Οι δύο αποφάσεις του ΣτΕ που κλείνουν οριστικά τις προσφυγές για την έκπτωση συμβούλων στη Χάλκη

• Με τις απο­φά­σεις 2304/2025 και 2305/2025 το Γ’ Τμήμα απέρ­ρι­ψε τις αι­τή­σεις ακύ­ρω­σης για την ορ­κω­μο­σία της 27.12.2023 και τις πρά­ξεις που ακο­λού­θη­σαν, κρί­νο­ντας ότι η προ­θε­σμία ορ­κω­μο­σί­ας έληγε στις 31.12.2023 και ότι τα επι­κα­λού­με­να κω­λύ­μα­τα δεν στοι­χειο­θε­τού­σαν αντι­κει­με­νι­κή αδυ­να­μία

Η υπό­θε­ση που απα­σχό­λη­σε επί μήνες τη μικρή νη­σιω­τι­κή αυ­το­διοί­κη­ση της Χάλ­κης οδη­γεί­ται πλέον σε ορι­στι­κό κλεί­σι­μο, μετά την κα­θα­ρο­γρα­φή δύο χω­ρι­στών απο­φά­σε­ων του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας που απορ­ρί­πτουν τις προ­σφυ­γές δύο εκλεγ­μέ­νων συμ­βού­λων της μειο­ψη­φί­ας.

Οπως απε­κά­λυ­ψε η «δη­μο­κρα­τι­κή» το ανώ­τα­το διοι­κη­τι­κό δι­κα­στή­ριο, με τις απο­φά­σεις 2304/2025 και 2305/2025 του Γ’ Τμή­μα­τος, έκρι­νε ότι η μη ορ­κω­μο­σία εντός της νό­μι­μης προ­θε­σμί­ας ενερ­γο­ποιεί αυ­το­δί­καιη έκ­πτω­ση, επι­βε­βαιώ­νο­ντας το πλέγ­μα πρά­ξε­ων που δια­μόρ­φω­σε τη νέα σύν­θε­ση του δη­μο­τι­κού συμ­βου­λί­ου, καθώς και την αντι­κα­τά­στα­ση από ανα­πλη­ρω­μα­τι­κούς.

Αι­τού­ντες ήταν ο κ. Χα­ρί­λα­ος Μι­χα­ήλ του Αν­δρέα, επι­κε­φα­λής της πα­ρά­τα­ξης «ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΑΛΚΗ», και ο κ. Μι­χα­ήλ Στα­μα­τιά­δης του Ανάρ­γυ­ρου, οι οποί­οι πα­ρα­στά­θη­καν με πλη­ρε­ξού­σιο δι­κη­γό­ρο τον κ. Σπυ­ρί­δω­να Βλα­χό­που­λο. Καθών ήταν ο υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών, ο οποί­ος εκ­προ­σω­πή­θη­κε από την Πά­ρε­δρο του Νο­μι­κού Συμ­βου­λί­ου του Κρά­τους κ. Βα­σι­λι­κή Πα­πα­λόη, καθώς και ο Δήμος Χάλ­κης, ο οποί­ος πα­ρα­στά­θη­κε με πλη­ρε­ξού­σιο δι­κη­γό­ρο τον κ. Νι­κό­λαο Μοσκιoύ.

Στην από­φα­ση 2304/2025 το δι­κα­στή­ριο έκρι­νε ότι έν­νο­μο συμ­φέ­ρον πα­ρέμ­βα­σης είχε ο κ. Ιω­άν­νης Συ­ντυ­χά­κης του Εμ­μα­νου­ήλ, ενώ οι πα­ρεμ­βά­σεις των κ.κ. Ευ­στα­θί­ου Κα­λού­δη του Νι­κο­λά­ου και Με­τα­ξά Πε­ρά­κη του Σταύ­ρου απορ­ρί­φθη­καν ως απα­ρά­δε­κτες λόγω έλ­λει­ψης εν­νό­μου συμ­φέ­ρο­ντος, αφού είχαν ορ­κι­σθεί σε ανα­πλή­ρω­ση άλλων συμ­βού­λων και όχι στη θέση του συ­γκε­κρι­μέ­νου αι­τού­ντος. Αντί­στοι­χα, στην από­φα­ση 2305/2025 το έν­νο­μο συμ­φέ­ρον ανα­γνω­ρί­στη­κε στον κ. Ευ­στά­θιο Κα­λού­δη του Νι­κο­λά­ου, ενώ οι πα­ρεμ­βά­σεις του κ. Ιω­άν­νη Συ­ντυ­χά­κη και της κ. Με­τα­ξάς Πε­ρά­κη απορ­ρί­φθη­καν για τον ίδιο λόγο.

Το χρο­νι­κό από την πρό­σκλη­ση ορ­κω­μο­σί­ας έως τις δια­πι­στω­τι­κές πρά­ξεις έκ­πτω­σης

Η αφε­τη­ρία της αντι­δι­κί­ας το­πο­θε­τεί­ται στη δια­δι­κα­σία εγκα­τά­στα­σης των νέων δη­μο­τι­κών αρχών μετά τις εκλο­γές της 8.10.2023. Στις 19.12.2023 κοι­νο­ποι­ή­θη­κε στους ανα­κη­ρυ­χθέ­ντες επι­τυ­χό­ντες δη­μο­τι­κούς συμ­βού­λους το έγ­γρα­φο 3807/18.12.2023 του νε­ο­ε­κλε­γέ­ντος δη­μάρ­χου Ευάγ­γε­λου Φρα­γκά­κη, με το οποίο ορί­στη­κε η ορ­κω­μο­σία για την Τε­τάρ­τη 27.12.2023 και ώρα 19:00, στη Χάλκη, σε δη­μό­σια συ­νε­δρί­α­ση, όπως προ­βλέ­πει το άρθρο 37 του ν 4804/2021.

Στις 22.12.2023 οι δύο αι­τού­ντες απέ­στει­λαν επι­στο­λές με αριθ­μό πρω­το­κόλ­λου 3838/22.12.2023 προς το Γρα­φείο Δη­μάρ­χου, γνω­στο­ποιώ­ντας ότι λόγω των εορ­τών θα απου­σί­α­ζαν εκτός Χάλ­κης έως την αρχή της νέας χρο­νιάς. Επι­κα­λέ­στη­καν αλ­λα­γές σε αε­ρο­πο­ρι­κά και ακτο­πλοϊ­κά δρο­μο­λό­για και συ­γκε­κρι­μέ­να ότι την 27.12.2023 υπήρ­χε μόνο ένα ακτο­πλοϊ­κό δρο­μο­λό­γιο από Ρόδο προς Χάλκη στις 11:30. Στο ίδιο πλαί­σιο ανέ­φε­ραν ότι δεν υπήρ­χε δια­θέ­σι­μη πτήση από Αθήνα προς Ρόδο πριν τις 11:30 ώστε να κα­τα­στεί εφι­κτή η έγκαι­ρη με­τά­βα­ση. Στον φά­κε­λο κα­τα­γρά­φο­νται και τα­ξι­διω­τι­κά στοι­χεία, με ει­σι­τή­ρια που εμ­φά­νι­ζαν με­τα­κί­νη­ση στο εξω­τε­ρι­κό κατά το κρί­σι­μο διά­στη­μα, με επι­στρο­φή την 1.1.2024.

Η ορ­κω­μο­σία πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στις 27.12.2023 και συ­ντά­χθη­κε το πρα­κτι­κό ορ­κω­μο­σί­ας με αρ πρωτ 3884/28.12.2023, χωρίς συμ­με­το­χή των αι­τού­ντων. Ακο­λού­θως, ο δή­μαρ­χος με το έγ­γρα­φο 20/2.1.2024 προς την Απο­κε­ντρω­μέ­νη Διοί­κη­ση Αι­γαί­ου ζή­τη­σε την έκ­πτω­ση των συμ­βού­λων που δεν ορ­κί­στη­καν, ση­μειώ­νο­ντας ότι, μο­λο­νό­τι γνώ­ρι­ζαν ότι εκ­κρε­μού­σε πρό­σκλη­ση, είχαν προ­γραμ­μα­τί­σει απου­σία εντός του τε­λευ­ταί­ου ει­κο­σαη­μέ­ρου πριν από την κα­τα­λη­κτι­κή ημε­ρο­μη­νία ορ­κω­μο­σί­ας.

Στις 4.1.2024 οι αι­τού­ντες, από κοι­νού με άλ­λους εκλεγ­μέ­νους που δεν είχαν ορ­κι­σθεί, γνω­στο­ποί­η­σαν άρση κω­λυ­μά­των και ζή­τη­σαν νέα κλήση εντός 5 ημε­ρών, επι­κα­λού­με­νοι την πρό­βλε­ψη του άρ­θρου 37 παρ 3 του ν 4804/2021. Μετά την πά­ρο­δο του πεν­θη­μέ­ρου, ακο­λού­θη­σε εξώ­δι­κη δή­λω­ση γνω­στο­ποί­η­ση δια­μαρ­τυ­ρία στις 9.1.2024, με κοι­νο­ποί­η­ση και στην Ει­σαγ­γε­λέα Πρω­το­δι­κών Ρόδου.

Στο με­τα­ξύ, μετά την άρ­νη­ση των ανα­πλη­ρω­μα­τι­κών του συν­δυα­σμού «ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΚΗ» να προ­σέλ­θουν για να ορ­κι­σθούν, εφαρ­μό­στη­κε η δια­δι­κα­σία του άρ­θρου 40 παρ 4 του ν 4804/2021 και κλή­θη­καν ανα­πλη­ρω­μα­τι­κοί από τον επι­τυ­χό­ντα συν­δυα­σμό «ΣΤΗ ΧΑΛΚΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΛΙ­ΜΙΑ ΜΕ ΑΓΑΠΗ ΚΑΙ ΟΡΑΜΑ». Η ορ­κω­μο­σία των αντι­κα­τα­στα­τών απο­τυ­πώ­θη­κε στο πρα­κτι­κό ορ­κω­μο­σί­ας της 15.1.2024.

Στο διοι­κη­τι­κό σκέ­λος, εκ­δό­θη­καν δια­πι­στω­τι­κές πρά­ξεις αυ­το­δί­και­ης έκ­πτω­σης από τον γραμ­μα­τέα της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αι­γαί­ου. Για τον Χα­ρί­λαο Μι­χα­ήλ εκ­δό­θη­κε η 1597/16.1.2024, ενώ για τον Μι­χα­ήλ Στα­μα­τιά­δη εκ­δό­θη­κε η 1595/16.1.2024.

Το κρί­σι­μο νο­μι­κό ση­μείο: κα­τα­λη­κτι­κή ημε­ρο­μη­νία 31.12.2023

Ο πυ­ρή­νας της δι­κα­στι­κής κρί­σης συ­γκρο­τεί­ται γύρω από την ανά­γνω­ση των άρ­θρων 37 και 38 του ν 4804/2021 και την έντα­ξή τους στη δια­δι­κα­σία εγκα­τά­στα­σης των νέων αρχών την 1.1.2024. Το δι­κα­στή­ριο δια­τυ­πώ­νει με σα­φή­νεια ότι η ορ­κω­μο­σία απο­τε­λεί ανα­γκαία προ­ϋ­πό­θε­ση για την εγκα­τά­στα­ση και ανά­λη­ψη κα­θη­κό­ντων και ότι η μη ορ­κω­μο­σία εντός της νό­μι­μης προ­θε­σμί­ας οδη­γεί σε αυ­το­δί­καιη έκ­πτω­ση, την οποία δια­πι­στώ­νει η Απο­κε­ντρω­μέ­νη Διοί­κη­ση.

Στο σκε­πτι­κό επι­ση­μαί­νε­ται ότι οι εκλε­γέ­ντες οφεί­λουν να προ­σέλ­θουν για ορ­κω­μο­σία το αρ­γό­τε­ρο έως την προ­τε­ραία της ανά­λη­ψης κα­θη­κό­ντων, δη­λα­δή έως τις 31.12.2023, ακόμη και αν δεν έχουν προ­σκλη­θεί ή ακόμη και αν θε­ω­ρούν μη νό­μι­μη την πρό­σκλη­ση που έλα­βαν. Στη λο­γι­κή αυτή, το δι­κα­στή­ριο ξε­κα­θα­ρί­ζει ότι η μη πα­ρου­σία στην τε­λε­τή της 27.12.2023 δεν είναι το κα­θο­ρι­στι­κό γε­γο­νός για την έκ­πτω­ση. Το κα­θο­ρι­στι­κό είναι η πα­ρά­λει­ψη ορ­κω­μο­σί­ας έως τη λήξη της κα­τα­λη­κτι­κής ημε­ρο­μη­νί­ας 31.12.2023.

Πα­ράλ­λη­λα, το δι­κα­στή­ριο δέ­χε­ται ότι ο θε­σμός της με­τα­γε­νέ­στε­ρης ορ­κω­μο­σί­ας μετά το πέρας της προ­θε­σμί­ας λει­τουρ­γεί μόνο κατ’ εξαί­ρε­ση και απαι­τεί επί­κλη­ση και από­δει­ξη λόγου αντι­κει­με­νι­κής αδυ­να­μί­ας που εμπό­δι­σε την έγκαι­ρη ορ­κω­μο­σία. Η αντι­κει­με­νι­κή αδυ­να­μία, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται στο δι­κα­νι­κό συλ­λο­γι­σμό, δεν κα­λύ­πτει προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες με­τα­κι­νή­σεις ούτε δυ­σχέ­ρειες που θα μπο­ρού­σαν να αντι­με­τω­πι­στούν με έγκαι­ρη μέ­ρι­μνα, ει­δι­κά όταν πρό­κει­ται για τόπο με γνω­στές δυ­σκο­λί­ες πρό­σβα­σης κατά τους χει­με­ρι­νούς μήνες.

Στην υπό­θε­ση του κ. Χα­ρί­λα­ου Μι­χα­ήλ, οι ισχυ­ρι­σμοί που αφο­ρού­σαν στη δυ­σχέ­ρεια με­τά­βα­σης στη Χάλκη στις 27.12.2023 αξιο­λο­γή­θη­καν από το δι­κα­στή­ριο ως αλυ­σι­τε­λείς, επει­δή η έκ­πτω­ση δεν συν­δέ­θη­κε με τη συ­γκε­κρι­μέ­νη ημε­ρο­μη­νία, αλλά με τη συ­νο­λι­κή πα­ρά­λει­ψη ορ­κω­μο­σί­ας μέχρι τις 31.12.2023. Ακόμη όμως και πέρα από αυτό, το δι­κα­στή­ριο έκρι­νε ότι οι λόγοι που προ­βάλ­λο­νταν δεν συ­νι­στού­σαν αντι­κει­με­νι­κή αδυ­να­μία, το­νί­ζο­ντας ότι ο αιτών γνώ­ρι­ζε την εκλο­γή του και όφει­λε να είχε με­ρι­μνή­σει εγκαί­ρως ώστε να ορ­κι­σθεί εντός προ­θε­σμί­ας, ιδίως με δε­δο­μέ­νο ότι η χει­με­ρι­νή πρό­σβα­ση στο νησί δεν είναι ευ­χε­ρής.

Στην υπό­θε­ση του κ. Μι­χα­ήλ Στα­μα­τιά­δη, το δι­κα­στή­ριο αντι­με­τώ­πι­σε επι­πλέ­ον τον ισχυ­ρι­σμό περί νό­ση­σης από Covid 19. Στον φά­κε­λο ανα­φέ­ρε­ται ια­τρι­κή βε­βαί­ω­ση ιδιώ­τη ια­τρού πα­θο­λό­γου με αρ­χι­κά Α Κ, σύμ­φω­να με την οποία υπήρ­χε θε­τι­κό απο­τέ­λε­σμα στις 24.12.2023 και σύ­στα­ση πα­ρα­μο­νής κλι­νή­ρους για 7 ημέ­ρες έως τις 30.12.2023. Το δι­κα­στή­ριο ση­μεί­ω­σε ότι η επί­κλη­ση του συ­γκε­κρι­μέ­νου ισχυ­ρι­σμού εμ­φα­νί­στη­κε με­τα­γε­νέ­στε­ρα και όχι εξαρ­χής, δη­μιουρ­γώ­ντας αμ­φι­βο­λί­ες ως προς τη βα­σι­μό­τη­τά του. Ωστό­σο, ακόμη και αν θε­ω­ρη­θεί αλη­θής, κατά την κρίση του ΣτΕ δεν μπο­ρού­σε να δι­καιο­λο­γή­σει την πα­ρά­λει­ψη ορ­κω­μο­σί­ας, διότι το κώ­λυ­μα, όπως πε­ρι­γρά­φε­ται, έληγε στις 30.12.2023, αφή­νο­ντας δυ­να­τό­τη­τα ορ­κω­μο­σί­ας στις 31.12.2023 που ήταν η κα­τα­λη­κτι­κή ημέρα της νό­μι­μης προ­θε­σμί­ας.

Με αυτά τα δε­δο­μέ­να, και στις δύο υπο­θέ­σεις το δι­κα­στή­ριο κα­τέ­λη­ξε ότι οι δια­πι­στω­τι­κές πρά­ξεις αυ­το­δί­και­ης έκ­πτω­σης εκ­δό­θη­καν νο­μί­μως και ότι νο­μί­μως ακο­λού­θη­σαν οι ορ­κω­μο­σί­ες αντι­κα­τα­στα­τών, ως συ­νέ­πεια της κέ­νω­σης των εδρών.