Υστερα από μια παρατεταμένη περίοδο ανόδου, που κορυφώθηκε με τις ιστορικές επιδόσεις του προηγούμενου έτους, η βιομηχανία της κρουαζιέρας στην Ελλάδα εμφανίζεται να εισέρχεται σε φάση αναδίπλωσης, καθώς οι γεωπολιτικές αναταράξεις στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου και της Μέσης Ανατολής ανατρέπουν τους σχεδιασμούς των μεγάλων ομίλων, όπως βέβαια και τη ζήτηση από δυνητικούς επιβάτες.
Στοιχεία που παρουσίασε η Διεθνής Ενωση Εταιρειών Κρουαζιέρας (CLIA) αποκαλύπτουν μια σαφή τάση υποχώρησης για το 2026, σηματοδοτώντας το τέλος ενός ανοδικού κύκλου που ξεκίνησε μετά την πανδημία. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της CLIA, οι αφίξεις επιβατών στα ελληνικά λιμάνια φέτος αναμένεται να διολισθήσουν στα 7,6 εκατ., καταγράφοντας μια πτώση της τάξεως του 9,5% σε σύγκριση με τα 8,4 εκατ. του 2025. Η εικόνα είναι ακόμα πιο αρνητική για τον κλάδο στο σκέλος των προσεγγίσεων πλοίων, όπου η κάμψη αγγίζει το 16,79%, με τις συνολικές αφίξεις πλοίων να περιορίζονται στις 5.100, από τις 6.129 που κατέγραψε η Ενωση Λιμένων Ελλάδος (ΕΛΙΜΕ) κατά την περυσινή χρονιά.
Η μεταβολή αυτή δεν αποτελεί μια τυχαία διακύμανση της αγοράς, αλλά, όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, αντανακλά την άμεση επίδραση της κρίσης στον Περσικό Κόλπο, η οποία έχει καταστήσει την Ανατολική Μεσόγειο μια «ευαίσθητη» ζώνη για τα δρομολόγια των πλοίων.
Η κρίση έχει επίσης εγκλωβίσει στον Περσικό Κόλπο τουλάχιστον έξι πλοία που αναμενόταν αυτές τις μέρες να βρίσκονται στα ελληνικά νερά και έχει οδηγήσει εταιρείες-κολοσσούς, όπως η MSC Cruises, να ακυρώσουν ολόκληρα προγράμματα. Η σαφώς μικρότερη αλλά με σημαντική παρουσία στις ελληνικές θάλασσες Celestyal αναγκάστηκε να αναστείλει προγραμματισμένες αναχωρήσεις για τον Απρίλιο του 2026, καθώς η αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή καθιστά απαγορευτικό τον προγραμματισμό μακροπρόθεσμων δρομολογίων στην περιοχή.
Η γεωπολιτική «ασφυξία» αναγκάζει την κρουαζιέρα να «ανακρούσει πρύμναν», με τις εταιρείες να προτιμούν ασφαλέστερα καταφύγια στη Δυτική Μεσόγειο ή στη Βόρεια Ευρώπη, περιορίζοντας ένα σημαντικό μερίδιο της κίνησης που είχε εξασφαλίσει τα προηγούμενα έτη η Ελλάδα.
Επιπλέον, το λειτουργικό κόστος της κρουαζιέρας έχει αυξηθεί σημαντικά από την εκτόξευση των τιμών των ναυτιλιακών καυσίμων, από περίπου 550 ευρώ ο μετρικός τόνος στα τέλη του 2025, πάνω από τα 1.400 ευρώ σήμερα, αύξηση της τάξεως του 150%. Σε συνδυασμό με το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα, διαβρώνει σημαντικά τα περιθώρια κερδοφορίας και είναι πιθανό να επηρεάσει τη συχνότητα των δρομολογίων.
Εν τω μεταξύ, κύκλοι των εταιρειών κρουαζιέρας προσθέτουν στους λόγους της κάμψης και την πίεση που ισχυρίζονται ότι δέχονται από την εφαρμογή νέων κανονιστικών πλαισίων που, σύμφωνα με στελέχη της ΕΛΙΜΕ, αλλάζουν τον χάρτη των προσεγγίσεων. Η αυστηρή τήρηση του συστήματος κατανομής θέσεων ελλιμενισμού (Berth Allocation) με βάση το 100% της χωρητικότητας των πλοίων, σε συνδυασμό με το νέο τέλος κρουαζιέρας που ανακοίνωσε η ελληνική κυβέρνηση για τους δημοφιλείς προορισμούς της Σαντορίνης και της Μυκόνου, λειτουργεί ως πρόσθετος ανασταλτικός παράγοντας.
Η επιβολή του τέλους των 20 ευρώ ανά επιβάτη κατά την υψηλή περίοδο έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις, με την CLIA να προειδοποιεί ότι τέτοιου είδους επιβαρύνσεις μπορεί να στρέψουν τις εταιρείες σε εναλλακτικά λιμάνια της Αδριατικής ή της Ιταλίας. Παρ’ όλα αυτά, τα στοιχεία της ΕΛΙΜΕ δείχνουν ότι η κόπωση δεν είναι οριζόντια, καθώς λιμάνια όπως της Κέρκυρας διατηρούν μια δυναμική, λειτουργώντας ως εναλλακτικοί πόλοι έλξης μακριά από τη γεωπολιτική ένταση και τον κορεσμό των Κυκλάδων. Η τρέχουσα συγκυρία αναδεικνύει ωστόσο και πόσο ευάλωτη είναι η κρουαζιέρα στις διεθνείς κρίσεις, με το 2026 να εξελίσσεται σε χρονιά «διόρθωσης» μετά το ράλι της προηγούμενης πενταετίας. Στον αντίποδα, η διόρθωση αυτή μπορεί να βελτιώσει τις ροές των επισκεπτών στους κουρασμένους ελληνικούς προορισμούς που τα τελευταία χρόνια έχουν επιβαρυνθεί δυσανάλογα από τους ημερήσιους αυτούς επισκέπτες σε σχέση με το οικονομικό όφελος για τα νησιά.
Σε κάθε περίπτωση, οι εκτιμήσεις των ειδικών συγκλίνουν στο ότι η κρουαζιέρα βρίσκεται σε κατάσταση αναμονής, με τους πλοιοκτήτες και τους πράκτορες να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στα μέτωπα των συγκρούσεων, ελπίζοντας ότι η υποχώρηση των μεγεθών θα είναι παροδική και δεν θα εξελιχθεί σε μια μόνιμη δομική κρίση για τον κλάδο.
Πηγή: moneyreview.gr
