Η Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου αναδεικνύεται σε κεντρικό σημείο αναφοράς του νέου ευρωπαϊκού σχεδιασμού για την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην προστασία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα στις 3 Μαρτίου 2026 στο πλαίσιο της Ψηφιακής Στρατηγικής της ΕΕ, η Ρόδος περιλαμβάνεται στα επιλεγμένα παραδείγματα τοποθεσιών όπου η τεχνολογία των «Ψηφιακών Διδύμων» επιστρατεύεται πλέον για την ενεργή θωράκιση των μνημείων από τις περιβαλλοντικές προκλήσεις.
Το ζήτημα πρόκειται να αναλυθεί διεξοδικά στο επικείμενο Stakeholder Forum με τίτλο «AI for 3D Digital Twins in Cultural Heritage», το οποίο θα πραγματοποιηθεί στις 23 Μαρτίου 2026. Η διοργάνωση τελεί υπό την αιγίδα της Γενικής Διεύθυνσης Επικοινωνιακών Δικτύων, Περιεχομένου και Τεχνολογιών της Κομισιόν, σε στενή συνεργασία με το Κέντρο Ικανότητας 3D-4CH, τον επίσημο τεχνικό βραχίονα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την τρισδιάστατη ψηφιοποίηση και συντήρηση ιστορικών χώρων.
Η συγκεκριμένη αναφορά στη Ρόδο εδράζεται στην επιτυχημένη συμμετοχή του μνημείου στην πανευρωπαϊκή καμπάνια «TwinIt!», η οποία αποτέλεσε το πρώτο στάδιο για τη δημιουργία μιας κεντρικής ευρωπαϊκής ψηφιακής βάσης δεδομένων, μια “τράπεζα” πληροφοριών όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση συγκεντρώνει τα σημαντικότερα μνημεία της για να μπορεί να τα παρακολουθεί και να τα προστατεύει με ακρίβεια
Το επόμενο βήμα, που αποτελεί και τον πυρήνα του Forum, αφορά στη μετάβαση από τις απλές ψηφιακές απεικονίσεις στα «Έξυπνα Ψηφιακά Δίδυμα». Πρόκειται για δυναμικά μοντέλα τα οποία, με τη χρήση εξελιγμένων αλγορίθμων, επιτρέπουν την αυτόματη ανάλυση και τον εμπλουτισμό των δεδομένων των μνημείων, μετατρέποντας μια στατική εικόνα σε ένα ζωντανό εργαλείο διαχείρισης.
Σύμφωνα με τα επίσημα έγγραφα της στρατηγικής «Apply AI», οι εφαρμογές που αφορούν στη Ρόδο και αντίστοιχα μνημεία της UNESCO επικεντρώνονται στην ανάλυση των κλιματικών επιπτώσεων. Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα επεξεργάζεται δεδομένα υψηλής ακρίβειας με σκοπό την πρόβλεψη της διάβρωσης και της δομικής αστάθειας που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή, ενώ παράλληλα θα διευκολύνει την ψηφιακή συντήρηση μέσω της ακριβούς χαρτογράφησης των οχυρώσεων. Επιπλέον, τα ψηφιακά αυτά μοντέλα θα προσφέρουν τη δυνατότητα λήψης αποφάσεων βάσει αντικειμενικών δεδομένων για τη διαχείριση της τουριστικής πίεσης και την προστασία των ευαίσθητων σημείων της Παλιάς Πόλης.
Το Forum της 23ης Μαρτίου αναμένεται να θέσει τις τεχνικές προδιαγραφές για τα έργα που θα χρηματοδοτηθούν μέσω του προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη», καθιστώντας τη Ρόδο έναν από τους πρώτους δυνητικούς ωφελούμενους της νέας γενιάς εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης στον πολιτισμό. Με αυτόν τον τρόπο, η Μεσαιωνική Πόλη δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως ένα ιστορικό σύμβολο, αλλά ως ένα πρότυπο πεδίο εφαρμογής τεχνολογιών που θα καθορίσουν το μέλλον της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η Παλιά Πόλη της Ρόδου αποκτά «ψηφιακό δίδυμο»!
