Φιλήμονας Ζαννετίδης: «Δεν εφησυχάζουμε, αλλά ζητάμε λύσεις τώρα»

Με τον πρω­το­γε­νή τομέα των νη­σιών να δο­κι­μά­ζε­ται από το αυ­ξη­μέ­νο κό­στος πα­ρα­γω­γής, τη λει­ψυ­δρία και τις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής κρί­σης, αλλά και από ει­δι­κά το­πι­κά ζη­τή­μα­τα όπως ο υπερ­πλη­θυ­σμός των ελα­φιών στη Ρόδο, ο αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Πρω­το­γε­νούς Τομέα Φι­λή­μο­νας Ζαν­νε­τί­δης κρού­ει τον κώ­δω­να του κιν­δύ­νου. Όπως επι­ση­μαί­νει μι­λώ­ντας στη «δ», πολλά από τα κρί­σι­μα ζη­τή­μα­τα δεν εμπί­πτουν άμεσα στις αρ­μο­διό­τη­τες της Πε­ρι­φέ­ρειας, αλλά απαι­τούν πο­λι­τι­κές απο­φά­σεις και πα­ρεμ­βά­σεις από την κε­ντρι­κή διοί­κη­ση και την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση.

Την ίδια ώρα, η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου κι­νεί­ται σε δύο άξο­νες. Αφε­νός με προ­τά­σεις και διεκ­δι­κή­σεις, όπως η κα­τάρ­γη­ση του ει­δι­κού φόρου στο αγρο­τι­κό πε­τρέ­λαιο και αφε­τέ­ρου με πρα­κτι­κά μέτρα στή­ρι­ξης, από τις επι­δο­τή­σεις για προ­στα­σία καλ­λιερ­γειών έως τα σχέ­δια βιο­α­σφά­λειας για την απο­τρο­πή ζω­ο­νό­σων. Με την ευ­λο­γιά να πα­ρα­μέ­νει εκτός νη­σιών αλλά την επι­φυ­λα­κή να συ­νε­χί­ζε­ται, και με τον αφθώ­δη πυ­ρε­τό να κα­τα­γρά­φε­ται στη γει­το­νι­κή Τουρ­κία, οι υπη­ρε­σί­ες βρί­σκο­νται σε συ­νε­χή επα­γρύ­πνη­ση.

Πα­ράλ­λη­λα, στον τομέα της αλιεί­ας, η με­τά­βα­ση σε νέο θε­σμι­κό και τε­χνο­λο­γι­κό πε­ρι­βάλ­λον, η μεί­ω­ση των ιχθυο­α­πο­θε­μά­των, ο λα­γο­κέ­φα­λος και οι γε­ω­πο­λι­τι­κές εντά­σεις στο Αι­γαίο συν­θέ­τουν ένα σύν­θε­το τοπίο. Ο κ. Ζαν­νε­τί­δης μιλά για την ανά­γκη εκ­παί­δευ­σης, συ­ντο­νι­σμού και ου­σια­στι­κής απο­κέ­ντρω­σης αρ­μο­διο­τή­των, το­νί­ζο­ντας ότι χωρίς πό­ρους και ενί­σχυ­ση των Πε­ρι­φε­ρειών, η στή­ρι­ξη του πρω­το­γε­νούς τομέα πα­ρα­μέ­νει ζη­τού­με­νο.

Στην συ­νέ­ντευ­ξη στη «δ» απο­τυ­πώ­νει τις πιέ­σεις, τις διεκ­δι­κή­σεις και τα ανοι­χτά μέ­τω­πα που κα­θο­ρί­ζουν το παρόν και το μέλ­λον της αγρο­τι­κής, κτη­νο­τρο­φι­κής και αλιευ­τι­κής πα­ρα­γω­γής στα νησιά μας.

Ανα­λυ­τι­κά η συ­νέ­ντευ­ξη:

• Κύριε αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χη η χρο­νιά άλ­λα­ξε, όμως τα προ­βλή­μα­τα που αφο­ρούν στον αγρο­τι­κό κόσμο πα­ρα­μέ­νουν υπαρ­κτά και ει­δι­κά κά­ποια ζη­τή­μα­τα -όπως αυτό με τη δια­χεί­ρι­ση των ελα­φιών… Τι πε­ρι­μέ­νου­με στο συ­γκε­κρι­μέ­νο θέμα;

Όμως αυτά δεν μπο­ρούν να αντι­με­τω­πι­σθούν από το θε­σμι­κό πλαί­σιο που υπάρ­χει και είναι αρ­μο­διό­τη­τα των Πε­ρι­φε­ρειών. Αφο­ρούν πα­ρεμ­βά­σεις από την Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή και την κυ­βέρ­νη­ση.

Η Πε­ρι­φέ­ρειά μας μπο­ρεί να κάνει προ­τά­σεις και πα­ρεμ­βά­σεις και το κά­νου­με συ­νε­χώς. Στις προ­τά­σεις μας ήταν και το πε­τρέ­λαιο με την αφαί­ρε­ση του ει­δι­κού φόρου στην αντλία και εξαγ­γέλ­θη­κε πρό­σφα­τα από τον πρω­θυ­πουρ­γό. Κύριο πρό­βλη­μα για τα νησιά μας είναι το υψηλό κό­στος πα­ρα­γω­γής σε όλα τα επί­πε­δα, η λει­ψυ­δρία με την κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή και για το νησί μας τη Ρόδο ο υπερ­πλη­θυ­σμός των ελα­φιών με τις ζη­μιές που προ­κα­λούν τόσο στις καλ­λιέρ­γειες, όσο και στις ζη­μιές στα κα­θη­με­ρι­νά τρο­χαία ατυ­χή­μα­τα που συμ­βαί­νουν. Φαί­νε­ται δυ­στυ­χώς μέχρι τώρα ότι οι έχο­ντες την αρ­μο­διό­τη­τα να δώ­σουν λύση και να πα­ρέμ­βουν, δεν τους εν­δια­φέ­ρει ο πρω­το­γε­νής το­μέ­ας να υπάρ­χει στη Ρόδο.

Δεν τους εν­δια­φέ­ρει ότι υπάρ­χει κίν­δυ­νος απώ­λειας αν­θρώ­πι­νης ζωής. Με­τρά­ει γι’ αυ­τούς πε­ρισ­σό­τε­ρο το πλη­κτρο­λό­γιο του κα­να­πέ.

Υπάρ­χουν επι­στη­μο­νι­κές με­λέ­τες που δεί­χνουν τρό­πους αντι­με­τώ­πι­σης. Με­λέ­τη του δα­σο­λό­γου Ηλία Απο­στο­λί­δη (Οκτώ­βριος 2022) και με­λέ­τη του κα­θη­γη­τή Δη­μή­τρη Μπα­κα­λού­δη (Ιού­λιος 2023). Ας μας πει κά­ποιος από το καθ’ ύλην αρ­μό­διο Υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος με δέ­σμια αρ­μο­διό­τη­τα την άγρια ζωή πότε επι­τέ­λους θα πα­ρέμ­βει και ποια λύση θα δώσει.

Εμείς ως Πε­ρι­φέ­ρεια σε συ­νερ­γα­σία με το Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης φρο­ντί­σα­με να χα­ρα­κτη­ρι­σθεί το ελάφι μαζί με τον λύκο, τα αγριο­γού­ρου­να και τις αρ­κού­δες, ζώα που προ­κα­λούν ζη­μιές στον πρω­το­γε­νή τομέα και εξ αυτού του λόγου να ανα­μέ­νε­ται πρό­σκλη­ση από το πρό­γραμ­μα αγρο­τι­κής ανά­πτυ­ξης 2024-2027 για να μπο­ρούν οι αγρό­τες να προ­στα­τεύ­ουν τις καλ­λιέρ­γειές τους με ηλε­κτρο­φό­ρες πε­ρι­φρά­ξεις με ικα­νο­ποι­η­τι­κό ποσό επι­δό­τη­σης. Σε λίγο θα μι­λά­με για τα ελά­φια ως κα­τοι­κί­δια. Τι ακόμα πε­ρι­μέ­νουν να δουν όταν εγκα­τα­λεί­πε­ται ο πρω­το­γε­νής το­μέ­ας, όταν έχουν εγκα­τα­λει­φθεί εύ­φο­ρες πε­ριο­χές, όταν αντα­γω­νί­ζο­νται πλέον με τα πα­ρα­γω­γι­κά ζώα. Πολύ με­γά­λο το θέμα για να εξα­ντλη­θεί με μια μόνο ερώ­τη­ση σε μια συ­νέ­ντευ­ξη.

Η όποια πα­ρέμ­βα­σή μας δυ­στυ­χώς τορ­πι­λί­ζε­ται από γνω­στούς και άγνω­στους. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι εξε­τά­ζε­ται κοινή πα­ρέμ­βα­ση με διε­θνή επι­στη­μο­νι­κό ορ­γα­νι­σμό για το εν λόγω θέμα.

• Απ´ ό,τι δια­φαί­νε­ται η πε­ρί­ο­δος των γιορ­τών συ­νέ­βα­λε στο πό­τι­σμα της γης καθώς και στη Νότια Ρόδο έπε­σαν υψηλά πο­σο­στά βρο­χό­πτω­σης, ανάσα για τους πα­ρα­γω­γούς της πε­ριο­χής. Θε­ω­ρεί­τε όμως ότι χρειά­ζε­ται να βρού­με λύ­σεις μα­κρο­πρό­θε­σμα;

Τα μέχρι τώρα στοι­χεία που έχου­με από τα βρο­χο­με­τρι­κά της Ρόδου δεί­χνουν ότι στο βό­ρειο και στο κε­ντρι­κό μέρος του νη­σιού οι βρο­χές είναι ικα­νο­ποι­η­τι­κές. Όσον αφορά στη νότια Ρόδο τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι οι βρο­χές είναι μειω­μέ­νες σε σχέση με το αντί­στοι­χο περ­σι­νό διά­στη­μα. Στη Διεύ­θυν­ση Υπο­δο­μών της Πε­ρι­φέ­ρειάς μας με­λε­τώ­νται άμε­σες και μα­κρο­πρό­θε­σμες πα­ρεμ­βά­σεις.

• Η ευ­λο­γιά έμει­νε μα­κριά από τα νησιά μας. Αφε­νός τα προ­λη­πτι­κά μέτρα, αφε­τέ­ρου η εδα­φι­κή ασυ­νέ­χεια συ­νέ­τει­ναν στην ορθή αντι­με­τώ­πι­ση της ασθέ­νειας που απο­δε­κά­τι­σε το ζωικό κε­φά­λαιο της χώρας. Τε­λειώ­σα­με ή ισχύ­ει ακόμη η επι­φυ­λα­κή;

Μέχρι τώρα τα νησιά μας πα­ρα­μέ­νουν κα­θα­ρά από την ευ­λο­γιά. Δεν εφη­συ­χά­ζου­με, πα­ρα­μέ­νου­με σε επι­φυ­λα­κή και τη­ρού­με με ευ­λά­βεια τα προ­λη­πτι­κά μέτρα σε συ­νερ­γα­σία με τα κατά τό­πους Λι­με­ναρ­χεία. Δη­μιουρ­γή­σα­με 11 απο­λυ­μα­ντι­κούς σταθ­μούς στα νησιά μας και τη­ρού­νται όλοι οι προ­βλε­πό­με­νοι έλεγ­χοι σε οχή­μα­τα που με­τα­φέ­ρουν ζω­ο­τρο­φές, γάλα και ζώα. Το ένα και μο­να­δι­κό κρού­σμα που εί­χα­με στην Άνδρο τον Νο­έμ­βριο του 2024 αντι­με­τω­πί­σθη­κε άμεσα και απο­τε­λε­σμα­τι­κά αφού εφαρ­μό­σα­με, σε συ­νερ­γα­σία με τις το­πι­κές αρχές, τα σχε­τι­κά πρω­τό­κολ­λα που προ­βλέ­πο­νται σ’ αυτές τις πε­ρι­πτώ­σεις.

Η εδα­φι­κή ασυ­νέ­χεια δεν εμπο­δί­ζει την ευ­λο­γιά να με­τα­φερ­θεί. Οι κτη­νο­τρό­φοι μας πρέ­πει να είναι ιδιαί­τε­ρα προ­σε­κτι­κοί, να εφαρ­μό­ζουν σχο­λα­στι­κά τα μέτρα βιο­α­σφά­λειας και να συ­νερ­γά­ζο­νται με τις κτη­νια­τρι­κές μας υπη­ρε­σί­ες και τις το­πι­κές αρχές. Να πε­ριο­ρί­σουν τις επι­σκέ­ψεις στην εκ­με­τάλ­λευ­σή τους, να κά­νουν χρήση ξε­χω­ρι­στών εν­δυ­μά­των και υπο­δη­μά­των για την ερ­γα­σία τους. Να απο­φεύ­γουν να με­τα­κι­νούν ζώα και να μην επι­τρέ­πουν να μπαί­νουν οχή­μα­τα στις εκτρο­φές τους που να μην έχουν απο­λυ­μαν­θεί και να μην με­τα­κι­νούν ζώα χωρίς την προη­γού­με­νη έγκρι­ση των κτη­νια­τρι­κών μας υπη­ρε­σιών. Η ευ­λο­γιά δεν με­τα­δί­δε­ται στον άν­θρω­πο, ο άν­θρω­πος όμως μπο­ρεί να την με­τα­φέ­ρει και να την με­τα­δώ­σει.

• Κύριε Ζαν­νε­τί­δη στη γει­το­νι­κή Τουρ­κία εντο­πί­στη­κε αφθώ­δης πυ­ρε­τός -θε­ω­ρεί­ται ένα από τα σο­βα­ρό­τε­ρα νο­σή­μα­τα για την κτη­νο­τρο­φία-, υπάρ­χει λόγος ανη­συ­χί­ας αυτή τη στιγ­μή;

Πράγ­μα­τι η Τουρ­κία ενη­με­ρώ­νει ότι τις τε­λευ­ταί­ες εβδο­μά­δες εμ­φα­νί­ζο­νται εστί­ες αφθώ­δους πυ­ρε­τού σε όλη σχε­δόν την επι­κρά­τειά της όπως Φε­τι­γέ, Σμύρ­νη και στα κα­τε­χό­με­να εδάφη της Κυ­πρια­κής Δη­μο­κρα­τί­ας. Δεν υπάρ­χει λόγος ανη­συ­χί­ας, όμως δεν εφη­συ­χά­ζου­με. Πρέ­πει και σε αυτήν την πε­ρί­πτω­ση να τη­ρού­νται τα μέτρα βιο­α­σφά­λειας από τους κτη­νο­τρό­φους.

• Υπάρ­χουν σχέ­δια έκτα­κτης ανά­γκης σε πε­ρί­πτω­ση επι­βε­βαιω­μέ­νου κρού­σμα­τος αφθώ­δους πυ­ρε­τού;

Οι κτη­νια­τρι­κές μας υπη­ρε­σί­ες εφαρ­μό­ζουν ήδη προ­γράμ­μα­τα επι­τή­ρη­σης των νο­ση­μά­των αυτών χωρίς μέχρι στιγ­μής να έχει εντο­πι­σθεί κά­ποιο κρού­σμα.

Η εμ­φά­νι­ση του αφθώ­δους πυ­ρε­τού σε μια πε­ριο­χή συ­νε­πά­γε­ται αυ­τό­μα­τα λήψη και εφαρ­μο­γή αυ­στη­ρών μέ­τρων που μπο­ρούν να επη­ρε­ά­σουν άμεσα την κτη­νο­τρο­φία και το εμπό­ριο όλων σχε­δόν των αγα­θών που σχε­τί­ζο­νται (ζώντα ζώα, κρέας, γάλα, ζωικά πα­ρα­προ­ϊ­ό­ντα και υπο­προ­ϊ­ό­ντα, ζω­ο­τρο­φές κτλ.).

Υπάρ­χει λοι­πόν σχέ­διο αντι­με­τώ­πι­σης σε πε­ρί­πτω­ση που ήθελε προ­κύ­ψει κρού­σμα σύμ­φω­να με τους διε­θνείς κα­νό­νες αντι­με­τώ­πι­σης κατά της ζω­ο­νό­σου που ση­μειω­τέ­ον δε με­τα­δί­δε­ται στον άν­θρω­πο, αλλά ο άν­θρω­πος μπο­ρεί να την με­τα­δώ­σει.

• Στον τομέα της αλιεί­ας πού βρι­σκό­μα­στε κ. Ζαν­νε­τί­δη; Πρό­σφα­τα διορ­γα­νώ­θη­κε ημε­ρί­δα της ΑΝΔΩ στην Κά­λυ­μνο για τον αλιευ­τι­κό του­ρι­σμό, οι ψα­ρά­δες ζη­τά­νε από την πο­λι­τεία να… μά­θουν λο­γι­στι­κά, τα ιχθυο­α­πο­θέ­μα­τα μειώ­νο­νται και οσο­νού­πω ξε­κι­νά και η «ναυ­μα­χία» της τσι­πού­ρας.

Εί­μα­στε κοντά στην εκ­κί­νη­ση του προ­γράμ­μα­τος Leader Αλιεί­ας και στην έκ­δο­ση σχε­τι­κών προ­σκλή­σε­ων που αφο­ρούν αλιευ­τι­κό του­ρι­σμό, ίδρυ­ση, εκ­συγ­χρο­νι­σμό, επέ­κτα­ση επι­χει­ρή­σε­ων με­τα­ποί­η­σης και εμπο­ρί­ας προ­ϊ­ό­ντων αλιεί­ας και υδα­το­καλ­λιέρ­γειας, εκ­συγ­χρο­νι­σμό με­τε­γκα­τά­στα­σης πα­ρα­γω­γι­κών επεν­δύ­σε­ων στην υδα­το­καλ­λιέρ­γεια.

Τα τε­λευ­ταία χρό­νια πράγ­μα­τι η πο­λι­τεία, θέ­λο­ντας να εκ­συγ­χρο­νί­σει την αλιεία και τους αλιείς μας εφαρ­μό­ζο­ντας ευ­ρω­παϊ­κές οδη­γί­ες, επι­χει­ρεί με νέα ηλε­κτρο­νι­κά μη­χα­νή­μα­τα στα αλιευ­τι­κά σκάφη που χρειά­ζο­νται και εκ­παί­δευ­ση για να μπο­ρούν να τα χει­ρί­ζο­νται οι ψα­ρά­δες μας, αλλά και το να συ­μπλη­ρώ­νουν διά­φο­ρα δελ­τία ενη­μέ­ρω­σης που τους ζη­τούν να συ­μπλη­ρώ­σουν και να απο­στεί­λουν. Χρειά­ζε­ται εκ­παί­δευ­ση και χρό­νος, αλλά πρω­τί­στως υπο­μο­νή μέχρι που να μπο­ρούν οι αλιείς μας να αντε­πε­ξέλ­θουν. Πάντα βρί­σκε­ται η μέση λύση σ’ αυτά. Όσον αφορά στη μεί­ω­ση των ιχθυο­α­πο­θε­μά­των που είναι από μόνο του ένα πολύ με­γά­λο θέμα απα­σχο­λεί όλους τους φο­ρείς που έχουν αρ­μο­διό­τη­τα (Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση, Υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος, Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και τις Πε­ρι­φέ­ρειες).

Εξ αυτού του λόγου έχου­με τη ναυ­μα­χία της τσι­πού­ρας και τις συ­νε­χείς και γνω­στές πα­ρε­νο­χλή­σεις των γει­το­νι­κών αλιευ­τι­κών σκα­φών. Στην Πε­ρι­φέ­ρειά μας έχει ξε­κι­νή­σει πι­λο­τι­κά η εφαρ­μο­γή του Αμορ­γο­ρά­μα­τος όπου προ­βλέ­πε­ται η παύση της πα­ρά­κτιας αλιεί­ας για τους δύο μήνες της ανα­πα­ρα­γω­γής στο νησί της Αμορ­γού.

Προ­ω­θού­με και ελ­πί­ζου­με να έχει συ­νέ­χεια η επέ­κτα­σή του και σε άλλα νησιά σε συ­νερ­γα­σία πάντα με τους το­πι­κούς συλ­λό­γους πα­ρά­κτιας αλιεί­ας. Όμως χρειά­ζε­ται συ­ντο­νι­σμός και με τους συλ­λό­γους της μέσης αλιεί­ας, αλλά και τους συλ­λό­γους των ερα­σι­τε­χνών αλιέ­ων. Για το θέμα του λα­γο­κέ­φα­λου που απα­σχο­λεί δυ­να­μι­κά τους αλιείς μας λόγω της οι­κο­νο­μι­κής ζη­μιάς που έχουν υπο­στεί ανα­μέ­νε­ται η ολο­κλή­ρω­ση του Εθνι­κού Σχε­δί­ου

Αντι­με­τώ­πι­σης αυτού του ει­σβο­λι­κού εί­δους και ανα­μέ­νου­με και εμείς ως Πε­ρι­φέ­ρειες της χώρας με ποιον τρόπο θα συν­δρά­μου­με την προ­σπά­θεια επι­κή­ρυ­ξης αυτού του εί­δους. Όμως το με­γά­λο ζή­τη­μα είναι η επα­νε­ξέ­τα­ση της επαγ­γελ­μα­τι­κό­τη­τας των αλιέ­ων. Εδώ είναι το με­γά­λο στοί­χη­μα. Δυ­στυ­χώς οι Πε­ρι­φέ­ρειες ασχο­λού­μα­στε με τη «λάτζα» της αλιεί­ας. Οι απο­φά­σεις και οι πο­λι­τι­κές απο­φα­σί­ζο­νται από το «κέ­ντρο». Ζη­τά­με αρ­μο­διό­τη­τες, ζη­τά­με προ­σω­πι­κό, ζη­τά­με πό­ρους αλλά «φωνή βο­ώ­ντος εν τη ερήμω»