ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Αμβλώσεις: 46 νοσοκομεία στη χώρα και στα νησιά αρνούνται στις γυναίκες της διακοπή κύησης

news room 15 λεπτά ανάγνωση
ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Του­λά­χι­στον 46 νοσο­κο­μεία στην επαρχία και τα νησιά της χώρας αρνού­νται στις γυναί­κες την πρό­σβαση σε δωρεάν και ασφαλή άμβλωση, όπως απο­κα­λύ­πτει το ρεπορ­τάζ του NEWS 24/7.

-Υπάρχει πρό­βλημα στην κύηση; Είναι από βιασμό; Έχει πρό­βλημα το έμβρυο; Ή απλώς έτυχε και θέλει να το βγάλει;

-Δεν τίθεται θέμα υγείας. Είναι θέμα επι­θυ­μίας η διακοπή της κύησης της. Πείτε μου τι ισχύει, να ξέρουμε αν μπορεί να το κάνει στο νοσο­κο­μείο.

-Εγώ προ­σω­πικά δεν κάνω. Εγώ έχω κάποιες αρχές. Αν υπάρχει κάτι που έχει συμβεί στο έμβρυο, βοηθάμε. Αν υπάρχει κάτι άλλο που έχει συμβεί, ναι. Είναι αλλιώς. Αν είναι μόνο επειδή έτυχε να μείνει έγκυος και απλώς δεν γου­στά­ρει, εγώ δεν κάνω άμβλωση.

Η παρα­πάνω συνο­μι­λία ήταν με ένα από τα δεκάδες δημόσια νοσο­κο­μεία σε όλη την Ελλάδα που επι­κοι­νώ­νησα για να ρωτήσω, στο πλαίσιο δημο­σιο­γρα­φι­κής έρευνας, αν πραγ­μα­το­ποιού­νται αμβλώ­σεις. Στην άκρη της τηλε­φω­νι­κής γραμμής ήταν ένας από τους γυναι­κο­λό­γους του νοσο­κο­μείου.

Σκόπευα στα τηλε­φω­νή­ματα να καλώ ως «ασθενής», να λέω ότι ρωτάω για εμένα, όπως έκανα στα υπό­λοιπα που ακο­λού­θη­σαν. Όμως στη συγκε­κρι­μένη κλήση αιφ­νι­διά­στηκα από την επίθεση, γιατί ο γιατρός φώναζε. Η ντροπή του μετα­φέρ­θηκε σε εμένα, και βρέθηκα να λέω πως ρωτάω για μία φίλη μου.

Έτυχε να είναι το δεύτερο τηλε­φώ­νημα που έκανα και η πρώτη αρνη­τική απά­ντηση που έλαβα. Ήταν το βάπτι­σμα του πυρός στη βία, την αγένεια, την ταπεί­νωση και την κατά­χρηση εξου­σίας που θα υποστεί μία γυναίκα που ζητάει άμβλωση στο δημόσιο νοσο­κο­μείο, στην ελλη­νική επαρχία και τα νησιά της χώρας. Από την έρευνα, εξαι­ρέ­σαμε τα μεγάλα αστικά κέντρα της Αθήνας και της Θεσ­σα­λο­νί­κης, όπου αμβλώ­σεις πραγ­μα­το­ποιού­νται κανο­νικά σε μαιευ­τικά και γενικά νοσο­κο­μεία.

Γνω­ρί­ζαμε από μαρ­τυ­ρίες ότι γυναί­κες και θηλυ­κό­τη­τες αντι­με­τω­πί­ζουν επι­κρι­τικά βλέμ­ματα, ακόμα και κήρυγμα υπέρ του αγέν­νη­του παιδιού όταν φτάνουν στη δημόσια μαιευ­τική κλινική εκφρά­ζο­ντας την επι­θυ­μία να δια­κό­ψουν την κύησή τους, χωρίς να συντρέ­χουν λόγοι υγείας. Αυτό, όμως, που δεν γνω­ρί­ζαμε είναι ότι η πλειο­νό­τητα των νοσο­κο­μείων στη χώρα που δια­θέ­τουν μαιευ­τική κλινική ή γυναι­κο­λο­γικό τμήμα αρνού­νται στις γυναί­κες την πρό­σβαση σε δωρεάν και ασφαλή άμβλωση.

Από την Αλε­ξαν­δρού­πολη ως την Κρήτη και από την Ρόδο μέχρι την Κέρκυρα, επι­κοι­νώ­νησα με κάθε γενικό νοσο­κο­μείο – μόνο 3 δεν αντα­πο­κρί­θη­καν σε πολ­λα­πλά τηλε­φω­νή­ματα. Από τη γραμ­μα­τεία στα εξω­τε­ρικά ιατρεία, και από εκεί στις μαίες και τον διευ­θυ­ντή της μαιευ­τι­κής κλι­νι­κής, μετά από αλλε­πάλ­λη­λες παρα­πο­μπές, πήρα απά­ντηση από 80 νοσο­κο­μεία για το αν πραγ­μα­το­ποιούν τεχνητή διακοπή κύησης.

Τα 46 από αυτά (57,5%) δήλωσαν πως δεν κάνουν αμβλώ­σεις, 27 νοσο­κο­μεία (33,7%) αντα­πο­κρί­θη­καν θετικά και 7 νοσο­κο­μεία (8,7%) απέ­φυ­γαν να απα­ντή­σουν με “ναι” ή “οχι”, οπότε κατα­γρά­φη­καν στα “ίσως”, αφού άφησαν το ερώτημα ανοιχτό. Η αποφυγή ευθείας απά­ντη­σης, βέβαια, δύσκολα μπορεί να εκλη­φθεί ως ουδέ­τερη. Μια ιατρική πράξη διε­νερ­γεί­ται βάσει συγκε­κρι­μέ­νου πρω­το­κόλ­λου, άρα όταν δεν παρέ­χο­νται πλη­ρο­φο­ρίες για τα επόμενα βήματα ή τη δια­θε­σι­μό­τητα ραντε­βού, η ασάφεια λει­τουρ­γεί, στην πράξη, απο­τρε­πτικά. Επο­μέ­νως, μόνο 3 στα 10 δημόσια νοσο­κο­μεία στην Ελλάδα δήλωσαν στο NEWS 24/7 ότι πραγ­μα­το­ποιούν αμβλώ­σεις.

ΤΑ 46 «ΟΧΙ»

Τα «όχι» που άκουσα πολλές φορές εκφρά­ζο­νταν χωρίς αιτιο­λό­γηση, μονο­λε­κτικά, σχεδόν αυτο­νό­ητα για τον συνο­μι­λητή ή τη συνο­μι­λή­τρια που ήταν είτε γιατρός, είτε μαία. Η ειρω­νεία ήταν πως τα σύντομα τηλε­φω­νή­ματα «διευ­κό­λυ­ναν» τη δια­δι­κα­σία, γιατί είχα μπροστά μου μία μεγάλη λίστα δεκάδων νοσο­κο­μείων και έφτασα να καλώ εντελώς μηχα­νικά. Το μονο­λε­κτικό και ανα­πο­λο­γη­τικό «όχι» δεν θα ήταν, όμως, διευ­κό­λυνση για μία γυναίκα σε ανε­πι­θύ­μητη εγκυ­μο­σύνη που θα είχε μόνο ένα τηλέ­φωνο στη λίστα της, αυτό του τοπικού νοσο­κο­μείου στο νησί ή την πόλη της, ή στο κοντι­νό­τερο νησί σε αυτήν, ή στην κοντι­νό­τερη πόλη.

Σε συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές της χώρας το πρό­βλημα εντο­πί­ζε­ται εντο­νό­τερα, με προ­ε­ξάρ­χουσα τη Βόρεια Ελλάδα, όπου το σύνολο των νοσο­κο­μείων σε 11 περι­φε­ρεια­κές ενό­τη­τες (νομούς) δήλωσε πως δεν πραγ­μα­το­ποιού­νται αμβλώ­σεις στις μαιευ­τι­κές κλι­νι­κές τους. Στα νησιά του Βορείου και Νοτίου Αιγαίου περισ­σό­τερα από τα μισά νοσο­κο­μεία απά­ντη­σαν, επίσης, αρνη­τικά. Στην Πελο­πόν­νησο τα περισ­σό­τερα νοσο­κο­μεία αρνή­θη­καν να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν τεχνητή δια­κο­πής κύησης, και 3 περι­φε­ρεια­κές ενό­τη­τες της χερ­σο­νή­σου δεν δια­θέ­τουν ούτε ένα νοσο­κο­μείο που να απά­ντησε θετικά. Τέλος, απο­κλει­σμέ­νες από δημό­σιες υπη­ρε­σίες υγείας είναι οι γυναί­κες και στο μεγα­λύ­τερο μέρος της Κρήτης, όπου η πλειο­νό­τητα των νοσο­κο­μείων δεν πραγ­μα­το­ποιεί αμβλώ­σεις.

Εκτός από τις παρα­πάνω περιο­χές, τα νοσο­κο­μεία που αρνή­θη­καν απλώ­νο­νται σε όλη τη χώρα και περι­λαμ­βά­νουν μέχρι και δύο πανε­πι­στη­μιακά σε μεγάλες πόλεις. Ο κύριος λόγος της άρνησης ήταν «συνει­δη­σια­κός» ή «ηθικός». Χαρα­κτη­ρι­στικά, σε νησί του νοτίου Αιγαίου γυναι­κο­λό­γος είπε πως «εμείς εδώ εκτρώ­σεις δεν κάνουμε. Μιλήστε με ιδιώτη να σας δώσει φάρμακο. Εγώ δεν κάνω, έχω συνει­δη­σιακό θέμα».

«ΘΑ ΜΑΣ ΑΦΟΡΙΣΟΥΝ ΑΝ ΓΙΝΕΙ ΚΑΤΙ ΤΕΤΟΙΟ»

Σε άλλο νησί ο γιατρός που ευγε­νικά αρνή­θηκε να παρέχει τις ιατρι­κές του υπη­ρε­σίες, το απέδωσε στο ενδε­χό­μενο αφο­ρι­σμού του από την Εκκλη­σία. «Διακοπή κύησης δεν μπορεί να γίνει. Είναι λεπτή η θέση μας. Είναι μικρό το νοσο­κο­μείο, μαθαί­νο­νται όλα. Δεν μπο­ρούμε να κάνουμε δια­κο­πές (κύησης), δηλαδή, κατα­λά­βατε. Επίσημα να σας παρα­πέμψω κάπου…δεν μπορώ. Θα ανα­ζη­τή­σετε μόνη σας κάποιον γιατρό. Το ξέρω ότι είναι νόμιμο, αλλά θα μας αφο­ρί­σουν αν γίνει κάτι τέτοιο. Είναι πολύ μικρή η κοι­νω­νία».

Γυναι­κο­λό­γος στη Βόρεια Ελλάδα είπε πως είναι γραμμή από τον διευ­θυ­ντή τους να γίνο­νται αμβλώ­σεις μόνο σε επεί­γου­σες κατα­στά­σεις, ενώ πολλά νοσο­κο­μεία σε όλη τη χώρα αρνού­νταν να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν άμβλωση ακριβώς επειδή η γυναίκα που καλούσε ήταν υγιής. «Οι γιατροί μας ανα­λαμ­βά­νουν μόνο παθο­λο­γία κυήσεως». Το ιατρο­νο­ση­λευ­τικό προ­σω­πικό γνώριζε πού να με παρα­πέμ­ψει μόνο σε ελά­χι­στες περι­πτώ­σεις και μετά από δική μου ερώτηση σχετικά. Σε ακόμα λιγό­τε­ρες περι­πτώ­σεις, κάποια μαία ή νοση­λεύ­τρια μου έλεγε απο­λο­γη­τικά «δεν ανα­λαμ­βά­νουν οι γιατροί μας, κορίτσι μου».

Ο νόμος 1609/1986 επι­τρέ­πει τη διακοπή της κύησης έως τη 12η εβδο­μάδα, χωρίς την ανάγκη ιατρι­κών ενδεί­ξεων, κατόπιν από­φα­σης της εγκύου. Σε πολλές περι­πτώ­σεις, γιατροί και μαίες στην άλλη άκρη της τηλε­φω­νι­κής γραμμής, «ξανά έγραφαν» τον νόμο. «Διακοπή κύησης σε νοσο­κο­μείο δημόσιο δεν γίνεται. Αν θέλετε κάτι τέτοιο απευ­θυν­θείτε σε ένα ιδιω­τικό» μου είπαν σε νοσο­κο­μείο της Βόρειας Ελλάδας, ενώ σε άλλη περί­πτωση η διαλογή ασθενών έφτανε σε τέτοιο σημείο που η πρό­σβαση μιας γυναί­κας σε δωρεάν άμβλωση εξαρ­τιό­ταν από το τι θεωρεί ο γιατρός «μωρου­δάκι»:

-Γίνονται αμβλώ­σεις στο νοσο­κο­μείο; -Ναι σε μικρή κύηση. -Μέχρι 12 εβδο­μά­δες εννο­είτε; -Όχι, τόσο μεγάλο δεν κάνουμε. Αυτό είναι ολό­κληρο μωρου­δάκι σχη­μα­τι­σμένο! 6 με 8 εβδο­μά­δων, κάνουμε, αλλά ως εκεί.

Δύο γυναι­κο­λό­γοι είπαν πως στη δημόσια μαιευ­τική κλινική δεν γίνεται, αλλά προ­σφέρ­θη­καν να με εξυ­πη­ρε­τή­σουν ιδιω­τικά και άμεσα στο ιατρείο τους. «Τα χει­ρουρ­γεία μας εδώ στο νοσο­κο­μείο είναι κλει­σμένα μέχρι μέσα Μαρτίου. Ιδιω­τικά μπο­ρούμε να το κάνουμε και αύριο άμα θέλετε. Σημειώ­στε το τηλέ­φωνό μου: 69…».

Απευ­θυν­θή­καμε στον γυναι­κο­λόγο – μαιευ­τήρα Στέλιο Μανου­σάκη για να μας εξη­γή­σει αν είναι ασφαλές να γίνει άμβλωση εκτός νοσο­κο­μεια­κού περι­βάλ­λο­ντος. Απά­ντησε ρητά πως αυτό είναι επι­κίν­δυνο. «Η άμβλωση μπορεί να γίνει με ασφά­λεια είτε σε δημόσιο, είτε σε ιδιω­τικό νοσο­κο­μείο, αλλά πρέπει να είναι παρου­σία αναι­σθη­σιο­λό­γου. Πρέπει η γυναίκα να «κοι­μη­θεί» για να μην πονέσει. Η ιατρική πράξη διαρκεί 5 – 10 λεπτά περίπου. Γίνεται με μέθη. Επίσης, σε περί­πτωση που η γυναίκα έχει αρνη­τική ομάδα αίματος, θα πρέπει να γίνει μία ένεση για να μη συμβεί σε πιθανή επόμενη εγκυ­μο­σύνη η λεγό­μενη “ανο­σο­ποί­ηση”, δηλαδή η γυναίκα να κάνει αντι­σώ­ματα ενάντια στο μελ­λο­ντικό της έμβρυο».

Ο δρ. Μανου­σά­κης εξήγησε ότι μέχρι την 7η εβδο­μάδα κύησης μπορεί να δοκι­μα­στεί το χάπι, η λεγό­μενη χημική άμβλωση. «Συντα­γο­γρα­φούμε το φάρμακο και η γυναίκα μπορεί να πάει σπίτι και να το πάρει. Το επι­θυ­μητό είναι να φέρει αιμορ­ρα­γία, γιατί αυτό σημαί­νει ότι θα καθα­ρί­σει η μήτρα. Υπάρχει φυσικά το ενδε­χό­μενο να μη λει­τουρ­γή­σει η φαρ­μα­κευ­τική αγωγή, γι αυτό πρέπει να δούμε τη γυναίκα μετά την αγωγή στον υπέρηχο ξανά και μπορεί να χρεια­στεί εν τέλει χει­ρουρ­γική λύση». Απα­ραί­τητη προ­ϋ­πό­θεση για τα παρα­πάνω είναι να έχει προη­γη­θεί υπε­ρη­χο­γρα­φι­κός έλεγχος που να επι­βε­βαιώ­νει ότι η κύηση είναι ενδο­μή­τρια.

Σε ελά­χι­στες περι­πτώ­σεις, τα νοσο­κο­μεία που αρνή­θη­καν ανέ­φε­ραν ότι δεν δια­θέ­τουν μαιευ­τική κλινική, αλλά μόνο γυναι­κο­λο­γικό τμήμα. Ωστόσο, στις περιο­χές όπου δεν μπορεί να γίνει χει­ρουρ­γείο, μια ρεα­λι­στική λύση θα ήταν να προ­σφέ­ρε­ται του­λά­χι­στον η φαρ­μα­κευ­τική άμβλωση με χορή­γηση του χαπιού μετά από υπε­ρη­χο­γρα­φικό έλεγχο. Το ίδιο θα μπο­ρούσε να ισχύσει και για το νοσο­κο­μείο όπου τα χει­ρουρ­γεία ήταν κλει­σμένα μέχρι τον επόμενο μήνα.

«ΝΑΙ, ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΑΜΒΛΩΣΕΙΣ, ΑΛΛΑ ΞΑΝΑ ΣΚΕΦΤΕΙΤΕ ΤΟ»

Τα «ναι» που ειπώ­θη­καν ήταν από 27 νοσο­κο­μεία διά­σπαρτα στη χώρα. Σε πολλές θετικές απο­κρί­σεις για την πραγ­μα­το­ποί­ηση τεχνη­τής δια­κο­πής της κύησης, το ταμπού επι­σκί­αζε την ιατρική συζή­τηση. Η φωνή της/του γιατρού χαμή­λωνε, η μαία έκανε παύση διαρ­κείας ή με άφηνε να περι­μένω στη γραμμή όσο την άκουγα να χαρα­κτη­ρί­ζει «απαί­τηση» την ερώτησή μου: «Έχω μία εδώ στη γραμμή που απαιτεί να μάθει από το τηλέ­φωνο αν κάνουμε εκτρώ­σεις. Της είπα να έρθει από κοντά, δεν μπο­ρούμε να συζη­τάμε από το τηλέ­φωνο τέτοιο πράγμα».

Σε πολλά «ναι, κάνουμε αμβλώ­σεις» που άκουσα είχα την αίσθηση ότι συζη­τάμε για κάτι παρά­νομο ή ότι σε κάθε περί­πτωση έχω φέρει σε εξαι­ρε­τικά αμήχανη θέση τη συνο­μι­λή­τρια ή τον συνο­μι­λητή. «Ναι κάνουμε, απλά ελάτε από εδώ, μην τα λέμε αυτά από το τηλέ­φωνο». «Να σου πω από το τηλέ­φωνο, αν κάνουμε αμβλώ­σεις, δεν είναι τόσο νόμιμο, να το πω ευθέως. Με τον γιατρό μπο­ρείτε να κάνετε άλλη “ρύθμιση”. Ο γιατρός θα το “ρυθ­μί­σει”, θα βάλει την αιτιο­λο­γία που θέλει εκείνος. Αν το κανο­νί­σετε με τον γιατρό, μετά θα γίνουν όλα νόμιμα».

Αξίζει να σημειω­θεί ότι στην Ελλάδα δεν γνω­ρί­ζουμε πραγ­μα­τικά πόσες αμβλώ­σεις γίνο­νται ετησίως. Σύμφωνα με για­τρούς σε ιδιω­τικά και δημόσια που απευ­θύν­θηκε το NEWS 24/7, o κύριος λόγος που δεν έχουμε στα­τι­στικά είναι επειδή η διακοπή κύησης αντί να δηλώ­νε­ται στο σύστημα ως τέτοια, δηλώ­νε­ται ως παλίν­δρομη κύηση, δηλαδή αποβολή. Σε αυτή τη «ρύθμιση» ανα­φε­ρό­ταν η μαία στο τηλε­φώ­νημα.

Στο ίδιο πλαίσιο γρα­φειο­κρα­τίας, σε μεγάλο νοσο­κο­μείο της χώρας μου απά­ντη­σαν μετά από άβολη σιωπή στο τηλε­φώ­νημα ότι γίνεται να πραγ­μα­το­ποι­ήσω άμβλωση, αλλά θα πρέπει πρώτα να περάσω από την κοι­νω­νική υπη­ρε­σία για έγκριση. «Θα κλεί­σετε ένα ραντε­βού στα εξω­τε­ρικά ιατρεία και μετά θα περά­σετε από την κοι­νω­νική υπη­ρε­σία. Αν πάρετε και εκεί το οκ, μετά μπο­ρείτε να προ­χω­ρή­σετε στη δια­δι­κα­σία. Μιλάτε με την κοι­νω­νική υπη­ρε­σία και υπο­γρά­φετε ένα χαρτί. Για νομι­κούς λόγους δικούς μας είναι» είπε, δίνο­ντας ξανά την αίσθηση πως τίθεται ζήτημα νομι­μό­τη­τας. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, οι κοι­νω­νι­κές υπη­ρε­σίες των νοσο­κο­μείων επι­τε­λούν σημα­ντικό έργο, υπο­στη­ρί­ζο­ντας θύματα ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας, ασθε­νείς με προ­βλή­ματα εθισμού, άπορα άτομα και άλλες ευά­λω­τες και ευπα­θείς ομάδες.

Κάποιο γιατροί -που μου απά­ντη­σαν ότι μπορώ να κάνω άμβλωση στο νοσο­κο­μείο τους – ζήτησαν να μάθουν αν έχω παιδιά και απά­ντησα αρνη­τικά. «Δεν είναι ότι καλύ­τερο για εμάς να κάνουμε διακοπή κύησης. Ελάτε από κοντά να συζη­τή­σουμε. Πώς χωρίς παιδιά κατα­λή­γετε σε αυτή την απόφαση, να πούμε;», είπε χαρα­κτη­ρι­στικά διευ­θυ­ντής μαιευ­τι­κής στο Ιόνιο, ενώ μία γιατρός στα νοτιό­τερα της χώρας είπε «ελάτε μέχρι τις 7-9 εβδο­μά­δες για να μπο­ρέ­σετε να ξανά μείνετε έγκυος. Του­λά­χι­στον όσες έχουμε κάνει εδώ, ξανά έμειναν έγκυες. Την πρώτη φορά κάθε γυναίκα έχει δικαί­ωμα στο λάθος. Μετά είναι θέμα αντι­σύλ­λη­ψης. Σκε­φτείτε το καλά. Ζυγίστε το».

Ο μύθος πως η άμβλωση προ­κα­λεί στει­ρό­τητα φαί­νε­ται να είναι αρκετά δια­δε­δο­μέ­νος. Ο δρ. Μανου­σά­κης εξήγησε πως οι περισ­σό­τε­ρες γυναί­κες που έχουν κάνει άμβλωση δεν αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­ματα γονι­μό­τη­τας και μπορούν να συλ­λά­βουν στο μέλλον κανο­νικά, εφόσον δεν υπάρ­χουν επι­πλο­κές. Όσο για τον ψυχο­λο­γικό αντί­κτυπο που φέρει αυτή η απόφαση στις γυναί­κες, προ­κα­λώ­ντας συναι­σθη­μα­τι­κές δυσκο­λίες για μελ­λο­ντική κύηση σε πολλές από αυτές, ο Στέλιος Μανου­σά­κης διευ­κρί­νισε πως οι συναι­σθη­μα­τι­κές προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζουν οι γυναί­κες μετά την άμβλωση «συν­δέ­ο­νται με το κοι­νω­νικό στίγμα και όχι με την ίδια τη δια­δι­κα­σία», αφού κάθε αντί­δραση εξαρ­τά­ται από την υπο­στή­ριξη που έλαβαν ή δεν έλαβαν και τις συν­θή­κες λήψης της από­φα­σης.

ΜΟΝΑΔΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

Οι Μονάδες Οικο­γε­νεια­κού Προ­γραμ­μα­τι­σμού απο­τε­λούν τμήματα σε μερικά από τα νοσο­κο­μεία της χώρας και σε κάποιες από τις δομές της Πρω­το­βάθ­μιας Φρο­ντί­δας Υγείας. Οι αρμο­διό­τη­τες αυτών των μονάδων περι­λαμ­βά­νουν, μεταξύ άλλων, συμ­βου­λευ­τική για αντι­σύλ­ληψη, προ­λη­πτικό γυναι­κο­λο­γικό έλεγχο, ενη­μέ­ρωση και έλεγχο για σεξουα­λι­κώς μετα­δι­δό­μενα νοσή­ματα, διακοπή ανε­πι­θύ­μη­της εγκυ­μο­σύ­νης και ψυχο­λο­γική υπο­στή­ριξη.

Η λει­τουρ­γία αυτών των μονάδων δρο­μο­λο­γή­θηκε με τον Ν.1036/1980. Εδώ και 46 χρόνια, η ανα­πα­ρα­γω­γική υγεία των γυναι­κών στην Ελλάδα απο­τε­λεί θεσμο­θε­τη­μένη υπο­χρέ­ωση του δημό­σιου συστή­μα­τος υγείας. Σύμφωνα με την τελευ­ταία σχετική ενη­μέ­ρωση που παρέχει το Υπουρ­γείο Υγείας, το 2015 στην Ελλάδα λει­τουρ­γού­σαν 13 μονάδες οικο­γε­νεια­κού προ­γραμ­μα­τι­σμού, εκτός Αθήνας και Θεσ­σα­λο­νί­κης. Σε 6 από αυτά τα νοσο­κο­μεία αρνή­θη­καν τη διακοπή κύησης, ενώ σε 1 από αυτά απά­ντη­σαν γενι­κό­λογα ότι μπορεί να γίνεται, μπορεί και όχι. Κάποια από αυτά τα νοσο­κο­μεία που σήμερα αφήνουν αβο­ή­θη­τες τις γυναί­κες στην ελλη­νική επαρχία ήταν από τα πρώτα στην Ελλάδα που δημιούρ­γη­σαν τμήμα Οικο­γε­νεια­κού Προ­γραμ­μα­τι­σμού πριν από τέσ­σε­ρις δεκα­ε­τίες.

Η μονα­δική πρό­σφατη αναφορά της πολι­τείας σε αυτές τις μονάδες είναι μέσω του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ισότητα των Φύλων 2016-2020 που θέτει την ανάγκη συμ­μόρ­φω­σης της Ελλάδας με τις συστά­σεις της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής για την εξά­λειψη των δια­κρί­σεων κατά των γυναι­κών (CEDAW) στον τομέα της υγείας, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της ισό­τι­μης πρό­σβα­σης σε υπη­ρε­σίες ανα­πα­ρα­γω­γι­κής υγείας.

«ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΑΜΒΛΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΝΙΣΟ ΚΑΙ ΤΑΞΙΚΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΕΝΟ»

Όταν ένα δημόσιο νοσο­κο­μείο δεν ανα­λαμ­βά­νει την άμβλωση, η γυναίκα δεν αλλάζει ξαφνικά γνώμη, απλώς καλεί­ται να βρει εναλ­λα­κτική λύση το αμε­σό­τερο δυνατό. Αν επι­λέ­ξει δημόσια μαιευ­τική κλινική στην Αθήνα, τη Θεσ­σα­λο­νίκη, ή στο κοντι­νό­τερο σε αυτή δια­θέ­σιμο νοσο­κο­μείο, αυτό συνε­πά­γε­ται του­λά­χι­στον δύο μετα­κι­νή­σεις ή διαμονή στην πόλη. Η δια­δι­κα­σία συνήθως προ­ϋ­πο­θέ­τει μία πρώτη επί­σκεψη στα εξω­τε­ρικά ιατρεία για εξέταση και προ­γραμ­μα­τι­σμό και στη συνέ­χεια νέο ραντε­βού για την ίδια την πράξη.

Αν δεν μπορεί να απου­σιά­σει τόσες ημέρες από την εργασία ή τις υπο­χρε­ώ­σεις της, θα στραφεί στον ιδιω­τικό τομέα. Εκεί ανα­λαμ­βά­νει το κόστος της μαιευ­τι­κής κλι­νι­κής και της ιατρι­κής αμοιβής, καθώς και τα ίδια έξοδα μετα­κί­νη­σης ή και δια­μο­νής σε άλλη πόλη. Για όσες ζουν εκτός μεγάλων αστικών κέντρων, η πρό­σβαση στην άμβλωση γίνεται μετ΄ε­μπο­δίων. Τη στιγμή που η παροχή της υπη­ρε­σίας στο δημόσιο νοσο­κο­μείο εξαρ­τά­ται από το προ­νό­μιο των γιατρών να επι­λέ­γουν ποιες ιατρι­κές πράξεις θέλουν να ανα­λά­βουν, η δυνα­τό­τητα επι­λο­γής για τις γυναί­κες περιο­ρί­ζε­ται από το εισό­δημά τους. Το απο­τέ­λε­σμα είναι μια πρό­σβαση άνιση, με σαφή ταξικά χαρα­κτη­ρι­στικά. Ενδει­κτικά το κόστος για άμβλωση ιδιω­τικά κυμαί­νε­ται από 300 ευρώ για χορή­γηση του χαπιού, έως και 1.000 ευρώ για χει­ρουρ­γική άμβλωση σε ιδιω­τική κλινική.

Μοι­ρα­στή­καμε τα ευρή­ματα μας ανα­φο­ρικά με τον αριθμό των νοσο­κο­μείων που δεν πραγ­μα­το­ποιούν αμβλώ­σεις στην Ελλάδα με το Κέντρο Διοτίμα, ΜΚΟ εξει­δι­κευ­μένη σε ζητή­ματα φύλου και ισό­τη­τας. Η Άννα Βου­γιούκα, κοι­νω­νική επι­στη­μό­νισσα και υπεύ­θυνη συνη­γο­ρίας σχο­λί­ασε πως είναι «σοκα­ρι­στικό να δια­πι­στώ­νουμε από την έρευνά σας ότι σε έναν τόσο μεγάλο αριθμό δημό­σιων νοσο­κο­μείων της χώρας και παρά την ισχύ­ουσα νομο­θε­σία από το 1986, δεν πραγ­μα­το­ποιού­νται αμβλώ­σεις. Το εύρημα αυτό απο­κα­λύ­πτει ότι το δικαί­ωμα των γυναι­κών στην άμβλωση παρα­μέ­νει σε μεγάλο βαθμό ένα δικαί­ωμα “στα χαρτιά”, το οποίο υπο­νο­μεύ­ε­ται από τον διάχυτο σεξισμό και την επι­κρά­τηση νεο­συ­ντη­ρη­τι­κών αντι­λή­ψεων στη δημόσια υγεία. Αντι­λή­ψεις που, κατά παρά­βαση του νόμου, επι­τρέ­πουν ιατρι­κές πρα­κτι­κές οι οποίες οδηγούν στην έμπρα­κτη άρνηση του δικαιώ­μα­τός μας να απο­φα­σί­ζουμε οι ίδιες για το σώμα μας και για το αν, πότε και υπό ποιες προ­ϋ­πο­θέ­σεις θα τεκνο­ποι­ή­σουμε».

Η κ. Βου­γιούκα τόνισε, επίσης, πως η κατά­σταση αυτή «προ­φα­νώς πλήττει δυσα­νά­λογα τις πιο ευά­λω­τες γυναί­κες και όσες βιώνουν δια­σταυ­ρού­με­νες ανι­σό­τη­τες λόγω ταξικών, κοι­νω­νι­κών, πολι­τι­σμι­κών, έμφυλων, φυλε­τι­κών κ.α., δια­κρί­σεων» που δεν έχουν τη δυνα­τό­τητα να στρα­φούν σε εναλ­λα­κτι­κές λύσεις όπως η ιδιω­τική υγεία. «Παράλ­ληλα, πολλές μπορεί να μην είναι σε θέση να διεκ­δι­κή­σουν ή να καταγ­γεί­λουν την παρα­βί­αση των δικαιω­μά­των τους, λόγω γλωσ­σι­κών φραγμών, άγνοιας της νομο­θε­σίας, φόβου στο­χο­ποί­η­σης ή έλλει­ψης υπο­στη­ρι­κτι­κού και φρο­ντι­στι­κού πλαι­σίου». Συνο­λικά, δια­πι­στώ­νει ότι στην Ελλάδα «το δικαί­ωμα στην άμβλωση και στην επεί­γουσα αντι­σύλ­ληψη», η οποία εξίσου δεν παρέ­χε­ται στα δημόσια νοσο­κο­μεία, «παρα­μέ­νει στην πράξη άνισο και ταξικά καθο­ρι­σμένο».

ΤΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΤΗΣ ΣΑΜΟΥ

Το 2017 στο Γενικό Νοσο­κο­μείο Σάμου «Άγιος Παντε­λε­ή­μων» οι αναι­σθη­σιο­λό­γοι του νοσο­κο­μείου απο­φά­σι­σαν να πάψουν να χορη­γούν αναι­σθη­σία σε περι­πτώ­σεις εθε­λού­σιας δια­κο­πής κύησης, εκτός αν υπήρχε συγκε­κρι­μέ­νος ιατρι­κός λόγος που να απειλεί τη ζωή ή την υγεία της εγκύου. Η απόφαση, που κοι­νο­ποι­ή­θηκε γραπτώς στη διοί­κηση, επι­κα­λού­νταν ηθικούς και δεο­ντο­λο­γι­κούς λόγους για την άρνηση συμ­με­το­χής στις επεμ­βά­σεις άμβλω­σης, σύμφωνα με ιατρι­κές δια­τά­ξεις που επι­τρέ­πουν στον γιατρό να επι­κα­λε­στεί τη συνεί­δησή του για τέτοιες πράξεις.

Η κίνηση αυτή προ­κά­λεσε αντι­δρά­σεις από γυναι­κείες οργα­νώ­σεις που έκαναν λόγο για απόφαση που «βάζει στο στό­χα­στρο το ανα­φαί­ρετο δικαί­ωμα των γυναι­κών στην άμβλωση και μάλιστα των γυναι­κών των λαϊκών οικο­γε­νειών», ενώ παράλ­ληλα εκφρά­στη­καν και τοπο­θε­τή­σεις στή­ρι­ξης προς τους για­τρούς – αντιρ­ρη­σίες από εκκλη­σια­στι­κούς κύκλους, που χαρα­κτή­ρι­σαν την απόφαση «θαρ­ρα­λέα» και «ευχά­ρι­στη έκπληξη».

Η Άννα Βου­γιούκα, τόνισε πως για την υπόθεση της Σάμου, ο Συνή­γο­ρος του Πολίτη, με Πόρισμά του το 2017 (31/08/2017, Αριθμ. Πρωτ.: 230165/38036/2017), τόνισε ότι η ελευ­θε­ρία της εγκύου να προ­σφεύ­γει σε τεχνητή διακοπή κύησης δεν μπορεί να υπό­κει­ται σε αδι­καιο­λό­γη­τους περιο­ρι­σμούς ή εξω­θε­σμι­κούς όρους, ιδίως στα δημόσια νοσο­κο­μεία και εντός των πρώτων 12 εβδο­μά­δων κύησης. Παράλ­ληλα, ο Συνή­γο­ρος υπο­γράμ­μισε ότι η επί­κληση της αντίρ­ρη­σης συνεί­δη­σης οφείλει να ασκεί­ται νόμιμα και να μη λει­τουρ­γεί ως μέσο περιο­ρι­σμού ή χει­ρα­γώ­γη­σης των επι­λο­γών της γυναί­κας.

Τότε, με αφορμή την υπόθεση της Σάμου, κλήθηκε να τοπο­θε­τη­θεί και η Εθνική Επι­τροπή Βιοη­θι­κής. Στο πόρισμά της ξεκα­θά­ριζε ότι η επί­κληση συνεί­δη­σης από τους για­τρούς είναι θεσμικά κατο­χυ­ρω­μένη, δεν μπορεί όμως να οδηγεί σε αδυ­να­μία πρό­σβα­σης σε μια νόμιμη ιατρική πράξη στο δημόσιο σύστημα υγείας. Το πόρισμα τόνιζε ότι «η Πολι­τεία πρέπει να εξα­σφα­λί­σει με απο­τε­λε­σμα­τικό τρόπο τη διε­νέρ­γεια κάθε νόμιμης ιατρι­κής πράξης, ανε­ξάρ­τητα μάλιστα από τους λόγους που αυτή εμπο­δί­ζε­ται (οικο­νο­μι­κούς, διοι­κη­τι­κούς ή ηθικούς)».

Η Εθνική Επι­τροπή Βιοη­θι­κής, πρό­τεινε, επίσης συγκε­κρι­μέ­νες λύσεις: «είτε πρό­βλεψη διε­νέρ­γειας της πράξης από ιδιώτες ιατρούς με επι­βά­ρυνση της δημό­σιας ασφά­λι­σης, είτε πρό­βλεψη μετά­βα­σης ιατρού από άλλο δημόσιο νοσο­κο­μείο για τη διε­νέρ­γεια της πράξης στο νοσο­κο­μείο του τόπου κατοι­κίας της ενδια­φε­ρο­μέ­νης, είτε διευ­κό­λυνση μετα­φο­ράς της τελευ­ταίας σε άλλο δημόσιο νοσο­κο­μείο για τη διε­νέρ­γεια της ιατρι­κής πράξης, ιδίως όταν η περιοχή που κατοι­κεί η ενδια­φε­ρό­μενη είναι απο­μα­κρυ­σμένη».

Οι συστά­σεις αυτές έγιναν με αφορμή την άρνηση ενός νοσο­κο­μείου. Σήμερα, γνω­ρί­ζουμε πως του­λά­χι­στον 46 δημόσια νοσο­κο­μεία αρνού­νται στις γυναί­κες την πρό­σβαση σε δωρεάν και ασφαλή άμβλωση.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ

Το NEWS 24/7 απηύ­θυνε ερω­τή­ματα προς το Υπουρ­γείο Υγείας ζητώ­ντας να διευ­κρι­νι­στεί σε ποια δημόσια νοσο­κο­μεία της χώρας μπορεί μια γυναίκα να προ­χω­ρή­σει σε διακοπή κύησης εντός των 12 εβδο­μά­δων που προ­βλέ­πει ο νόμος, σε ποια εξ αυτών είναι δια­θέ­σιμη η φαρ­μα­κευ­τική άμβλωση, καθώς και αν παρέ­χε­ται δυνα­τό­τητα χημικής δια­κο­πής κύησης και σε νοσο­κο­μεία που δεν δια­θέ­τουν μαιευ­τική κλινική αλλά απα­σχο­λούν γυναι­κο­λόγο.

Μέχρι τη δημο­σί­ευση του ρεπορ­τάζ, το Υπουρ­γείο Υγείας δεν απά­ντησε στα ερω­τή­ματα.

Πηγή: news247.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.