ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Το solon.gov.gr κλείνει την πρόσβαση των πολιτών στα βιβλία δημοσίευσης αποφάσεων στο Πρωτοδικείο Ρόδου!

Δαμιανός Αθανασίου 4 λεπτά ανάγνωση
Δικαστήριο Ρόδου

• Η κατάρ­γηση της φυσικής πρό­σβα­σης στα βιβλία δημο­σί­ευ­σης ανοίγει τη συζή­τηση για το πώς ο πολίτης πλη­ρο­φο­ρεί­ται το απο­τέ­λε­σμα της δικαιο­δο­τι­κής λει­τουρ­γίας

Η εφαρ­μογή του πλη­ρο­φο­ρια­κού συστή­μα­τος «Σόλων» (solon.gov.gr) στο Πρω­το­δι­κείο Ρόδου συνο­δεύ­ε­ται από μια ουσια­στική αλλαγή στην καθη­με­ρινή πρα­κτική ενη­μέ­ρω­σης για τις απο­φά­σεις. Εχει καταρ­γη­θεί η πρό­σβαση των πολιτών στα βιβλία δημο­σί­ευ­σης απο­φά­σεων, δηλαδή στο παρα­δο­σιακό υπη­ρε­σιακό εργα­λείο όπου απο­τυ­πώ­νε­ται το γεγονός της δημο­σί­ευ­σης, ο χρόνος της και τα βασικά στοι­χεία του δια­τα­κτι­κού.

Η μετα­βολή αυτή δεν αφορά μόνο οργα­νω­τι­κές ρυθ­μί­σεις εσω­τε­ρι­κής λει­τουρ­γίας, αλλά επη­ρε­ά­ζει άμεσα το πώς δια­σφα­λί­ζε­ται στην πράξη η δημο­σιό­τητα της δικαιο­σύ­νης και ο κοι­νω­νι­κός έλεγχος της απο­νο­μής της.

Σε επίπεδο εικόνας, το σύστημα «Σόλων» απο­τυ­πώ­νει τη γενι­κό­τερη τάση ψηφιο­ποί­η­σης των δια­δι­κα­σιών.

Στο πεδίο όμως της δημο­σί­ευ­σης των απο­φά­σεων, η ψηφιακή μετά­βαση αποκτά ιδιαί­τερο βάρος, επειδή συγκρού­ε­ται με την παγιω­μένη πρα­κτική φυσικής πρό­σβα­σης σε βιβλία που λει­τουρ­γού­σαν ως επίσημο και ελέγ­ξιμο απο­τύ­πωμα της δημό­σιας απαγ­γε­λίας.

Με την πρό­σβαση αυτή να καταρ­γεί­ται, το ερώτημα μετα­φέ­ρε­ται από το αν η απόφαση δημο­σιεύ­ε­ται σε δημόσια συνε­δρί­αση στο αν ο πολίτης μπορεί να πλη­ρο­φο­ρη­θεί ότι αυτή η δημο­σί­ευση έλαβε πράγ­ματι χώρα, πότε έγινε και ποιο είναι το απο­τέ­λε­σμα που ανα­κοι­νώ­θηκε.

Η δημο­σιό­τητα της δικαιο­σύ­νης  ως πρα­κτική δυνα­τό­τητα ενη­μέ­ρω­σης

Το όλο ζήτημα στη­ρί­ζε­ται στο συνταγ­μα­τικό θεμέλιο της δημο­σιό­τη­τας. Το άρθρο 93 παρ. 2 και 3 του Συντάγ­μα­τος απο­τυ­πώ­νει δύο συμπλη­ρω­μα­τι­κές όψεις, αφενός ότι οι συνε­δριά­σεις είναι δημό­σιες και αφε­τέ­ρου ότι οι δικα­στι­κές απο­φά­σεις απαγ­γέλ­λο­νται σε δημόσια συνε­δρί­αση. Η δημόσια απαγ­γε­λία παρου­σιά­ζε­ται ως εγγύηση δια­φά­νειας και ως στοι­χείο που υπη­ρε­τεί τον κοι­νω­νικό έλεγχο της δικα­στι­κής λει­τουρ­γίας. Με αυτή τη λογική, η δημο­σιό­τητα δεν εξα­ντλεί­ται στην τυπική δυνα­τό­τητα παρου­σίας στην αίθουσα, αλλά συν­δέ­ε­ται με τη λογο­δο­σία του δικαιο­δο­τι­κού έργου προς την κοι­νω­νία, άρα και με την πρό­σβαση στο απο­τέ­λε­σμα της δίκης.

Στη σύγ­χρονη πραγ­μα­τι­κό­τητα, όπου μεγάλο μέρος της πολι­τι­κής δια­δι­κα­σίας είναι έγγραφη και η πρα­κτική ενη­μέ­ρωση του κοινού δεν εξα­σφα­λί­ζε­ται μέσα από τη φυσική παρα­κο­λού­θηση συνε­δριά­σεων, η έννοια της δημο­σιό­τη­τας μετα­το­πί­ζε­ται από το συμ­βο­λικό στο λει­τουρ­γικό.

Αυτό που τελικά μετρά είναι αν το κοινό έχει ουσια­στική δυνα­τό­τητα να γνω­ρί­ζει τις απο­φά­σεις που δημο­σιεύ­θη­καν, ώστε να μην παρα­μέ­νει η δημόσια απαγ­γε­λία μια δια­δι­κα­σία που υφί­στα­ται μόνο ως τυπική αναφορά.

Ο ρόλος της γραμ­μα­τείας και γιατί τα βιβλία δημο­σί­ευ­σης έχουν βαρύ­τητα

Κεντρικό σημείο της μελέτης είναι ότι, στην πολι­τική δίκη, η δημο­σί­ευση της από­φα­σης ολο­κλη­ρώ­νε­ται πρα­κτικά μέσω της γραμ­μα­τείας. Η δια­πί­στωση ότι η δημο­σί­ευση γίνεται στην πράξη από τον γραμ­μα­τέα δεν εμφα­νί­ζε­ται ως απλή υπη­ρε­σιακή λεπτο­μέ­ρεια, αλλά ως κρίκος που επι­τρέ­πει να υλο­ποι­η­θεί στην καθη­με­ρι­νό­τητα η συνταγ­μα­τική επιταγή της δημό­σιας απαγ­γε­λίας. Από εδώ προ­κύ­πτει και η σημασία ύπαρξης οργα­νω­μέ­νων και επί­ση­μων κατα­χω­ρί­σεων, όπως τα βιβλία δημο­σί­ευ­σης ή ισο­δύ­να­μες επί­ση­μες κατα­χω­ρί­σεις, που λει­τουρ­γούν ως ελέγ­ξιμο απο­τύ­πωμα του γεγο­νό­τος της δημο­σί­ευ­σης.

Με άλλα λόγια, όταν η απόφαση πρέπει να απαγ­γελ­θεί δημόσια, πρέπει να υπάρχει και αξιό­πι­στος τρόπος να απο­δει­κνύ­ε­ται ότι αυτό συνέβη, πότε συνέβη και ποιο απο­τέ­λε­σμα ανα­κοι­νώ­θηκε. Τα βιβλία δημο­σί­ευ­σης λει­τούρ­γη­σαν ιστο­ρικά ακριβώς ως αυτός ο μηχα­νι­σμός. Η κατάρ­γηση της πρό­σβα­σης των πολιτών σε αυτά, στο πλαίσιο της εφαρ­μο­γής του «Σόλων», μετα­βάλ­λει τη σχέση πολίτη και δικα­στι­κής πλη­ρο­φό­ρη­σης, επειδή αφαιρεί ένα άμεσο σημείο ανα­φο­ράς που επέ­τρεπε την επι­βε­βαί­ωση της δημο­σί­ευ­σης χωρίς δια­με­σο­λά­βηση.

Πόσω μάλλον όταν ενώ δίνεται η δυνα­τό­τητα εκτύ­πω­σης των απο­φά­σεων σε λίστα αυτό δεν γίνεται σε επίπεδο του Πρω­το­δι­κείου Ρόδου αλλά μόνο στο Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου!

Από την «ανοικτή θύρα» στη δια­θε­σι­μό­τητα των απο­φά­σεων

Ο πυρήνας της δημο­σιό­τη­τας δεν είναι μόνο η τυπική δυνα­τό­τητα παρου­σίας κατά την εκφώ­νηση, αλλά η ουσια­στική δια­θε­σι­μό­τητα της από­φα­σης στο κοινό. Η αντί­ληψη αυτή συν­δέ­ε­ται με την άποψη ότι ο έλεγχος της δικα­στι­κής εξου­σίας δεν είναι απο­τε­λε­σμα­τικό να περιο­ρί­ζε­ται μόνο στη στιγμή της ακρο­α­μα­τι­κής δια­δι­κα­σίας, γιατί τότε η δημο­σιό­τητα κιν­δυ­νεύει να χάσει το περιε­χό­μενό της ως όρος λογο­δο­σίας. Στο πλαίσιο αυτό, η ύπαρξη βιβλίου δημο­σιεύ­σεων, ή έστω η ύπαρξη άμεσης πρό­σβα­σης σε δεδο­μένα δημο­σί­ευ­σης, αποκτά χαρα­κτήρα πρα­κτι­κής εγγύ­η­σης της συνταγ­μα­τι­κής αρχής.

Η κατάρ­γηση πρό­σβα­σης στα βιβλία δημο­σί­ευ­σης στο Πρω­το­δι­κείο Ρόδου, σημαί­νει ότι ο πολίτης δεν μπορεί να ελέγξει αυτο­τε­λώς και άμεσα ποιες απο­φά­σεις δημο­σιεύ­θη­καν, πότε και με ποιο δια­τα­κτικό, στο βαθμό που αυτά απο­τυ­πώ­νο­νταν στα βιβλία.

Το ερώτημα που ανοίγει η ψηφιακή δικαιο­σύνη

Η περί­πτωση του Πρω­το­δι­κείου Ρόδου, ανα­δει­κνύει ένα ευρύ­τερο ερώτημα που συνο­δεύει την ψηφιακή μετά­βαση. Αν η δημόσια απαγ­γε­λία των απο­φά­σεων απο­τε­λεί συνταγ­μα­τική επιταγή, τότε η ψηφιο­ποί­ηση των κατα­χω­ρί­σεων οφείλει να δια­τη­ρεί, και όχι να περιο­ρί­ζει, τις πρα­κτι­κές εγγυ­ή­σεις που κάνουν τη δημο­σιό­τητα λει­τουρ­γική. Η κατάρ­γηση πρό­σβα­σης στα βιβλία δημο­σί­ευ­σης δεν κρί­νε­ται μόνο με τεχνι­κούς όρους, αλλά με βάση το αν ο πολίτης δια­τη­ρεί πραγ­μα­τική δυνα­τό­τητα ενη­μέ­ρω­σης για το απο­τέ­λε­σμα της δικαιο­δο­τι­κής λει­τουρ­γίας, μέσα από επί­ση­μες, ελέγ­ξι­μες και προ­σβά­σι­μες κατα­χω­ρί­σεις.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.