Ψηφιακό δίδυμο για τα δάση της Ρόδου και 3D εκτύπωση 42 οικισμών

Ενα φιλόδοξο τεχνολογικό εγχείρημα, που συνδυάζει την πρόληψη φυσικών καταστροφών με την περιβαλλοντική εκπαίδευση, δρομολογεί ο Δήμος Ρόδου. Η Δημοτική Επιτροπή, κατά την 27η τακτική συνεδρίασή της στις 22 Ιουνίου 2026, ενέκρινε ομοφώνως με την υπ’ αριθμόν 519/2026 απόφασή της τον φάκελο δημόσιας σύμβασης, τον καθορισμό των όρων διακήρυξης και τον ορισμό επιτροπής διαγωνισμού για τη διενέργεια ανοικτού διαγωνισμού, με αντικείμενο την εκπόνηση της μελέτης «Φωτογραμμετρική Απεικόνιση Δασικών Περιοχών Φιλερήμου και Κυμισάλας και Τρισδιάστατη Εκτύπωση Οικισμών Νήσου Ρόδου». Η προεκτιμώμενη αμοιβή της μελέτης ανέρχεται σε 91.624,49 ευρώ με ΦΠΑ 24% και η χρηματοδότηση προέρχεται από το πρόγραμμα Interreg VI A Ελλάδα Κύπρος 2021-2027.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο του έργου
Η μελέτη εντάσσεται στις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει ο Δήμος Ρόδου στο πλαίσιο της Πράξης «Cross Border Actions for Prevention of Disasters and Climate Change», με το ακρωνύμιο «Prevent DisCC». Πρόκειται για πρωτοβουλία που υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Interreg VI A Greece Cyprus 2021-2027 και στοχεύει στην ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής πρόληψης και αντιμετώπισης των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, με έμφαση στη διαχείριση δασικών πυρκαγιών και φυσικών καταστροφών στις διασυνοριακές περιοχές Ελλάδας και Κύπρου.
Το έργο υλοποιείται από συνεργατικό σχήμα με επικεφαλής το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), σε συνεργασία με τον Δήμο Ρόδου, τον Δήμο Κουρίου της Κύπρου και τη μη κυβερνητική οργάνωση Rescue 1 από την Κύπρο. Μεταξύ των επιδιώξεων του προγράμματος περιλαμβάνονται η διαμόρφωση κοινής στρατηγικής πρόληψης, η ενίσχυση των τεχνολογικών μέσων της τοπικής αυτοδιοίκησης, η ανάπτυξη μοντέλων πρόβλεψης κινδύνων με χρήση drones, δορυφορικών δεδομένων Copernicus και ρομποτικών συστημάτων, καθώς και η ευαισθητοποίηση των τοπικών κοινοτήτων απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Ψηφιακό δίδυμο δάσους σε Φιλέρημο και Κυμισάλα
Το πρώτο σκέλος της μελέτης αφορά στην τρισδιάστατη ψηφιακή απεικόνιση των δασικών συστημάτων του λόφου της Φιλερήμου, στη Δημοτική Ενότητα Ιαλυσού, και της ευρύτερης περιοχής της Κυμισάλας και του όρους Ακραμύτη, στη Δημοτική Ενότητα Αταβύρου. Όπως προκύπτει από τον φάκελο της σύμβασης, η δημιουργία ενός ψηφιακού διδύμου δάσους αποτελεί ισχυρό εργαλείο για την πυροπροστασία και τη διαχείριση πλημμυρικών φαινομένων.
Η αποτύπωση θα γίνει με συνδυασμό εναέριων και επίγειων μεθόδων. Προβλέπεται η χρήση εναέριου LiDAR σε συνδυασμό με φωτογραμμετρία, καθώς και επίγειας σάρωσης με συστήματα TLS, ώστε να επιτευχθεί ακριβής καταγραφή της βλάστησης και του αναγλύφου, ακόμη και σε δυσπρόσιτες ή πυκνοκαλυμμένες εκτάσεις. Το εκτιμώμενο εμβαδόν της περιοχής της Φιλερήμου ανέρχεται σε 2,61 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ενώ της Κυμισάλας σε 10,48 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Το παραγόμενο ψηφιακό μοντέλο θα μπορεί να αξιοποιηθεί στη διαμόρφωση επιχειρησιακών σχεδίων πρόληψης, σε μελέτες αντιπλημμυρικής προστασίας, στην επαλήθευση των δεδομένων του συστήματος Copernicus, στον εμπλουτισμό του αρχείου υπηρεσιών του Δήμου, όπως η Διεύθυνση Πολεοδομικού Σχεδιασμού και το Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας, αλλά και σε δράσεις περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.
Η Ρόδος σε μικρογραφία με 3D εκτύπωση
Το δεύτερο σκέλος του έργου προβλέπει την τρισδιάστατη εκτύπωση 42 οικισμών και της πόλης της Ρόδου σε κλίμακα 1 προς 1.000, όπως αυτοί προσδιορίζονται στο ΦΕΚ 6293 της 24ης Νοεμβρίου 2025. Τα εκτυπωμένα μοντέλα θα ενταχθούν στο Διαδραστικό Πάρκο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης που πρόκειται να κατασκευαστεί στο πλαίσιο του προγράμματος και το οποίο θα περιλαμβάνει διαμόρφωση υπό κλίμακα μικρογραφίας ολόκληρου του νησιού.
Σύμφωνα με τις προδιαγραφές της μελέτης, τα μοντέλα θα κατασκευαστούν από υλικά κατάλληλα για μόνιμη υπαίθρια εγκατάσταση, με υψηλή αντοχή σε υπεριώδη ακτινοβολία, θερμοκρασιακές μεταβολές, υγρασία και μηχανικές καταπονήσεις, ενδεικτικά τύπου ASA ή PETG. Η χρωματική απόδοση θα είναι ενιαία, σε αποχρώσεις ανοιχτού γκρι και μπεζ, ενώ πριν από την τελική παραγωγή ο ανάδοχος υποχρεούται να προσκομίσει ενδεικτικό δοκίμιο διαστάσεων 30 επί 30 εκατοστών, προκειμένου να εγκριθούν από την Υπηρεσία η κλίμακα, ο βαθμός λεπτομέρειας, το υλικό και η συνολική αισθητική προσέγγιση.
Χρονοδιάγραμμα και κόστος
Ο καθαρός χρόνος εκπόνησης της μελέτης ορίζεται σε 97 ημέρες και ο συνολικός χρόνος σε 5 μήνες. Η αποτύπωση και επεξεργασία των δεδομένων στη Φιλέρημο και την Κυμισάλα υπολογίζεται σε 79 ημέρες, ενώ η δημιουργία και εκτύπωση των τρισδιάστατων μοντέλων των οικισμών σε 18 ημέρες. Η αμοιβή υπολογίστηκε βάσει του χρόνου απασχόλησης, με πρόβλεψη για επιστήμονα εμπειρίας 10 έως 20 ετών και τιμή μονάδας 662,40 ευρώ ανά ημέρα. Το σύνολο των προεκτιμώμενων αμοιβών ανέρχεται σε 64.252,80 ευρώ, στο οποίο προστίθενται απρόβλεπτα 15% ύψους 9.637,92 ευρώ και ΦΠΑ 24% ύψους 17.733,77 ευρώ, διαμορφώνοντας το γενικό σύνολο στα 91.624,49 ευρώ.
Στα παραδοτέα περιλαμβάνονται νέφη σημείων και τρισδιάστατη γεωμετρία σε ψηφιακά αρχεία, τεχνικές εκθέσεις, το σύνολο των πρωτογενών δεδομένων, ενοποιημένο τελικό ψηφιακό μοντέλο των σαρώσεων, καθώς και τα εκτυπωμένα πλακίδια των οικισμών, τα οποία θα παραδοθούν στη Διεύθυνση Προγραμματισμού και Οργάνωσης.