«Για τους κομποστοποιητές και τη διανομή τους σε νοικοκυριά της Περιφέρειας, μιλάμε για την μεγαλύτερη περιβαλλοντική δράση που υλοποιείται σήμερα στη χώρα με άμεσο αποδέκτη τον ίδιο τον πολίτη».
Αυτό τονίζει σε συνέντευξή του προς τη “δ” ο γενικός διευθυντής του ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου, κ. Χρήστος Γαμβρούδης, στον απόηχο της συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου Νοτίου Αιγαίου, όπου το θέμα επανήλθε προς συζήτηση.
Όπως δηλώνει: «Το στοίχημα είναι να αφήσουμε πίσω μας μια διαχείριση που “παλεύει” και να χτίσουμε μια διαχείριση που “δουλεύει”. Να αποκτήσουν τα νησιά μας υποδομές και έναν σύγχρονο τρόπο διαχείρισης που να σέβεται το περιβάλλον και τον πολίτη…».
• Κύριε Γαμβρούδη, δεν είναι η πρώτη φορά που ο ΦοΔΣΑ απασχολεί τον δημόσιο διάλογο και κυρίως το Περιφερειακό Συμβούλιο Νοτίου Αιγαίου. Στην προηγούμενη συνεδρίαση έγινε λόγος από την ελάσσονα μειοψηφία για τους κομποστοποιητές, τη διανομή τους ακόμη και την τιμή τους. Θα ήθελα το σχόλιό σας.
Θα ήθελα καταρχάς να σας ευχαριστήσω, κυρία Ντόκου, για τη δυνατότητα που μας δίνετε μέσα από τη συνέντευξη αυτή να μιλήσουμε με σαφήνεια για το έργο που υλοποιείται στη διαχείριση αποβλήτων στα νησιά μας. Όταν υπάρχει σωστή ενημέρωση, οι πολίτες βλέπουν καθαρά τι γίνεται, ποιοι είναι οι στόχοι και πού αρχίζουν να φαίνονται τα πρώτα αποτελέσματα.
Ο δημόσιος διάλογος είναι θεμιτός και αναγκαίος, ιδιαίτερα όταν αφορά ζητήματα περιβάλλοντος και δημόσιας διαχείρισης. Αρκεί να πατάει σε πραγματικά στοιχεία, ώστε να μένουμε στην ουσία και όχι στις εντυπώσεις ή στη μικροπολιτική. Γιατί στο τέλος της ημέρας μεγαλύτερη αξία δεν έχει το αποτύπωμα των δηλώσεων, αλλά το πραγματικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα των πράξεών μας. Όταν η συζήτηση γίνεται με σκοπιμότητες, χάνεται η ουσία που είναι το ουσιαστικό περιβαλλοντικό αποτέλεσμα για τα νησιά και τις τοπικές κοινωνίες. Και, ειλικρινά, είναι άδικο η συζήτηση να μένει σε επικοινωνιακές επιδιώξεις, όταν ο ΦοΔΣΑ σηκώνει ένα τεράστιο βάρος, εξασφαλίζει χρηματοδοτήσεις εκατομμυρίων, αποκαθιστά υποδομές που παρέλαβε σε τραγική κατάσταση και υλοποιεί έργα και δράσεις που για δεκαετίες είτε καθυστερούσαν είτε δεν είχαν προχωρήσει καθόλου.
Σε ό,τι αφορά στους κομποστοποιητές και στη διανομή τους σε νοικοκυριά της Περιφέρειας, μιλάμε για την μεγαλύτερη περιβαλλοντική δράση που υλοποιείται σήμερα στη χώρα με άμεσο αποδέκτη τον ίδιο τον πολίτη. Για πρώτη φορά εφαρμόζεται σε τέτοια κλίμακα μια οργανωμένη πολιτική που μεταφέρει τη διαχείριση των βιοαποβλήτων στο επίπεδο του σπιτιού, δίνοντας στους κατοίκους των νησιών τη δυνατότητα να συμβάλλουν έμπρακτα στην προστασία του περιβάλλοντος. Πρόκειται για μια συνειδητή επιλογή περιβαλλοντικής πολιτικής που δεν περιορίζεται απλά στη διανομή εξοπλισμού, αλλά επιδιώκει να καλλιεργήσει μια διαφορετική κουλτούρα στη διαχείριση αποβλήτων, με τον πολίτη ενεργό, συμμέτοχο. Το έργο που εξελίσσεται είναι συγκεκριμένο και σήμερα πλέον μετρήσιμο και εκεί τελικά κρίνεται η αξιοπιστία όλων μας.
Σε επίπεδο διαδικασιών η προμήθεια και διανομή των κομποστοποιητών πραγματοποιήθηκαν με απόλυτη διαφάνεια, μέσω ανοικτών διαγωνιστικών διαδικασιών και με συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές που εξασφαλίζουν ποιότητα, ανθεκτικότητα και μακροχρόνια χρήση. Καθ’ όλη τη διάρκεια της πορείας της πράξης έχουν διενεργηθεί επανειλημμένοι διοικητικοί και οικονομικοί έλεγχοι από πολλούς φορείς. Οι έλεγχοι αυτοί αποτελούν θεσμική εγγύηση διαφάνειας και κανονικότητας και σε κανένα στάδιο δεν προέκυψε ζήτημα νομιμότητας ή χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.
• Η πρωτοβουλία και οι δράσεις που ακολουθούν τη διανομή των κομποστοποιητών, συνεχίζεται στα νησιά της περιφέρειάς μας. Πόσους έχετε διανείμει μέχρι σήμερα και ποια είναι τα επόμενα βήματα;
Η πρωτοβουλία της οικιακής κομποστοποίησης εξελίσσεται ήδη δυναμικά σε αρκετά νησιά της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και αποτελεί ένα από τα πιο ουσιαστικά βήματα για τη μείωση των βιοαποβλήτων στην πηγή. Συνολικά έχουν εξασφαλιστεί προς διάθεση στους πολίτες 35.825 οικιακοί κομποστοποιητές, γεγονός που αποτυπώνει την κλίμακα της δράσης.
Από τα τέλη Οκτωβρίου 2025, οπότε και ξεκίνησε η πρώτη διανομή, έχουν ήδη δοθεί 8.259 κομποστοποιητές σε νοικοκυριά, με τη διαδικασία να εξελίσσεται σταθερά.
Η δράση αυτή περιλαμβάνει δύο διαφορετικά είδη κομποστοποιητών, ώστε να καλύπτονται διαφορετικές ανάγκες και διαφορετικοί τρόποι ζωής. Και στις δύο περιπτώσεις, τα οφέλη είναι ξεκάθαρα: Μειώνεται δραστικά ο όγκος των απορριμμάτων, μειώνεται η ανάγκη για πλαστικές σακούλες, περιορίζονται τα οργανικά που καταλήγουν στους κάδους και, το πιο σημαντικό, ενσωματώνεται η κουλτούρα της πρόληψης και της κομποστοποίησης στην καθημερινότητά μας.
Διανομές έχουν γίνει σε Ρόδο, Κω, Κάλυμνο και Σύρο, ενώ μέσα στις επόμενες εβδομάδες ξεκινά σταδιακά η διάθεση και στα υπόλοιπα νησιά της Περιφέρειας. Και θέλω να τονίσω κάτι: δεν μιλάμε απλώς για μια παράδοση εξοπλισμού. Η διανομή συνοδεύεται από ενημέρωση και υποστήριξη των πολιτών, ώστε οι κομποστοποιητές να χρησιμοποιούνται σωστά και να έχουν πραγματικό αποτέλεσμα, να πιάσει δηλαδή η δράση τόπο στην πράξη.
Η συγκεκριμένη δράση αποτελεί μέρος και συμπληρώνει ένα συνολικό, μεγάλο περιβαλλοντικό σχέδιο που υλοποιείται σήμερα στο Νότιο Αιγαίο, με νέες υποδομές, σύγχρονες μεθόδους διαχείρισης και ενεργή συμμετοχή των πολιτών. Η οικιακή κομποστοποίηση λειτουργεί συμπληρωματικά με τις υπόλοιπες δράσεις για τα βιοαπόβλητα και την ανακύκλωση και συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση των απορριμμάτων που οδηγούνται προς ταφή.
Γιατί πέρα από τις υποδομές και τον εξοπλισμό, το πιο σημαντικό είναι η συμμετοχή της κοινωνίας. Κάθε νοικοκυριό που μειώνει τα απορρίμματά του συμβάλλει ουσιαστικά σε μια κοινή προσπάθεια για πιο καθαρά νησιά και πιο υπεύθυνη διαχείριση των πόρων μας.
• Υπάρχει ανταπόκριση και ενδιαφέρον από τους πολίτες για να προμηθευτούν τους κομποστοποιητές, συμβάλλοντας στο περιβάλλον;
Σε όλα τα νησιά όπου ξεκίνησε η διανομή καταγράφεται ουσιαστικό ενδιαφέρον από τα νοικοκυριά, γεγονός που δείχνει ότι οι τοπικές κοινωνίες αντιλαμβάνονται όλο και περισσότερο τη σημασία της συμμετοχής τους στη διαχείριση των αποβλήτων.
Ο κόσμος θέλει να συμμετέχει και να κάνει κάτι πρακτικό, όχι μόνο να ακούει για το περιβάλλον. Η κομποστοποίηση δίνει αυτή τη δυνατότητα: μια καθημερινή κίνηση που βοηθά πραγματικά τον τόπο μας.
Και νομίζω όλοι έχουμε ακούσει κάποια στιγμή κάποιον γνωστό ή φίλο μας να λέει: «εμείς στη Γερμανία, στην Ευρώπη, αυτά τα κάναμε πριν 20 χρόνια». Ε, λοιπόν, τώρα τα κάνουμε κι εδώ στο Νότιο Αιγαίο, στα όμορφα νησιά μας οργανωμένα, σε μεγάλη κλίμακα και με τον πολίτη στο επίκεντρο.
Αυτό που μας ενθαρρύνει περισσότερο είναι ότι οι πολίτες δεν αντιμετωπίζουν τη δράση αυτή ως μια υποχρέωση, αλλά ως μια ευκαιρία να συμμετέχουν ενεργά. Να κάνουν κάτι μικρό στην καθημερινότητά τους που όμως έχει αξία για το περιβάλλον και για το μέλλον των νησιών μας.
Αυτό είναι ίσως το πιο αισιόδοξο στοιχείο για όσα χτίζουμε σήμερα στο Νότιο Αιγαίο.
• Ποιο είναι το πιο δύσκολο κομμάτι στη δουλειά σας που δεν φαίνεται προς τα έξω;
Το πιο δύσκολο κομμάτι είναι ότι κάθε μέρα είναι διαφορετική. Και αυτό σημαίνει καθημερινή διαχείριση δυσκολιών, και αντιμετώπιση απρόβλεπτων και άμεσων αναγκών κάτω από πίεση χωρίς περιθώριο για καθυστερήσεις.
Αυτή την περίοδο γίνεται μια πολύ μεγάλη προσπάθεια να καλυφθεί χαμένος χρόνος ετών και να μπουν στα νησιά σταθερές βάσεις στη διαχείριση αποβλήτων. Αυτό δεν γίνεται από τη μία μέρα στην άλλη. Χρειάζεται σχέδιο, επιμονή και καθημερινή παρουσία. Είναι μια καθημερινή ευθύνη που πρέπει να λειτουργεί σωστά, σε νησιά με μεγάλες εποχικές πιέσεις και αυξημένες ανάγκες.
Ο πρόεδρος του ΦοΔΣΑ και περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, κ. Χατζημάρκος, έχει θέσει ξεκάθαρη προτεραιότητα να προχωρούν έργα και παρεμβάσεις με ταχύτητα και συνέπεια. Και όπως λέει πάντα, «σε εμάς τα πράγματα πρέπει να φτιάχνουν όχι στα λόγια, στην πράξη». Επίσης είναι σημαντικό ότι όλο το διοικητικό συμβούλιο και τα μέλη της γενικής συνέλευσης στηρίζουν αυτή την προσπάθεια, παίρνοντας ομόφωνες αποφάσεις που δίνουν συνέχεια και σταθερότητα στο πρόγραμμα που υλοποιείται. Αυτή η καθαρή κατεύθυνση μας επιτρέπει, ως στελέχη, να δουλεύουμε με ηρεμία και σταθερότητα, χωρίς πισωγυρίσματα, με ξεκάθαρο στόχο.
Στη δική μας δουλειά δεν κερδίζεις με μεγάλα λόγια. Κερδίζεις με συνέπεια και εργατικότητα. Γιατί μόνο όταν είσαι εκεί κάθε μέρα, κρατάς τον ρυθμό, κλείνεις τις εκκρεμότητες και δεν κάνεις πίσω στις δυσκολίες, μπορεί να βγει αποτέλεσμα. Και, ειλικρινά, αυτό το αποτέλεσμα πολλές φορές δεν «γράφει» εντυπώσεις, φαίνεται όμως στην πράξη.
• Ποιο είναι το στοίχημα για τον ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου;
Το στοίχημα είναι να αφήσουμε πίσω μας μια διαχείριση που «παλεύει» και να χτίσουμε μια διαχείριση που «δουλεύει». Να αποκτήσουν τα νησιά μας υποδομές και έναν σύγχρονο τρόπο διαχείρισης που να σέβεται το περιβάλλον και τον πολίτη.
Αυτό θέλει ακόμη πολλή δουλειά και συνεργασίες. Τα βήματα έχουν ήδη ξεκινήσει, και αυτό είναι το σημαντικό, ότι σήμερα υπάρχει κατεύθυνση, σχέδιο και πράξη, όχι μόνο συζήτηση και λόγια.
Χρήστος Γαμβρούδης: «Το στοίχημα του ΦοΔΣΑ είναι να αφήσουμε πίσω μας μια διαχείριση που “παλεύει” και να χτίσουμε μια διαχείριση που “δουλεύει”»
