Η Κάρπαθος στο επίκεντρο: Τι συμβαίνει με την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών και γιατί ενοχλεί την Τουρκία

Η με­τα­φο­ρά συ­στη­μά­των αε­ρά­μυ­νας Patriot στην Κάρ­πα­θο την πε­ρα­σμέ­νη εβδο­μά­δα άνοι­ξε έναν νέο κύκλο έντα­σης με­τα­ξύ Αθή­νας και Άγκυ­ρας, με το τουρ­κι­κό υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών να επα­να­φέ­ρει τις γνω­στές αι­τιά­σεις περί απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης των ελ­λη­νι­κών νη­σιών.

Η εξέ­λι­ξη αυτή εντάσ­σε­ται σε ένα ευ­ρύ­τε­ρο πλαί­σιο στρα­τη­γι­κής αντι­πα­ρά­θε­σης στο Αι­γαίο και την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο, όπου η Τουρ­κία επι­χει­ρεί τα τε­λευ­ταία χρό­νια να επα­να­φέ­ρει στο προ­σκή­νιο ζη­τή­μα­τα που αφο­ρούν το κα­θε­στώς των νη­σιών και την ερ­μη­νεία διε­θνών συν­θη­κών.

Από ελ­λη­νι­κής πλευ­ράς η θέση πα­ρα­μέ­νει στα­θε­ρή: η ανά­πτυ­ξη αμυ­ντι­κών μέσων στα νησιά συν­δέ­ε­ται άμεσα με το δι­καί­ω­μα αυ­το­ά­μυ­νας ενός κρά­τους, όπως αυτό απορ­ρέ­ει από τα Ηνω­μέ­να Έθνη και ει­δι­κό­τε­ρα από το άρθρο 51 του Χάρτη του ΟΗΕ. Πα­ράλ­λη­λα, η Αθήνα επι­ση­μαί­νει ότι η στρα­τιω­τι­κή ισορ­ρο­πία στην πε­ριο­χή επη­ρε­ά­ζε­ται και από τη ση­μα­ντι­κή συ­γκέ­ντρω­ση τουρ­κι­κών στρα­τιω­τι­κών δυ­νά­με­ων στα πα­ρά­λια της Μι­κράς Ασίας, γε­γο­νός που κα­θι­στά την αμυ­ντι­κή θω­ρά­κι­ση των νη­σιών ζή­τη­μα εθνι­κής ασφά­λειας.

Σε αυτό το πλαί­σιο, η συ­ζή­τη­ση γύρω από την απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­ση των νη­σιών δεν αφορά μόνο νο­μι­κές ερ­μη­νεί­ες διε­θνών συν­θη­κών, όπως η Συν­θή­κη της Λω­ζάν­νης και η Συν­θή­κη των Πα­ρι­σί­ων, αλλά και τη συ­νο­λι­κό­τε­ρη στρα­τη­γι­κή αντι­πα­ρά­θε­ση Ελ­λά­δας–Τουρ­κί­ας.

Το ερώ­τη­μα που τί­θε­ται είναι κατά πόσο η συ­γκε­κρι­μέ­νη αντι­πα­ρά­θε­ση απο­τε­λεί ακόμη έναν γύρο ρη­το­ρι­κής πί­ε­σης ή αν εντάσ­σε­ται σε μια ευ­ρύ­τε­ρη προ­σπά­θεια της Άγκυ­ρας να επα­να­προσ­διο­ρί­σει το πλαί­σιο των ελ­λη­νο­τουρ­κι­κών δια­φο­ρών στο Αι­γαίο.

Η ση­μα­σία της Καρ­πά­θου και γιατί ενο­χλεί­ται η Τουρ­κία

Απα­ντή­σεις για όλα τα πα­ρα­πά­νω επι­χει­ρεί να δώσει μι­λώ­ντας στα podcast του ΣΚΑΪ και το skai.gr ο κα­θη­γη­τής Διε­θνούς Δι­καί­ου και βου­λευ­τής της ΝΔ Άγ­γε­λος Συ­ρί­γος, ο οποί­ος ανα­φερ­θείς στη με­τα­φο­ρά Patriot στο νησί της Καρ­πά­θου κάνει λόγο για μια στρα­τη­γι­κή κί­νη­ση της χώρας μας που μπο­ρεί να απο­δει­χθεί ζω­τι­κής ση­μα­σί­ας.

Όπως ση­μειώ­νει, η Κάρ­πα­θος είναι νησί των Δω­δε­κα­νή­σων και σύμ­φω­να με τη Συν­θή­κη των Πα­ρι­σί­ων του 1947 τα Δω­δε­κά­νη­σα πρέ­πει να είναι πλή­ρως απο­στρα­τιω­τι­κο­ποι­η­μέ­να. Η Ελ­λά­δα, όμως, το 1974 λόγω της ει­σβο­λής της Τουρ­κί­ας στην Κύπρο και της ευ­θεί­ας απει­λής κατά των νη­σιών του Αι­γαί­ου προ­χώ­ρη­σε συ­νει­δη­τά σε επα­να­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­ση, επι­κα­λού­με­νη το άρθρο 51 του Κα­τα­στα­τι­κού Χάρτη του ΟΗΕ, το οποίο δίνει δι­καί­ω­μα νό­μι­μης άμυ­νας.

Στο πλαί­σιο, λοι­πόν, αυτού του ιδίου δι­καιώ­μα­τος εγκα­τα­στά­θη­καν τις τε­λευ­ταί­ες μέρες στο νησί της Καρ­πά­θου πύ­ραυ­λοι Patriot, οι οποί­οι είναι για να προ­στα­τεύ­ουν όχι τη Σούδα, αλλά όλην την πε­ριο­χή του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, από τη Ρόδο μέχρι και την Κρήτη.

Από εκεί και πέρα, αυτό που έχει ενο­χλή­σει πάρα πολύ τους Τούρ­κους σε σχέση με τους Patriot είναι ότι απο­τε­λεί αμε­ρι­κα­νι­κό σύ­στη­μα που βάσει των τρό­πων λει­τουρ­γί­ας του είναι ενταγ­μέ­νο στο να­τοϊ­κό σύ­στη­μα ασφα­λεί­ας. Άρα η ει­κό­να των ρα­ντάρ από την Κάρ­πα­θο θα με­τα­βι­βά­ζε­ται στη Νά­πο­λη της Ιτα­λί­ας, στο να­τοϊ­κό στρα­τη­γείο.

Αυτό είναι κάτι που νο­μι­μο­ποιεί την πα­ρου­σία των πυ­ραύ­λων στην πε­ριο­χή και είναι κάτι που ενο­χλεί ιδιαί­τε­ρα την Τουρ­κία.

Το θέμα της συ­μπε­ρί­λη­ψης της Καρ­πά­θου είναι πα­λαιό: το νησί έχει ένα πολύ με­γά­λο στρα­τιω­τι­κό και πο­λι­τι­κό αε­ρο­δρό­μιο. Η Τουρ­κία προ­σπα­θού­σε εδώ και χρό­νια να απο­τρέ­ψει τη συ­μπε­ρί­λη­ψη του συ­γκε­κρι­μέ­νου asset στα σχέ­δια του ΝΑΤΟ.

Τι ισχύ­ει με τη Συν­θή­κη των Πα­ρι­σί­ων

Άμεση, σύ­ντο­μη και αιχ­μη­ρή ήταν η απά­ντη­ση του ελ­λη­νι­κού υπουρ­γεί­ου Εξω­τε­ρι­κών στην ανα­κοί­νω­ση της Άγκυ­ρας περί «απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης», με την εκ­πρό­σω­πο του ΥΠΕΞ Λάνα Ζω­χιού να χα­ρα­κτη­ρί­ζει ως ανυ­πό­στα­τους τους ισχυ­ρι­σμούς της Τουρ­κί­ας.

Η Συν­θή­κη των Πα­ρι­σί­ων στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα δεν υπε­γρά­φη από την Τουρ­κία, οπότε για τη γει­το­νι­κή χώρα είναι res inter alios acta, δη­λα­δή πράξη που έγινε με­τα­ξύ τρί­των. Έτσι, δεν μπο­ρεί να επι­κα­λε­στεί δι­καιώ­μα­τα, γιατί δι­καιώ­μα­τα δεν πη­γά­ζουν για αυτήν.

Τις τε­λευ­ταί­ες ημέ­ρες πριν την αμε­ρι­κα­νι­κή επί­θε­ση στο Ιράν το πο­λι­τι­κό αε­ρο­δρό­μιο της Ρόδου «Δια­γό­ρας» χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε επα­νει­λημ­μέ­νως από αμε­ρι­κα­νι­κά πο­λε­μι­κά με­τα­γω­γι­κά αε­ρο­σκά­φη. Η Τουρ­κία δεν είπε λέξη για αυτό.

Ποιο είναι το εν­δια­φέ­ρον εδώ; Η Αμε­ρι­κή είναι συμ­βαλ­λό­με­νο μέρος στη Συν­θή­κη των Πα­ρι­σί­ων του 1947.

Δη­λα­δή η Αμε­ρι­κή που είναι συμ­βαλ­λό­με­νο μέρος δεν έχει πρό­βλη­μα, η Τουρ­κία όμως έχει πρό­βλη­μα χωρίς να είναι συμ­βαλ­λό­με­νο μέρος και επι­κα­λεί­ται δια­τά­ξεις της Συν­θή­κης.

Άλ­λω­στε, η Τουρ­κία δεν θα μπο­ρού­σε να πάει κό­ντρα σε καμία πο­λε­μι­κή επι­χεί­ρη­ση των ΗΠΑ. Αυτό, όμως, που έχει ενο­χλή­σει τη γεί­το­να πάνω από όλα είναι: η Ελ­λά­δα ήταν αυτή που συμ­με­τεί­χε πολύ ενερ­γά στον ευ­ρύ­τε­ρο σχε­δια­σμό της Μέσης Ανα­το­λής, ενώ η Τουρ­κία είναι έξω από αυτήν την ιστο­ρία.

Σε αντί­θε­ση με το πα­ρελ­θόν, όπου η Τουρ­κία ήταν αυτή που είχε πιο ενερ­γό ρόλο.

Τι αλ­λά­ζει σε σχέση με το πα­ρελ­θόν

Αυτό που αλ­λά­ζει σε σχέση με το πα­ρελ­θόν – εξορ­γί­ζο­ντας την Τουρ­κία – έγκει­ται στα εξής 3 στοι­χεία:

Για πρώτη φορά από το 1960 σταθ­μεύ­ουν επί μο­νί­μου βά­σε­ως και για αό­ρι­στο χρόνο τα ελ­λη­νι­κά πο­λε­μι­κά αε­ρο­σκά­φη στην Κύπρο και στο αε­ρο­δρό­μιο της Πάφου

Η κά­θο­δος των ελ­λη­νι­κών πλοί­ων δεί­χνει ότι η Ελ­λά­δα είναι απο­φα­σι­σμέ­νη να κρα­τή­σει την Κύπρο μέσα στην ει­ρή­νη και την ασφά­λεια της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου. Ση­μειώ­νε­ται πως ακρι­βώς στα όρια της Κύ­πρου αρ­χί­ζει η ζώνη του πο­λέ­μου.

Μαζί με την Ελ­λά­δα κα­τέ­βη­καν και άλλες ευ­ρω­παϊ­κές δυ­νά­μεις, πράγ­μα που δεί­χνει ότι η Κύ­προς είναι ενταγ­μέ­νη στο δυ­τι­κό σύ­στη­μα ασφα­λεί­ας. Έτσι, όχι μόνο δι­καιώ­νο­νται οι ελ­λη­νι­κές θέ­σεις, αλλά και ανα­γνω­ρί­ζο­νται επί του πε­δί­ου.

Στα πα­ρα­πά­νω θα πρέ­πει να προ­στε­θεί και η στρα­τιω­τι­κή κά­λυ­ψη του ενα­ε­ρί­ου χώρου της Βουλ­γα­ρί­ας από την Ελ­λά­δα. Αυτό έχει ξε­χω­ρι­στή ση­μα­σία, καθώς – εκτός του ότι η χώρα μας είναι ση­μείο στα­θε­ρό­τη­τας – προ­σφέ­ρει πα­ρα­γά­γο­ντας και η ίδια ασφά­λεια.

Το με­γά­λο ερώ­τη­μα αφορά στο κατά πόσο η κό­ντρα αυτή με την Τουρ­κία θα πα­ρα­μεί­νει σε επί­πε­δο δη­λώ­σε­ων ή αν θα εξε­λι­χθεί σε δι­πλω­μα­τι­κή κρίση στο Αι­γαίο, με προ­ο­πτι­κή τη Χάγη ή κά­ποιο άλλο δι­καιο­δο­τι­κό όρ­γα­νο.

Στην προ­κει­μέ­νη πε­ρί­πτω­ση η Τουρ­κία αντι­λαμ­βά­νε­ται πως υπάρ­χει μια τε­ρά­στια στρα­τιω­τι­κή σύ­γκρου­ση στη Μέση Ανα­το­λή και δεν θα ήθελε με τί­πο­τα να προ­σελ­κύ­σει την προ­σο­χή των Αμε­ρι­κα­νών η ιδιά­ζου­σα συ­μπε­ρι­φο­ρά της.

Υπάρ­χουν βέ­βαια σαφή στοι­χεία ότι η ίδια δια­φο­ρο­ποιεί­ται από το ΝΑΤΟ και τη Δύση: είναι η μόνη χώρα που έστει­λε συλ­λυ­πη­τή­ριο μή­νυ­μα στην Τε­χε­ρά­νη για τον θά­να­το του Χα­με­νεΐ, ενώ αμέ­σως μετά τη διά­βα­ση του ιρα­νι­κού πυ­ραύ­λου από τον τουρ­κι­κό ενα­έ­ριο χώρο εί­δα­με το Ιράν να σπεύ­δει να διευ­κρι­νί­σει πως «δεν ήμα­σταν εμείς, δεν στέλ­νου­με πυ­ραύ­λους στη φίλη Τουρ­κία».

Επο­μέ­νως, η Άγκυ­ρα δεν φαί­νε­ται να έχει πρό­θε­ση να προ­χω­ρή­σει σε οτι­δή­πο­τε άλλο πέραν των δι­πλω­μα­τι­κών κι­νή­σε­ων.

Το ζή­τη­μα της απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης δεν θα πάει στη Χάγη, καθώς η Ελ­λά­δα έχει εξαι­ρέ­σει από το Δι­κα­στή­ριο το θέμα αυτό.

Θε­ω­ρεί­ται ότι απο­τε­λεί θέμα ύψι­στης εθνι­κής ασφα­λεί­ας και πα­ρό­τι θε­ω­ρού­με ότι το Διε­θνές Δί­καιο είναι με το μέρος μας, δεν μπαί­νου­με σε δια­δι­κα­σία να το συ­ζη­τή­σου­με με οποιον­δή­πο­τε.

Είναι δι­καί­ω­μά μας να προ­στα­τεύ­ου­με την επι­κρά­τειά μας όπως εμείς κρί­νου­με και να ξε­χνά­με δια­τά­ξεις που έχουν ξε­πε­ρα­στεί από τον χρόνο.

Πηγή: skai.gr