Αλέξης Μητρόπουλος: «Οι συντάξεις των Ελλήνων είναι οι χαμηλότερες στην ευρωζώνη»

Σύμφωνα με τα στοι­χεία που ανα­κοι­νώ­θη­καν πρό­σφατα, οι Έλληνες συντα­ξιού­χοι είναι οι φτω­χό­τε­ροι στην ευρω­ζώνη αλλά και οι γηραιό­τε­ροι σε ολό­κληρη την Ευρώπη! Πώς φτάσαμε σε αυτό το σημείο;

Τα στοι­χεία που επε­ξερ­γα­στή­καμε είναι τα πλέον πρό­σφατα επίσημα στοι­χεία τής κυβέρ­νη­σης, του Υπουρ­γείου Εργα­σίας και του ΕΦΚΑ.

Οι κύριες συντά­ξεις έχουν μειωθεί, κατά τα μνη­μο­νιακά χρόνια, έως και 55% ενώ οι επι­κου­ρι­κές και τα εφάπαξ έως και 65%. Ειδικά, για τον Δεκέμ­βριο 2025, όπως προ­κύ­πτει από τη «Μηνιαία Απει­κό­νιση Συντα­ξιο­δο­τι­κών Παροχών» του Πλη­ρο­φο­ρια­κού Συστή­μα­τος «ΗΛΙΟΣ» της ΗΔΙΚΑ/Υπουρ­γείου Εργα­σίας, η μέση κύρια σύνταξη ανέρ­χε­ται στα 847,55 € μεικτά (794,60 € καθαρά) και είναι η χαμη­λό­τερη στην ΟΝΕ ενώ η μέση επι­κου­ρική σύνταξη ανέρ­χε­ται στα 196,36 € μεικτά (184,70 € καθαρά). Επί του συνόλου των συντα­ξιού­χων (2.527.531) τον Δεκέμ­βριο 2025, το 28,3% των συντα­ξιού­χων (714.226 άνθρω­ποι) ζουν με 564 € μηνιαίως ενώ το 18% των συντα­ξιού­χων (453.993) καλού­νται να δια­βιώ­σουν με 480 € καθαρά (500 € μεικτά).

Οι συντα­ξιού­χοι αυτοί είναι φτωχοί ή και κάτω από τα όρια της φτώ­χειας. Έτσι απο­κα­λύ­πτε­ται, δυστυ­χώς, ότι οι συντά­ξεις των Ελλήνων είναι οι χαμη­λό­τε­ρες στην ευρω­ζώνη και συνεχώς συγκλί­νουν με τις συντά­ξεις της Βουλ­γα­ρίας και της Ρου­μα­νίας.

Στην κατά­σταση αυτή οδη­γη­θή­καμε:

– λόγω των μεγάλων περι­κο­πών στα χρόνια των Μνη­μο­νίων,

– λόγω του υπο­λο­γι­σμού των συντά­ξεων μετά το 2016 με βάση ολό­κληρο τον εργα­σιακό βίο («ρήτρα Τσίπρα»),

– λόγω της λεη­λα­σίας των απο­θε­μα­τι­κών των Ασφα­λι­στι­κών Ταμείων (τα οποία μπήκαν στο «χωνευ­τήρι» του ενιαίου ΕΦΚΑ),

– λόγω της μικρής αύξησης των συντά­ξεων την περίοδο από το 2019 μέχρι σήμερα,

– λόγω της συμ­φω­νίας των μνη­μο­νια­κών κυβερ­νή­σεων με τους δανει­στές για συνεχή μείωση των συντα­ξιο­δο­τι­κών δαπανών μέχρι το 2060!

Με τις απα­ρά­δε­κτα χαμηλές συντά­ξεις οι Έλληνες και οι Ελλη­νί­δες συντα­ξιού­χοι αδυ­να­τούν να επι­βιώ­σουν αξιο­πρε­πώς, λαμ­βα­νο­μέ­νου υπόψη του μεγάλου δια­χρο­νικά πλη­θω­ρι­σμού, της ακρί­βειας, της ισχνής αγο­ρα­στι­κής δύναμης του εισο­δή­μα­τός τους, καθώς και των μεγάλων αναγκών τους σε ιατρο­φαρ­μα­κευ­τική και νοσο­κο­μειακή περί­θαλψη σε συν­δυα­σμό με τις υπό κατάρ­ρευση Υπη­ρε­σίες του ΕΣΥ.

Ανα­φερ­θή­κατε στις απώ­λειες των συντα­ξιού­χων από την κατάρ­γηση των τριών δώρων – επι­δο­μά­των που ανέρ­χο­νται σε πολλά δισ. ευρώ. Βλέ­πουμε ότι η κυβέρ­νηση εμφα­νί­ζε­ται –δήθεν- δια­τε­θει­μένη για αυξή­σεις, ενώ σχε­διά­ζει κι άλλες περι­κο­πές. Τελικά, οι συντα­ξιού­χοι και οι δικαιού­χοι επι­δο­μά­των μετρούν συνεχώς απώ­λειες…

Συνο­λικά, σύμφωνα με έρευνα της ΕΝΥΠΕΚΚ, την περίοδο 2010-2025 οι συντα­ξιού­χοι απώ­λε­σαν πάνω από 130 δισ. ευρώ. Κατά μέσο όρο κάθε συντα­ξιού­χος έχει χάσει, την περίοδο αυτή, 45.000 ευρώ.

Τα μεγα­λύ­τερα ποσά περι­κο­πών αφορούν κυρίως στην κατάρ­γηση των δώρων και των οικο­γε­νεια­κών επι­δο­μά­των τους, καθώς και την παρα­κρά­τηση 6% υπέρ υγείας που πλη­ρώ­νουν δυστυ­χώς όλοι οι συντα­ξιού­χοι για ολό­κληρη τη ζωή τους. Είναι απάν­θρωπο και απα­ρά­δε­κτο που ακόμη και οι χήρες και τα ορφανά πλη­ρώ­νουν εισφορά υπέρ υγείας 6% για κύρια και επι­κου­ρική σύνταξη για τους πεθα­μέ­νους συζύ­γους ή γονείς τους, αντι­στοί­χως.

Καμία άλλη κοι­νω­νική τάξη δεν έχει χάσει, τα τελευ­ταία χρόνια, τόσο μεγάλα ποσά, που ξεπερ­νούν το μισό ελλη­νικό ΑΕΠ. Γι’αυτό πρέπει να ενι­σχυ­θούν άμεσα και σημα­ντικά οι συντά­ξεις με προ­τε­ραιό­τητα στις αγρο­τι­κές, στις συντά­ξεις λόγω θανάτου (χηρείας), στις ανα­πη­ρι­κές και αυτές των ανα­σφα­λί­στων υπε­ρη­λί­κων.

Πρό­σφατα ανα­κοι­νώ­θη­καν στοι­χεία από την ΕΛΣΤΑΤ και την ΔΥΠΑ, τα οποία, όμως, σημειώ­νουν απο­κλί­σεις. Τι πραγ­μα­τικά συμ­βαί­νει;

Η θηριώ­δης από­κλιση των στα­τι­στι­κών ευρη­μά­των μεταξύ ΕΛΣΤΑΤ και ΔΥΠΑ για τα ποσοστά ανερ­γίας εκθέτει τη χώρα μας τόσο στην ΕΕ όσο και σε διε­θνείς επι­στη­μο­νι­κούς οργα­νι­σμούς που ασχο­λού­νται με την αγορά εργα­σίας, την αγο­ρα­στική δύναμη, τους δείκτες ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού, την οικο­νο­μία, την ανά­πτυξη κ.ά.

Οι ίδιοι οι Οργα­νι­σμοί δεν δίνουν πει­στι­κές απα­ντή­σεις για τις χαο­τι­κές δια­φο­ρές τους στα μηνιαία ποσοστά ανερ­γίας που ανα­κοι­νώ­νουν, ενώ δεν είναι σπάνιο το φαι­νό­μενο να δια­φω­νούν για το αν η ανεργία αυξή­θηκε ή μειώ­θηκε. Συνήθως επι­μέ­νουν στη διαφορά μεθο­δο­λο­γι­κών εργα­λείων που χρη­σι­μο­ποιούν.

Πρέπει να γίνει σαφές ότι η ΔΥΠΑ ανα­κοι­νώ­νει τους εγγε­γραμ­μέ­νους σ’αυτήν, που είναι ο επί­ση­μος φορέας κατα­μέ­τρη­σης της ανερ­γίας. Η ΕΛΣΤΑΤ, όπως η ίδια παρα­δέ­χε­ται, δεν ανα­γνω­ρί­ζει (δεν κατα­με­τρά) τους μακρο­χρό­νια ανέρ­γους, αυτούς δηλαδή που βρί­σκο­νται στην ανεργία άνω του 12μήνου. Αντι­θέ­τως η ΔΥΠΑ τους κατα­με­τρά αφού τους έχει εγγε­γραμ­μέ­νους και εμφα­νί­ζο­νται σ’ αυτήν για την άσκηση των δικαιω­μά­των τους. Επίσης η ΕΛΣΤΑΤ, όπως η ίδια ανα­φέ­ρει στο μηνιαίο δελτίο της, θεωρεί ως εργα­ζό­μενο ακόμη και όποιον εργά­ζε­ται μία (1) ώρα την εβδο­μάδα, δηλαδή 4 ώρες τον μήνα!

Τα ορθά ευρή­ματα για την ανεργία τα ανα­κοι­νώ­νει, όπως είναι αυτο­νό­ητο, η ΔΥΠΑ. Η ΕΛΣΤΑΤ ασχο­λεί­ται με στα­τι­στι­κές προ­βλέ­ψεις και εκτι­μή­σεις σε αγνώ­στου εύρους δείγμα και με την εφαρ­μογή στα­τι­στι­κών εργα­λείων και δια­δι­κα­σιών, όπως το «benchmarking» και ΔΕΝ κατα­γρά­φει τους πραγ­μα­τι­κούς αριθ­μούς ανέργων και επι­δο­του­μέ­νων.

Το γεγονός αυτό φαί­νε­ται πως απο­σιω­πά­ται από την κυβέρ­νηση, η οποία επι­κα­λεί­ται και ανα­δει­κνύει μόνο τα ευνοϊκά γι’αυτήν χαμη­λό­τερα ποσοστά ανερ­γίας της ΕΛΣΤΑΤ προ­κει­μέ­νου να υπε­ρα­σπι­στεί το αφήγημά της περί δήθεν ανά­πτυ­ξης της χώρας μας μέσα από τις πολι­τι­κές που εφαρ­μό­ζει.

Η ΠΟΕΕΤ καταγ­γέλ­λει ότι οι εποχικά εργα­ζό­με­νοι έμειναν τις γιορτές χωρίς κύριο επίδομα ανερ­γίας και δώρο Χρι­στου­γέν­νων. Τελικά, η προ­σπά­θεια με τα προ­πλη­ρω­μένα επι­δό­ματα ανερ­γίας, δεν λει­τούρ­γησε στην πράξη…

Ναι και είναι απα­ρά­δε­κτο. Οικο­γε­νειάρ­χες συνάν­θρω­ποί μας στε­ρή­θη­καν το εποχικό επίδομα την περίοδο των Χρι­στου­γέν­νων που τόσο το είχαν ανάγκη. Δυστυ­χώς οι εργα­ζό­με­νοι που έχουν συμ­βά­λει τόσο στην ανά­πτυξη του του­ρι­σμού τα τελευ­ταία χρόνια, όχι μόνο δεν ωφε­λού­νται από τα μεγάλα κέρδη των επι­χει­ρη­μα­τιών, αλλά στε­ρού­νται και των αυτο­νό­η­των επι­δο­μά­των που δικαιού­νται.

Γι’ αυτό απαι­τεί­ται άμεσα σημα­ντική αύξηση του επο­χι­κού επι­δό­μα­τος και επι­μή­κυνση της περιό­δου επι­δό­τη­σης. Από τους πρώτους είχαμε καταγ­γεί­λει, εξάλλου, τη χορή­γηση του σχε­τι­κού επι­δό­μα­τος μέσω προ­πλη­ρω­μέ­νης κάρτας. Οι δικαιού­χοι πρέπει να επι­μεί­νουν στην αύξηση του επο­χι­κού επι­δό­μα­τος, στη χρονική επι­μή­κυνση της επι­δό­τη­σής τους και στην κατάρ­γηση της προ­πλη­ρω­μέ­νης κάρτας, που είναι απα­ξιω­τι­κός και προ­σβλη­τι­κός θεσμός για σύγ­χρο­νους εργα­ζό­με­νους.

Οι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες και οι αγρότες δυσα­να­σχε­τούν με τις υψηλές ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές που υπο­χρε­ού­νται να κατα­βά­λουν. Πολλοί δηλώ­νουν ότι χρω­στούν στον ΕΦΚΑ αλλά και στις Τρά­πε­ζες και ότι τελικά αδυ­να­τούν να βγουν στη σύνταξη λόγω των οφειλών τους. Έχετε κι εσείς την ίδια εικόνα;

Ναι, είναι αλήθεια. Ο μικρο-ιδιοκτητικός τρόπος παρα­γω­γής, σιγά-σιγά, εξαϋ­λώ­νε­ται. Οι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες, επι­στή­μο­νες, επι­τη­δευ­μα­τίες, αγρότες, αλιείς, μελισ­σο­κό­μοι κ.λπ. υπο­χρε­ού­νται σε υψηλές ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές που με νόμο της σημε­ρι­νής κυβέρ­νη­σης (4670/2020) αυξά­νο­νται κατ’ έτος.

Οι εισφο­ρές για 1.400.000 και πλέον μή μισθω­τούς, σύμφωνα με τα πλέον πρό­σφατα στοι­χεία του ΕΦΚΑ για τον Μάιο 2025, αυξή­θη­καν κατά 9,6% από 1-1-2023, κατά 3,46% από 1-1-2024, κατά 2,7% από 1-1-2025 και κατά 2,6% από 1-1-2026, ήτοι συνο­λικά την τετρα­ε­τία 2023-2026 κατά 18,36%. Η σωρευ­τική αύξηση των ασφα­λι­στι­κών τους εισφο­ρών κατά 18,36% για την περίοδο 2023-2026 δεν έχει προη­γού­μενο σε καμία χώρα της Ευρώπης των 47 κρατών, αλλά ούτε και σε ολό­κληρο τον πλανήτη.

Εξάλλου, όπως προ­κύ­πτει από τον Πίνακα 4 (σελίδα 9) της Έκθεσης του ΚΕΑΟ για το γ’ τρίμηνο του 2025 (Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2025), στις 30-9-2025, οι περισ­σό­τε­ροι οφει­λέ­τες (1.464.877 ή ποσοστό 70%) χρω­στούν μέχρι 15.000 €, ενώ μέχρι 30.000 € χρωστά το 87,31% των οφει­λε­τών (1.825.923 οφει­λέ­τες).

Συνεπώς, η ετήσια αύξηση των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών, σε συν­δυα­σμό με την τεκ­μαρτή κλι­μα­κωτή φορο­λό­γησή τους (ν. 5073/2023), θα δημιουρ­γή­σει νέα γενιά οφει­λε­τών προς τον ΕΦΚΑ και νέο κύμα επαγ­γελ­μα­τι­κής μετα­νά­στευ­σης («brain drain») και ευρεία φτω­χο­ποί­ηση των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών, επι­στη­μό­νων και αγροτών.

Αν λάβουμε υπόψη και την εκτί­ναξη των χρεών τους προς την Εφορία και τις τρά­πε­ζες, έχουν όντως οδη­γη­θεί σε αδυ­να­μία να κατα­βά­λουν ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές τους και γι’ αυτό επι­λέ­γουν την πιο χαμηλή (φθηνή) ασφα­λι­στική κλάση, στην οποία όμως απο­μειώ­νε­ται και το ποσό της σύντα­ξης που θα λάβουν μετά το πέρας τού εργα­σια­κού τους βίου.

Πρό­κει­ται για σημα­ντικό κοι­νω­νικό ζήτημα αφού έχει αντί­κτυπο σε μεγάλη μερίδα του πλη­θυ­σμού και με τερά­στιες δια­στά­σεις στον κοι­νω­νικό ιστό αλλά και την οικο­νο­μία, αφού πίσω από κάθε ελεύ­θερο επαγ­γελ­μα­τία βρί­σκε­ται μία οικο­γέ­νεια που έχει να αντι­με­τω­πί­σει ΚΑΙ την υψηλή φορο­λό­γηση ΚΑΙ τον πλη­θω­ρι­σμό ΚΑΙ τις οικο­γε­νεια­κές ανάγκες επι­βί­ω­σης, καθώς ΚΑΙ τα ανα­γκα­στικά μέτρα του ΚΕΑΟ αλλά ΚΑΙ των δια­φό­ρων εισπρα­κτι­κών εται­ριών και των funds που με πρό­σφατο νόμο ανέ­λα­βαν «υπο­στη­ρι­κτι­κές» προς το ΚΕΑΟ αρμο­διό­τη­τες κατά των οφει­λε­τών του ΕΦΚΑ/ΚΕΑΟ.