• Με την υπ’ αριθμ. Α184/2026 απόφαση που εκδόθηκε χθες σε πενταμελή σύνθεση έγινε δεκτή η αίτηση του πρώην δημάρχου και δημοτικού συμβούλου της παράταξης Καμπουράκη κατά της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου
Το Γ’ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας, σε πενταμελή σύνθεση, εξέδωσε χθες την υπ’ αριθμ. Α184/2026 απόφασή του, με την οποία έκανε δεκτή την αίτηση ακύρωσης του Μιχάλη Κορδίνα, δικαιώνοντάς τον στη διαμάχη που είχε ανοίξει με την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου.
Στο επίκεντρο βρέθηκε η με αριθμό πρωτ. 11527/19-4-2024 διαπιστωτική πράξη της γραμματέως της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου Μ. Νικολαΐδου, η οποία είχε οδηγήσει στην έκπτωση του κ. Κορδίνα από το αξίωμα του δημοτικού συμβούλου του Δήμου Ρόδου.
Η απόφαση του ΣτΕ έρχεται να κλείσει, σε επίπεδο ακυρωτικού ελέγχου, έναν κύκλο έντονης θεσμικής αντιπαράθεσης που είχε ξεκινήσει την άνοιξη του 2024, είχε περάσει από την κρίσιμη φάση της αναστολής εκτέλεσης με προσωρινή διαταγή τον Ιούλιο 2024 και κατέληξε πλέον σε οριστική δικαστική κρίση.
Η προσφυγή του Μιχάλη Κορδίνα και το αντικείμενο της δίκης
Ο Μιχάλης Κορδίνας προσέφυγε κατά της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου από την οποία είχε διαπιστωθεί η αυτοδίκαιη έκπτωσή του από το αξίωμα του δημοτικού συμβούλου του Δήμου Ρόδου λόγω οφειλών.
Στην αίτηση ακύρωσης, την οποία υπέβαλε δια του συνηγόρου του κ. Λάμπρου Πάσχου, ο κ. Κορδίνας τόνιζε εξαρχής ότι τίθεται ζήτημα εσφαλμένης εφαρμογής της εκλογικής νομοθεσίας και ειδικότερα των όρων και των προϋποθέσεων έκδοσης διαπιστωτικής πράξης αυτοδίκαιης έκπτωσης αιρετού λόγω οφειλών, όπως αυτές προβλέπονται στο άρθρο 11 του ν. 4804/2021 αλλά και όπως έχουν αποσαφηνιστεί από τη νομολογία του ΣτΕ.
Ο κ. Κορδίνας εξελέγη δημοτικός σύμβουλος της Εκλογικής Περιφέρειας Πεταλούδων του Δήμου Ρόδου στις αυτοδιοικητικές εκλογές της 8ης Οκτωβρίου 2023, βάσει της 22/2023 απόφασης ανακήρυξης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου, και ανέλαβε καθήκοντα στις 2.1.2024, ημερομηνία εγκατάστασης των νέων δημοτικών αρχών.
Κατόπιν αυτεπάγγελτου ελέγχου των οικονομικών υπηρεσιών του Δήμου Ρόδου ως προς την ύπαρξη οφειλών των ανακηρυχθέντων αιρετών, η Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών, με το 2/38/28.2.2024 έγγραφό της, ενημέρωσε την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου για αιρετούς που δεν είχαν έως την εγκατάσταση εξοφλήσει προϋπάρχουσες οφειλές προς τον Δήμο άνω των 300 ευρώ. Στον κατάλογο του εγγράφου αυτού περιλαμβανόταν ο Μιχάλης Κορδίνας με οφειλή ύψους 740.184,15 ευρώ προς τον Δήμο Ρόδου.
Ακολούθησε το 9218/28.3.2024 έγγραφο της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου προς τη Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών του Δήμου Ρόδου, με το οποίο ζητήθηκαν διευκρινίσεις για το αν το ποσό αφορά καταλογισμό με απόφαση του Οικονομικού Επιθεωρητή Κρήτης ή αν περιλαμβάνει και άλλες οφειλές άνω των 300 ευρώ που δεν είχαν εξοφληθεί ή ρυθμιστεί έως τις 2.1.2024.
Σε απάντηση, με το 2/113/9.4.2024 έγγραφο, η Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών ενημέρωσε ότι οι λοιπές οφειλές του κ. Κορδίνα πλην καταλογισμών ανέρχονται σε 9.939,28 ευρώ, παραπέμποντας στο 2/112 ΕΜΠ/9.4.2024 έγγραφο της ταμειακής υπηρεσίας. Παράλληλα, με το 2/102/8.4.2024 έγγραφο διαβιβάσθηκε στην Αποκεντρωμένη και το 2/111/8.4.2024 έγγραφο της ταμειακής υπηρεσίας με συνημμένη αναλυτική κατάσταση οφειλών.
Με βάση αυτά, εκδόθηκε από τη κ. Νικολαΐδου η 11527/19.4.2024 διαπιστωτική πράξη, στην οποία γινόταν επίκληση των 2/102/8.4.2024 και 2/113/9.4.2024 εγγράφων, και διαπιστωνόταν η αυτοδίκαιη έκπτωση του Μιχάλη Κορδίνα κατ’ εφαρμογή του άρθρου 11 παρ. 2 του ν. 4804/2021.
Η προσωρινή δικαστική προστασία και το καλοκαίρι του 2024
Πριν φτάσει η υπόθεση στην τελική κρίση είχε προηγηθεί ένα κομβικό επεισόδιο δικαστικής προστασίας. Με την από 10.7.2024 προσωρινή διαταγή της Προέδρου του Α΄ θερινού τμήματος διατάχθηκε η αναστολή εκτέλεσης της προσβαλλόμενης πράξης της κ. Νικολαΐδου.
Με ανάλογες προσωρινές διαταγές επέστρεψαν στα καθήκοντα τους και οι κ.κ. Βασίλειος Κωστομοίρης της Ψίνθου, Ιωάννης Αυγενικός της Παστίδας, Ιωάννης Πετράς των Πλατανίων, Ιωάννης Χριστοφοράκης του Εμπωνα, Σ. Καραμαρίας της Πυλώνας, Εμμανουήλ Αμβροσιάδης της Κρητηνίας και Γεώργιος Σταυριάς του Θεολόγου.
Τα ζητήματα που τέθηκαν και η έμφαση στη νόμιμη κοινοποίηση
Ως κεντρικό ζήτημα, αποτυπώνεται ότι ο αιτών προέβαλε πως απαραίτητη προϋπόθεση για πράξη αυτοδίκαιης έκπτωσης είναι η γνώση της οφειλής από τον υποτιθέμενο οφειλέτη. Ο Μιχάλης Κορδίνας υποστήριξε ότι δεν είχε προηγούμενη ενημέρωση ούτε από τον Δήμο Ρόδου ούτε από τη ΔΕΥΑΡ και ότι έλαβε γνώση της επίκλησης οφειλής μόνο με την κοινοποίηση της πράξης στις 22.4.2024.
Περαιτέρω, υποστηρίχθηκε ότι για να θεωρηθεί κάποιος οφειλέτης κατά την έννοια του άρθρου 11 του ν. 4804/2021 και των άρθρων 21 και 22 του ν.δ. 318/1969, πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά η ύπαρξη απαιτητής και εισπράξιμης οφειλής, η βεβαίωση της οφειλής ως έσοδο από τον αρμόδιο ταμία και η νόμιμη γνωστοποίηση μέσω αποστολής ατομικής ειδοποίησης.
Η νόμιμη γνωστοποίηση, κατά τους ισχυρισμούς, αποδεικνύεται είτε με αποδεικτικό επίδοσης είτε από την υπογραφή του παραλήπτη στο ειδικό βιβλίο του άρθρου 41 του ν.δ. 4260/1962. Στην ίδια γραμμή τέθηκε ότι στην πράξη έκπτωσης πρέπει να βεβαιώνεται ότι ο αιρετός έχει παραλάβει πριν από την εγκατάστασή του ατομική ειδοποίηση για τη βεβαιωθείσα οφειλή, ακριβώς επειδή το ασυμβίβαστο συνεπάγεται περιορισμό του δικαιώματος του εκλέγεσθαι και άρα απαιτείται στενή ερμηνεία.
Στο πλαίσιο της αιτιολόγησης, επικλήθηκαν αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας όπως οι ΣτΕ 3525/2012, 798/2014, 1543/2006, ως παραδείγματα της πάγιας προσέγγισης για τις προϋποθέσεις ενεργοποίησης ασυμβιβάστου λόγω οφειλών.
Η ΔΕΥΑΡ και τα ερωτήματα που τέθηκαν προς συμπλήρωση του φακέλου
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και σε απάντηση της ΔΕΥΑΡ σε ερώτημα του κ. Κορδίνα, σύμφωνα με την οποία η ΔΕΥΑΡ, ως ν.π.ι.δ., δεν αποστέλλει ατομικές ειδοποιήσεις χρεών κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του ν.δ. 318/1969. Παράλληλα, αναφέρθηκε ότι ακόμη και αν θεωρηθεί εφαρμοστέα η διάταξη του άρθρου 5 του ν. 4987/2022, κατά τον αιτούντα δεν ακολουθήθηκε η προβλεπόμενη διαδικασία κοινοποίησης.
Για τη συμπλήρωση του διοικητικού φακέλου, με έγγραφο της 6.12.2024 ζητήθηκε από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου να βεβαιωθεί με αποδεικτικά ο τρόπος και ο χρόνος με τον οποίο ο Μιχάλης Κορδίνας ενημερώθηκε για την οφειλή και να διευκρινιστεί αν στα οφειλόμενα περιλαμβάνονται ποσά προς τη ΔΕΥΑΡ και αν έχει εκδοθεί Κανονισμός λειτουργίας και διαχείρισης κατά το άρθρο 21 του ν. 1069/1980.
Στο πλαίσιο αυτό εστάλη και το 33431/6.12.2024 έγγραφο της Αποκεντρωμένης, με το οποίο το υπομνηστικό έγγραφο διαβιβάστηκε στον Δήμο Ρόδου και τη ΔΕΥΑΡ Ρόδου.
Όπως καταγράφεται, μέχρι τη σύνταξη της έκθεσης δεν είχε υπάρξει απάντηση από τους φορείς αυτούς.
