Χαράλαμπος Ψαράς: «Στόχος μας είναι στις 11 Σεπτεμβρίου να μην υπάρχει κανένα κενό σε κανένα νησί»

Σε έναν αγώνα δρό­μου διαρ­κεί­ας βρί­σκε­ται η εκ­παι­δευ­τι­κή διοί­κη­ση στο Νότιο Αι­γαίο, προ­κει­μέ­νου το πρώτο κου­δού­νι της νέας σχο­λι­κής χρο­νιάς να βρει τις τά­ξεις πλή­ρως στε­λε­χω­μέ­νες. Ο πε­ρι­φε­ρεια­κός διευ­θυ­ντής Πρω­το­βάθ­μιας και Δευ­τε­ρο­βάθ­μιας Εκ­παί­δευ­σης Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, κ. Χα­ρά­λα­μπος Ψαράς, ανοί­γει τα χαρ­τιά του σε μια εφ’ όλης της ύλης συ­νέ­ντευ­ξη ενό­ψει της επό­με­νης σχο­λι­κής χρο­νιάς.

Μιλά για τους 584 νέους μό­νι­μους διο­ρι­σμούς στην πε­ρι­φέ­ρεια, εκ των οποί­ων οι 245 αφο­ρούν στα Δω­δε­κά­νη­σα, τον κρί­σι­μο ρόλο της διε­τούς πα­ρα­μο­νής των εκ­παι­δευ­τι­κών στα νησιά, αλλά και τη δυ­να­μι­κή κά­λυ­ψης των ανα­γκών μέσω προ­σλή­ψε­ων ανα­πλη­ρω­τών.

Πα­ράλ­λη­λα, απα­ντά με ει­λι­κρί­νεια και ρε­α­λι­σμό στον δη­μό­σιο διά­λο­γο γύρω από τις ανα­στο­λές λει­τουρ­γί­ας σχο­λι­κών μο­νά­δων, ξε­κα­θα­ρί­ζο­ντας το τοπίο για το δη­μο­γρα­φι­κό και τη στα­θε­ρή βού­λη­ση της Πο­λι­τεί­ας να στη­ρί­ξει τα μικρά νησιά και τις απο­μα­κρυ­σμέ­νες κοι­νό­τη­τες.

• Κύριε Ψαρά, βρι­σκό­μα­στε στην καρ­διά του Αυ­γού­στου και η προ­ε­τοι­μα­σία για την νέα σχο­λι­κή χρο­νιά κο­ρυ­φώ­νε­ται. Ποια είναι η ει­κό­να ανα­φο­ρι­κά με τους μό­νι­μους διο­ρι­σμούς στην Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου;

Βρι­σκό­μα­στε πράγ­μα­τι σε πλήρη κι­νη­το­ποί­η­ση καθ’ όλη τη διάρ­κεια του κα­λο­και­ριού. Όλα τα στε­λέ­χη της εκ­παι­δευ­τι­κής διοί­κη­σης επε­ξερ­γα­ζό­μα­στε τις απα­ραί­τη­τες υπη­ρε­σια­κές με­τα­βο­λές, ώστε με το πρώτο κου­δού­νι να εί­μα­στε από­λυ­τα έτοι­μοι. Για το Νότιο Αι­γαίο ανα­κοι­νώ­θη­καν συ­νο­λι­κά 584 μό­νι­μοι διο­ρι­σμοί εκ­παι­δευ­τι­κών στη Γε­νι­κή και την Ει­δι­κή Αγωγή. Από αυ­τούς, οι 245 κα­τευ­θύ­νο­νται στα Δω­δε­κά­νη­σα, με την κα­τα­νο­μή να δια­μορ­φώ­νε­ται σε 112 θέ­σεις στην Πρω­το­βάθ­μια και 133 στη Δευ­τε­ρο­βάθ­μια Εκ­παί­δευ­ση. Πρό­κει­ται για μια ιδιαί­τε­ρα θε­τι­κή εξέ­λι­ξη που ενι­σχύ­ει ου­σια­στι­κά το έμ­ψυ­χο δυ­να­μι­κό των νη­σιών μας.

• Ποιο είναι το ακρι­βές χρο­νο­διά­γραμ­μα για την το­πο­θέ­τη­ση των νέων εκ­παι­δευ­τι­κών και πότε θα ολο­κλη­ρω­θεί η ανά­λη­ψη υπη­ρε­σί­ας;

Οι δια­δι­κα­σί­ες τρέ­χουν με εντα­τι­κούς ρυθ­μούς. Ένα μέρος των απα­ραί­τη­των υπη­ρε­σια­κών δια­δι­κα­σιών δρο­μο­λο­γεί­ται αυτές τις ημέ­ρες, γύρω από τον Δε­κα­πε­νταύ­γου­στο, και αμέ­σως μετά, μετά τις 20 με 25 Αυ­γού­στου, οι συ­νά­δελ­φοι θα ανα­λά­βουν υπη­ρε­σία και θα δη­λώ­σουν τις προ­τι­μή­σεις τους για τις συ­γκε­κρι­μέ­νες σχο­λι­κές μο­νά­δες. Μέχρι τα τέλη Αυ­γού­στου οι Διευ­θύν­σεις Πρω­το­βάθ­μιας και Δευ­τε­ρο­βάθ­μιας Εκ­παί­δευ­σης θα έχουν πλήρη και σαφή ει­κό­να για τα πραγ­μα­τι­κά λει­τουρ­γι­κά κενά που απο­μέ­νουν, ώστε αυτά να δη­λω­θούν έγκαι­ρα στο Υπουρ­γείο Παι­δεί­ας και να κα­λυ­φθούν από την πρώτη φάση των ανα­πλη­ρω­τών στις αρχές Σε­πτεμ­βρί­ου.

• Κα­λύ­πτουν οι 584 μό­νι­μοι διο­ρι­σμοί το σύ­νο­λο των πραγ­μα­τι­κών ανα­γκών της πε­ριο­χής σας ή πα­ρα­μέ­νει η ανά­γκη για με­γά­λο αριθ­μό ανα­πλη­ρω­τών;

Είναι ση­μα­ντι­κό να γίνει σαφής η διά­κρι­ση ανά­με­σα στα ορ­γα­νι­κά και τα λει­τουρ­γι­κά κενά. Το Υπουρ­γείο Παι­δεί­ας κι­νεί­ται πλέον στα­θε­ρά στον κα­νό­να της ανα­λο­γί­ας «ένα προς ένα», δη­λα­δή για κάθε απο­χώ­ρη­ση λόγω συ­ντα­ξιο­δό­τη­σης να πραγ­μα­το­ποιεί­ται ένας μό­νι­μος διο­ρι­σμός, κάτι που ξε­περ­νά τους πε­ριο­ρι­σμούς πα­λαιό­τε­ρων ετών. Ωστό­σο, οι μό­νι­μοι διο­ρι­σμοί κα­θο­ρί­ζο­νται σε κε­ντρι­κό επί­πε­δο με βάση τις δη­μο­σιο­νο­μι­κές δυ­να­τό­τη­τες και τις συ­ντα­ξιο­δο­τή­σεις. Τα πραγ­μα­τι­κά λει­τουρ­γι­κά κενά σε μια νη­σιω­τι­κή πε­ριο­χή είναι συ­νή­θως πε­ρισ­σό­τε­ρα από τις συ­ντα­ξιο­δο­τή­σεις. Οι μό­νι­μοι διο­ρι­σμοί κα­λύ­πτουν ση­μα­ντι­κό τμήμα των ορ­γα­νι­κών κενών, αλλά η πλή­ρης εξι­σορ­ρό­πη­ση επι­τυγ­χά­νε­ται πάντα συν­δυα­στι­κά με τους ανα­πλη­ρω­τές εκ­παι­δευ­τι­κούς.

• Πόσο συμ­βάλ­λει ο θε­σμός του μό­νι­μου διο­ρι­σμού στη στα­θε­ρό­τη­τα των σχο­λεί­ων μας στα νησιά;

Η συμ­βο­λή είναι κα­τα­λυ­τι­κή. Οι νε­ο­διο­ρι­ζό­με­νοι εκ­παι­δευ­τι­κοί ανα­λαμ­βά­νουν τη δέ­σμευ­ση να πα­ρα­μεί­νουν στην πε­ριο­χή το­πο­θέ­τη­σής τους για του­λά­χι­στον δύο έτη. Αυτή η διε­τής πα­ρα­μο­νή δη­μιουρ­γεί ένα απα­ραί­τη­το πλαί­σιο στα­θε­ρό­τη­τας. Δεν προ­σφέ­ρει ασφά­λεια μόνο στους ίδιους τους εκ­παι­δευ­τι­κούς για τον προ­γραμ­μα­τι­σμό της ζωής τους, αλλά πρω­τί­στως στους μα­θη­τές, στις μα­θή­τριες και στις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες των νη­σιών μας. Η συ­νέ­χεια στην εκ­παι­δευ­τι­κή δια­δι­κα­σία και η οι­κο­δό­μη­ση στα­θε­ρών σχέ­σε­ων εμπι­στο­σύ­νης μέσα στη σχο­λι­κή κοι­νό­τη­τα είναι ανε­κτί­μη­της αξίας για τα νησιά μας.

• Ποιος είναι ο κε­ντρι­κός επι­χει­ρη­σια­κός στό­χος για την πρώτη ημέρα έναρ­ξης των μα­θη­μά­των;

Ο στό­χος μας είναι ξε­κά­θα­ρος και αδια­πραγ­μά­τευ­τος: Στις 11 Σε­πτεμ­βρί­ου, την ημέρα του αγια­σμού, να μην υπάρ­χει κα­νέ­να πρω­ι­νό κενό σε κα­νέ­να μικρό ή με­γά­λο νησί του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου. Ερ­γα­ζό­μα­στε με­θο­δι­κά ώστε τα σχο­λεία μας, από το πιο κε­ντρι­κό λύ­κειο της Ρόδου μέχρι το πιο απο­μα­κρυ­σμέ­νο δη­μο­τι­κό των μι­κρών νη­σιών, να ξε­κι­νή­σουν τη λει­τουρ­γία τους με πλήρη επάρ­κεια δι­δα­κτι­κού προ­σω­πι­κού.

• Τις τε­λευ­ταί­ες ημέ­ρες είδαν το φως της δη­μο­σιό­τη­τας ανα­φο­ρές για ανα­στο­λή λει­τουρ­γί­ας 11 σχο­λι­κών μο­νά­δων στα Δω­δε­κά­νη­σα. Τι ακρι­βώς συμ­βαί­νει με αυτές τις πε­ρι­πτώ­σεις;

Είναι από­λυ­τα φυ­σι­κό η επι­και­ρό­τη­τα να ανα­κυ­κλώ­νει ει­δή­σεις, όμως οφεί­λου­με να ενη­με­ρώ­νου­με τους πο­λί­τες με τη μέ­γι­στη ακρί­βεια. Δεν πρό­κει­ται για σχο­λεία που έκλει­σαν ξαφ­νι­κά φέτος. Αν ανα­τρέ­ξει κα­νείς στα δη­μο­σιεύ­μα­τα των προη­γού­με­νων ετών, την ίδια ακρι­βώς πε­ρί­ο­δο, θα δια­πι­στώ­σει ότι πρό­κει­ται για τις ίδιες σχο­λι­κές μο­νά­δες που βρί­σκο­νται σε ανα­στο­λή εδώ και χρό­νια λόγω έλ­λει­ψης μα­θη­τι­κού δυ­να­μι­κού. Κάθε χρόνο τέ­τοια εποχή, η Πε­ρι­φε­ρεια­κή Διεύ­θυν­ση κα­τα­γρά­φει την υφι­στά­με­νη κα­τά­στα­ση και ενη­με­ρώ­νει το Υπουρ­γείο Παι­δεί­ας, το οποίο με τη σειρά του εκ­δί­δει θε­σμι­κά και δη­μό­σια τις σχε­τι­κές απο­φά­σεις ανα­στο­λής. Είναι μια τυ­πι­κή διοι­κη­τι­κή δια­δι­κα­σία που επα­να­λαμ­βά­νε­ται ετη­σί­ως και δεν απο­τε­λεί αιφ­νί­διο γε­γο­νός.

• Για ποιους λό­γους οδη­γού­νται αυτά τα σχο­λεία σε ανα­στο­λή λει­τουρ­γί­ας;

Ο βα­σι­κός λόγος είναι η έλ­λει­ψη μα­θη­τών, σε συν­δυα­σμό με τις επι­λο­γές των ίδιων των οι­κο­γε­νειών. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό είναι το πα­ρά­δειγ­μα του δη­μο­τι­κού σχο­λεί­ου στην Κρη­τη­νία της Ρόδου. Εδώ και χρό­νια, οι γο­νείς της πε­ριο­χής επι­λέ­γουν να εγ­γρά­φουν τα παι­διά τους στη γει­το­νι­κή με­γα­λύ­τε­ρη σχο­λι­κή μο­νά­δα της Έμπω­νας, η οποία είναι πο­λυ­θέ­σια και πα­ρέ­χει πε­ρισ­σό­τε­ρα τμή­μα­τα, εκ­παι­δευ­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες και δυ­να­τό­τη­τες κοι­νω­νι­κο­ποί­η­σης. Το ίδιο συμ­βαί­νει και σε άλλες πε­ρι­πτώ­σεις, όπως σε συ­γκε­κρι­μέ­να σχο­λεία στην Κάρ­πα­θο ή σε άλλα ση­μεία του νομού. Όταν δεν υπάρ­χουν εγ­γε­γραμ­μέ­νοι μα­θη­τές, η πο­λι­τεία οφεί­λει τυ­πι­κά να ανα­στεί­λει τη λει­τουρ­γία της μο­νά­δας.

• Τι ρόλο παί­ζει το δη­μο­γρα­φι­κό πρό­βλη­μα στη λει­τουρ­γία των σχο­λεί­ων της πε­ρι­φέ­ρειάς μας;

Το δη­μο­γρα­φι­κό είναι αναμ­φι­σβή­τη­τα μια εθνι­κή πρό­κλη­ση. Πα­ρα­τη­ρού­με μια στα­δια­κή μεί­ω­ση του μα­θη­τι­κού πλη­θυ­σμού, η οποία ωστό­σο εξε­λίσ­σε­ται με μικρά πο­σο­στά κάθε χρόνο και δεν προ­κα­λεί ξαφ­νι­κές κα­ταρ­ρεύ­σεις από τη μία μέρα στην άλλη. Εμείς, ως εκ­παι­δευ­τι­κή διοί­κη­ση, δεν αντι­με­τω­πί­ζου­με τα σχο­λεία με στενά λο­γι­στι­κά κρι­τή­ρια. Η βού­λη­σή μας είναι ξε­κά­θα­ρη: Θέ­λου­με σχο­λι­κές μο­νά­δες σε όλα τα νησιά μας. Η πα­ρου­σία του σχο­λεί­ου απο­τε­λεί πυ­ρή­να ζωής, πο­λι­τι­σμού και ελ­πί­δας για τις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες, ιδιαί­τε­ρα στα μικρά και ακρι­τι­κά νησιά.

• Εάν σε κά­ποιο χωριό ή νησί αυ­ξη­θεί ξανά ο αριθ­μός των παι­διών, υπάρ­χει η δυ­να­τό­τη­τα να επα­να­λει­τουρ­γή­σει ένα σχο­λείο που τελεί σε ανα­στο­λή;

Απο­λύ­τως. Η ανα­στο­λή λει­τουρ­γί­ας δεν είναι ορι­στι­κό κλεί­σι­μο ή κα­τάρ­γη­ση. Εάν αύριο στην Κρη­τη­νία, σε ένα χωριό της Καρ­πά­θου ή σε ένα μικρό νησί συ­γκε­ντρω­θεί ο απαι­τού­με­νος αριθ­μός μα­θη­τών —ακόμα και δέκα παι­διά— και οι οι­κο­γέ­νειες ζη­τή­σουν τη λει­τουρ­γία του σχο­λεί­ου, η υπη­ρε­σία μας θα κι­νη­θεί άμεσα για την επα­να­λει­τουρ­γία του. Η εκ­παι­δευ­τι­κή διοί­κη­ση είναι πά­ντο­τε έτοι­μη να στη­ρί­ξει κάθε το­πι­κή κοι­νό­τη­τα. Στό­χος μας πα­ρα­μέ­νει η διαρ­κής, ισχυ­ρή εκ­παι­δευ­τι­κή πα­ρου­σία σε κάθε γωνιά του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου.