Πώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που πετάμε

Tο Ντου­μπάι απο­τε­λεί έναν από τους βα­σι­κούς πυ­λώ­νες του κλά­δου της αε­ρο­πο­ρί­ας, και το Διε­θνές Αε­ρο­δρό­μιο του Ντου­μπάι (DXB) είναι η καρ­διά του. Το 2024, πε­ρισ­σό­τε­ροι από 92 εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες πέ­ρα­σαν από τις λα­μπε­ρές αί­θου­σές του με τα μαρ­μά­ρι­να δά­πε­δα και τα αστρα­φτε­ρά, φω­τει­νά εμπο­ρι­κά κέ­ντρα.

Αυτό κα­θι­στά το DXB το πιο πο­λυ­σύ­χνα­στο αε­ρο­δρό­μιο στον κόσμο για διε­θνείς επι­βά­τες – ξε­περ­νώ­ντας κατά πολύ το Heathrow του Λον­δί­νου, το οποίο εξυ­πη­ρέ­τη­σε λίγο λι­γό­τε­ρα από 83 εκα­τομ­μύ­ρια. Τα αε­ρο­δρό­μια στο Αμπού Ντά­μπι και τη Ντόχα, δεν είναι τόσο πο­λυ­σύ­χνα­στα, αλλά εξυ­πη­ρέ­τη­σαν συ­νο­λι­κά πε­ρί­που 87 εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες.

Υπό κα­νο­νι­κές συν­θή­κες, αυτά τα τρία αε­ρο­δρό­μια του Κόλ­που εξυ­πη­ρε­τούν συ­νο­λι­κά πε­ρισ­σό­τε­ρες από 3.000 πτή­σεις κα­θη­με­ρι­νά, η πλειο­ψη­φία των οποί­ων πραγ­μα­το­ποιεί­ται από τις το­πι­κές αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες, Emirates, Etihad και Qatar Airways.

Ωστό­σο, η σύ­γκρου­ση στη Μέση Ανα­το­λή είχε δρα­μα­τι­κή επί­δρα­ση στην πα­γκό­σμια αε­ρο­πο­ρία. Αρ­χι­κά, υπήρ­ξε η πα­ρά­λυ­ση των πτή­σε­ων σε με­ρι­κούς από τους πιο πο­λυ­σύ­χνα­στους ενα­έ­ριους χώ­ρους στον κόσμο, με απο­τέ­λε­σμα τα αε­ρο­σκά­φη στα με­γά­λα αε­ρο­δρό­μια να πα­ρα­μεί­νουν κα­θη­λω­μέ­να στο έδα­φος και εκα­το­ντά­δες χι­λιά­δες επι­βά­τες να εγκλω­βι­στούν. Η ενα­έ­ρια κυ­κλο­φο­ρία στην πε­ριο­χή πα­ρα­μέ­νει σε με­γά­λο βαθμό δια­τα­ραγ­μέ­νη.

Στη συ­νέ­χεια, υπάρ­χει το ζή­τη­μα των καυ­σί­μων. Με την δια­κο­πή των προ­μη­θειών από τα δι­υ­λι­στή­ρια του Κόλ­που, αφού το Ιράν μπλο­κά­ρι­σε ου­σια­στι­κά τα Στενά του Ορ­μούζ, το θέμα έχει εξε­λι­χθεί σε σο­βα­ρό πρό­βλη­μα. Η πε­ριο­χή κα­λύ­πτει κα­νο­νι­κά πε­ρί­που το ήμισυ των ει­σα­γω­γών καυ­σί­μων αε­ρο­σκα­φών της Ευ­ρώ­πης και οι φόβοι για έλ­λει­ψη έχουν προ­κα­λέ­σει δι­πλα­σια­σμό των τιμών από την έναρ­ξη της σύ­γκρου­σης. Ορι­σμέ­νες αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες έχουν ήδη αρ­χί­σει να μειώ­νουν τις πτή­σεις ως αντί­δρα­ση.

Ωστό­σο, ενώ αυτά τα ζη­τή­μα­τα είναι πι­θα­νό να κυ­ριαρ­χή­σουν στις σκέ­ψεις του κλά­δου βρα­χυ­πρό­θε­σμα – και πι­θα­νό­τα­τα θα οδη­γή­σουν σε υψη­λό­τε­ρες τιμές τους επό­με­νους μήνες – υπάρ­χει επί­σης ένα ερω­τη­μα­τι­κό σχε­τι­κά με τις μα­κρο­πρό­θε­σμες επι­πτώ­σεις.

Συ­γκε­κρι­μέ­να, οι ει­δι­κοί ανα­ρω­τιού­νται τι ση­μαί­νει όλο αυτό για το εξαι­ρε­τι­κά επι­τυ­χη­μέ­νο «μο­ντέ­λο του Κόλ­που» στην αε­ρο­πο­ρία – το οποίο έχει ανα­γνω­ρι­στεί ευ­ρέ­ως ότι με­τα­μόρ­φω­σε τα τα­ξί­δια με­γά­λων απο­στά­σε­ων και τα έκανε φθη­νό­τε­ρα. Αυτό έχει σο­βα­ρές επι­πτώ­σεις για τις αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες, τους επι­βά­τες και τις επι­χει­ρή­σεις στη Μέση Ανα­το­λή που βα­σί­ζο­νται στις άφθο­νες αε­ρο­πο­ρι­κές συν­δέ­σεις της πε­ριο­χής.

Οι κόμ­βοι του Περ­σι­κού Κόλ­που, που συ­νή­θως λει­τουρ­γούν εξαι­ρε­τι­κά, στα­μά­τη­σαν από­το­μα μετά τις πρώ­τες αμε­ρι­κα­νο-ισ­ραη­λι­νές επι­θέ­σεις ενα­ντί­ον του Ιράν στα τέλη Φε­βρουα­ρί­ου.

Δε­κά­δες χι­λιά­δες επι­βά­τες έμει­ναν εγκλω­βι­σμέ­νοι στο Ντου­μπάι, το Αμπού Ντά­μπι και το Κατάρ, πολ­λοί από τους οποί­ους είχαν φτά­σει στην πε­ριο­χή μόνο για να αλ­λά­ξουν πτήση. Εν τω με­τα­ξύ, τόσο τα Ηνω­μέ­να Αρα­βι­κά Εμι­ρά­τα όσο και το Κατάρ δέ­χο­νταν αντί­ποι­να χτυ­πή­μα­τα με drones και πυ­ραύ­λους από το Ιράν, δη­μιουρ­γώ­ντας ένα τε­τα­μέ­νο και τρο­μα­κτι­κό κλίμα για όσους είχαν πα­γι­δευ­τεί σε αε­ρο­δρό­μια και ξε­νο­δο­χεία.

Οι Emirates και η Etihad άρ­χι­σαν να εκτε­λούν πε­ριο­ρι­σμέ­νες πτή­σεις για να επα­να­πα­τρί­σουν τους επι­βά­τες μέσα σε λίγες ημέ­ρες και η Qatar Airways ακο­λού­θη­σε το πα­ρά­δειγ­μά τους λίγο αρ­γό­τε­ρα. Άλλες αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες εκτός της πε­ριο­χής πραγ­μα­το­ποί­η­σαν επί­σης πτή­σεις. Ορι­σμέ­νες κυ­βερ­νή­σεις ναύ­λω­σαν δικά τους αε­ρο­σκά­φη για να βοη­θή­σουν τους πο­λί­τες να εγκα­τα­λεί­ψουν την πε­ριο­χή.

Έκτο­τε, η κα­τά­στα­ση έχει στα­θε­ρο­ποι­η­θεί κάπως, με τις τρεις με­γά­λες αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες να εκτε­λούν τα­κτι­κές πτή­σεις από τους κόμ­βους τους. Ωστό­σο, τα δρο­μο­λό­για πα­ρα­μέ­νουν πε­ριο­ρι­σμέ­να και επιρ­ρε­πή σε δια­τα­ρα­χές. Σύμ­φω­να με ανα­λυ­τές της Cirium, πε­ρισ­σό­τε­ρες από 30.000 πτή­σεις προς τη Μέση Ανα­το­λή συ­νο­λι­κά έχουν ακυ­ρω­θεί από την έναρ­ξη της σύ­γκρου­σης.

Πώς οι κόμ­βοι έγι­ναν τόσο επι­τυ­χη­μέ­νοι

Οι υπε­ρα­τλα­ντι­κές πτή­σεις από τη Δύση προς την Ανα­το­λή με μία μόνο στάση στον Περ­σι­κό Κόλπο έθε­σαν τις αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες της πε­ριο­χής σε ιδα­νι­κή θέση για να εκ­με­ταλ­λευ­τούν την τα­χεία ανά­πτυ­ξη αγο­ρών όπως η Κίνα και η Ινδία, τις οποί­ες οι ευ­ρω­παϊ­κές και αμε­ρι­κα­νι­κές αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες αρ­χι­κά πα­ρέ­βλε­ψαν.

Οι αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες του Κόλ­που, ως σχε­τι­κά νε­οει­σερ­χό­με­νες στον κλάδο, μπό­ρε­σαν επί­σης να επεν­δύ­σουν σε σύγ­χρο­νους στό­λους που ται­ριά­ζουν ιδα­νι­κά στο μο­ντέ­λο που δη­μιουρ­γού­σαν.

Ως απο­τέ­λε­σμα, οι αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες του Κόλ­που και οι κόμ­βοι που εξυ­πη­ρε­τούν έχουν ανα­πτυ­χθεί ρα­γδαία από την αρχή της χι­λιε­τί­ας, με­τα­τρέ­πο­ντας τους σε βα­σι­κό κόμβο για τις πτή­σεις με­γά­λων απο­στά­σε­ων.

Ωστό­σο, η σύ­γκρου­ση στη Μέση Ανα­το­λή έχει αλ­λά­ξει τα δε­δο­μέ­να, σύμ­φω­να με τον Κρί­στιαν Κό­ουτς Ούλ­ριχ­σεν, εμπει­ρο­γνώ­μο­να για τη Μέση Ανα­το­λή στο Ιν­στι­τού­το Μπέι­κερ. Ο ίδιος υπο­στη­ρί­ζει ότι μια μα­κρο­χρό­νια σύ­γκρου­ση θα μπο­ρού­σε να απο­τρέ­ψει τους τα­ξι­διώ­τες από το να πε­ρά­σουν από τον Κόλπο – και να έχει μα­κρο­πρό­θε­σμο αντί­κτυ­πο στον τρόπο λει­τουρ­γί­ας των αε­ρο­πο­ρι­κών εται­ρειών της πε­ριο­χής.

Εν τω με­τα­ξύ, η μα­κρο­πρό­θε­σμη απώ­λεια χω­ρη­τι­κό­τη­τας που πα­ρέ­χουν συ­νή­θως οι αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες του Κόλ­που θα οδη­γή­σει ανα­πό­φευ­κτα σε αύ­ξη­ση των τιμών των ναύ­λων.

BBC

Οι ευ­ρω­παϊ­κές αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες έχουν ήδη αντα­πο­κρι­θεί στην κρίση στη Μέση Ανα­το­λή αλ­λά­ζο­ντας τα δικά τους δρο­μο­λό­για και προ­σθέ­το­ντας πτή­σεις που απο­φεύ­γουν την ανά­γκη για εν­διά­με­ση στάση στον Κόλπο. Ωστό­σο, σύμ­φω­να με τον Γουί­λι Γουόλς, Γε­νι­κό Διευ­θυ­ντή της IATA, οι ευ­ρω­παϊ­κές αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες απλά δε δια­θέ­τουν τους πό­ρους για να αντι­κα­τα­στή­σουν σε με­γά­λο βαθμό τις αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες του Κόλ­που, οι οποί­ες συ­νή­θως αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 9,5% της πα­γκό­σμιας χω­ρη­τι­κό­τη­τας.

Ο ίδιος δή­λω­σε ότι «δεν υπάρ­χει κα­νέ­νας τρό­πος να αντι­κα­τα­στα­θεί η χω­ρη­τι­κό­τη­τα που πα­ρέ­χουν οι αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες του Κόλ­που από τις ευ­ρω­παϊ­κές αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες», προ­σθέ­το­ντας ότι ανα­μέ­νει η αε­ρο­πο­ρι­κή βιο­μη­χα­νία του Κόλ­που να ανα­κάμ­ψει γρή­γο­ρα μόλις η σύ­γκρου­ση υπο­χω­ρή­σει.

Το τέλος του ονεί­ρου

Αξί­ζει να ανα­φερ­θεί ότι το μέλ­λον του μο­ντέ­λου του Κόλ­που έχει αμ­φι­σβη­τη­θεί στο πα­ρελ­θόν, ιδίως κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μί­ας, όταν ορι­σμέ­νοι υπο­στή­ρι­ξαν ότι οι αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες που βα­σί­ζο­νται σε δρο­μο­λό­για με­γά­λων απο­στά­σε­ων και σε δια­με­τα­κο­μι­στι­κή κί­νη­ση, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας στό­λους με­γά­λων αε­ρο­σκα­φών, δεν ήταν αρ­κε­τά ευ­έ­λι­κτες για να αντα­πο­κρι­θούν στις με­τα­βαλ­λό­με­νες συν­θή­κες. Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, η ανά­καμ­ψη ήταν τα­χεία, με τις Emirates, την Etihad και την Qatar Airways να πα­ρου­σιά­ζουν όλες υγιή κέρδη τα τε­λευ­ταία χρό­νια.

Ωστό­σο, δια­κυ­βεύ­ο­νται πολλά και όχι μόνο για τον κλάδο των αε­ρο­με­τα­φο­ρών. Τα τε­λευ­ταία χρό­νια, το Ντου­μπάι, ει­δι­κό­τε­ρα, έχει εξε­λι­χθεί σε έναν κόμβο για τις επι­χει­ρή­σεις και τον του­ρι­σμό γε­νι­κό­τε­ρα.

Αυτή η ευ­η­με­ρία, ωστό­σο, θα μπο­ρού­σε εν­δε­χο­μέ­νως να τεθεί σε κίν­δυ­νο εάν η αε­ρο­πο­ρι­κή κί­νη­ση προς την πε­ριο­χή δεν ανα­κάμ­ψει γρή­γο­ρα, με τον του­ρι­στι­κό τομέα να φαί­νε­ται ιδιαί­τε­ρα εκτε­θει­μέ­νος.

Δεν υπάρ­χει αμ­φι­βο­λία ότι, του­λά­χι­στον βρα­χυ­πρό­θε­σμα, η σύ­γκρου­ση στη Μέση Ανα­το­λή έχει απο­τε­λέ­σει σο­βα­ρό πλήγ­μα για τις με­γά­λες αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες του Κόλ­που και τους κόμ­βους στους οποί­ους βα­σί­ζο­νται. Η πε­ριο­χή είναι πι­θα­νό να αντι­με­τω­πί­ζε­ται πλέον με κά­ποια ανη­συ­χία τόσο από τους του­ρί­στες όσο και από τους επαγ­γελ­μα­τί­ες τα­ξι­διώ­τες

Σύμ­φω­να με το BBC, η αντι­με­τώ­πι­ση αυτών των προ­βλη­μά­των μπο­ρεί να ξε­κι­νή­σει πραγ­μα­τι­κά μόνο όταν οι εχθρο­πρα­ξί­ες έχουν υπο­χω­ρή­σει. Εάν ο Κόλ­πος μπο­ρεί να ανα­κτή­σει τον ρόλο του ως κόμ­βου προς τον κόσμο, τότε ο κλά­δος θα είναι σε θέση να συ­νε­χί­σει όπως πριν – αλλά εάν αυτό δεν είναι δυ­να­τό, οι επι­πτώ­σεις για τις πτή­σεις με­γά­λων απο­στά­σε­ων σε όλο τον κόσμο θα μπο­ρού­σαν να είναι βα­θιές.

Πηγή: newmoney.gr