Αγορά καυσίμων: Πόσο αυξήθηκε η τιμή της βενζίνης λόγω πολέμου και τα σενάρια για νέα εκτόξευση

Η πολε­μική ανά­φλεξη στη Μέση Ανατολή και η κλι­μά­κωση της σύγκρου­σης με επί­κε­ντρο το Ιράν αρχί­ζουν ήδη να απο­τυ­πώ­νο­νται στις τιμές των καυ­σί­μων στην ελλη­νική αγορά, με τη βενζίνη και το ντίζελ να κατα­γρά­φουν σημα­ντι­κές αυξή­σεις μέσα σε λιγό­τερο από δύο εβδο­μά­δες.

Η άνοδος των τιμών συν­δέ­ε­ται άμεσα με το άλμα που κατα­γρά­φει το διεθνές πετρέ­λαιο, καθώς το Brent έχει ενι­σχυ­θεί περίπου κατά 30 δολάρια ανά βαρέλι από τα τέλη Φεβρουα­ρίου, εξέλιξη που προ­κα­λεί έντονη ανη­συ­χία στην αγορά για το ενδε­χό­μενο νέου γύρου ανα­τι­μή­σεων.

Η αύξηση στις αντλίες

Τα στοι­χεία των πρα­τη­ρίων δεί­χνουν ότι ήδη η επί­πτωση της κρίσης έχει αρχίσει να περνά στις λια­νι­κές τιμές.

Στις 28 Φεβρουα­ρίου, πριν ξεσπά­σει η πολε­μική σύγκρουση, οι μέσες τιμές δια­μορ­φώ­νο­νταν ως εξής:

-Αμόλυβδη: 1,752 ευρώ/λίτρο

– Αμό­λυ­βδη 100 οκτα­νίων: 1,959 ευρώ/λίτρο

– Ντίζελ κίνησης: 1,568 ευρώ/λίτρο

– Υγρα­έ­ριο κίνησης: 1,047 ευρώ/λίτρο

Δύο εβδο­μά­δες αργό­τερα, στις 12 Μαρτίου, η εικόνα έχει αλλάξει αισθητά:

– Αμό­λυ­βδη: 1,884 ευρώ/λίτρο

– Αμό­λυ­βδη 100 οκτα­νίων: 2,083 ευρώ/λίτρο

– Ντίζελ κίνησης: 1,865 ευρώ/λίτρο

– Υγρα­έ­ριο κίνησης: 1,174 ευρώ/λίτρο

Με άλλα λόγια, η απλή αμό­λυ­βδη έχει αυξηθεί κατά περίπου 13 λεπτά ανά λίτρο, ενώ η βενζίνη 100 οκτα­νίων κατά 12,4 λεπτά. Ακόμη μεγα­λύ­τερη είναι η μετα­βολή στο ντίζελ κίνησης, όπου η άνοδος φτάνει τα 30 λεπτά ανά λίτρο, ενώ το υγρα­έ­ριο έχει ενι­σχυ­θεί κατά περίπου 13 λεπτά.

Παρά­γο­ντες της αγοράς επι­ση­μαί­νουν ότι μέρος αυτής της ανόδου συν­δέ­ε­ται με τη χρονική υστέ­ρηση με την οποία μετα­κυ­λί­ο­νται οι διε­θνείς τιμές στα διυ­λι­σμένα προ­ϊ­ό­ντα και στη συνέ­χεια στις αντλίες.

Το άλμα του Brent

Η βασική αιτία πίσω από τις ανα­τι­μή­σεις είναι η εκρη­κτική άνοδος του διε­θνούς πετρε­λαίου.

Πριν ξεσπά­σει η κρίση, στις 28 Φεβρουα­ρίου, η τιμή του Brent κινού­νταν στην περιοχή των 72–75 δολα­ρίων ανά βαρέλι. Μέσα σε λίγες ημέρες, καθώς οι αγορές άρχισαν να προ­ε­ξο­φλούν τις επι­πτώ­σεις της σύγκρου­σης, το πετρέ­λαιο ανέβηκε στα 85 δολάρια στις 5 Μαρτίου, ενώ πλέον κινεί­ται στην περιοχή των 100–103 δολα­ρίων το βαρέλι.

Συνο­λικά δηλαδή κατα­γρά­φε­ται αύξηση της τάξης των 28 έως 30 δολα­ρίων ανά βαρέλι, δηλαδή περίπου 38% έως 40% μέσα σε μόλις δύο εβδο­μά­δες.

Η αγορά πετρε­λαίου βρί­σκε­ται πλέον σε καθε­στώς έντονης νευ­ρι­κό­τη­τας, καθώς η κλι­μά­κωση της σύγκρου­σης δημιουρ­γεί σοβα­ρούς φόβους για δια­τα­ρα­χές στην παγκό­σμια προ­σφορά.

Κλι­μά­κωση στον Περσικό

Την ένταση επι­τεί­νουν και οι τελευ­ταίες στρα­τιω­τι­κές εξε­λί­ξεις. Το Σάββατο οι ΗΠΑ προ­χώ­ρη­σαν σε μεγάλο βομ­βαρ­δι­σμό της νήσου Χαργκ στο Ιράν, διευ­κρι­νί­ζο­ντας ότι δεν έπληξαν άμεσα πετρε­λαϊ­κές εγκα­τα­στά­σεις. Ωστόσο, δεδο­μέ­νης της κεντρι­κής σημα­σίας του νησιού για τον πετρε­λαϊκό τομέα της χώρας και τις εξα­γω­γές του Ιράν, η επίθεση θεω­ρεί­ται σαφής κλι­μά­κωση.

Η Τεχε­ράνη είχε προει­δο­ποι­ή­σει ότι εάν δεχθούν πλήγ­ματα νησιά της χώρας, θα απα­ντή­σει με ακόμη πιο σφοδρές επι­θέ­σεις στον Περσικό Κόλπο και πιθανόν με πλήγ­ματα σε ενερ­γεια­κές υπο­δο­μές. Το ερώτημα που απα­σχο­λεί πλέον τις αγορές είναι η επόμενη κίνηση της ιρα­νι­κής πλευράς.

Ο φόβος για εμπλοκή των Χούθι

Ένα ακόμη στοι­χείο που ανη­συ­χεί την αγορά είναι το ενδε­χό­μενο εμπλο­κής των Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι έχουν ήδη στο παρελ­θόν επι­τε­θεί σε ενερ­γεια­κές υπο­δο­μές και δεξα­με­νό­πλοια στην περιοχή.

Σήμερα σημα­ντι­κές ποσό­τη­τες πετρε­λαίου της Σαου­δι­κής Αραβίας εξα­κο­λου­θούν να εξά­γο­νται μέσω του Γιάν­μπου και της Ερυθράς Θάλασ­σας, λει­τουρ­γώ­ντας ως εναλ­λα­κτική οδός σε σχέση με τον Περσικό Κόλπο.

Ωστόσο, εάν οι Χούθι επι­χει­ρή­σουν να πλήξουν και αυτή την οδό, τότε το πλήγμα στην παγκό­σμια αγορά θα μπο­ρούσε να είναι πολύ μεγα­λύ­τερο.

Σενάρια για πετρέ­λαιο στα 200 δολάρια

Σε ένα τέτοιο σενάριο, αρκετοί ανα­λυ­τές εκτι­μούν ότι η τιμή του Brent θα μπο­ρούσε να κινηθεί ακόμη και κοντά στα 200 δολάρια ανά βαρέλι.

Ήδη η αγορά κατα­γρά­φει σημα­ντική απώλεια προ­σφο­ράς. Σύμφωνα με εκτι­μή­σεις της εται­ρείας Kpler, η δια­τα­ραχή στην παρα­γωγή της Μέσης Ανα­το­λής φτάνει σήμερα τα 8 εκα­τομ­μύ­ρια βαρέλια ημε­ρη­σίως, ενώ εάν συνε­χι­στούν τα προ­βλή­ματα στη ναυ­σι­πλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, η απώλεια ενδέ­χε­ται να φτάσει τα 10 εκα­τομ­μύ­ρια βαρέλια ημε­ρη­σίως μέχρι τα τέλη του μήνα.

Πρό­κει­ται για επίπεδα που θα μπο­ρού­σαν να προ­κα­λέ­σουν σοβαρό σοκ στην παγκό­σμια αγορά ενέρ­γειας.

Τι σημαί­νει για την Ελλάδα

Για την ελλη­νική αγορά καυ­σί­μων, το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσο η σημε­ρινή άνοδος θα συνε­χι­στεί τις επό­με­νες εβδο­μά­δες.

Παρά­γο­ντες της αγοράς σημειώ­νουν ότι οι τιμές των καυ­σί­μων στη λιανική ακο­λου­θούν με χρονική υστέ­ρηση μερικών ημερών την εξέλιξη των διεθνών τιμών των διυ­λι­σμέ­νων προ­ϊ­ό­ντων στη Μεσό­γειο.

Αυτό σημαί­νει ότι εάν το Brent παρα­μεί­νει πάνω από τα 100 δολάρια, δεν απο­κλεί­ε­ται να δούμε νέες αυξή­σεις στις αντλίες μέσα στον Μάρτιο.

Σε ένα τέτοιο ενδε­χό­μενο, η μέση τιμή της αμό­λυ­βδης θα μπο­ρούσε να κινηθεί ακόμη και προς τα 2 ευρώ το λίτρο, επα­να­φέ­ρο­ντας μνήμες από την ενερ­γειακή κρίση του 2022.

Για την ώρα πάντως, η αγορά παρα­κο­λου­θεί με κομμένη την ανάσα τις εξε­λί­ξεις στον Περσικό Κόλπο, καθώς από τη γεω­πο­λι­τική ένταση στην περιοχή θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό και η πορεία των τιμών του πετρε­λαίου τις επό­με­νες εβδο­μά­δες.

Πηγή: cspital.gr