• Τα στοιχεία της Eurostat αποκαλύπτουν το εύρος του προβλήματος • Περί τους 400.000 νέους από 18-34 ετών, διαμένουν στο… παιδικό τους δωμάτιο • Από τα έσοδα που
φέρνει το Airbnb στο δημόσιο, θα μπορούσαν να είχαν διατεθεί για κατασκευή 11.000 περίπου κατοικιών των 75τ.μ. ή 30.000 κατοικίες των 30τ.μ. για φοιτητές, ενστόλους,
εκπαιδευτικούς κ.λπ. • Τα κρατικά στεγαστικά προγράμματα δεν δίνουν αποτελέσματα
Την ώρα που όλοι οι δείκτες αναφέρουν ότι το «στεγαστικό πρόβλημα» οξύνεται συνεχώς στην Ελλάδα από ένα συνδυασμό παραγόντων: τις συνεχείς αυξήσεις των τιμών σε οικιστικά ακίνητα και στα ενοίκιά τους, τη φορολογική επιβάρυνση, τα αυξημένο λειτουργικό κόστος (πάγιοι λογαριασμοί, δόσεις δανείων, συντήρηση-επισκευές κ.λπ.), η κυβέρνηση προσπαθεί να βρει λύσεις αλλά με… ασπιρίνες.
Η στεγαστική κρίση στην χώρα μας, κορυφώνεται χρόνο με τον χρόνο και αποτελεί ένα μεγάλο “αγκάθι” τόσο για όποιον επιθυμεί να βρει ακίνητο, όσο και για τους νέους, οι οποίοι διστάζουν να κάνουν ένα βήμα στη ζωή τους αλλά και για τις κοινωνικές ομάδες όπως οι ένστολοι, οι εκπαιδευτικοί, οι φοιτητές κ.ά.
Για το θέμα, μίλησε στη “δημοκρατική” ο κ. Θεμιστοκλής Μπάκας, πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου Κτηματομεσιτών της E-RealEstates, ξεκαθαρίζοντας πώς έχουν τα πράγματα και πώς διαμορφώνονται οι παράγοντες και υπό ποιες προϋποθέσεις.
«Είμαστε μια χώρα η οποία στο σύνολο των δεικτών της Eurostat που αφορούν στο στεγαστικό δικαίωμα, πραγματικά αναδεικνύεται αυτό που βιώνουμε και αντιμετωπίζουμε στην καθημερινότητά μας. Συγκεκριμένα και σύμφωνα με τα νέα στοιχεία της Eurostat: το 42,3% των συμπολιτών μας (δηλαδή ένας στους δύο Έλληνες) διαμένει σε ένα νοικοκυριό, που είτε οφείλει τη δόση του στεγαστικού δανείου, είτε οφείλει το ενοίκιό του, είτε οφείλει λογαριασμούς ΔΕΚΟ. Την ίδια ώρα, ο Μέσος Όρος της Ε.Ε. βρίσκεται στο 9,3% (δηλαδή ένας στους δέκα) ενώ η χώρα με τη 2η χειρότερη επίδοση είναι η Βουλγαρία –στο 18,7% (δηλαδή δύο στους δέκα πολίτες). Επομένως μιλάμε για έναν σημαντικό δείκτη που αναδεικνύει την καθημερινότητα του συνόλου των πολιτών. Παράλληλα, και πάντα σύμφωνα με την Eurostat βλέπουμε ότι περίπου εφτά στους δέκα νέους (ηλικία από 18-34 ετών –δηλαδή 400.000 νέοι άνθρωποι) διαμένουν στο… παιδικό τους δωμάτιο! Αυτό είναι άμεσα συνδεδεμένο με το δημογραφικό πρόβλημα και βεβαίως, με την ανασφάλεια που νιώθουν οι νέοι για το τι θα κάνουν στη ζωή τους –κάτι που οφείλεται και στην εργασιακή ανασφάλεια αλλά και στα χαμηλά εισοδήματα. Επιπλέον, έχουμε και μεγαλύτερα, ηλικιακά άτομα, τα οποία παραμένουν στην κύρια οικογενειακή κατοικία. Αυτό δείχνει και μια πίεση στην ψυχική υγεία των ενηλίκων…».
Ο ρόλος του Airbnb
στη στεγαστική κρίση
Ερωτηθείς σχετικά με τον ρόλο του Airbnb στη στεγαστική κρίση, ο κ. Μπάκας δήλωσε τα εξής:
«Δεν μπορούμε, σε έναν κλάδο της οικονομίας, ο οποίος επιφέρει 973 εκ. ευρώ δημοσιονομικό έσοδο –μόνον για το 2025- να αναφέρουμε ότι ευθύνεται για το στεγαστικό πρόβλημα στην Ελλάδα. Είναι πάρα πολύ εύκολο να βάζουμε απέναντι δύο κοινωνικές ομάδες: δηλαδή τους ιδιοκτήτες που χρησιμοποιούν το ακίνητό τους για βραχυχρόνια μίσθωση κι εκείνους που τους κατηγορούν γι’ αυτό. Ο κλάδος των βραχυχρόνιων μισθώσεων, μπορεί να φέρει ένα μερίδιο της ευθύνης στο πρόβλημα, αλλά δεν είναι ο συνολικός παράγοντας. Ακόμη κι αν αποδεχτούμε ότι είναι η μοναδική αιτία της στεγαστικής κρίσης, εφόσον φέρνει τόσα υψηλά εισοδήματα κάθε χρόνο, θα μπορούσαν να είχαν διατεθεί για κατασκευή 11.000 περίπου κατοικιών των 75τ.μ. του ελληνικού δημοσίου ή γύρω στις 30.000 κατοικίες των 30τ.μ. για φοιτητές, ενστόλους, εκπαιδευτικούς κ.λπ.
Συνεπώς, απαιτείται ανακατεύθυνση των εσόδων από αυτό τον κλάδο».
Όπως διευκρίνισε, ο περίφημος “κόφτης – πλαφόν” στη βραχυχρόνια μίσθωση (σύμφωνα με τις σχετικές εξαγγελίες του πρωθυπουργού κ. Κ. Μητσοτάκη) μόνον για την Αθήνα, σημειώθηκε αύξηση της δυναμικής: «Το 2026, συζητάμε για μία αύξηση της βραχυχρόνιας μίσθωσης στον Δήμο Αθηναίων, κατά 12-13%. Επομένως, οι περιοχές που είναι στο “κόκκινο” παραμένουν με αυξημένη δυναμική ενώ, παράλληλα, δεν μειώνονται τα ενοίκια, ούτε αυξάνεται η διαθεσιμότητα κατοικιών» -ανέφερε ο πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου Κτηματομεσιτών της E-RealEstates.
Επιπρόσθετα, σε άλλες χώρες αυτό το μέτρο του “κόφτη” το είχε εφαρμόσει η Πορτογαλία –χωρίς αποτέλεσμα με συνέπεια να αναγκάζεται η κυβέρνηση της χώρας, να άρει το μέτρο! Το ίδιο και στην Νέα Υόρκη, το 2023 που απαγορεύτηκε η βραχυχρόνια μίσθωση, το αποτέλεσμα ήταν να αυξάνονται τόσο τα ενοίκια, όσο και το μέσο κόστος σε διανυκτέρευση των ξενοδοχείων πόλεως (city hotels).
«Μία πρόσφατη έρευνα αναφέρει ότι μόλις το 0.4% έως 2% του οικιστικού αποθέματος της χώρα μας, είναι στη βραχυχρόνια μίσθωση, ενώ, το 85-85% των ακινήτων διαχειρίζεται από τους ιδιοκτήτες τους –ως μοναδικό τους εισόδημα. Τελικά, φαίνεται ότι η βραχυχρόνια μίσθωση δεν είναι το πρόβλημα –αλλά κάποιους βολεύει να το επικαλούνται. Ακόμη και σε τουριστικές περιοχές και νησιά, όπου η βραχυχρόνια μίσθωση φέρνει μεγάλα έσοδα, μπορεί να γίνει ανακατεύθυνση εσόδων και να διατεθούν για κατασκευή νέων κατοικιών».
Τα κρατικά στεγαστικά προγράμματα
Από την άλλη, σημειώνεται πως οι χώρες οι οποίες επιδοτούν το ενοίκιο και τα στεγαστικά δάνεια (όπως το “Σπίτι μου Ι” και το Σπίτι μου ΙΙ” σστην Ελλάδα) δεν συμβάλλουν στην καταπολέμηση της στεγαστικής κρίσης, αλλά την οξύνουν.
Αναλυτικότερα:
-Το πρόγραμμα «Σπίτι μου 1» είναι ένα κρατικό στεγαστικό πρόγραμμα για νέους και νέα ζευγάρια (25-39 ετών) για αγορά 1ης κατοικίας, προσφέροντας χαμηλότοκα ή άτοκα δάνεια (έως 150.000€) (75% άτοκα, 25% με ευνοϊκό επιτόκιο) με αποπληρωμή έως 30 χρόνια, μέσω συνεργαζόμενων τραπεζών, με στόχο την άρση του στεγαστικού προβλήματος, την ενίσχυση της πρώτης κατοικίας, και την αντιμετώπιση του δημογραφικού. Χρηματοδοτείται από τη ΔΥΠΑ και περιλαμβάνει ειδικά προνόμια όπως απαλλαγή από εισφορά 0,12% και κάλυψη εξόδων φακέλου.
-Το πρόγραμμα «Σπίτι μου II», με έναρξη τον Ιανουάριο 2025 και συνολικό προϋπολογισμό 2 δισ. €, παρέχει χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια για αγορά πρώτης κατοικίας σε νέους 25-50 ετών. Το 50% του δανείου είναι άτοκο (μέσω ΤΑΑ) και το υπόλοιπο 50% έντοκο, ενώ για τρίτεκνους/πολύτεκνους το 75% είναι άτοκο. Το μέγιστο ποσό δανείου φτάνει τις 190.000€ για κατοικίες αξίας έως 250.000€, με μέγιστη διάρκεια 30 έτη.
Όπως υπογραμμίζει ο κ. Μπάκας γι αυτά τα προγράμματα: «Όλοι οι παράγοντες της αγοράς, είχαν τοποθετηθεί εξ αρχής λέγοντας πως αυτά τα προγράμματα δεν έχουν κοινωνικό αποτύπωμα. Δεν μπορούν να ενταχθούν όλοι αφού αποκλείονται οι ευάλωτες ομάδες που δεν έχουν πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό. Επιπλέον, αυξάνονται οι τιμές και οξύνεται το στεγαστικό πρόβλημα. Συνεπώς, δεν έχουν αποτέλεσμα…».
