Η Ρόδος στο επίκεντρο του τουρκικού Τύπου, για την αύξηση των αφίξεων και τη δυναμική της visa-on-arrival

• Hürriyet, Türkiye Today και TURSAB ανα­λύ­ουν την εκτό­ξευση των 2,25 εκα­τομ­μυ­ρίων επι­σκε­πτών στα ελλη­νικά νησιά • Πάνω από 420.000 αφίξεις στη Ρόδο από την Τουρκία μέσω των ακτο­πλοϊ­κών γραμμών • Η Ρόδος απορ­ροφά περίπου το 20% της συνο­λι­κής τουρ­κι­κής κίνησης προς την Ελλάδα

Η Ρόδος και τα νησιά του ανα­το­λι­κού Αιγαίου βρί­σκο­νται στο επί­κε­ντρο της τρέ­χου­σας ειδη­σε­ο­γρα­φίας των μεγάλων τουρ­κι­κών μέσων ενη­μέ­ρω­σης, με τις ανα­λύ­σεις να εστιά­ζουν στην κατα­κό­ρυφη αύξηση της ταξι­διω­τι­κής κίνησης και την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος.

Δημο­σιεύ­ματα σε μέσα όπως το Hürriyet Daily News, το Türkiye Today και το Patronlar Dünyası παρα­κο­λου­θούν συστη­μα­τικά τη μετα­τό­πιση των Τούρκων ταξι­διω­τών προς τα Δωδε­κά­νησα, ανα­δει­κνύ­ο­ντας τη Ρόδο ως τον κεντρικό προ­ο­ρι­σμό μιας νέας, διευ­ρυ­μέ­νης αγοράς που επα­να­κα­θο­ρί­ζει τις ισορ­ρο­πίες στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία που δημο­σιο­ποί­ησε η Ένωση Τουρ­κι­κών Ταξι­διω­τι­κών Γρα­φείων (TURSAB), η κίνηση προς τα ελλη­νικά νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου κατέ­γραψε μια δομική μετα­βολή, με τις αφίξεις να εκτι­νάσ­σο­νται από τις 416.000 το 2022 σε πάνω από 2.250.000 το 2025. Ειδικά για τη Ρόδο, οι ανα­φο­ρές κάνουν λόγο για περισ­σό­τε­ρους από 420.000 επι­βά­τες μέσω των ακτο­πλοϊ­κών γραμμών, επι­βε­βαιώ­νο­ντας τη θέση του νησιού ως κορω­νίδα του προ­γράμ­μα­τος visa-on-arrival, το οποίο καλύ­πτει πλέον 12 προ­ο­ρι­σμούς στο Αιγαίο, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων της Κω, της Σύμης και του Καστελ­λο­ρί­ζου.

Για τον τουρ­κικό Τύπο, το καθε­στώς της έκδοσης βίζας κατά την άφιξη παρου­σιά­ζε­ται ως μια πρα­κτική λύση απέ­να­ντι στις δυσκο­λίες εξα­σφά­λι­σης μόνιμης θεώ­ρη­σης Σένγκεν. Όπως επι­ση­μαί­νει ο Hakki Karadeveci, στέ­λε­χος της TURSAB, η δυνα­τό­τητα προ­γραμ­μα­τι­σμού ενός ταξι­διού έως και 10 ημέρες πριν την ανα­χώ­ρηση προσ­δί­δει μια ευε­λι­ξία που απου­σί­αζε τα προη­γού­μενα χρόνια. Αυτό το «μοντέλο της τελευ­ταίας στιγμής» επέ­τρεψε σε χιλιά­δες ταξι­διώ­τες, οι οποίοι λόγω επαγ­γελ­μα­τι­κών υπο­χρε­ώ­σεων δεν μπορούν να προ­γραμ­μα­τί­σουν τις δια­κο­πές τους μήνες νωρί­τερα, να επι­λέ­ξουν τα Δωδε­κά­νησα για σύντο­μες απο­δρά­σεις.

Η οικο­νο­μική διά­σταση του ζητή­μα­τος παρα­μέ­νει κυρί­αρχη στις ανα­λύ­σεις των γει­τό­νων. Τα δημο­σιεύ­ματα υπο­γραμ­μί­ζουν ότι τα ελλη­νικά νησιά προ­βάλ­λο­νται πλέον ως μια ιδιαί­τερα αντα­γω­νι­στική επιλογή σε σχέση με τα τουρ­κικά θέρετρα, όπου ο εγχώ­ριος πλη­θω­ρι­σμός έχει επη­ρε­ά­σει σημα­ντικά τις τιμές. Η στα­θε­ρό­τητα των τιμών στα Δωδε­κά­νησα και η ποιό­τητα των υπη­ρε­σιών απο­τε­λούν, κατά τον τουρ­κικό τύπο, τους βασι­κούς λόγους για τη μαζική αυτή στροφή της μεσαίας τάξης, η οποία αναζητά «value-for-money» λύσεις εντός της γεω­γρα­φι­κής της γει­το­νιάς.

Μια ενδια­φέ­ρουσα παρά­με­τρος που ανα­δει­κνύει η έκθεση της TURSAB είναι η εξέλιξη των ταξι­διω­τι­κών προ­τύ­πων. Δεν πρό­κει­ται πλέον μόνο για ημε­ρή­σιες επι­σκέ­ψεις ή στα­τι­κές δια­κο­πές σε ένα νησί. Κατα­γρά­φε­ται μια σημα­ντική αύξηση στις λεγό­με­νες «μικρές κρουα­ζιέ­ρες» (small cruise routes), όπου οι Τούρκοι επι­σκέ­πτες χρη­σι­μο­ποιούν τη Ρόδο ως βάση για να εξε­ρευ­νή­σουν τα γύρω νησιά, όπως τη Σύμη, τη Χάλκη και την Κω. Αυτή η δια­σύν­δεση ενι­σχύει την τοπική οικο­νο­μία σε πολ­λα­πλά επίπεδα, καθώς διαχέει την αγο­ρα­στική δύναμη σε μικρό­τε­ρες κοι­νό­τη­τες και επε­κτεί­νει τη διάρ­κεια παρα­μο­νής.

Αυτή η τάση υπο­στη­ρί­ζε­ται από το γεγονός ότι η ζήτηση δεν περιο­ρί­ζε­ται πλέον απο­κλει­στικά στους μήνες αιχμής του Ιουλίου και του Αυγού­στου. Οι Τούρκοι πρά­κτο­ρες ανα­φέ­ρουν ότι το πρό­γραμμα visa-on-arrival υπο­στη­ρί­ζει πλέον ταξίδια καθ’ όλη τη διάρ­κεια του έτους, με ιδιαί­τερη κινη­τι­κό­τητα κατά τις εθνικές εορτές και τα σαβ­βα­το­κύ­ριακα της άνοιξης και του φθι­νο­πώ­ρου. Η εξέλιξη αυτή θεω­ρεί­ται ζωτικής σημα­σίας για τη βιω­σι­μό­τητα των τοπικών επι­χει­ρή­σεων της Ρόδου, οι οποίες βλέπουν τη σεζόν τους να επι­μη­κύ­νε­ται πέρα από τα καθιε­ρω­μένα όρια.

Ωστόσο, η απότομη αύξηση της ζήτησης ανα­δει­κνύει και πρα­κτικά προ­βλή­ματα που δεν περνούν απα­ρα­τή­ρητα από τα διεθνή μέσα. Το Türkiye Today, σε πρό­σφατο άρθρο της, ανα­φέ­ρε­ται εκτενώς στις καθυ­στε­ρή­σεις που σημειώ­θη­καν στα λιμάνια εισόδου, μετα­φέ­ρο­ντας τα αιτή­ματα της TURSAB για τον εκσυγ­χρο­νι­σμό των δια­δι­κα­σιών ελέγχου δια­βα­τη­ρίων. Η κριτική εστιά­ζει στο γεγονός ότι, ενώ έχουν γίνει σημα­ντι­κές ανα­βαθ­μί­σεις σε λιμάνια όπως της Σάμου και της Χίου, στη Ρόδο οι βελ­τιώ­σεις των υπο­δο­μών φαί­νε­ται να ακο­λου­θούν με βρα­δύ­τε­ρους ρυθμούς.

Οι πολύ­ω­ρες ανα­μο­νές, ειδικά κατά τις ημέρες με υψηλή επι­βα­τική κίνηση, απο­τε­λούν το κύριο σημείο δυσφο­ρίας των επι­σκε­πτών. Η TURSAB έχει ήδη κατα­θέ­σει προ­τά­σεις προς τις ελλη­νι­κές αρχές για την ενί­σχυση του προ­σω­πι­κού στους τερ­μα­τι­κούς σταθ­μούς και την εφαρ­μογή πιο σύγ­χρο­νων μεθόδων ταυ­το­ποί­η­σης. Η προει­δο­ποί­ηση είναι σαφής, αν η πρώτη επαφή του επι­σκέ­πτη με το νησί συνο­δεύ­ε­ται από ταλαι­πω­ρία, ο κίν­δυ­νος μετα­τό­πι­σης του ενδια­φέ­ρο­ντος προς άλλους προ­ο­ρι­σμούς είναι ορατός, παρά το αντα­γω­νι­στικό κόστος ζωής.

Ταυ­τό­χρονα, κατα­γρά­φε­ται μια νέα παρά­με­τρος στον αντα­γω­νι­στικό χάρτη της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου που απα­σχο­λεί έντονα τον τουρ­κικό οικο­νο­μικό τύπο. Ορι­σμένα δημο­σιεύ­ματα αρχί­ζουν να συγκρί­νουν το ελλη­νικό μοντέλο με αυτό της Αιγύ­πτου, η οποία έχει προ­χω­ρή­σει σε πλήρη κατάρ­γηση της βίζας για τους Τούρ­κους πολίτες και προ­σφέ­ρει πακέτα δια­μο­νής σε εξαι­ρε­τικά χαμηλές τιμές. Η Αίγυ­πτος προ­βάλ­λει πλέον ως ο κύριος αντα­γω­νι­στής των Δωδε­κα­νή­σων στην προ­σέλ­κυση των Τούρκων ταξι­διω­τών, δια­θέ­το­ντας το πλε­ο­νέ­κτημα της μηδε­νι­κής γρα­φειο­κρα­τίας.

Αυτή η παρά­με­τρος συν­δέ­ε­ται άμεσα, όπως ανα­φέ­ρουν τα τουρ­κικά ΜΜΕ, με τη συζή­τηση που διε­ξά­γε­ται στην τοπική αγορά της Ρόδου σχετικά με την επιβολή πρό­σθε­των επι­βα­ρύν­σεων, όπως το τέλος απο­βί­βα­σης (landing fee).

Σε ρεπορ­τάζ που ανα­πα­ρά­γο­νται από διεθνή δίκτυα και τουρ­κικά οικο­νο­μικά μέσα (όπως το Patronlar Dunyasi), γίνεται ειδική αναφορά στην αντί­θεση των κατα­στη­μα­ταρ­χών της Ρόδου στην επιβολή αυτού του τέλους. Το επι­χεί­ρημά τους είναι ότι ένα τέτοιο μέτρο θα μπο­ρούσε να πλήξει την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του νησιού. Η επιβολή νέων τελών, την ώρα που ο αντα­γω­νι­σμός «πιέζει» με μηδε­νι­κές χρε­ώ­σεις, μπορεί να απο­δει­χθεί μοιραία για τη δια­τή­ρηση του ρεύ­μα­τος των 2,25 εκα­τομ­μυ­ρίων επι­σκε­πτών, όπως ανα­φέ­ρε­ται στον τουρ­κικό τύπο.

Η εικόνα που δια­μορ­φώ­νε­ται για το 2026 δείχνει ότι η ζήτηση παρα­μέ­νει σε επίπεδα ρεκόρ, με τον τουρ­κικό Τύπο να αντι­με­τω­πί­ζει τη Ρόδο ως έναν προορισμό-πρότυπο για σύντομα ταξίδια. Η επι­τυ­χία της visa-on-arrival έχει δημιουρ­γή­σει ένα σταθερό ρεύμα επι­σκε­πτών, το οποίο όμως απαιτεί διαρκή υπο­στή­ριξη από πλευράς υπο­δο­μών και πολι­τι­κής βού­λη­σης. Η Ρόδος δεν αντα­γω­νί­ζε­ται πλέον μόνο τα τουρ­κικά παράλια, αλλά ολό­κληρη την ανα­το­λική λεκάνη της Μεσο­γείου.

Το μήνυμα που εκπέ­μπε­ται από τον τουρ­κικό τύπο ανα­φέ­ρει ότι η Ρόδος κέρδισε το στοί­χημα των αριθμών χάρη στην ευε­λι­ξία, τη γεω­γρα­φική της θέση και την τιμο­λο­γιακή της πολι­τική. Η δια­φύ­λαξη αυτής της σχέσης εμπι­στο­σύ­νης με την αγορά της γεί­το­νος περνά μέσα από την επι­τά­χυνση των δια­δι­κα­σιών στα λιμάνια και την αποφυγή μέτρων που θα μπο­ρού­σαν να κατα­στή­σουν το νησί λιγό­τερο ελκυ­στικό έναντι των ανα­δυό­με­νων αντα­γω­νι­στών. Η δια­χεί­ριση της επι­τυ­χίας των 2,25 εκα­τομ­μυ­ρίων επι­σκε­πτών είναι το μεγάλο στοί­χημα της επό­με­νης μέρας, και οι προει­δο­ποι­ή­σεις του διε­θνούς τύπου απο­τε­λούν τον οδικό χάρτη που δεν πρέπει να αγνοη­θεί.