Απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου «έκοψε την όρεξη» στον Δήμο Σύμης και κράτησε ακίνητο στον Σύλλογο «Σοφοκλής»

• Το δικα­στή­ριο έκρινε ότι δεν απο­δεί­χθηκε νομή με διάνοια κυρίου από τον Δήμο, εντό­πισε αντί­φαση στις ένορκες βεβαιώ­σεις των μαρ­τύ­ρων του και κατέ­ληξε ότι από το 1998 υπήρχε παρα­χώ­ρηση χρήσης με όρους και όχι δωρεά

Ο Δήμος Σύμης επι­χεί­ρησε να εμφα­νι­στεί ως κύριος ενός ακι­νή­του που ανήκε σε σύλλογο, ζητώ­ντας μάλιστα διόρ­θωση ανα­κρι­βούς κτη­μα­το­λο­γι­κής εγγρα­φής ώστε να γραφτεί εκείνος ως ιδιο­κτή­της αντί του σωμα­τείου.

Το Πολυ­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου, με απόφαση που εξέδωσε, δεν ακο­λού­θησε το αφήγημα της «μετα­βί­βα­σης» και έκρινε ότι το θεμέλιο του ισχυ­ρι­σμού δεν στάθηκε, ούτε στα έγγραφα ούτε στην από­δειξη και το δια­κύ­βευμα πλέον δεν είναι μόνο νομικό. Είναι ζήτημα αξιο­πι­στίας και δημό­σιας λογο­δο­σίας για τον τρόπο που ένας Δήμος επέλεξε να διεκ­δι­κή­σει περιου­σία ενός ενεργού σωμα­τείου της τοπικής κοι­νω­νίας.

Τι ζήτησε ο Δήμος και πάνω σε ποιο αφήγημα στήριξε την αγωγή

Ο Δήμος Σύμης, που εκπρο­σω­πή­θηκε στη δια­δι­κα­σία από τον δήμαρχο κ. Ελευ­θέ­ριο Παπα­κα­λο­δούκα υπο­στή­ριξε ότι με πρα­κτικό του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου του σωμα­τείου τον Μάρτιο του 1998 απο­φα­σί­στηκε άτυπα δωρεά του οικο­πέ­δου προς τον Δήμο και ότι από το 1998 ο Δήμος ασκούσε πράξεις νομής ώστε να θεμε­λιώ­νει κυριό­τητα, επι­κα­λού­με­νος χρη­σι­κτη­σία και ζητώ­ντας να αλλάξει η κτη­μα­το­λο­γική εγγραφή υπέρ του.

Το αίτημα ήταν καθαρό, να ανα­γνω­ρι­στεί κύριος του οικο­πέ­δου και να «διορ­θω­θεί» η πρώτη εγγραφή στο κτη­μα­το­λο­γικό γραφείο, ώστε αντί του συλ­λό­γου να ανα­γρά­φε­ται ο Δήμος ως δικαιού­χος.

Μιλάμε δηλαδή για ευθεία μετα­βολή τίτλου στην πράξη, με όχημα μια δικα­στική διόρ­θωση, πράγμα που εξηγεί γιατί η υπόθεση προ­κά­λεσε ένταση και γιατί η τοπική κοι­νω­νία τη δια­βά­ζει ως προ­σπά­θεια «να φαγωθεί» ένα ακίνητο που δεν ανήκε στον Δήμο.

Ο Σύλ­λο­γος Σοφο­κλής και το έγγραφο που ανέ­τρεψε τον ισχυ­ρι­σμό της δωρεάς

Από την άλλη πλευρά, το ενα­γό­μενο σωμα­τείο ήταν ο Σύλ­λο­γος Ερα­σι­τε­χνών Σύμης ο Σοφο­κλής. Στα κρίσιμα σημεία του σκε­πτι­κού, το δικα­στή­ριο δίνει ιδιαί­τερη βαρύ­τητα στο πρα­κτικό του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου του συλ­λό­γου της 14 Μαρτίου 1998, που περι­γρά­φε­ται όχι ως δωρεά αλλά ως παρα­χώ­ρηση του ακι­νή­του προς αξιο­ποί­ηση από τον Δήμο, με συγκε­κρι­μέ­νους όρους που απο­κα­λύ­πτουν ακριβώς τη βούληση του συλ­λό­γου να δια­τη­ρή­σει την περιου­σία του και όχι να την εκχω­ρή­σει.

Οι όροι που ανα­φέ­ρει η απόφαση είναι απο­κα­λυ­πτι­κοί, γιατί δεν θυμί­ζουν μετα­βί­βαση κυριό­τη­τας αλλά συμ­φω­νία χρήσης. Περι­λαμ­βά­νε­ται ρητά ότι θα έπρεπε να δια­μορ­φω­θεί νομικό πλαίσιο ώστε να δια­σφα­λί­ζε­ται η περιου­σία του συλ­λό­γου στο μέλλον, προ­βλέ­πε­ται κατα­νομή εσόδων 70% για τον Δήμο και 30% για τον σύλλογο σε εκδη­λώ­σεις, καθώς και πρό­βλεψη αίθου­σας 60 τ.μ. και ονο­μα­το­δο­σία της ως αίθουσα «Σοφο­κλής».

Αυτά δεν συνά­δουν με εικόνα δωρεάς, αλλά με εικόνα παρα­χώ­ρη­σης χρήσης υπό δια­πραγ­μά­τευση και όρους, κάτι που το δικα­στή­ριο το αντι­με­τω­πί­ζει ως κεντρικό κλειδί της υπό­θε­σης.

Το πιο βαρύ σημείο: οι μάρ­τυ­ρες του Δήμου και η κρίση του δικα­στη­ρίου

Εδώ βρί­σκε­ται σημείο αιχμής, ότι χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν «μάρ­τυ­ρες» και ότι η απόφαση λέει πως αυτά που κατέ­θε­σαν δεν είναι αληθή. Το δικα­στή­ριο ανα­φέ­ρει ρητά ότι οι ένορκες βεβαιώ­σεις των μαρ­τύ­ρων του ενά­γο­ντος Δήμου δεν αρκούν για να ανα­τρέ­ψουν τα πραγ­μα­τικά δεδο­μένα, διότι οι μάρ­τυ­ρες κατέ­θε­σαν ότι, από όσο γνω­ρί­ζουν, το ενα­γό­μενο σωμα­τείο δώρισε το ακίνητο στον Δήμο, όμως η κατά­θεσή τους δια­ψεύ­δε­ται από το περιε­χό­μενο του πρα­κτι­κού της 14 Μαρτίου 1998, όπου ανα­φέ­ρε­ται ρητά ότι το οικό­πεδο παρα­χω­ρή­θηκε και δεν δωρί­στηκε, ενώ επι­ση­μαί­νε­ται και ότι αυτό ήταν γεγονός που οι μάρ­τυ­ρες δεν μπο­ρού­σαν να γνω­ρί­ζουν με ασφά­λεια.

Με απλά λόγια, η απόφαση δεν μένει σε μια τυπική αξιο­λό­γηση μαρ­τυ­ρίας. Κάνει αυτό που σπάνια συγ­χω­ρεί­ται σε δημό­σιες υπο­θέ­σεις, αντι­πα­ρα­βάλ­λει το «λέχθηκε» με το «γρά­φε­ται» και δια­λέ­γει το δεύτερο ως αξιό­πι­στο θεμέλιο. Αυτή η δια­πί­στωση είναι από μόνη της πολι­τικά εκρη­κτική, γιατί αποσπά την υπόθεση από την περιοχή της «ερμη­νείας» και την φέρνει στην περιοχή της «ανα­κρί­βειας».

Χρήση δεν σημαί­νει κυριό­τητα και το δικα­στή­ριο το έκανε ξεκά­θαρο

Το δικα­στή­ριο, στη συνέ­χεια, κατα­λή­γει ότι ο ισχυ­ρι­σμός του Δήμου πως είχε τη νομή του ακι­νή­του από το 1998 και άρα μπο­ρούσε να θεμε­λιώ­σει κυριό­τητα είναι ουσια­στικά αβά­σι­μος, γιατί το σωμα­τείο παρα­χώ­ρησε μόνο τη χρήση του οικο­πέ­δου. Στο ίδιο πλαίσιο ανα­φέ­ρει ότι ο Δήμος κατείχε το ακίνητο με διάνοια κατόχου και όχι με διάνοια κυρίου, ενώ η εξου­σί­αση ήταν περιο­ρι­σμένη στα όρια της σύμ­βα­σης παρα­χώ­ρη­σης χρήσης και όχι σε συμπε­ρι­φορά ιδιο­κτήτη που απο­κλείει τον πραγ­μα­τικό κύριο.

Αυτό είναι το καθο­ρι­στικό που ανα­τρέ­πει το αφήγημα της «σιω­πη­ρής μετα­βί­βα­σης». Ακόμη και αν ένας Δήμος χρη­σι­μο­ποιεί έναν χώρο, ακόμη και αν τον αξιο­ποιεί, αυτό δεν αρκεί αυτο­μά­τως για να μετα­τρα­πεί η χρήση σε ιδιο­κτη­σία, ειδικά όταν υπάρ­χουν γραπτοί όροι που δεί­χνουν ότι ο αρχικός κύριος δεν εγκα­τέ­λειψε ποτέ τη βούληση να κρα­τή­σει την περιου­σία του.

Το επει­σό­διο της μήνυσης και η εικόνα σύγκρου­σης στο πεδίο

Στην απόφαση υπάρχει και αναφορά σε ποινική κίνηση από πλευράς συλ­λό­γου. Κατα­γρά­φε­ται ότι ο πρό­ε­δρος του σωμα­τείου, κατέ­θεσε μήνυση, όπου περι­γρά­φε­ται ότι με εντολή του Δήμου κατε­δα­φί­στη­καν κολώνες και θεμέλια στο οικό­πεδο, με σκοπό να υπάρξει αντι­ποί­ηση της νομής του συλ­λό­γου. Το στοι­χείο αυτό προ­στί­θε­ται ως ενδει­κτικό ότι ο σύλ­λο­γος δεν είχε ποτέ πρόθεση να εκχω­ρή­σει νομή στον Δήμο και ότι υπήρχε ενεργός αντί­δραση και διεκ­δί­κηση στο πεδίο, κάτι που υπο­νο­μεύει ακόμη περισ­σό­τερο την εικόνα «ήρεμης» χρη­σι­κτη­σίας από την πλευρά του Δήμου.

Ακόμη και η αναφορά στη στάθ­μευση οχη­μά­των και η εικόνα ενός χώρου που μετα­τρέ­πε­ται πρα­κτικά σε δημο­τικό πάρ­κινγκ, συν­δέ­ε­ται με το συμπέ­ρα­σμα του δικα­στη­ρίου ότι υπήρχε χρήση και αντι­πα­ρά­θεση, όχι μετα­βί­βαση και κυριό­τητα. Αυτό εξηγεί και γιατί η υπόθεση δεν έμεινε στα χαρτιά, αλλά ακού­μπησε την καθη­με­ρι­νό­τητα της Σύμης.

Το δια­τα­κτικό, η ήττα του Δήμου και το μήνυμα της από­φα­σης

Το τελικό απο­τέ­λε­σμα είναι σαφές. Η αγωγή απορ­ρί­πτε­ται και ο ενάγων Δήμος κατα­δι­κά­ζε­ται να κατα­βά­λει τα δικα­στικά έξοδα του ενα­γο­μέ­νου, μειω­μένα στο ποσό των 250 ευρώ.

Το οικο­νο­μικό σκέλος είναι μικρό. Το ουσια­στικό είναι το μήνυμα. Όταν ένας δημό­σιος φορέας διεκ­δι­κεί ιδιω­τική ή συλ­λο­γική περιου­σία μέσω κτη­μα­το­λο­γι­κής διόρ­θω­σης, το δικα­στή­ριο απαιτεί καθαρή από­δειξη νομι­μό­τη­τας και πραγ­μα­τι­κής νομής με διάνοια κυρίου. Εδώ, σύμφωνα με το κείμενο της από­φα­σης, δεν υπήρξε τέτοια από­δειξη. Υπήρξε, αντί­θετα, έγγραφο που μιλά για παρα­χώ­ρηση χρήσης με όρους και ένορκες βεβαιώ­σεις που κρί­θη­καν ασύμ­βα­τες με αυτό το έγγραφο.