Έντεκα Ελληνίδες αεροσυνοδοί και η τύχη τους: Οκτώ χάθηκαν για πάντα και τρεις επέζησαν

Η 42χρονη Μαρία Παππά, μέλος του πλη­ρώ­μα­τος του μοι­ραί­ου Φάλ­κον 50 που συ­νε­τρί­βη πριν από δέκα ημέ­ρες κοντά στην Αγκυ­ρα οδη­γώ­ντας στον θά­να­το και τους οκτώ επι­βαί­νο­ντες, ανά­με­σά τους και τον αρ­χη­γό του Γε­νι­κού Επι­τε­λεί­ου της Λι­βύ­ης, στρα­τη­γό Μο­χά­μεντ Αλί Αν Χα­ντάντ, είναι η όγδοη Ελ­λη­νί­δα αε­ρο­συ­νο­δός που έχασε τη ζωή της την ώρα του κα­θή­κο­ντος. Θύμα σε ένα ακόμη αε­ρο­πο­ρι­κό δυ­στύ­χη­μα, αυτή τη φορά εκτός Ελ­λά­δος και ενώ είχε ξε­κι­νή­σει να ερ­γά­ζε­ται στην εται­ρεία Harmony Jets, με έδρα τη Μάλτα και ει­δί­κευ­ση τις VIP πτή­σεις.

Από τότε που οι αε­ρο­με­τα­φο­ρές μπή­καν στη ζωή των Ελ­λή­νων, άλλες επτά συ­νά­δελ­φοι της Μα­ρί­ας Παππά πλή­ρω­σαν με τη ζωή τους, όλες σε νεαρή ηλι­κία, την αγάπη τους για ένα επάγ­γελ­μα υψη­λών απαι­τή­σε­ων και ρί­σκου. Μία των ΤΑΕ (Τε­χνι­κές Αε­ρο­πο­ρι­κές Εκ­με­ταλ­λεύ­σεις, η πρώτη ελ­λη­νι­κή αε­ρο­πο­ρι­κή εται­ρεία) τo 1949 και έξι κο­πέ­λες της Ολυ­μπια­κής με­τα­ξύ 1959-1989.

Υπήρ­ξαν και τρεις τυ­χε­ρές που επέ­ζη­σαν. Δύο στο πιο πε­ρί­ερ­γο όλων δυ­στύ­χη­μα της Βού­λας το 1972 και μία στο Βου­κου­ρέ­στι, στο αντί­στοι­χο ενός άλλου Φάλ­κον, του επί­ση­μου τότε ελ­λη­νι­κού κυ­βερ­νη­τι­κού αε­ρο­σκά­φους. Επτά συ­νο­λι­κά πο­λύ­νε­κρα δυ­στυ­χή­μα­τα με οκτώ άτυ­χες και τρεις «τυ­χε­ρές» αε­ρο­συ­νο­δούς.

Το επάγ­γελ­μα της αε­ρο­συ­νο­δού, παρά τις ανη­συ­χί­ες για τους κιν­δύ­νους που το συ­νό­δευαν, ανέ­κα­θεν συ­γκι­νού­σε τις Ελ­λη­νί­δες. Ιδίως την πε­ρί­ο­δο της ακμής της Ολυ­μπια­κής επί επο­χής Ωνάση. Η Ολυ­μπια­κή υπήρ­ξε το πρώτο διε­θνές ελ­λη­νι­κό brand, συ­νώ­νυ­μη της χλι­δής και της πο­λυ­τέ­λειας στις διε­θνείς πτή­σεις.

Πε­ρι­ζή­τη­το επάγ­γελ­μα

Ο στό­λος της, με και­νού­ρια, υπερ­σύγ­χρο­να αε­ρο­σκά­φη. Οι πι­λό­τοι, κο­ρυ­φαί­οι, αρ­τιό­τα­τα εκ­παι­δευ­μέ­νοι. Και οι αε­ρο­συ­νο­δοί, καλ­λο­νές, αλλά και άρι­στα κα­ταρ­τι­σμέ­νες. Με στο­λές πρώτα του Ελ­λη­νο­γάλ­λου σχε­δια­στή Jean Desses και εν συ­νε­χεία της κλά­σης των Γιάν­νη Τσε­κλέ­νη, Πιέρ Καρ­ντέν και Κοκό Σανέλ.

Χωρίς ίχνος υπερ­βο­λής, η θέση αε­ρο­συ­νο­δού στην Ολυ­μπια­κή εκεί­νη την εποχή ήταν πε­ρι­ζή­τη­τη για κάθε νεαρή και ευ­ει­δή Ελ­λη­νί­δα. Οσο όμως κι αν όλα τα πα­ρα­πά­νω, συν τις υψη­λές απο­λα­βές, συ­νι­στούν ένα ελ­κυ­στι­κό πα­κέ­το, δεν θα πρέ­πει να υπο­τι­μή­σει κα­νείς και τον πα­ρά­γο­ντα «αε­ρο­πλά­νο». Οπως ισχύ­ει και στους πι­λό­τους, το να βλέ­πεις τον κόσμο από ψηλά είναι ένα ακόμα τε­ρά­στιο κί­νη­τρο. Αν δεν το αγα­πάς, δεν το κά­νεις. Και με­ρι­κοί, ελά­χι­στοι ευ­τυ­χώς ανα­λο­γι­κά, πλη­ρώ­νουν πολύ ακρι­βά αυτή τη λα­τρεία.

Η Μαρία Παππά

Με το όνει­ρα αυτά πε­ρί­που μπήκε στον κλάδο των αε­ρο­συ­νο­δών και η Μαρία Παππά. Πέ­ρα­σε και από την Ολυ­μπια­κή. Πα­ντού με επι­τυ­χί­ες. Της άρεσε αυτό που έκανε, επι­μορ­φώ­θη­κε πε­ραι­τέ­ρω και προ­ή­χθη σε προϊ­στα­μέ­νη πλη­ρώ­μα­τος κα­μπί­νας.

Μαρία Παππά. Η 42χρονη ήταν μέλος του πλη­ρώ­μα­τος του μοι­ραί­ου Φάλ­κον 50, που συ­νε­τρί­βη πριν από δέκα ημέ­ρες κοντά στην Αγκυ­ρα

Κά­ποια στιγ­μή έκανε «εσω­τε­ρι­κή στρο­φή». Οι πτή­σεις με τα με­γά­λα επι­βα­τη­γά αε­ρο­σκά­φη την κού­ρα­σαν. Στρά­φη­κε στις πτή­σεις με learjets. Αλ­λα­ξε αρ­κε­τές εται­ρεί­ες. Τε­λευ­ταί­ος σταθ­μός, το Φάλ­κον της μαλ­τέ­ζι­κης. Το πρώτο της τα­ξί­δι με αυτό, όμως, ήταν και το τε­λευ­ταίο της ζωής της.

Η Μαρία είχε πε­ρά­σει ένα πολύ δύ­σκο­λο έτος. Η μη­τέ­ρα της έχασε τη μάχη που έδινε με τον καρ­κί­νο, όμως εκεί­νη συ­νέ­χι­σε να ερ­γά­ζε­ται. Η δου­λειά στον αέρα λει­τουρ­γού­σε σαν βάλ­σα­μο στον πόνο της. Στην προ­σω­πι­κή της ζωή δια­τη­ρού­σε μα­κρο­χρό­νια σχέση, σχε­δόν 20 ετών, και με τον σύ­ντρο­φό της τα­ξί­δευαν συχνά μαζί ιδιω­τι­κά.

Μα­λα­κά­σα, 1949

Το πρώτο δυ­στύ­χη­μα ελ­λη­νι­κού πο­λι­τι­κού αε­ρο­σκά­φους συ­νέ­βη τη Δευ­τέ­ρα 6 Ιου­νί­ου 1949. Ηταν το δρο­μο­λό­γιο Κα­βά­λα – Ελ­λη­νι­κό με το αε­ρο­σκά­φος τύπου Ντα­κό­τα, που απο­γειώ­θη­κε με ημί­ω­ρη κα­θυ­στέ­ρη­ση λόγω και­ρού, στις 17.20. Κυ­βερ­νή­της, ο Ε. Κα­ρα­μο­λέ­γκος, συ­γκυ­βερ­νή­της, ο Χ. Καν­δί­ας, αε­ρο­συ­νο­δός, η Βα­σι­λι­κή Λε­βε­ντο­πού­λου, και 18 επι­βά­τες.

Στις 19.00 η Πο­λε­μι­κή Αε­ρο­πο­ρία ενη­μέ­ρω­σε ότι ένα αε­ρο­σκά­φος κα­τέ­πε­σε στη θέση Μπού­γα ή Ασπρο­χώ­ρι της Μα­λα­κά­σας Ατ­τι­κής. Λίγο αρ­γό­τε­ρα επι­βε­βαιώ­θη­κε. Ου­δείς επέ­ζη­σε. Η έκ­θε­ση των εμπει­ρο­γνω­μό­νων απέ­δω­σε τη συ­ντρι­βή σε αε­ρο­δυ­να­μι­κή υπερ­φόρ­τι­ση του αε­ρο­σκά­φους πέρα από το όριο αντο­χής της πτέ­ρυ­γας, λόγω κα­τα­κό­ρυ­φης επι­τά­χυν­σής του.

Αυ­λώ­νας, 1959

Το δεύ­τε­ρο δυ­στύ­χη­μα συ­νέ­βη κοντά στον Αυ­λώ­να Ατ­τι­κής, την Πέμ­πτη 29 Οκτω­βρί­ου 1959. Πάλι ένα αε­ρο­σκά­φος Ντα­κό­τα που έκανε το δρο­μο­λό­γιο Αθήνα – Θεσ­σα­λο­νί­κη, της πτή­σης ΟΑ214. Απο­γειώ­θη­κε με ολι­γό­λε­πτη κα­θυ­στέ­ρη­ση στις 17.10. Κυ­βερ­νή­της, ο Ανα­στά­σιος Κα­λο­βυρ­νάς, συ­γκυ­βερ­νή­της, ο Αθα­νά­σιος Κου­ντού­ρης, αε­ρο­συ­νο­δός, η Μαρία Κοκ­κί­νου. Επι­βά­τες 15.

Συ­νε­τρί­βη 15 λεπτά αρ­γό­τε­ρα στη θέση Τρα­μπά­λα, 9 χι­λιό­με­τρα νότια του Αυ­λώ­να. Ολοι οι επι­βαί­νο­ντες σκο­τώ­θη­καν. Από τις έρευ­νες για τα αίτια του δυ­στυ­χή­μα­τος δεν δό­θη­κε ποτέ ξε­κά­θα­ρη ει­κό­να. Ορι­σμέ­νες θε­ω­ρί­ες ανα­φέ­ρο­νταν σε διαρ­ροή καυ­σί­μων, άλλες σε βλάβη στον κι­νη­τή­ρα, κακή συ­ντή­ρη­ση ή ακόμη και αν­θρώ­πι­νο λάθος.

Πά­νειο όρος, 1969

Στις 8 Δε­κεμ­βρί­ου 1969, στο Πά­νειο όρος, κοντά στην Κε­ρα­τέα, σε υψό­με­τρο 480 μέ­τρων, μόλις 45 μέτρα χα­μη­λό­τε­ρα της υπερ­κεί­με­νης κο­ρυ­φής, γρά­φτη­κε το φο­νι­κό­τε­ρο αε­ρο­πο­ρι­κό δυ­στύ­χη­μα στην ιστο­ρία της Ολυ­μπια­κής. Ενα αε­ρο­σκά­φος Μc Donnel Douglas DC-6B, το «ISLAND OF KERKYRA», προ­σέ­κρου­σε στο βουνό. Ου­δείς από τους 90 επι­βαί­νο­ντες, 85 επι­βά­τες και 5 μέλη πλη­ρώ­μα­τος, επέ­ζη­σε.

Το αε­ρο­σκά­φος εκτε­λού­σε την πτήση Χανιά – Αθήνα, με κυ­βερ­νή­τη τον 35χρονο, αλλά εμπει­ρό­τα­το Σπύρο Κου­λου­μου­διώ­τη. Συ­γκυ­βερ­νή­της, ο 37χρο­νος Γρη­γό­ρης Γρη­γο­ρά­κης. Αμ­φό­τε­ροι είχαν προ­γραμ­μα­τί­σει έξοδο με τους οι­κεί­ους τους μετά την πτήση. Αλλά η μοίρα είχε δια­λέ­ξει δια­φο­ρε­τι­κά. Και γι’ αυ­τούς και για τις δύο αε­ρο­συ­νο­δούς: την 22χρονη Μα­ρί­να Μάσχα και την 21χρονη Μάρθα Πι­τα­ού­λη, αμ­φό­τε­ρες με λι­γό­τε­ρο από έναν χρόνο στην εται­ρεία. Οι σχε­δια­σμέ­νες από τον Πιέρ Καρ­ντέν στο­λές τους έμελ­λε να βα­φτούν με αίμα. Η πρώτη, βέρα Κο­λω­να­κιώ­τισ­σα, πάντα ονει­ρευό­ταν μια κα­ριέ­ρα στους αι­θέ­ρες. Είχε ξε­κι­νή­σει να ερ­γά­ζε­ται σε τρά­πε­ζα, αλλά υπέ­κυ­ψε στα θέλ­γη­τρα του επαγ­γέλ­μα­τος της αε­ρο­συ­νο­δού. Ηταν κόρη του για­τρού υφη­γη­τή της Ια­τρι­κής Αθη­νών Ηρ. Μάσχα. Ενα όμορ­φο με­λα­χρι­νό και γε­λα­στό κο­ρί­τσι. Πάθος της, επί εδά­φους, ήταν το αυ­το­κί­νη­το, με το οποίο της άρεσε να κάνει μα­κρι­νές βόλ­τες.

Μα­ρί­να Μάσχα, Οι δύο αε­ρο­συ­νο­δοί 22 και 21 ετών ήταν με­τα­ξύ των 90 θυ­μά­των της αε­ρο­πο­ρι­κής τρα­γω­δί­ας στο Πά­νειο όρος, κοντά στην Κε­ρα­τέα

Μάρθα Πι­τα­ού­λη.

Η Μάρθα Πι­τα­ού­λη ήταν ένα επί­σης γλυ­κύ­τα­το κο­ρί­τσι. Αρ­ρα­βω­νια­σμέ­νη με έναν τρι­το­ε­τή μα­θη­τή της Σχο­λής Ευ­ελ­πί­δων. Είχε μια μικρή θη­τεία ως πλοιο­συ­νο­δός, αλλά το 1968 άλ­λα­ξε πο­ρεία και μέσο, καθώς ο αέρας την κέρ­δι­σε από τη θά­λασ­σα. Ηταν πα­νευ­τυ­χής γιατί από την Πρω­το­χρο­νιά του 1970 θα ξε­κι­νού­σε τις πτή­σεις εξω­τε­ρι­κού. Την πρό­λα­βε ο θά­να­τος στα βρά­χια του Πα­νεί­ου. Μο­να­χο­κό­ρη, βύ­θι­σε στην οδύνη την οι­κο­γέ­νεια και τους φί­λους της.

Το αε­ρο­σκά­φος της πτή­σης ΟΑ954 απο­γειώ­θη­κε στις 20.04 από τον Κρα­τι­κό Αε­ρο­λι­μέ­να Χα­νί­ων με κα­θυ­στέ­ρη­ση 34 λε­πτών. Συ­νά­ντη­σε κα­κο­και­ρία, με έντο­νες κα­ται­γί­δες μετά τη Μήλο. Συ­νε­τρί­βη στις 20.45 στο Πά­νειο. Το εμπρό­σθιο τμήμα βρέ­θη­κε σε χα­ρά­δρα, η άτρα­κτος απο­κολ­λή­θη­κε και εκ­σφεν­δο­νί­στη­κε με τους νε­κρούς επι­βά­τες σε πε­ρί­με­τρο 1.500 μέ­τρων.

Σύμ­φω­να με την έκ­θε­ση 12με­λούς επι­τρο­πής εμπει­ρο­γνω­μό­νων, αιτία ήταν η ση­μα­ντι­κή εκτρο­πή του αε­ρο­σκά­φους με κά­θο­δο σε ύψος πολύ χα­μη­λό­τε­ρο των επι­τρε­πό­με­νων 3.000 ποδών. Εμ­με­σα, δη­λα­δή, απο­δό­θη­κε σε λάθος του κυ­βερ­νή­τη. Ομως, την ώρα της συ­ντρι­βής του αε­ρο­σκά­φους δεν λει­τουρ­γού­σε το ρα­ντάρ του αε­ρο­δρο­μί­ου.

Κο­ζά­νη, 1976

Το πρωί της 23ης Νο­εμ­βρί­ου 1976, το αε­ρο­σκά­φος τύπου YS-11, ελι­κο­φό­ρο, ια­πω­νι­κής κα­τα­σκευ­ής, «ΝΗΣΟΣ ΜΗΛΟΣ», που εκτε­λού­σε το δρο­μο­λό­γιο της πτή­σης ΟΑ830, Αθήνα – Λά­ρι­σα – Κο­ζά­νη, συ­νε­τρί­βη στην πε­ριο­χή του Σα­ρα­ντα­πό­ρου. Νε­κροί και οι 50 επι­βαί­νο­ντες, 46 επι­βά­τες και τέσ­σε­ρα μέλη πλη­ρώ­μα­τος. Ολοι τους κα­μέ­νοι. Κυ­βερ­νή­της, ο εμπει­ρό­τα­τος Κων­στα­ντί­νος Σκια­δάς, συ­γκυ­βερ­νή­της, ο 44χρο­νος Νικ. Τάρ­να­ρης. Αε­ρο­συ­νο­δοί, δύο νε­α­ρές κο­πέ­λες, η Στα­μα­τί­να Σπα­θο­πού­λου και η Γε­ωρ­γία Τσου­κα­ντά. Η μικρή ιστο­ρία της δεύ­τε­ρης δεί­χνει την ισχύ του πε­πρω­μέ­νου. Την πα­ρα­μο­νή της πτή­σης, η 23χρονη αε­ρο­συ­νο­δός επι­σκέ­φθη­κε τον συμ­βε­βλη­μέ­νο με την Ολυ­μπια­κή για­τρό του ΙΚΑ, ζη­τώ­ντας να τη βγά­λει εκτός υπη­ρε­σί­ας. Σύμ­φω­να με τότε δη­μο­σιεύ­μα­τα, φε­ρό­ταν ότι του είπε: «Αι­σθά­νο­μαι εκνευ­ρι­σμό, έχω κα­τά­πτω­ση, φο­βά­μαι ότι δεν θα μπο­ρέ­σω να πε­τά­ξω». Ομως οι λόγοι που επι­κα­λέ­στη­κε δεν κρί­θη­καν από τον για­τρό επαρ­κείς για να την απαλ­λά­ξει από την υπη­ρε­σία. Ετσι, η Γε­ωρ­γία δεν πήρε την πο­λυ­πό­θη­τη απαλ­λα­γή, αλλά κλεί­νο­ντας την πόρτα του ια­τρεί­ου, ου­σια­στι­κά, σφρά­γι­σε το δια­βα­τή­ριό της για το ρα­ντε­βού με τον θά­να­το. Ούτε η διαί­σθη­σή της κα­τά­φε­ρε να τη σώσει. Αν το πε­τύ­χαι­νε, φυ­σι­κά κά­ποια άλλη συ­νά­δελ­φός της, παίρ­νο­ντας τη θέση της, θα είχε την ίδια τύχη.

Η συ­ντρι­βή του αε­ρο­σκά­φους συ­νέ­βη όταν πλη­σιά­ζο­ντας την Κο­ζά­νη, ο πι­λό­τος, λόγω πολύ πυ­κνής ομί­χλης, προ­σπα­θώ­ντας να βρει ασφα­λή δίοδο, κα­τέ­βα­σε το αε­ρο­πλά­νο χα­μη­λά. Αυτό όμως προ­σέ­κρου­σε στην κο­ρυ­φή Φλά­μπου­ρο του Σα­ρα­ντα­πό­ρου σε ύψος 1.379 μέ­τρων, κοντά στο χωριό Με­τα­ξά. Η πτήση γι­νό­ταν εξ όψεως λόγω έλ­λει­ψης ρα­διο­βοη­θη­μά­των στο αε­ρο­δρό­μιο της Κο­ζά­νης.

Δύο τρο­με­ρές συμ­πτώ­σεις

Το από­γευ­μα της Πέμ­πτης 3ης Αυ­γού­στου 1989, στα γρα­φεία των αθη­ναϊ­κών εφη­με­ρί­δων σή­μα­νε συ­να­γερ­μός. Σε έκτα­κτο δελ­τίο της ΕΡΤ ανα­φέρ­θη­κε ότι αε­ρο­πλά­νο της Ολυ­μπια­κής αγνο­εί­ται, λίγο πριν προ­σγειω­θεί στη Σάμο. Από το υπουρ­γείο Με­τα­φο­ρών ει­δο­ποι­ή­θη­καν οι δη­μο­σιο­γρά­φοι ότι προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται έκτα­κτη δη­μο­σιο­γρα­φι­κή πτήση για την κά­λυ­ψη του συμ­βά­ντος. Στα γρα­φεία της «Εξόρ­μη­σης», κομ­μα­τι­κού εντύ­που του ΠΑΣΟΚ, η συ­ντά­κτρια του ελεύ­θε­ρου ρε­πορ­τάζ Κα­τε­ρί­να Δόλ­γυ­ρα έσπευ­σε να δη­λώ­σει πρό­θυ­μη να εκ­προ­σω­πή­σει την εφη­με­ρί­δα, καθώς η αδερ­φή της ήταν αε­ρο­συ­νο­δός και λόγω αυτού γνώ­ρι­ζε πρό­σω­πα και πράγ­μα­τα στην εται­ρεία, όπως και στην Υπη­ρε­σία Πο­λι­τι­κής Αε­ρο­πο­ρί­ας.

Βα­σι­λι­κή Δόλ­γυ­ρα Η 27χρονη έγκυος αε­ρο­συ­νο­δός ήταν με­τα­ξύ των θυ­μά­των του «Νήσος Μήλος», που συ­νε­τρί­βη 50 μέτρα χα­μη­λό­τε­ρα από την κο­ρυ­φή του όρους Κερ­κε­τέ­ας στη Σάμο, το 1989

Αυτό που μάλ­λον δεν γνώ­ρι­ζε εκεί­νη την ώρα ήταν ότι η αε­ρο­συ­νο­δός στο αγνο­ού­με­νο αε­ρο­πλά­νο ήταν η αδερ­φή της. Το έμαθε στο αε­ρο­δρό­μιο. Κα­νείς δεν θα ήθελε να βρε­θεί στη θέση της. Πήγε στη Σάμο συ­ντε­τριμ­μέ­νη, ως συγ­γε­νής θύ­μα­τος πια, καθώς λίγες ώρες αρ­γό­τε­ρα, στη 1.30 μετά τα με­σά­νυ­χτα, επι­βε­βαιώ­θη­κε η συ­ντρι­βή του ελι­κο­φό­ρου Shorts, μόλις 50 μέτρα χα­μη­λό­τε­ρα από την κο­ρυ­φή του όρους Κερ­κε­τέ­ας. Απα­ντες οι επι­βαί­νο­ντες νε­κροί, 31 επι­βά­τες και τρία μέλη πλη­ρώ­μα­τος, ανά­με­σά τους η 27χρονη αε­ρο­συ­νο­δός Βα­σι­λι­κή Δόλ­γυ­ρα, που ήταν και έγκυος.

Σε έναν τρα­γι­κό ρόλο την επο­μέ­νη, και μπρο­στά στα συ­ντρίμ­μια του αε­ρο­πλά­νου, η δη­μο­σιο­γρά­φος, πα­ρό­ντος και ενός θείου της, ανέ­φε­ρε ότι το προη­γού­με­νο πρωί η αδερ­φή της ήταν εκνευ­ρι­σμέ­νη από τις συ­νε­χείς κα­θυ­στε­ρή­σεις της πτή­σης της και επι­κοι­νώ­νη­σε τη­λε­φω­νι­κά με την οι­κο­γέ­νεια της γι’ αυτό. Αλλες πλη­ρο­φο­ρί­ες, ωστό­σο, την έφε­ραν να αλ­λά­ζει πτήση και να αντι­κα­θι­στά συ­νά­δελ­φό της που δή­λω­σε κώ­λυ­μα για τη μοι­ραία. Ο,τι και να συ­νέ­βη, μικρή ση­μα­σία έχει. Το νήμα της ζωής της όμορ­φης αε­ρο­συ­νο­δού κό­πη­κε από­το­μα στον Κερ­κε­τέα.

Το αε­ρο­σκά­φος ονο­μα­ζό­ταν «ΝΗΣΟΣ ΜΗΛΟΣ». Οπως το μοι­ραίο του δυ­στυ­χή­μα­τος της Κο­ζά­νης, δεύ­τε­ρη δρα­μα­τι­κή σύμ­πτω­ση. Το πό­ρι­σμα μιας 5με­λούς επι­τρο­πής απέ­δω­σε τη συ­ντρι­βή σε αλ­λε­πάλ­λη­λα λάθη του 42χρο­νου κυ­βερ­νή­τη Πα­να­γιώ­τη Μου­τζου­ρέα.

Σώ­θη­καν στη Βούλα

«Κυ­ρί­ες και κύ­ριοι, σε λίγα λεπτά θα προ­σγειω­θού­με στην Αθ…». Η φράση της αε­ρο­συ­νο­δού Μαρ­γα­ρί­τας Βε­λό­νια-Μπί­κου προς τους επι­βά­τες της πτή­σης της Ολυ­μπια­κής από Κέρ­κυ­ρα προς Αθήνα, το βράδυ του Σαβ­βά­του 21 Οκτω­βρί­ου 1972, στα­μά­τη­σε από­το­μα. Οπως πε­ριέ­γρα­φε αρ­γό­τε­ρα η ίδια, «άκου­σα έναν φο­βε­ρό θό­ρυ­βο, έσβη­σαν τα φώτα και έχασα τον κόσμο. Το αε­ρο­πλά­νο άνοι­ξε στη μέση. Οταν συ­νήλ­θα, το νερό είχε ήδη αρ­χί­σει να σκε­πά­ζει τα πάντα. Εκανα ένα μα­κρο­βού­τι και βγήκα από την ακόμα ανοι­χτή πίσω πόρτα».

Μαρ­γα­ρί­τα Βε­λώ­νια. Δια­σώ­θη­κε από το αε­ρο­πο­ρι­κό δυ­στύ­χη­μα στη θά­λασ­σα της Βού­λας τον Οκτώ­βριο του 1972. «Το αε­ρο­πλά­νο άνοι­ξε στη μέση. Οταν συ­νήλ­θα, το νερό είχε ήδη αρ­χί­σει να σκε­πά­ζει τα πάντα»

Γύρω στις 21.30, το αε­ρο­πλά­νο τύπου Σου­ζού­κι, της πτή­σης ΟΑ605, προ­σεγ­γί­ζο­ντας το αε­ρο­δρό­μιο του Ελ­λη­νι­κού, αντί να προ­χω­ρή­σει προς τον διά­δρο­μο προ­σγεί­ω­σης, είχε πέσει στη θά­λασ­σα, στις ακτές της Βού­λας κοντά στο κτί­ριο του ΠΙΚΠΑ. Η πρό­σκρου­ση δη­μιούρ­γη­σε ρήγμα στο μπρο­στι­νό τμήμα της ατρά­κτου. Ετσι η θά­λασ­σα άρ­χι­σε να γε­μί­ζει τους σκο­τει­νούς πλέον θα­λά­μους δια­κυ­βέρ­νη­σης και επι­βα­τών. Το αε­ρο­σκά­φος βυ­θί­στη­κε ολο­κλη­ρω­τι­κά σε 10 λεπτά. Ο συ­γκυ­βερ­νή­της Δη­μή­τριος Βα­σταρ­δής και 36 από τους 49 επι­βά­τες βρή­καν τρα­γι­κό θά­να­το. Μόνο 16 δια­σώ­θη­καν.

Οταν έπε­σαν στη θά­λασ­σα, η άλλη αε­ρο­συ­νο­δός, η Ει­ρή­νη Σι­κια­ρί­δου, που επί­σης είχε κα­τα­φέ­ρει να βγει από το αε­ρο­πλά­νο, έδωσε στη Μαρ­γα­ρί­τα ένα σω­σί­βιο. «Από την εκ­παί­δευ­ση μας είχαν μάθει ότι σε τέ­τοιες πε­ρι­πτώ­σεις πρέ­πει να κο­λυ­μπά­με προς την κα­τεύ­θυν­ση που βλέ­που­με φώτα, αν υπάρ­χουν», πε­ριέ­γρα­ψε στη συ­νέ­χεια. Αυτό έκα­ναν. Και σώ­θη­καν. «Φο­ρού­σα τη στολή του Τσε­κλέ­νη, που μου ήταν στενή και δεν μπο­ρού­σα να τη βγάλω. Ακόμα κι έτσι όμως, τα κα­τά­φε­ρα. Πι­στεύω στον Θεό, αυτό με βο­ή­θη­σε», πρό­σθε­σε.

Κυ­βερ­νή­της ήταν ο Πά­τρο­κλος Θω­μα­δά­κης. Το πό­ρι­σμα των ει­δι­κών απέ­δω­σε τη συ­ντρι­βή στην κά­θο­δο του αε­ρο­σκά­φους κάτω από τα ελά­χι­στα επι­τρε­πό­με­να όρια. Αν­θρώ­πι­νο λάθος. Οι εφη­με­ρί­δες της επο­χής ανα­φέ­ρο­νταν στο ότι οι πι­λό­τοι εξέ­λα­βαν τα φώτα της λε­ω­φό­ρου Πο­σει­δώ­νος για εκεί­να του δια­δρό­μου προ­σγεί­ω­σης.

Γεν­νη­μέ­νη στο Αρ­γο­στό­λι της Κε­φα­λο­νιάς, η Μαρ­γα­ρί­τα, μετά την απο­φοί­τη­σή της από το Λύ­κειο των Αγίων Αναρ­γύ­ρων Ατ­τι­κής, σπού­δα­σε στη Σχολή Airline Service Training (AST) και ακο­λού­θως προ­σε­λή­φθη στην Ολυ­μπια­κή. Λί­γους μήνες μετά, μόλις στα 19 της χρό­νια, είχε την πα­ρα­πά­νω οδυ­νη­ρή εμπει­ρία. Τη ση­μά­δε­ψε μεν, δεν την κα­τέ­βα­λε όμως. Ξε­πέ­ρα­σε το σοκ και συ­νέ­χι­σε τα τα­ξί­δια με τα φτερά της Ολυ­μπια­κής για δυό­μι­σι δε­κα­ε­τί­ες. Πα­ντρεύ­τη­κε, απέ­κτη­σε δύο παι­διά και ζει στο Πα­λαιό Φά­λη­ρο. Αντι­θέ­τως, η άλλη αε­ρο­συ­νο­δός, Ει­ρή­νη Σι­κια­ρί­δου απο­σύρ­θη­κε μετά το συμ­βάν.

Το Φάλ­κον στο Βου­κου­ρέ­στι

Αι­μό­φυρ­τη, ημι­λι­πό­θυ­μη και σφη­νω­μέ­νη στη μικρή πόρτα που οδη­γεί στον θά­λα­μο δια­κυ­βέρ­νη­σης βρή­καν οι Ρου­μά­νοι δια­σώ­στες την αε­ρο­συ­νο­δό Αννα Βε­λισ­σα­ρί­ου, ει­σβάλ­λο­ντας στο πρω­θυ­πουρ­γι­κό Φάλ­κον, μόλις αυτό προ­σγειώ­θη­κε στο αε­ρο­δρό­μιο Οτο­πέ­νι του Βου­κου­ρε­στί­ου. Εν μέσω ενός φρι­κα­λέ­ου σκη­νι­κού, μιας κα­μπί­νας που έμοια­ζε βομ­βαρ­δι­σμέ­νη, με σω­ρούς πτω­μά­των, βαριά τραυ­μα­τί­ες και κά­ποιους ελα­φρό­τε­ρα, καθώς το αε­ρο­σκά­φος λίγα λεπτά πριν και εντε­λώς ξαφ­νι­κά πα­ρου­σί­α­σε δελ­φι­νι­σμούς (σκα­μπα­νε­βά­σμα­τα), χά­νο­ντας μέσα σε λι­γό­τε­ρο από μισό λεπτό ύψος 10.000 ποδών (από 15.000 στα 5.000), μέχρι να επα­να­κτή­σει στα­θε­ρή τρο­χιά.

Αννα Βε­λισ­σα­ρί­ου. Δια­σώ­θη­κε από τις φο­νι­κές ανα­τα­ρά­ξεις του πρω­θυ­πουρ­γι­κού Φάλ­κον, το 1999. Βρέ­θη­κε ημι­λι­πό­θυ­μη και σφη­νω­μέ­νη στη μικρή πόρτα που οδη­γεί στον θά­λα­μο δια­κυ­βέρ­νη­σης

Το Φάλ­κον προ­σγειώ­θη­κε στις 22.40 της Τρί­της 14ης Σε­πτεμ­βρί­ου 1999. Εχο­ντας στο εσω­τε­ρι­κό του επτά νε­κρούς, ανά­με­σά τους ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Γιάν­νος Κρα­νι­διώ­της.

Η Αννα Βε­λισ­σα­ρί­ου, γεν­νη­μέ­νη στην Αθήνα, σπού­δα­σε προ­γραμ­μα­τι­σμό στην NCR/IBM και Λο­γι­στι­κή στο Saint George College. Το 1981 έδωσε εξε­τά­σεις για αε­ρο­συ­νο­δός, μαζί με μια φίλη της, στη Saudia Airlines. Πέ­τυ­χε. Εκ­παι­δεύ­τη­κε και ερ­γά­στη­κε στην εται­ρεία για δύο χρό­νια, με βάση την Αθήνα. Και το κα­λο­καί­ρι του 1983, όταν η Ολυ­μπια­κή ζη­τού­σε ιπτά­με­νες συ­νο­δούς με προ­ϋ­πη­ρε­σία δύο ετών, έδωσε εξε­τά­σεις, πέ­ρα­σε και ξε­κί­νη­σε την κα­ριέ­ρα της στον εθνι­κό αε­ρο­με­τα­φο­ρέα.

Εμει­νε μέχρι την ημέρα του δυ­στυ­χή­μα­τος. Απέ­κτη­σε μία κόρη και δύο γιούς, πα­ντρε­μέ­νη με πι­λό­το στην τότε Ολυ­μπια­κή. Αρ­γό­τε­ρα μοί­ρα­σε τη ζωή της με­τα­ξύ Πορ­το­γα­λί­ας, Ελ­λά­δας και Αγ­γλί­ας όπου ζουν και ερ­γά­ζο­νται τα παι­διά της. Ο κυ­βερ­νή­της του Φάλ­κον, Γιάν­νης Αν­δρου­λά­κης, και ο συ­γκυ­βερ­νή­της, Γρη­γό­ρης Σι­νέ­κο­γλου, ήταν κο­ρυ­φαί­οι πι­λό­τοι της εται­ρεί­ας.

Στην ελ­λη­νι­κή δι­κα­στι­κή έρευ­να, οι δύο διο­ρι­σθέ­ντες εμπει­ρο­γνώ­μο­νες από τον ει­σαγ­γε­λέα Ισί­δω­ρο Ντο­γιά­κο απο­φάν­θη­καν ότι η πτώση οφει­λό­ταν στον αν­θρώ­πι­νο πα­ρά­γο­ντα: υπερ­βο­λι­κή τα­χύ­τη­τα κα­θό­δου, λαν­θα­σμέ­νος χει­ρι­σμός στην ενερ­γο­ποί­η­ση του αυ­τό­μα­του πι­λό­του, μη έγκαι­ρη πρόσ­δε­ση των επι­βα­τών.

Θά­να­τος στο έδα­φος

Άλλη μία Ελ­λη­νί­δα αε­ρο­συ­νο­δός βρήκε τρα­γι­κό θά­να­το εν υπη­ρε­σία. Την 1η Μαρ­τί­ου του 1990, οι πι­λό­τοι και οι αε­ρο­συ­νο­δοί του αε­ρο­σκά­φους της Ολυ­μπια­κής στο δρο­μο­λό­γιο Αθήνα – Κάιρο – Αθήνα θα δια­νυ­κτέ­ρευαν στο ξε­νο­δο­χείο «Sheraton Heliopolis» της αι­γυ­πτια­κής πρω­τεύ­ου­σας. Κατά τα συ­νή­θη, δεί­πνη­σαν μαζί και μετά πήγαν για ύπνο. Λίγη ώρα αρ­γό­τε­ρα ξέ­σπα­σε φωτιά στο ξε­νο­δο­χείο. Πα­νι­κός πα­ντού. Η αε­ρο­συ­νο­δός Ελένη Γρη­γο­ρί­ου δεν πρό­λα­βε να αντι­δρά­σει, πα­γι­δεύ­τη­κε στο δω­μά­τιό της, καθώς δεν μπό­ρε­σε ούτε να δια­φύ­γει από τον διά­δρο­μο, ούτε να σπά­σει κά­ποιο πα­ρά­θυ­ρο για να ανα­πνεύ­σει. Μη­τέ­ρα δύο παι­διών, δεν τα κα­τά­φε­ρε. Ηταν ανά­με­σα στα 19 θύ­μα­τα της πυρ­κα­γιάς.

Επί­σης, τέσ­σε­ρις Κύ­πριοι αε­ρο­συ­νο­δοί, μέλη του πλη­ρώ­μα­τος της πτή­σης 522 της Helios Airways, η 32χρονη Λουί­ζα Βου­τέ­ρη και οι 25χρο­νοι Με­ρό­πη Σο­φο­κλέ­ους, Αν­δρέ­ας Προ­δρό­μου και Χάρις Χα­ρα­λά­μπους ήταν με­τα­ξύ των 121 επι­βαι­νό­ντων που σκο­τώ­θη­καν στις 14 Αυ­γού­στου 2005. Το αε­ρο­σκά­φος Boeing 737-31S θα εκτε­λού­σε το δρο­μο­λό­γιο Λάρ­να­κα – Αθήνα – Πράγα, αλλά συ­νε­τρί­βη σε βουνό κοντά στο Γραμ­μα­τι­κό Ατ­τι­κής, φτά­νο­ντας μέχρι εκεί ακυ­βέρ­νη­το επί ώρες, καθώς οι πι­λό­τοι έχα­σαν τον έλεγ­χό του λόγω υπο­ξί­ας.

Πηγή: protothema.gr