Ο περιφερειακός διευθυντής Εκπαίδευσης Νοτίου Αιγαίου, κ. Χαράλαμπος Ψαράς μιλάει σήμερα στη “δ” για την κατάσταση όπως έχει διαμορφωθεί στα σχολεία της περιοχής μας, ενώ σχολιάζει τις εξελίξεις με τη λειτουργία του Ωνάσειου Σχολείου που θα λειτουργήσει στη Ρόδο, ένα λύκειο και ένα γυμνάσιο, αυτά που στεγάζονται στην Καπνοβιομηχανία. Ακόμη, αποκαλύπτει ότι υπάρχουν κρούσματα σχολικής βίας στα σχολεία της περιοχής αλλά είναι σε περιορισμένο βαθμό και δεν έχουν λάβει μεγάλες διαστάσεις δημοσιότητας.
• Κύριε Ψαρά, να ξεκινήσουμε με τα κενά στα σχολεία. Θα ήθελα να μας μιλήσετε για την κατάσταση όπως έχει διαμορφωθεί στα σχολεία της περιοχής μας.
Η έναρξη του ημερολογιακού έτους, το 2026, μας βρίσκει με δύο φάσεις στην τοποθέτηση εκπαιδευτικών. Είναι η 4η κανονικά φάση των αναπληρωτών και η τοπική πρόσκληση την οποία είχαμε εκδώσει εμείς, στις 30 Δεκεμβρίου 2025. Με την τοπική πρόσκληση καλύψαμε κενά τα οποία δεν είχαν καλυφθεί σε προηγούμενες φάσεις (και στην ειδική πρόσκληση). Δηλαδή, μετά από πολλαπλά κύματα αναζήτησης εκπαιδευτικών, κάναμε μια τοπική πρόσκληση εκτός ΑΣΕΠ –μόνο για το Νότιο Αιγαίο (Κυκλάδες και Δωδεκάνησα). Βρήκαμε αρκετούς εκπαιδευτικούς οι οποίοι τοποθετούνται άμεσα. Στο πλαίσιο αυτής της τοπικής πρόσκλησης αναζητούμε –σε πρώτη φάση- εκπαιδευτικούς που δεν έχουν γραφτεί στον πίνακα του ΑΣΕΠ, είτε δεν είχαν κάνει αίτηση στο ΑΣΕΠ, ενώ αναζητούσαμε και συνταξιούχους εκπαιδευτικούς οι οποίοι θα επιθυμούσαν να προσφέρουν υπηρεσίες. Για να φτάσουμε στην τοπική πρόσκληση σημαίνει ότι δεν βρίσκουμε εκπαιδευτικούς στον πίνακα του ΑΣΕΠ. Μέσα στην άνοιξη, αναμένουμε να γίνει νέα προκήρυξη του ΑΣΕΠ για να φτιαχτεί εξ αρχής ο πίνακας των εκπαιδευτικών της ειδικής αγωγής. Στην 4η φάση (που ήταν η φάση του Υπουργείου Παιδείας) όπου είχαμε δηλώσει τα κενά στα τέλη του περασμένου Δεκεμβρίου, οι εκπαιδευτικοί έχουν ήδη αναλάβει καθήκοντα. Συνεπώς, βρισκόμαστε σε μια διαρκή προσπάθεια για να καλύψουμε τα κενά που υπάρχουν ή προκύπτουν στη διαδρομή. Είμαστε σε καλό σημείο. Δυστυχώς, στις παράλληλες στηρίξεις δεν βρήκαμε ενδιαφερόμενους εκπαιδευτικούς με συνέπεια, η κάλυψη να είναι γύρω στο 50-60% στις σχολικές μονάδες. Η επιθυμία μας είναι να καλυφθούν όλα τα κενά, αλλά δεν είναι πάντα δυνατό. Για τα δημοτικά σχολεία, τα κενά έχουν καλυφθεί, ενώ για τα γυμνάσια και λύκεια οι βασικές ειδικότητες επίσης έχουν καλυφθεί. Κατά συνέπεια, προσπαθούμε διαρκώς να καλύψουμε ό,τι κενό προκύπτει ώστε να προσφέρουμε στα παιδιά, αυτό που δικαιούνται και αποτελεί υποχρέωση της πολιτείας. Προϊόντος του χρόνου, από τον Σεπτέμβριο του 2025 μέχρι σήμερα έχουν γίνει τέσσερις φάσεις αναπληρωτών. Μεσολάβησε η ειδική πρόσκληση όπως σας είπα για κενά που προέκυψαν είτε από παραιτήσεις, είτε από μη αναλήψεις καθηκόντων από εκπαιδευτικούς και, βεβαίως, η τοπική.
• Θα ήθελα να μου σχολιάσετε την επικείμενη κατάργηση των σχολικών επιτροπών. Έχει προκληθεί αναστάτωση σε πολλές περιοχές της χώρας.
Αυτό βρίσκεται ακόμη σε διαδικασία διαβούλευσης. Το Υπουργείο Εσωτερικών θεωρεί ότι οι υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτό –ως προς την κατανομή των χρημάτων προς την τοπική αυτοδιοίκηση για να διατεθούν στα σχολεία- δεν θα επηρεάσει τη λειτουργία τους. Να αναφέρουμε ότι στα Δωδεκάνησα, μόνον η Ρόδος έχει σχολικές επιτροπές –όχι άλλοι δήμοι. Πρέπει ένας δήμος να έχει πάνω από 100 σχολικές μονάδες για να λειτουργούν οι σχολικές επιτροπές. Συνεπώς το ΥΠΕΣ θα κάνει τις κατανομές των δημοσίων πόρων που αναλογούν στους δήμους για τις σχολικές μονάδες (ανάλογα με το δυναμικό που έχει ο καθένας). Στη Ρόδο π.χ. θεωρείται ότι αυτή η διαδικασία, θα επιφέρει μεγαλύτερη γραφειοκρατία κι ενδέχεται, η ροή των πόρων να αντιμετωπίσει περισσότερα εμπόδια. Δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για το τι θα γίνει, εκ των προτέρων. Μένουμε προς το παρόν στις εξαγγελίες που έχουν γίνει από το ΥΠΕΣ και θα δούμε στην πορεία, πώς θα εξελιχθεί. Εάν δημιουργηθούν προβλήματα στις επιχορηγήσεις των σχολικών μονάδων, από την πλευρά μας θα το θέσουμε στο Υπουργείο Παιδείας και θα ζητήσουμε να παρέμβει για να διορθωθούν οι όποιες αστοχίες εμφανιστούν.
• Έχει γίνει πολύς λόγος για το Ωνάσειο σχολείο που θα λειτουργήσει στη Ρόδο. Τι γίνεται με αυτό; Παρακολουθούμε τις εξελίξεις αλλά και τις αντιδράσεις που σημειώνονται.
Σε αυτή την περίπτωση, αναδεικνύεται μια αντίφαση ανάμεσα σε κάτι το οποίο φαίνεται ότι είναι προς τη σωστή κατεύθυνση και σε κάποιες ανησυχίες που εκφράζονται. Ο ρόλος που έχουμε εμείς ως στελέχη διοίκησης της Εκπαίδευσης Νοτίου Αιγαίου είναι να παρατηρούμε τα πράγματα με προσοχή και, κυρίως, με μια ματιά που θα περιλαμβάνει και την κοινωνία. Έχουμε διαπιστώσει λοιπόν, ότι στο προηγούμενο σχολικό έτος 2024-2025 που ξεκίνησαν τη λειτουργία τους 11 σχολικές τέτοιες μονάδες, όταν έγιναν εισαγωγικές εξετάσεις στην Α’ Γυμνασίου και στην Α’ Λυκείου, η συμμετοχή ήταν υπερδιπλάσιοι μαθητές. Αυτό μας λέει ότι οι κοινωνίες, αγκαλιάζουν αυτές τις πρωτοβουλίες. Συνεπώς, ο κόσμος καταλαβαίνει πως φαίνεται ότι είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Να σημειώσουμε ότι πρόκειται για δημόσια σχολεία, με δωρεάν φοίτηση, δημόσιο πρόγραμμα σπουδών και κρατική εποπτεία. Δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για ιδιωτικοποίηση και κανένας ιδιώτης δεν καρπώνεται τη λειτουργία αυτών των σχολικών μονάδων. Ως θεσμός, θέλει να προσφέρει ένα ενισχυμένο εκπαιδευτικό περιβάλλον με διευρυμένες μαθησιακές ευκαιρίες και, παράλληλα, αναλαμβάνει να υποστηρίξει τους εκπαιδευτικούς ώστε να αναπτύξουν βέλτιστες πρακτικές τις οποίες επιθυμούμε κι εμείς εδώ, στη Ρόδο, να διαχυθούν και στις υπόλοιπες σχολικές μονάδες του νησιού. Αυτές οι ανησυχίες διατυπώνονται στον δημόσιο διάλογο από πέρσι. Όλες αυτές τις ανησυχίες, εμείς τις λαμβάνουμε υπόψη. Πάντως, το νομικό πλαίσιο περιλαμβάνει και ασφαλιστικές δικλείδες ώστε η εφαρμογή να γίνεται με διαφάνεια, να υπάρχει παιδαγωγική ισορροπία και στο τέλος να υπάρχει λογοδοσία. Επιπλέον, δεν θα υπάρχει καμία περίπτωση να αναγκαστούν τα παιδιά να κάνουν φροντιστήρια. Για τον Δήμο Ρόδου θα οριστεί ένα ποσοστό και θα μπορεί με εξετάσεις να έρθει ένα παιδί από τ’ Αφάντου, να έρθει από τον Αρχάγγελο, να έρθει από τα Κοσκινού. Αν η οικογένειά του επιθυμεί να μπει σε αυτή τη διαδικασία, μπορεί να δώσει εξετάσεις και το παιδί θα έρθει να φοιτήσει σε αυτό το σχολείο. Το σχολείο θα λειτουργήσει στην Καπνοβιομηχανία. Δηλαδή, το 1ο γυμνάσιο και το 3ο Λύκειο θα συγχωνευτούν, ως προς τον τίτλο, θα ονομάζονται πλέον Δημόσιο Ωνάσειο Σχολείο Ημερήσιο Γυμνάσιο Ρόδου, και το Λύκειο θα ονομάζεται Δημόσιο Ωνάσειο Σχολείο Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Ρόδου. Οπότε θα έχουμε και στη Ρόδο εφαρμογή αυτού του θεσμού.
• Για να κλείσουμε θέλω να σας ρωτήσω για τη σχολική βία. Έχουν καταγραφτεί περιστατικά στα σχολεία της δικής μας περιοχής;
Πρόκειται για ένα γενικευμένο κοινωνικό φαινόμενο. Υπάρχει μια ένταση η οποία εισάγεται στο σχολείο. Ως εκ τούτου, η κοινωνική βία μετατρέπεται σε σχολική βία. Υπάρχει μια ένταση στις σχέσεις των ανηλίκων. Ιδιαίτερα μετά την περίοδο του εγκλεισμού με τον κορωνοϊό για δύο χρόνια, φάνηκε ότι επηρεάστηκαν –ενήλικες και ανήλικοι- στην κοινωνική συμπεριφορά. Έχει παρατηρηθεί στη χώρα μας (και σε παγκόσμιο επίπεδο) ότι αυξήθηκαν τα φαινόμενα του σχολικού εκφοβισμού καθώς και της σχολικής βίας μεταξύ των ανηλίκων –και μάλιστα είναι πιο έντονα. Το φαινόμενο υπάρχει και στα σχολεία μας στο Νότιο Αιγαίο. Έχουν καταγραφεί αρκετά τέτοια περιστατικά. Ωστόσο, υπάρχει μηχανισμός που προσπαθεί να τα αντιμετωπίσει και να τα διαχειριστεί. Κάθε σχολική μονάδα έχει υπεύθυνους για τα θέματα αυτά (διευθυντές, εκπαιδευτικούς ειδικής αγωγής, σχολικούς σύμβουλους, ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς). Επιπλέον, υπάρχει η ψηφιακή πλατφόρμα του Υπουργείου Παιδείας, όπου γονείς και μαθητές μπορούν να δηλώνουν τέτοια περιστατικά. Δυστυχώς, αυτά τα φαινόμενα είναι υπαρκτά και πρέπει όλοι να είμαστε σε επαγρύπνηση –μαζί με την οικογένεια και την τοπική κοινωνία. Οτιδήποτε αντιληφθούν πρέπει να το αναφέρουν ώστε να δίδεται η δυνατότητα να έχουμε τις μικρότερες δυνατές συνέπειες.
