Πότε λήγει η προθεσμία για τα ακαθάριστα οικόπεδα

Εκπνέει σε λίγες ημέρες η προ­θε­σμία –και δη στις 15 Ιουνίου– για χιλιά­δες ιδιο­κτή­τες, νομείς και επι­καρ­πω­τές ακι­νή­των, προ­κει­μέ­νου να ολο­κλη­ρώ­σουν τον καθα­ρι­σμό στα ακα­θά­ρι­στα οικό­πεδα και φυσικά να το δηλώ­σουν στην πλατ­φόρμα akatharista.apps.gov.gr.

Με τον νέο νόμο 5182/2026, το θεσμικό πλαίσιο αλλάζει εκ βάθρων, επι­φέ­ρο­ντας ανα­τρο­πές στους υπό­χρε­ους, νέες εξαι­ρέ­σεις για τις αγρο­τι­κές εκτά­σεις, αλλά και αυστη­ρούς ελέγ­χους που θα διαρ­κέ­σουν μέχρι το τέλος της αντι­πυ­ρι­κής περιό­δου στις 31 Οκτω­βρίου.

Τι αφορά η υπο­χρέ­ωση για τα ακα­θά­ρι­στα οικό­πεδα

Αφορά οικό­πεδα εντός σχεδίου ή ορίων οικι­σμού (ακόμα κι αν δεν έχουν εγκε­κρι­μένο ρυμο­το­μικό), ακά­λυ­πτους χώρους εντός σχεδίου. Επίσης, οικό­πεδα σε από­σταση 100 μέτρων από τα όρια του οικι­σμού ή της πόλης (εφόσον δεν υπά­γο­νται στη δασική νομο­θε­σία), καθώς και οικό­πεδα σε εκτός σχεδίου περιο­χές που έχουν κάποιο κτίσμα (όχι χωράφια ή δασικές/χορ­το­λι­βα­δι­κές εκτά­σεις).

Αφού πραγ­μα­το­ποι­η­θεί, ο καθα­ρι­σμός οικο­πέ­δου πρέπει να δηλωθεί στην ηλε­κτρο­νική πλατ­φόρμα με το εύληπτο όνομα «Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προ­λη­πτι­κής Πυρο­προ­στα­σίας Ιδιο­κτη­σιών» (https://akatharista.apps.gov.gr). Δίνεται ωστόσο η δυνα­τό­τητα να δηλωθεί και μέσω ΚΕΠ ή στην πλη­σιέ­στερη στην ιδιο­κτη­σία Πυρο­σβε­στική Υπη­ρε­σία.

Υπο­χρέ­ωση καθα­ρι­σμού δεν έχει μόνο ο ιδιο­κτή­της αλλά ο νομέας, ή ο επι­καρ­πω­τής ή ο μισθω­τής του ακι­νή­του, αν και ωστόσο δεν διευ­κρι­νί­ζε­ται ποιος φέρει την ευθύνη έναντι του νόμου.

Τα πρό­στιμα για τους παρα­βά­τες

Για όσους δεν συμ­μορ­φω­θούν προ­βλέ­πο­νται «τσου­χτερά» πρό­στιμα. Και ειδι­κό­τερα, οι παρα­βά­τες τιμω­ρού­νται με πρό­στιμο 100 ευρώ αν δεν δηλώ­σουν τον καθα­ρι­σμό στην πλατ­φόρμα. Στην περί­πτωση που δεν έχουν καθα­ρί­σει το οικό­πεδο, και ούτε το έχουν δηλώσει, το πρό­στιμο γίνεται 500 ευρώ μόνο για τη μη δήλωση.

Η ψευδής δήλωση, δε, είναι ποινικό αδίκημα που τιμω­ρεί­ται με φυλά­κιση του­λά­χι­στον 6 μηνών και πρό­στιμο 5.000 ευρώ.

Σε κάθε περί­πτωση μη συμ­μόρ­φω­σης των υπό­χρεων στην εκπλή­ρωση της υπο­χρέ­ω­σης καθα­ρι­σμού και συντή­ρη­σης καθ’ όλη τη διάρ­κεια της αντι­πυ­ρι­κής περιό­δου, επι­βάλ­λε­ται ή κατα­λο­γί­ζε­ται αντί­στοιχα εξ ολο­κλή­ρου στον/στους υπό­χρε­ους από τον δήμο:

α) πρό­στιμο ύψους 1,00 ευρώ ανά τ.μ. με ελά­χι­στο ποσό τα δια­κό­σια (200) ευρώ και και μέγιστο ποσό τα δύο χιλιά­δες (2.000) ευρώ και

β) η δαπάνη καθα­ρι­σμού του χώρου και απο­μά­κρυν­σης των υλικών, εφόσον ο Δήμος προβεί σε καθα­ρι­σμό του χώρου.

Οι νέες πρα­κτι­κές για την πρό­κληση πυρ­κα­γιών

Στο πλαίσιο της ενί­σχυ­σης των προ­λη­πτι­κών μέτρων, το υπουρ­γείο προωθεί και νέες πρα­κτι­κές που εφαρ­μό­ζο­νται ήδη σε χώρες με μεγάλη εμπει­ρία στην αντι­με­τώ­πιση δασικών πυρ­κα­γιών, όπως για παρά­δειγμα οι ΗΠΑ, η Αυστρα­λία, η Πορ­το­γα­λία και η Ισπανία.

Ένα από τα βασικά εργα­λεία που εξε­τά­ζο­νται είναι η «προ­δια­γε­γραμ­μένη καύση», δηλαδή η ελεγ­χό­μενη καύση χαμηλής βλά­στη­σης σε συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, με στόχο τη μείωση της καύ­σι­μης ύλης πριν την έναρξη της θερινής περιό­δου.

Το μέτρο εφαρ­μό­ζε­ται με τη συνερ­γα­σία ειδικών, δασο­λό­γων και επι­στη­μο­νι­κών φορέων και υπο­στη­ρί­ζε­ται από οργα­νι­σμούς όπως η WWF, καθώς και από πανε­πι­στη­μιακά ιδρύ­ματα, μεταξύ των οποίων το Αρι­στο­τέ­λειο Πανε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λο­νί­κης και το Εθνικό και Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών.

Παράλ­ληλα, στο νέο νομο­σχέ­διο προ­βλέ­πε­ται και η εφαρ­μογή της «ελεγ­χό­με­νης βόσκη­σης», μέσω της οποίας δήμοι και περι­φέ­ρειες θα μπορούν να παρα­χω­ρούν εκτά­σεις σε κτη­νο­τρό­φους, ώστε τα ζώα να μειώ­νουν φυσικά τη χαμηλή βλά­στηση που απο­τε­λεί καύσιμη ύλη για τις πυρ­κα­γιές.

Πηγή: in.gr