βασίλη Υψη­λά­ντη. Το εάν και πώς θα τοπο­θε­τη­θεί η βου­λευ­τική εκπρο­σώ­πηση του νομού επί των 5 προ­τά­σεων παρα­μέ­νει, προς το παρόν, ανοιχτό.