ΔΕΥΑ Ρόδου: Ρεκόρ απευθείας αναθέσεων και συμβάσεων εκτός ραντάρ ελέγχου

• 271 συμ­βά­σεις του 2025 έχουν ύψος που δεν απαι­τεί έλεγ­χο από το Ελεγ­κτι­κό Συ­νέ­δριο, ενώ οι 174 έως 30.000 ευρώ έγι­ναν με απευ­θεί­ας ανά­θε­ση και όλες χωρίς αντα­γω­νι­σμό!

Η συ­ζή­τη­ση για το πώς ανα­τί­θε­νται έργα, υπη­ρε­σί­ες και προ­μή­θειες στη Δη­μο­τι­κή Επι­χεί­ρη­ση Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης Ρόδου έχει επα­νέλ­θει με νέα στοι­χεία.

Η ει­κό­να που προ­κύ­πτει ενι­σχύ­ει ένα βα­σι­κό ερώ­τη­μα που έχει τεθεί επα­νει­λημ­μέ­να στην το­πι­κή δη­μό­σια σφαί­ρα τα τε­λευ­ταία 2 χρό­νια, αν δη­λα­δή η ΔΕΥΑ Ρόδου έχει δια­μορ­φώ­σει ένα μο­ντέ­λο ανα­θέ­σε­ων στο οποίο ο αντα­γω­νι­σμός εμ­φα­νί­ζε­ται πε­ριο­ρι­σμέ­νος και ο προ­λη­πτι­κός έλεγ­χος του Ελεγ­κτι­κού Συ­νε­δρί­ου ενερ­γο­ποιεί­ται σπά­νια, όχι κατ’ ανά­γκη επει­δή δεν προ­βλέ­πε­ται, αλλά επει­δή με­γά­λο μέρος των ποσών κι­νεί­ται κάτω από τα σχε­τι­κά όρια.

Με βάση τα αριθ­μη­τι­κά δε­δο­μέ­να του πί­να­κα που πα­ρου­σιά­ζει σή­με­ρα η «δη­μο­κρα­τι­κή», η ΔΕΥΑ Ρόδου εμ­φα­νί­ζε­ται να λει­τουρ­γεί σε ένα πλαί­σιο όπου οι χα­μη­λές αξίες σύμ­βα­σης απο­κτούν κα­θο­ρι­στι­κό ρόλο, επει­δή επι­τρέ­πουν δια­δι­κα­σί­ες χωρίς αντα­γω­νι­σμό στη συ­ντρι­πτι­κή πλειο­νό­τη­τά τους με απευ­θεί­ας ανά­θε­ση, ενώ πα­ράλ­λη­λα δεν απαι­τεί­ται και ο έλεγ­χος του Εκλε­κτι­κού Συ­νε­δρί­ου.

Το θέμα δεν αφορά μόνο στη νο­μι­μό­τη­τα των δια­δι­κα­σιών, που σε αρ­κε­τές πε­ρι­πτώ­σεις μπο­ρεί να εδρά­ζε­ται σε προ­βλε­πό­με­νες επι­λο­γές του θε­σμι­κού πλαι­σί­ου, αλλά και στη δια­χεί­ρι­ση κιν­δύ­νων δια­φά­νειας, τεκ­μη­ρί­ω­σης και εξοι­κο­νό­μη­σης πόρων, ει­δι­κά όταν μι­λά­με για μια επι­χεί­ρη­ση που δια­χει­ρί­ζε­ται κρί­σι­μες υπο­δο­μές.

Για το 2025, ο πί­να­κας κα­τα­γρά­φει σύ­νο­λο 271 συμ­βά­σε­ων και συ­νο­λι­κό ποσό 44.209.461,55 ευρώ.

Η κα­τα­νο­μή ανά κλι­μά­κιο είναι κα­θο­ρι­στι­κή:

Στο κλι­μά­κιο 0 έως 30.000 ευρώ κα­τα­γρά­φο­νται 174 συμ­βά­σεις με ποσό 2.578.723,40 ευρώ.

Στο κλι­μά­κιο 30.000,01 έως 60.000 ευρώ κα­τα­γρά­φο­νται 27 συμ­βά­σεις με ποσό 1.358.303,05 ευρώ.

Στο κλι­μά­κιο 60.000,01 έως 300.000 ευρώ κα­τα­γρά­φο­νται 51 συμ­βά­σεις με ποσό 11.274.755,85 ευρώ.

Στο κλι­μά­κιο 300.000,01 έως 1.700.000 ευρώ κα­τα­γρά­φο­νται 16 συμ­βά­σεις με ποσό 9.593.925,23 ευρώ.

Στο κλι­μά­κιο 1.700.000,01 ευρώ και άνω κα­τα­γρά­φο­νται 3 συμ­βά­σεις με ποσό 19.403.754,02 ευρώ.

Με αυτά τα δε­δο­μέ­να, προ­κύ­πτει το βα­σι­κό συ­μπέ­ρα­σμα που τρο­φο­δο­τεί τον δη­μό­σιο διά­λο­γο περί ρεκόρ. Από 271 συμ­βά­σεις του 2025, οι 201 είναι έως 60.000 ευρώ, αφού στο άθροι­σμα των 174 και 27 συμ­βά­σε­ων συ­γκε­ντρώ­νε­ται το 74,17% του συ­νό­λου των συμ­βά­σε­ων.

Αυτός ο αριθ­μός είναι κρί­σι­μος, γιατί πε­ρι­γρά­φει μια χρο­νιά όπου σχε­δόν 3 στις 4 συμ­βά­σεις κι­νού­νται σε επί­πε­δα που, στην κα­θη­με­ρι­νή πρα­κτι­κή των ανα­θέ­σε­ων, ευ­νο­ούν τα­χύ­τε­ρες δια­δι­κα­σί­ες, μι­κρό­τε­ρη έκ­θε­ση σε αντα­γω­νι­σμό και συχνά λι­γό­τε­ρη πίεση για ενιαί­ες δη­μο­πρα­τή­σεις.

Πα­ράλ­λη­λα, η ίδια ει­κό­να δεί­χνει κάτι που συχνά χά­νε­ται όταν η συ­ζή­τη­ση πε­ριο­ρί­ζε­ται στο πλή­θος. Ενώ οι μι­κρές συμ­βά­σεις είναι πολ­λές, δεν είναι εκεί που βρί­σκε­ται το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος των χρη­μά­των. Τα κλι­μά­κια έως 60.000 ευρώ αθροί­ζουν 3.937.026,45 ευρώ, ποσό που αντι­στοι­χεί σε πε­ρί­που 8,91% του συ­νο­λι­κού ποσού του 2025.

Αντί­θε­τα, μόνο οι 3 συμ­βά­σεις άνω των 1.700.000,01 ευρώ συ­γκε­ντρώ­νουν 19.403.754,02 ευρώ, δη­λα­δή πε­ρί­που 43,89% του συ­νο­λι­κού ποσού.

Το 2024 δεί­χνει ακόμη πιο έντο­νη συ­γκέ­ντρω­ση πλή­θους σε χα­μη­λά ποσά

Για το 2024, ο πί­να­κας κα­τα­γρά­φει σύ­νο­λο 287 συμ­βά­σε­ων και συ­νο­λι­κό ποσό 20.317.303,71 ευρώ.

Η κα­τα­νο­μή είναι:

0 έως 30.000 ευρώ: 239 συμ­βά­σεις, 3.451.843,18 ευρώ.

30.000,01 έως 60.000 ευρώ: 33 συμ­βά­σεις, 1.810.379,66 ευρώ.

60.000,01 έως  300.000 ευρώ: 7 συμ­βά­σεις, 1.236.897,54 ευρώ.

300.000,01 έως 1.700.000 ευρώ: 3 συμ­βά­σεις,  1.448.241,43 ευρώ.

1.700.000,01 ευρώ και άνω: 5 συμ­βά­σεις, 12.369.941,90 ευρώ.

Εδώ, το απο­τύ­πω­μα στο πλή­θος είναι ακόμη πιο έντο­νο.

Οι συμ­βά­σεις έως 60.000 ευρώ είναι 272 από τις 287, δη­λα­δή 94,77% του συ­νό­λου. Με άλλα λόγια, σχε­δόν όλη η χρο­νιά σε πλή­θος συμ­βά­σε­ων συ­γκε­ντρώ­νε­ται σε χα­μη­λά κλι­μά­κια, γε­γο­νός που εξη­γεί γιατί στον δη­μό­σιο διά­λο­γο εδραιώ­θη­κε η αί­σθη­ση ότι η δια­δι­κα­σία της απευ­θεί­ας ανά­θε­σης δεν λει­τουρ­γεί ως εξαί­ρε­ση, αλλά ως βα­σι­κό ερ­γα­λείο.

Και το 2024, όμως, επα­να­λαμ­βά­νε­ται το ίδιο μο­τί­βο ως προς το πού συ­γκε­ντρώ­νο­νται τα χρή­μα­τα. Οι 5 συμ­βά­σεις άνω των 1.700.000,01 ευρώ συ­γκε­ντρώ­νουν 12.369.941,90 ευρώ, δη­λα­δή πε­ρί­που 60,88% του συ­νο­λι­κού ποσού του 2024.

Η απευ­θεί­ας ανά­θε­ση ως κε­ντρι­κό ερ­γα­λείο, όχι ως εξαί­ρε­ση

Στη δη­μό­σια συ­ζή­τη­ση για τις ανα­θέ­σεις, το βα­σι­κό ση­μείο τρι­βής δεν είναι μόνο αν η απευ­θεί­ας ανά­θε­ση επι­τρέ­πε­ται, αλλά αν χρη­σι­μο­ποιεί­ται ως εξαί­ρε­ση ή ως βα­σι­κός τρό­πος λει­τουρ­γί­ας. Όταν οι αριθ­μοί δεί­χνουν ότι με­γά­λο πο­σο­στό συμ­βά­σε­ων γί­νε­ται με δια­δι­κα­σί­ες μειω­μέ­νου αντα­γω­νι­σμού, τότε το ζή­τη­μα με­τα­κι­νεί­ται από το στενό ερώ­τη­μα της νο­μι­μό­τη­τας στο ευ­ρύ­τε­ρο ζή­τη­μα της διοι­κη­τι­κής πρα­κτι­κής.

Πολ­λές δα­πά­νες αντί να συ­γκε­ντρώ­νο­νται και να δη­μο­πρα­τού­νται συ­νο­λι­κά, σπάνε σε μι­κρό­τε­ρα τε­μά­χια ώστε να υπο­γρά­φο­νται ως απευ­θεί­ας ανα­θέ­σεις. Τέ­τοιου τύπου κα­τα­τμή­σεις, ακόμη και όταν αξιο­ποιούν δυ­να­τό­τη­τες του πλαι­σί­ου, όταν γί­νο­νται κα­τα­χρη­στι­κά μπο­ρούν να πα­ρα­κάμ­πτουν δι­κλί­δες ελέγ­χου.

Η κα­ταγ­γε­λία για κα­τά­τμη­ση και ο ρόλος των επα­να­λαμ­βα­νό­με­νων ερ­γο­λα­βιών

Στις 6 Σε­πτεμ­βρί­ου 2025, κα­τα­γρά­φη­καν δη­λώ­σεις του Στέρ­γου Στά­γκα στον RV, σε εκ­πο­μπή της Ρένας Παυ­λά­κη. Ο ίδιος, ως μέχρι πρό­τι­νος λαϊκό μέλος του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λί­ου, ανέ­φε­ρε ότι «σπάνε με­γά­λες ερ­γο­λα­βί­ες σε μι­κρό­τε­ρες για να απο­φύ­γουν τους ανοι­κτούς δια­γω­νι­σμούς και τους ελέγ­χους αυτών από το Ελεγ­κτι­κό Συ­νέ­δριο», με αφορ­μή ερ­γο­λα­βί­ες που αφο­ρού­σαν φρο­ντί­δα φρε­α­τί­ων.

Στο ίδιο κεί­με­νο γι­νό­ταν λόγος για πρα­κτι­κή κα­τά­τμη­σης σε 3 επι­μέ­ρους έργα ανά πε­ριο­χή, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό περί τις 150.000 ευρώ έκα­στο, ώστε, σύμ­φω­να με τον ισχυ­ρι­σμό, να απο­φεύ­γε­ται ο προ­λη­πτι­κός έλεγ­χος. Πε­ρι­γρα­φό­ταν επί­σης ότι αντί για ανοι­χτούς δια­γω­νι­σμούς, ακο­λου­θεί­ται δια­δι­κα­σία δια­πραγ­μά­τευ­σης χωρίς προη­γού­με­νη δη­μο­σί­ευ­ση με προ­σκλή­σεις σε συ­γκε­κρι­μέ­νους ερ­γο­λά­βους.

Πα­ράλ­λη­λα, κα­τα­γρα­φό­ταν ανα­φο­ρά σε επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες ανα­θέ­σεις της τάξης των 450.000 ευρώ, με επα­νά­λη­ψη του ίδιου μο­τί­βου, δη­μιουρ­γώ­ντας συ­νο­λι­κή ει­κό­να που, κατά τον ισχυ­ρι­σμό, φτά­νει τα 900.000 ευρώ σε επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες ερ­γο­λα­βί­ες. Στο ίδιο πλαί­σιο γι­νό­ταν λόγος για χα­μη­λές εκ­πτώ­σεις, 1% έως 3%, και για άποψη ότι με κα­νο­νι­κούς δια­γω­νι­σμούς θα μπο­ρού­σαν να επι­τευ­χθούν υψη­λό­τε­ρες εκ­πτώ­σεις.

Η πο­λι­τι­κή αντι­πα­ρά­θε­ση στο Δη­μο­τι­κό Συμ­βού­λιο

Στις 19 Ιου­λί­ου 2025, η συ­ζή­τη­ση για τις απευ­θεί­ας ανα­θέ­σεις κυ­ριάρ­χη­σε στην 4η Ει­δι­κή Συ­νε­δρί­α­ση Λο­γο­δο­σί­ας της Δη­μο­τι­κής Αρχής Ρόδου.

Ο δη­μο­τι­κός σύμ­βου­λος Τη­λέ­μα­χος Κα­μπού­ρης έθεσε ερώ­τη­μα για τα ποσά απευ­θεί­ας ανα­θέ­σε­ων από 1 Ια­νουα­ρί­ου 2024 έως 16 Ιου­λί­ου 2025, για τον Δήμο, τη ΔΕΡ­ΜΑΕ και τη ΔΕΥΑ Ρόδου. Στο ίδιο κεί­με­νο κα­τα­γρά­φη­καν ποσά που ο ίδιος ανέ­φε­ρε, με απευ­θεί­ας ανα­θέ­σεις στον Δήμο Ρόδου ύψους 5.841.833,97 ευρώ, στη ΔΕΥΑ Ρόδου 8.981.018,68 ευρώ και στη ΔΕΡ­ΜΑΕ 1.973.931,31 ευρώ. Πα­ρου­σιά­στη­κε επί­σης σύ­γκρι­ση με την προη­γού­με­νη δη­μο­τι­κή πε­ρί­ο­δο, με ανα­φο­ρές σε δια­φο­ρές εκα­τομ­μυ­ρί­ων.

Από την πλευ­ρά του, ο δή­μαρ­χος Ρόδου κ. Αλέ­ξαν­δρος Κο­λιά­δης απά­ντη­σε ότι δεν μπο­ρούν να συ­γκρι­θούν ανό­μοιες πε­ρί­ο­δοι, κά­νο­ντας ανα­φο­ρά στο ότι η προη­γού­με­νη δη­μο­τι­κή αρχή λει­τούρ­γη­σε στη συν­θή­κη Covid για πε­ρί­που 1,5 χρόνο. Στο ίδιο πλαί­σιο, κα­τα­γρά­φη­κε πα­ρέμ­βα­ση του Κα­νά­κα από το Τμήμα Προ­μη­θειών, ο οποί­ος ανέ­φε­ρε ότι οι απευ­θεί­ας ανα­θέ­σεις είναι νό­μι­μη δια­δι­κα­σία και συν­δέ­ο­νται με την πρα­κτι­κή λει­τουρ­γία ει­δι­κά για συ­γκε­κρι­μέ­νες ανά­γκες ανά δη­μο­τι­κή ενό­τη­τα.

Στη συ­νέ­χεια, ο πρό­ε­δρος της ΔΕΥΑ Ρόδου κ. Σω­τή­ρης Βα­για­νός ανέ­φε­ρε ότι οι απευ­θεί­ας ανα­θέ­σεις της επι­χεί­ρη­σης ανήλ­θαν σε 7.170.000 ευρώ σε κύκλο ερ­γα­σιών 41 εκ. ευρώ, με ανα­φο­ρά επί­σης σε 54 ελέγ­χους. Πα­ράλ­λη­λα, ανέ­φε­ρε ότι το 2023 πα­ρα­λή­φθη­κε πο­σο­στό 65,45% απευ­θεί­ας ανα­θέ­σε­ων σε κύκλο ερ­γα­σιών 18 εκ. ευρώ, καθώς και στοι­χεία για ει­σπρά­ξεις και πλη­ρω­μές που συν­δέ­θη­καν με απο­κα­τα­στά­σεις ζη­μιών στο νησί.

Τι ση­μαί­νει στην πράξη η κυ­ριαρ­χία των χα­μη­λών ποσών

Η συσ­σώ­ρευ­ση συμ­βά­σε­ων κάτω από τα όρια ελέγ­χου και κάτω από το όριο των 30.000 ευρώ δη­μιουρ­γεί μια κρί­σι­μη λει­τουρ­γι­κή συ­νέ­πεια. Ακόμη και όταν κάθε επι­μέ­ρους σύμ­βα­ση είναι τυ­πι­κά νό­μι­μη, η μα­ζι­κή επα­νά­λη­ψη της ίδιας με­θό­δου μπο­ρεί να οδη­γεί σε ένα απο­τέ­λε­σμα όπου ο αντα­γω­νι­σμός πε­ριο­ρί­ζε­ται, η έρευ­να αγο­ράς γί­νε­ται δυ­σκο­λό­τε­ρο να αξιο­λο­γη­θεί εξω­τε­ρι­κά και η συ­νο­λι­κή ει­κό­να κό­στους για επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες ανά­γκες δεν ανα­δει­κνύ­ε­ται μέσα από ενιαί­ες δια­γω­νι­στι­κές δια­δι­κα­σί­ες.

Η ουσία είναι ότι, με βάση τα δια­θέ­σι­μα αριθ­μη­τι­κά στοι­χεία, η ΔΕΥΑ Ρόδου εμ­φα­νί­ζει υψηλή συ­γκέ­ντρω­ση συμ­βά­σε­ων σε κα­τη­γο­ρί­ες που ευ­νο­ούν την απευ­θεί­ας ανά­θε­ση και μειώ­νουν την πι­θα­νό­τη­τα προ­λη­πτι­κού ελέγ­χου.

Σε συν­δυα­σμό με ακυ­ρώ­σεις από την Απο­κε­ντρω­μέ­νη Διοί­κη­ση Αι­γαί­ου και τις δη­μό­σιες κα­ταγ­γε­λί­ες για κα­τά­τμη­ση, το θέμα απο­κτά χα­ρα­κτή­ρα διαρ­κούς ελέγ­χου της διοι­κη­τι­κής πρα­κτι­κής, πέρα από τις επι­μέ­ρους υπο­θέ­σεις.