Με φόντο την διεθνή σκηνή που αλλάζει ραγδαία, η φετινή ITB Berlin 2026 αναδεικνύει με έντονο τρόπο το νέο περιβάλλον αβεβαιότητας στο οποίο καλείται να κινηθεί η παγκόσμια τουριστική βιομηχανία. Χαρακτηριστικό ήταν το μήνυμα του πρώην υπουργού Εξωτερικών της Γερμανίας, Joschka Fischer, ο οποίος υπογράμμισε ότι «οι εποχές της παγκόσμιας τάξης βασισμένης σε κανόνες έχουν τελειώσει» και πως ο τουρισμός οφείλει να προσαρμοστεί άμεσα.
Από την πολυμέρεια στην «κυριαρχία της ισχύος»
Στην κεντρική του ομιλία, ο Fischer περιέγραψε έναν κόσμο όπου η «λογική της ισχύος» υπερισχύει πλέον των διεθνών κανόνων, με τις ΗΠΑ και την Κίνα να διαμορφώνουν το νέο διπολικό –ή και τριπολικό, με την Ινδία– σύστημα. Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε ότι οι ηγέτες του τουρισμού δεν μπορούν να παραμένουν απλοί παρατηρητές.
Αντίθετα, τους κάλεσε να λειτουργούν προληπτικά, ακόμη και να καταστούν –όπου είναι εφικτό– «μέρος της διπλωματίας». Όπως εξήγησε, ο τουρισμός δεν είναι αποκομμένος από τις γεωπολιτικές εξελίξεις· αποτελεί ευαίσθητο δείκτη σταθερότητας και ταυτόχρονα μοχλό ήπιας ισχύος.
Οι κρίσεις δεν θα εκλείψουν – οι ταξιδιώτες όμως θα συνεχίσουν να ταξιδεύουν
Ο πρώην επικεφαλής της γερμανικής διπλωματίας παραδέχθηκε ότι δεν μπορεί να προσφέρει μια αισιόδοξη εικόνα για το παγκόσμιο σκηνικό. Πόλεμοι, φυσικές καταστροφές και συγκρούσεις αποτελούν διαχρονικές σταθερές της Ιστορίας και, όπως είπε, είναι αυταπάτη να πιστεύει κανείς ότι μπορούν να εξαλειφθούν.
Ωστόσο, έστειλε και ένα καθησυχαστικό μήνυμα προς τον κλάδο: οι άνθρωποι δεν θα σταματήσουν να ταξιδεύουν. Η επιθυμία για μετακίνηση, εμπειρίες και διαπολιτισμική επαφή παραμένει ισχυρή.
«Δεν θα πληρώσουν όμως για να ρισκάρουν τη ζωή τους σε ένα πολυτελές ξενοδοχείο», τόνισε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στον πόλεμο Ιράν–Ισραήλ–ΗΠΑ και στις επιθέσεις ιρανικών drones που έθεσαν στο στόχαστρο ξενοδοχεία στην περιοχή του Κόλπου. Το μήνυμα ήταν σαφές: η ασφάλεια δεν είναι πλέον δεδομένη, αλλά βασικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
«Το περίμενα» – Προειδοποίηση για ευρύτερη αποσταθεροποίηση
Αναφερόμενος στη σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ από τη μία πλευρά και του Ιράν από την άλλη, ο Fischer δήλωσε πως δεν αιφνιδιάστηκε. «Το περίμενα», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι η πρόσφατη επίσκεψη του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Ντενιάχου, στην Ουάσιγκτον αποτέλεσε, κατά την εκτίμησή του, ένδειξη επικείμενης στρατιωτικής δράσης.
Ο ίδιος, έχοντας συμμετάσχει στο παρελθόν στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, εμφανίστηκε ιδιαίτερα ανήσυχος για την επόμενη ημέρα. Δεν απέκλεισε ακόμη και το ενδεχόμενο διάλυσης του ιρανικού κράτους, επισημαίνοντας τις έντονες εθνοτικές διαφοροποιήσεις και τα βαθιά ρήγματα στο εσωτερικό της χώρας. Σε περίπτωση κατάρρευσης του καθεστώτος των μουλάδων, προειδοποίησε για πιθανό εμφύλιο πόλεμο, με επιπτώσεις που θα μπορούσαν να επεκταθούν σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και τα κράτη του Κόλπου.
Για τον τουρισμό της περιοχής –από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έως το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία– ένα τέτοιο σενάριο θα σήμαινε σοβαρούς κραδασμούς σε επενδύσεις, αεροπορική συνδεσιμότητα και ροές υψηλού εισοδηματικού επιπέδου ταξιδιωτών.
Κρίση και διαχείριση κινδύνου στο επίκεντρο
Ένα από τα βασικά σημεία της παρέμβασής του ήταν η ανάγκη για συστηματικότερη ενσωμάτωση της διαχείρισης κρίσεων στον στρατηγικό σχεδιασμό των τουριστικών επιχειρήσεων και οργανισμών.
Ο Fischer υπενθύμισε το τσουνάμι στην Ταϊλάνδη το 2004 ως παράδειγμα αιφνιδιασμού. Η καταστροφή, που σημειώθηκε ανήμερα τα Χριστούγεννα, βρήκε απροετοίμαστους τόσο τον τουριστικό κλάδο όσο και τις διπλωματικές αρχές. Πολλά στελέχη πρεσβειών και προξενείων βρίσκονταν σε άδεια, γεγονός που δυσχέρανε σημαντικά τον συντονισμό της αντίδρασης.
Το δίδαγμα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι οι κρίσεις δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως «εξαιρέσεις», αλλά ως ενδεχόμενο που πρέπει να ενσωματώνεται στους κανονισμούς λειτουργίας, στα travel risk policies και στα πρωτόκολλα φιλοξενίας.
Νέα εποχή για τον παγκόσμιο τουρισμό
Το μήνυμα από το βήμα της ITB Berlin ήταν ξεκάθαρο: η τουριστική βιομηχανία εισέρχεται σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική, η ασφάλεια και η ανθεκτικότητα θα βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο προτεραιότητας με τη βιωσιμότητα και την ψηφιακή καινοτομία.
Για τις κυβερνήσεις, τους οργανισμούς διαχείρισης προορισμών και τους μεγάλους ομίλους φιλοξενίας, αυτό μεταφράζεται σε ανάγκη για στενότερη συνεργασία με διπλωματικές και αμυντικές αρχές, ενίσχυση των μηχανισμών έγκαιρης προειδοποίησης και επένδυση σε σχέδια επιχειρησιακής συνέχειας.
Όπως κατέληξε ο Fischer, ο κόσμος μπορεί να γίνεται πιο ασταθής, όμως η κινητικότητα των ανθρώπων δεν θα σταματήσει. Το ερώτημα για τον κλάδο δεν είναι αν θα συνεχίσει να αναπτύσσεται, αλλά αν θα μπορέσει να προσαρμοστεί εγκαίρως στις «αλλαγμένες εποχές» που ήδη διαμορφώνουν το μέλλον του.
Πηγή: TornosNews.gr
