«Γκρίζες ζώνες» στα οργανωμένα αγκυροβόλια σκαφών

Οι ελ­λη­νι­κοί όρμοι και οι ακτές προ­ε­τοι­μά­ζο­νται να υπο­δε­χθούν και φέτος μία από τις με­γα­λύ­τε­ρες αρ­μά­δες σκα­φών ανα­ψυ­χής πα­γκο­σμί­ως, καθώς η χώρα εδραιώ­νε­ται ως ο κο­ρυ­φαί­ος προ­ο­ρι­σμός για ναυ­λώ­σεις σκα­φών άνω των 25 μέ­τρων στη Με­σό­γειο. Ωστό­σο, η κυ­ριαρ­χία αυτή φα­νε­ρώ­νει ένα οξύ πα­ρά­δο­ξο, αφού η Ελ­λά­δα, ενώ ανα­δει­κνύ­ε­ται πρω­τα­θλή­τρια συ­γκε­ντρώ­νο­ντας το 24% της πα­γκό­σμιας δρα­στη­ριό­τη­τας, πα­ρα­μέ­νει ου­ρα­γός στα έσοδα για την εθνι­κή οι­κο­νο­μία. Η επι­βά­ρυν­ση δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται στην αι­σθη­τι­κή όχλη­ση ή στον απο­κλει­σμό πα­ρα­λιών, αλλά επε­κτεί­νε­ται στο πε­ρι­βάλ­λον και συ­γκε­κρι­μέ­να στα προ­στα­τευό­με­να υπο­θα­λάσ­σια λι­βά­δια Πο­σει­δω­νί­ας, τα οποία πλήτ­το­νται από την άναρ­χη αγκυ­ρο­βο­λία.

Αυτή η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα ώθησε την πο­λι­τεία στη θε­σμο­θέ­τη­ση ενός πλαι­σί­ου ορ­γα­νω­μέ­νης αγκυ­ρο­βο­λί­ας, ει­δι­κά για τις πε­ριο­χές που προ­στα­τεύ­ο­νται πλέον και θε­σμι­κά. Η Κοινή Υπουρ­γι­κή Από­φα­ση 3000.0/44137/2025 απο­τέ­λε­σε την κε­ντρι­κή εξέ­λι­ξη, ρυθ­μί­ζο­ντας την εγκα­τά­στα­ση μό­νι­μων ναυ­δέ­των – ση­μα­δού­ρες στις οποί­ες δέ­νουν τα σκάφη ανα­ψυ­χής σε θα­λάσ­σιες πε­ριο­χές εκτός λι­μέ­νων και μα­ρι­νών. Το πλαί­σιο επι­τρέ­πει σε νο­μι­κά πρό­σω­πα, δή­μους ή και ιδιώ­τες την πε­ντα­ε­τή πα­ρα­χώ­ρη­ση θα­λάσ­σιου χώρου μέσω δια­δι­κα­σιών fast track που εμπλέ­κουν το Λι­με­νι­κό, την Κτη­μα­τι­κή Υπη­ρε­σία και αρ­χαιο­λο­γι­κούς φο­ρείς με δί­μη­νη προ­θε­σμία απά­ντη­σης. Παρά τη φι­λό­δο­ξη στό­χευ­ση, το οι­κο­νο­μι­κό αντάλ­λαγ­μα που προ­βλέ­πε­ται, από 5 έως 20 ευρώ ανά στρέμ­μα, κρί­νε­ται εξαι­ρε­τι­κά χα­μη­λό. Ο μα­θη­μα­τι­κός τύπος υπο­λο­γι­σμού συχνά πε­ριο­ρί­ζει το τί­μη­μα ανά στρέμ­μα κάτω από τα 3 ευρώ ετη­σί­ως, την ώρα που στο εξω­τε­ρι­κό, όπως στην Κρο­α­τία, οι ανά­δο­χοι κα­τα­βάλ­λουν έως και 1.000 ευρώ ανά στρέμ­μα πλέον πο­σο­στού επί των εσό­δων, ενώ στην Ιτα­λία το ελά­χι­στο τέλος αγ­γί­ζει τις 3.500 ευρώ.

Υψί­στης ση­μα­σί­ας όμως χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται από την αγορά η ανά­γκη ασφα­λι­στι­κής κά­λυ­ψης, ως δι­κλί­δα ασφα­λεί­ας για τους χρή­στες. Βάσει των νόμων 2881/2001 και 5116/2024, οι ανά­δο­χοι υπο­χρε­ού­νται να κα­λύ­πτουν ασφα­λι­στι­κά τις υπο­δο­μές τους για αστι­κή ευ­θύ­νη, δια­σφα­λί­ζο­ντας απο­ζη­μιώ­σεις σε πε­ρί­πτω­ση αστο­χί­ας υλι­κού. Η κα­τα­βο­λή του τέ­λους πρόσ­δε­σης δη­μιουρ­γεί μια συμ­βα­τι­κή υπο­χρέ­ω­ση πα­ρο­χής ασφα­λούς θέσης, όμως η αλ­λη­λο­ε­πι­κά­λυ­ψη αρ­μο­διο­τή­των με­τα­ξύ Λι­με­νι­κού και Κτη­μα­τι­κής Υπη­ρε­σί­ας δη­μιουρ­γεί γκρί­ζες ζώνες ως προς τον έλεγ­χο της ύπαρ­ξης ενερ­γών ασφα­λι­στη­ρί­ων. Στο πλαί­σιο των κα­νό­νων το­πο­θέ­τη­σης, τα ναύ­δε­τα πρέ­πει να απέ­χουν του­λά­χι­στον πε­ντα­κό­σια μέτρα από λι­μέ­νες και εκατό από πα­ρα­λί­ες κο­λύμ­βη­σης, με το Πόρτο Ράφτη να φι­λο­ξε­νεί ήδη ένα πι­λο­τι­κό πρό­γραμ­μα eco-moorings.

Ο κλά­δος του yachting εκ­φρά­ζει έντο­νο προ­βλη­μα­τι­σμό, με την ΕΝΠΕΝ (Ενωση Ναυ­τι­κών Πρα­κτό­ρων Ελ­λη­νι­κών Νήσων) να προει­δο­ποιεί για τον κίν­δυ­νο ιδιω­τι­κο­ποί­η­σης φυ­σι­κών κόλ­πων χωρίς δη­μό­σιους δια­γω­νι­σμούς. Ερευ­να σε 78 πλοιάρ­χους mega yachts έδει­ξε ότι το 89% προ­τι­μά την ελεύ­θε­ρη αγκυ­ρο­βο­λία. Οι επαγ­γελ­μα­τί­ες φο­βού­νται ότι η δέ­σμευ­ση κόλ­πων θα υπο­νο­μεύ­σει το μο­ντέ­λο λει­τουρ­γί­ας των με­γά­λων σκα­φών, ενώ πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά επι­ση­μαί­νε­ται ότι τα μό­νι­μα αγκυ­ρο­βό­λια με­τα­τρέ­πουν την κι­νη­τι­κή δια­τά­ρα­ξη σε στα­θε­ρή και συ­γκε­ντρω­μέ­νη πίεση, η οποία εν­δέ­χε­ται να αυ­ξή­σει τη ρύ­παν­ση. Αντι­δρά­σεις που χα­ρα­κτη­ρί­ζο­νται ανα­με­νό­με­νες από τους ψυ­χραι­μό­τε­ρους στο yachting, αφού «τα­ρά­ζει τα νερά στα οποία είχαν συ­νη­θί­σει».

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, «η ανά­γκη ορ­γά­νω­σης της αγκυ­ρο­βό­λη­σης στην πλημ­μυ­ρι­σμέ­νη πλέον τα κα­λο­καί­ρια από σκάφη ανα­ψυ­χής Ελ­λά­δα είναι ανα­ντίρ­ρη­τη. Και κάθε κί­νη­ση προς αυτήν την πλευ­ρά είναι ευ­πρόσ­δε­κτη εφό­σον γί­νε­ται με τον σωστό τρόπο», προ­σθέ­τουν οι επα­ΐ­ο­ντες. Αλλά σω­στός τρό­πος ση­μαί­νει δί­καιο αντάλ­λαγ­μα στο Δη­μό­σιο και ανά­λη­ψη ευ­θύ­νης που να συ­νο­δεύ­ε­ται από ασφα­λι­στι­κή κά­λυ­ψη αστι­κής ευ­θύ­νης για τους πα­ρα­χω­ρη­σιού­χους. Τα αρ­μό­δια κυ­βερ­νη­τι­κά στε­λέ­χη ση­μειώ­νουν πως το πλαί­σιο για τα ορ­γα­νω­μέ­να ναύ­δε­τα βρί­σκε­ται σε πι­λο­τι­κή φάση και ανα­γνω­ρί­ζουν την ανά­γκη για βελ­τιώ­σεις. Σύμ­φω­να με αυτές τις πηγές, οι απα­ραί­τη­τες κι­νή­σεις εξορ­θο­λο­γι­σμού θα γί­νουν το επό­με­νο διά­στη­μα.

Πηγή:  moneyreview.gr