Ρεκόρ στον τουρισμό: Οι αλλαγές στη «γεωγραφία» του κλάδου και οι αστερίσκοι για την συνέχεια

Ένα ακόμα ορόσημο πέτυχε ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός το 2025, κατα­κτώ­ντας νέα ιστο­ρικά υψηλά στις ταξι­διω­τι­κές αφίξεις και εισπρά­ξεις. Καθώς ωστόσο ανε­βαί­νει ο πήχης των επι­δό­σεων, τόσο πιο ορατές γίνο­νται και οι αντοχές – ή οι αδυ­να­μίες – του συστή­μα­τος που τις στη­ρί­ζει, με τους φορείς του κλάδου να επι­ση­μαί­νουν με κάθε ευκαι­ρία, ότι η ανάγκη στρα­τη­γι­κού σχε­δια­σμού και παρεμ­βά­σεων είναι άμεση.

Αλλάζει η γεω­γρα­φία του του­ρι­σμού

Να θυμί­σουμε ότι σύμφωνα με τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, οι διε­θνείς αφίξεις αυξή­θη­καν κατά 4,6% έως τον Νοέμ­βριο του 2025, αγγί­ζο­ντας τα 37 εκατ. ταξι­διώ­τες, χωρίς την κρουα­ζιέρα. Η άνοδος αυτή υπο­στη­ρί­χθηκε από αύξηση 6,1% στις διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις σε 27 αερο­δρό­μια της χώρας, επι­βε­βαιώ­νο­ντας ότι η Ελλάδα εξα­κο­λου­θεί να κερ­δί­ζει μερίδιο στον ευρω­παϊκό και διεθνή του­ρι­στικό χάρτη.

Ωστόσο, η γεω­γρα­φία της ανά­πτυ­ξης δείχνει να αλλάζει με την Αθήνα και την Θεσ­σα­λο­νίκη να απο­τε­λούν πλέον τους μεγά­λους πρω­τα­γω­νι­στές της χρονιάς, παρα­γκω­νί­ζο­ντας τα δημο­φιλή νησιά. Την άνοδο του city break επι­σφρα­γί­ζουν οι αριθμοί καθώς τα αερο­δρό­μια των δύο μεγα­λύ­τε­ρων πόλεων της χώρας κατέ­γρα­ψαν αύξηση διεθνών αφίξεων 8,9% και 10,4% αντί­στοιχα, ποσοστό πολύ υψη­λό­τερο από τα περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια, τα οποία περιο­ρί­στη­καν σε άνοδο 3,4%. Ως απο­τέ­λε­σμα, το μερίδιό των τελευ­ταίων στο σύνολο της διε­θνούς κίνησης υπο­χώ­ρησε, στοι­χείο που δείχνει ότι η δυνα­μική συγκε­ντρώ­νε­ται ολοένα και περισ­σό­τερο στα μεγάλα αστικά «σημεία εισόδου» της χώρας.

Πέρα από την αύξηση της κίνησης στα μεγάλα αστικά κέντρα, το 2025 επι­σφρά­γισε και μια ακόμη κρίσιμη τάση για τον κλάδο. Ο λόγος για την βελ­τί­ωση της επο­χι­κό­τη­τας του του­ρι­σμού. Κατά τους χει­με­ρι­νούς μήνες (Ιανουά­ριος–Μάρτιος και Νοέμ­βριος–Δεκέμ­βριος), οι αφίξεις σε Αθήνα και Θεσ­σα­λο­νίκη αυξή­θη­καν κατά 12,5%, έναντι μόλις 4,4% στα περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια. Με άλλα λόγια, η εκτός αιχμής ανά­πτυξη συνέ­χισε να ενι­σχύει το αφήγημα της Ελλάδας ως 12μηνου προ­ο­ρι­σμού.

 Οι αστε­ρί­σκοι

Την ίδια στιγμή βέβαια οι επι­δό­σεις των μεγάλων αερο­δρο­μίων μαρ­τυ­ρούν και πάλι την άνιση κατα­νομή της κίνησης εντός της χώρας, με άλλους προ­ο­ρι­σμούς να απο­δει­κνύ­ο­νται ευνοη­μέ­νοι και άλλους να υπο­λεί­πο­νται αισθητά. Ενδει­κτικό είναι το γεγονός ότι 10 αερο­δρό­μια της χώρας είναι υπεύ­θυνα για το 87% των διεθνών αφίξεων. Εξ αυτών δε, το αερο­δρό­μιο του Ηρά­κλειου και της Κέρ­κυ­ρας κατέ­γρα­ψαν αξιό­λογη αύξηση διεθνών αφίξεων – άνω του 6% – την περα­σμένη χρονιά ενώ ακο­λού­θη­σαν Κως, Χανιά, Ζάκυν­θος, Ρόδος και Μύκονος. Στον αντί­ποδα, η Σαντο­ρίνη, παρά την δημο­φι­λία της, βρέθηκε αντι­μέ­τωπη με διψήφια πτώση, ως απο­τέ­λε­σμα των σει­σμι­κών δονή­σεων που επη­ρέ­α­σαν τη φετινή της σεζόν.

Σημειω­τέον ότι η άνιση κατα­νομή της του­ρι­στι­κής κίνησης στις περι­φέ­ρειες της χώρας έχει υπο­γραμ­μι­στεί ουκ ολίγες φορές από παρά­γο­ντες του κλάδου, οι οποίοι τονί­ζουν ότι η γεω­γρα­φία της χώρας επι­τρέ­πει την ανά­πτυξη εναλ­λα­κτι­κών μορφών, γεγονός που θα αμβλύ­νει έτι περαι­τέρω και την επο­χι­κό­τητα του κλάδου.

Ενδει­κτικό είναι το παρα­κάτω διά­γραμμα από μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ όπου απο­δει­κνύ­ε­ται ότι μόλις 6 από τις 14 περι­φέ­ρειες της χώρας προ­σελ­κύ­ουν του­ρί­στες.

Έτερος αστε­ρί­σκος που ανέ­δει­ξαν τα περσινά ρεκόρ και ενδέ­χε­ται να απει­λή­σει την ανα­πτυ­ξιακή πορεία των επό­με­νων ετών, αφορά στις υπο­δο­μές. Εξαι­τίας των εντυ­πω­σια­κών επι­δό­σεων, το 2025 απο­τέ­λεσε την χρονιά που οι πιέσεις στις υπο­δο­μές πέρασαν από τα «ψιλά γράμ­ματα» στην πρώτη γραμμή της δημό­σιας συζή­τη­σης, όπως επι­ση­μαί­νει και πρό­σφατη ανάλυση της GBR Consulting για την πορεία του κλάδου την χρονιά που μας πέρασε.

Στην πρώτη γραμμή βρέθηκε για παρά­δειγμα η λει­ψυ­δρία, ιδιαί­τερα στα νησιά και στην Αττική, με το 2025 να ανα­δει­κνύει το χρόνιο πρό­βλημα των απω­λειών στα δίκτυα ύδρευ­σης και της χαμηλής ανθε­κτι­κό­τη­τας της χώρας απέ­να­ντι στην κλι­μα­τική πίεση. Να σημειω­θεί ότι η Ελλάδα κατα­τάσ­σε­ται μεταξύ των 20 χωρών παγκο­σμίως με τη μεγα­λύ­τερη υδατική κατα­πό­νηση, σύμφωνα με τον Aqueduct Water Risk Atlas του World Resources Institute, γεγονός που αντα­να­κλά δια­χρο­νικά χαμηλά επίπεδα βρο­χο­πτώ­σεων, την άνοδο της θερ­μο­κρα­σίας και τις χρόνιες απώ­λειες στα δίκτυα ύδρευ­σης, οι οποίες σε ορι­σμένα συστή­ματα υπερ­βαί­νουν το 40%–50% του επε­ξερ­γα­σμέ­νου νερού.

Ειδικά το 2025, η παρα­τε­τα­μένη ξηρασία οδήγησε τα απο­θέ­ματα νερού στα νησιά σε κρίσιμα επίπεδα, ενώ η Αττική βρέθηκε αντι­μέ­τωπη με το πιο επίμονο υδατικό έλλειμμα των τελευ­ταίων δεκα­ε­τιών, γεγονός που ώθησε 39 δήμους να κηρύ­ξουν κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης. Σε απά­ντηση, η κυβέρ­νηση ανα­κοί­νωσε εθνικό σχέδιο ασφά­λειας υδάτων ύψους 2,5 δισ. ευρώ, που περι­λαμ­βά­νει αντι­κα­τά­σταση αγωγών, μείωση διαρ­ροών και επέ­κταση της δυνα­μι­κό­τη­τας αφα­λά­τω­σης.

Σε πίεση βρέ­θη­καν και οι μετα­φο­ρές καθώς πολλά λιμάνια νησιών παρα­μέ­νουν ανε­παρ­κούς χωρη­τι­κό­τη­τας για τους όγκους επι­βα­τών κρουα­ζιέ­ρας που υπο­δέ­χε­ται η χώρα κατά την υψηλή περίοδο. Απο­τέ­λε­σμα είναι κατα­στά­σεις συμ­φό­ρη­σης, καθυ­στε­ρή­σεις ελλι­με­νι­σμού και λει­τουρ­γικά προ­σκόμ­ματα, παρά τα έργα ανα­βάθ­μι­σης που βρί­σκο­νται σε εξέλιξη.

Σε κρίσιμο σταυ­ρο­δρόμι φαί­νε­ται να είναι και οι περι­βαλ­λο­ντι­κές υπο­δο­μές οι οποίες δοκι­μά­ζουν κάθε καλο­καίρι τα όρια τους. Ιδιαί­τερα ανη­συ­χη­τική παρα­μέ­νει για παρά­δειγμα η εικόνα στη δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των, όπου η Ελλάδα εξα­κο­λου­θεί να θάβει τη συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των αστικών αποβλήτων- το 79%- , με τα νησιά να επι­βα­ρύ­νο­νται από υψηλό κόστος και σύνθετα logistics.

Πηγή: insider.gr