Προστασία ζητούν τα κάστρα Ασκληπειού και Φερακλού

Για ακόμη μία φορά, τα κάστρα του Ασκλη­πειού και του Φερα­κλού παρα­μέ­νουν οι «ξεχα­σμέ­νοι φρουροί» της μεσαιω­νι­κής ιστο­ρίας της Ρόδου. Παρά τις συνε­χείς εκκλή­σεις των τοπικών κοι­νω­νιών και τις παρεμ­βά­σεις των δημο­τι­κών κοι­νο­τή­των προς το υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού, η κατά­σταση εγκα­τά­λει­ψης που αντι­με­τω­πί­ζουν εδώ και χρόνια δεν φαί­νε­ται να συγκι­νεί όσους έχουν την ευθύνη για την προ­στα­σία και ανά­δειξη της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς του νησιού.

Παλεύ­ουν χρόνια να πείσουν για  τη διάσωσή τους

Οι κάτοι­κοι της Ρόδου βλέπουν δύο εμβλη­μα­τικά μνημεία να φθεί­ρο­νται από τον χρόνο, χωρίς ουσια­στι­κές παρεμ­βά­σεις συντή­ρη­σης και απο­κα­τά­στα­σης. Την ίδια στιγμή, παρά τις κατά καιρούς δημό­σιες τοπο­θε­τή­σεις και τις δεσμεύ­σεις που έχουν δια­τυ­πω­θεί, η πίεση προς τα αρμόδια υπουρ­γικά γραφεία δεν έχει μετα­φρα­στεί σε συγκε­κρι­μένα έργα ή χρη­μα­το­δο­τή­σεις. Από το 2022, ο πρώην πρό­ε­δρος Νίκος Κου­γκράς ζητούσε άμεσα να γίνουν οι απα­ραί­τη­τες ενέρ­γειες προ­κει­μέ­νου να γίνουν οι ενέρ­γειες για σωστι­κές, στε­ρε­ω­τι­κές εργα­σίες στο Κάστρο του Ασκλη­πιείου, χωρίς αντα­πό­κριση. Την σκυτάλη πήρε και ο νυν πρό­ε­δρος Γιώργος Χρυ­σα­φί­νας με σχετικά έγγραφα που απέ­στελλε στον Δήμο Ρόδου αλλά και στην ΕΑΔ στις 17/02/2025 στο πλαίσιο της αντι­πλημ­μυ­ρι­κής προ­στα­σίας της Νότιας Ρόδου διεκ­δι­κώ­ντας την ένταξη ρέματος του Κάστρου. «Σχετικά με το προ­α­να­φε­ρό­μενο ρέμα, παρα­κα­λούμε όπως συμπε­ρι­λη­φθεί στην υπάρ­χουσα μελέτη για την αντι­πλημ­μυ­ρική προ­στα­σία της Νότιας Ρόδου και η περιοχή του Κάστρου στο Ασκλη­πιείο. Το ζήτημα της προ­στα­σίας τον Κάστρου στο Ασκλη­πιείο πρέπει να τεθεί σε άμεση προ­τε­ραιό­τητα διότι αρκετά τμήματα έχουν ήδη καταρ­ρεύ­σει. Τα δομο­στα­τικά προ­βλή­ματα του κάστρου είναι πλέον ορατά και πρέπει να προ­στα­τευ­θεί ΑΜΕΣΑ με όποιους τρόπους ώστε το μνημείο να κρα­τη­θεί ζωντανό στους αιώνες. Είναι χρέος μας» κατα­λή­γει ο κ. Χρυ­σα­φί­νας.

Σε εσω­τε­ρική αλλη­λο­γρα­φία η Δημο­τική Κοι­νό­τητα ενη­με­ρώ­νε­ται ως εξής: Σε απά­ντηση του παρα­πάνω σχε­τι­κού εγγρά­φου σας, σας ενη­με­ρώ­νουμε ότι αρμόδια υπη­ρε­σία για κάθε έργο προ­στα­σίας και ανά­δει­ξης του κάστρου Ασκλη­πειού είναι η Εφορία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου, στην οποία έχετε ήδη απευ­θύ­νει το αίτημά σας σύμφωνα με το παρα­πάνω σχετικό. Σύμφωνα με το Π.Δ. 4/19-03-2018 (ΦΕΚ 7/Α’/22-01-2018), οι αρμο­διό­τη­τες των Εφο­ρειών Αρχαιο­τή­των είναι οι έξης: Η επι­στη­μο­νική έρευνα, η απο­κά­λυψη, η δια­τή­ρηση, η συντή­ρηση, η προ­στα­σία, η ανά­δειξη, η προβολή και η φύλαξη των αρχαιο­τή­των, η έκθεσή τους σε Μουσεία, καθώς και η συμ­με­τοχή τους σε εκθέ­σεις στην ημεδαπή και αλλο­δαπή. Επι­πλέον, η μελέτη, ο προ­γραμ­μα­τι­σμός, η δια­χεί­ριση και η εκτέ­λεση οποιου­δή­ποτε αρχαιο­λο­γι­κού έργου συντή­ρη­σης, επι­σκευής, απο­κα­τά­στα­σης, ανα­στή­λω­σής, ανά­δει­ξης και δια­μόρ­φω­σης των μνη­μείων και αρχαιο­λο­γι­κών χώρων, καθώς και του άμεσου φυσικού ή μη περι­βάλ­λο­ντός τους, η Εκτέ­λεση όλων των ανωτέρω έργων με αυτε­πι­στα­σία και απο­λο­γι­στικά σύμφωνα με τις ισχύ­ου­σες δια­τά­ξεις».

Νέα επι­στολή της Δημο­τι­κής Κοι­νό­τη­τας Ασκλη­πειού που επι­μέ­νει σε Δήμο Ρόδου και Εφορεία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κά­νη­σου με αφορμή την κατα­στρο­φική θεο­μη­νία στις 6/04/2026. «Η πρό­σφατη θεο­μη­νία ERMINIΟ άφησε έντονο απο­τύ­πωμα στο κάστρο Ασκλη­πιείου, προ­κα­λώ­ντας ζημιές που ανα­δει­κνύ­ουν για ακόμη μία φορά την ευα­λω­τό­τητα των ιστο­ρι­κών σημείων απέ­να­ντι στα ακραία φαι­νό­μενα βρο­χό­πτω­σης. Κατα­πτώ­σεις λίθων από τμήματα των τειχών. Φθορές σε λιθο­δο­μές λόγω έντονης υπο­σκα­φές σε σημεία θεμε­λί­ω­σης. Διά­βρωση εδάφους περι­με­τρικά του κάστρου. Το κάστρο του Ασκλη­πιείου, είναι κομμάτι της ιστο­ρίας και της ταυ­τό­τη­τας της Ρόδου. Όταν η φύση χτυπά χωρίς πρόληψη και χωρίς έργα προ­στα­σίας, οι συνέ­πειες είναι δομικές και μη ανα­στρέ­ψι­μες. Απαι­τεί­ται Άμεσα: Αυτοψία από τις αρμό­διες υπη­ρε­σίες ( Αρχαιο­λο­γία, Τεχν. Άμεση στε­ρέ­ωση επι­κίν­δυ­νων σημείων- Μελέτη απο­κα­τά­στα­σης και αντι­δια­βρω­τι­κών έργων- Καθα­ρι­σμός και δια­μόρ­φωση απορ­ροής υδάτων. Δεν μπο­ρούμε να μιλάμε για ανά­πτυξη και του­ρι­σμό, όταν τα μνημεία μας αφή­νο­ντας εκτε­θει­μένα. Παρα­κα­λούμε για τις Άμεσες δικές σας ενέρ­γειες» ανα­φέ­ρει ο κ. Χρυ­σα­φί­νας. Αντι­θέ­τως, το ενδια­φέ­ρον των τελευ­ταίων ετών φαί­νε­ται να εστιά­ζε­ται σχεδόν απο­κλει­στικά στο κάστρο της Λίνδου, αφή­νο­ντας άλλα σημα­ντικά οχυ­ρω­μα­τικά μνημεία της Ρόδου εκτός προ­τε­ραιο­τή­των. Δεν είναι άλλωστε λίγοι εκείνοι που επι­ση­μαί­νουν ότι, από το πρό­γραμμα «Κάστρων Περί­πλους» και τις δράσεις ανά­δει­ξης που υλο­ποι­ή­θη­καν τα προη­γού­μενα χρόνια στα Δωδε­κά­νησα, μόνο το κάστρο της Κρη­τη­νίας γνώρισε ουσια­στική αξιο­ποί­ηση και προβολή. Αντί­θετα, το Ασκλη­πειό και ο Φερα­κλός εξα­κο­λου­θούν να περι­μέ­νουν τις παρεμ­βά­σεις που θα δια­σφα­λί­σουν τη διάσωσή τους, ανα­δει­κνύ­ο­ντας παράλ­ληλα ένα ευρύ­τερο ζήτημα ισόρ­ρο­πης δια­χεί­ρι­σης και προ­στα­σίας των μνη­μείων της Ρόδου. Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι σαφές: πόσο ακόμη θα παρα­μέ­νουν στο περι­θώ­ριο δύο μνημεία που απο­τε­λούν ανα­πό­σπα­στο κομμάτι της ιστο­ρίας και της ταυ­τό­τη­τας του τόπου;