Οι φρουροί του Αιγαίου από την Παναγιά μέχρι τη Ρω

Ήταν ξημέ­ρωμα, καλο­καίρι ακόμη, όταν από ένα παρά­θυρο στο Καστελ­λό­ριζο είδα δύο μαύρα φου­σκωτά να απο­πλέ­ουν. Στρα­τιώ­τες; Κινή­σεις γρή­γο­ρες μα μετρη­μέ­νες. Οταν ο θόρυβος των μηχανών δεν ακου­γό­ταν πια, στην έξοδο του λιμα­νιού, τα δύο φου­σκωτά «απο­γειώ­θη­καν». Και γρήγορα έγιναν δύο μαύρες κουκ­κί­δες στο χρυ­σα­φέ­νιο πέπλο της ανα­το­λής.

Πετώ­ντας πάνω από τα κύματα. Οι κατα­δρο­μείς που υπη­ρε­τούν στη Διοί­κηση Αμυνας Νήσων Μεγί­στης εκτε­λούν καθη­με­ρινά πλεύ­σεις επι­τή­ρη­σης στο σύμπλεγμα του Καστελ­λό­ρι­ζου. Τα ελλη­νι­κής κατα­σκευής σκάφη τους, με πολυ­βόλα και άλλον οπλισμό, μπορούν να ανα­πτύ­ξουν ταχύ­τη­τες μέχρι και 45 κόμβους.

Εντυ­πω­σιά­στηκα, αλλά ταυ­τό­χρονα είχα και μια ενοχή για τη δική μου ανε­με­λιά.

Σταύρος Θεο­δω­ρά­κης

Παρα­φύ­λαξα την επι­στροφή τους στην προ­βλήτα. Δεν ήταν απλοί στρα­τιώ­τες. Ηταν κατα­δρο­μείς με περί­στροφα, τυφέκια, γεμι­στή­ρες στη ζώνη, μαχαί­ρια, αλε­ξί­σφαιρα γιλέκα και κράνη…

Με τα μάτια στα Iμια. Η από­σταση Iμια – Aη Νικόλας Καλό­λι­μνος είναι μόλις 2 ν.μ. «Υπη­ρέ­της όλμων!», θα μου πει με περη­φά­νια η δεκα­νέας Δέσποινα Τσι­τη­ρί­δου από την Κομο­τηνή. Μικρή, βλέ­πο­ντας τα «στρατά» να παρε­λαύ­νουν, απο­φά­σισε ότι αυτή θα είναι η ζωή της. [ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΡΑΣΑΓΑΚΗ]

Το ανα­το­λι­κό­τερο σύνορο της χώρας. Η Στρογ­γύλη είναι πιο κοντά στην Κύπρο από όλα τα νησιά της Ελλάδας – απέχει 141 ναυτικά μίλια. Οι τουρ­κι­κές ακτές είναι στα 2 ν.μ., το Καστελ­λό­ριζο στα 2,7 ν.μ. και ο φάρος της είναι δια­κρι­τός από 17 ν.μ. [ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΡΑΣΑΓΑΚΗ]

Πρόσωπα ορεξάτα. Ηταν φανερό ότι απο­λάμ­βα­ναν αυτό που ζούσαν.

Εκείνο το πρωί, μου «καρ­φώ­θηκε» να έρθω με κάμερες, να κατα­γράψω τη ζωή στα ακρι­τικά φυλάκια. Και στα μέσα Νοεμ­βρίου τα κατά­φερα.

Το ανα­το­λι­κό­τερο σύνορο της χώρας. Η Στρογ­γύλη είναι πιο κοντά στην Κύπρο από όλα τα νησιά της Ελλάδας – απέχει 141 ναυτικά μίλια. Οι τουρ­κι­κές ακτές είναι στα 2 ν.μ., το Καστελ­λό­ριζο στα 2,7 ν.μ. και ο φάρος της είναι δια­κρι­τός από 17 ν.μ. [ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΡΑΣΑΓΑΚΗ]

Παναγιά – Αγα­θο­νήσι – Φαρ­μα­κο­νήσι – Καλό­λι­μνος – Ρω – Στρογ­γύλη! Eξι νησιά, έξι φυλάκια, στα σύνορα της χώρας και της Ευρώπης.

Κι αν εξαι­ρέ­σεις το Αγα­θο­νήσι, όλα τα άλλα δεν έχουν μόνι­μους κατοί­κους, μόνο φρου­ρούς. Ελά­χι­στοι μόνιμοι, οι περισ­σό­τε­ροι έφεδροι. Παιδιά 20 χρόνων, που, υπη­ρε­τώ­ντας στην παρα­με­θό­ριο, αφαι­ρούν λίγους μήνες από τη θητεία τους αλλά δίνουν πολύ περισ­σό­τερα.

24 ώρες το 24ωρο με τα κιάλια στα χέρια. Στο επι­τη­ρη­τικό φυλάκιο Στρογ­γύ­λης οι οθόνες του ραντάρ –μέσα στον φάρο– δεν σβήνουν ποτέ. Οπως και τα κιάλια είναι συνεχώς στα χέρια των παρα­τη­ρη­τών. Η νησίδα θεω­ρεί­ται στρα­τιω­τική ζώνη και απα­γο­ρεύ­ε­ται η προ­σέγ­γιση, ακόμη και του­ρι­στι­κών σκαφών το καλο­καίρι. [ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΡΑΣΑΓΑΚΗ]

Πρώτος σταθμός Παναγιά, μια ανάσα από τη Χίο.

Το νησί ενταγ­μένο στο Natura, μοσχο­βολά άγρια βότανα. Στο φυλάκιο έφτασα λίγο πριν από την πρωινή αναφορά. Στην τρα­πε­ζα­ρία υπήρχαν ακόμη ψίχουλα από το κέικ, οι φωρια­μοί όμως ήταν άδειοι. Οι στρα­τιώ­τες είχαν σκορ­πι­στεί στις «ενέδρες».

Στο Αγα­θο­νήσι με περί­μενε ο δήμαρ­χος, φίλος παλιός. Eνας δάσκα­λος που πάλεψε να κρα­τή­σει ανοιχτά τα σχολεία, τα κατά­φερε μεν αλλά σήμερα το νησί έχει μόνο έξι μαθητές. Υπάρ­χουν όλα –ΚΕΠ, ταχυ­δρο­μείο, δημο­τικό οδο­ντια­τρείο και φούρνος–, μα οι άνθρω­ποι φεύγουν σαν τα απο­δη­μη­τικά πουλιά.

Στο ΚΨΜ με τον αρχηγό. Ενα βράδυ τον μήνα ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Δημή­τριος Χούπης δια­νυ­κτε­ρεύει σε ένα από τα φυλάκια των ακρι­τι­κών μας νησιών. Τρώει μαζί με τους στρα­τιώ­τες και τους αξιω­μα­τι­κούς και πίνει καφέ στο ΚΨΜ τους. Αυτή τη φορά ήταν η σειρά του Φαρ­μα­κο­νη­σιού. [ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΡΑΣΑΓΑΚΗ]

Στο Φαρ­μα­κο­νήσι –ενερ­γειακά αυτό­νομο με ανε­μο­γεν­νή­τρια και ηλιακά πάνελ– έφτασα με τη δύση του ηλίου. Η επί­σκεψή μου συνέ­πεσε με την άφιξη του αρχηγού των Ενόπλων Δυνά­μεων Δημη­τρίου Χούπη. Ο θόρυβος από τις αρβύλες των στρα­τιω­τών που «τρα­βού­σαν» προσοχή αντη­χούσε σε όλο το στρα­τό­πεδο. Μετά την αναφορά, όμως, ήρθαν τα χαμό­γελα. Ο αρχηγός, που συνε­χί­ζει να έχει την πουλάδα του αλε­ξι­πτω­τι­στή ελεύ­θε­ρης πτώσης στο στήθος του –πριν από λίγες μέρες είχε κάνει άλλη μια πτώση– έφαγε το βράδυ με τους έκπλη­κτους στρα­τιώ­τες – μαζί τους κι εγώ. Και εκεί κοι­μή­θηκε – στον θάλαμο που του παρα­χώ­ρησε ο αρχι­φύ­λα­κας.

Στην Καλό­λι­μνο το επόμενο πρωί πήγα κατευ­θείαν στο ανα­το­λικό φυλάκιο. Εκεί που οι παρα­τη­ρη­τές έχουν συνεχώς καρ­φω­μένα τα μάτια τους στις βρα­χο­νη­σί­δες των Ιμίων. Εκεί που φωλιά­ζει και ο απει­λού­με­νος θαλασ­σα­ε­τός.

Η σημαία που δεν υπε­στάλη ποτέ. Η κυρά της Ρω –Δέσποινα Αχλα­διώτη το όνομά της– ανέ­βαινε συχνά στο ψηλό­τερο σημείο του νησιού της και με την ελλη­νική σημαία χαι­ρε­τούσε τα πλοία που περ­νού­σαν. Το έργο της συνε­χί­ζουν σήμερα οι φαντά­ροι που επι­τη­ρούν τη νησίδα. [ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΡΑΣΑΓΑΚΗ]

Τη Ρω την προ­σέγ­γισα με φου­σκωτά. Αυτά των κατα­δρο­μών. Στην κορυφή της ένας στρα­τιώ­της μάς χαι­ρε­τούσε ανε­μί­ζο­ντας αστα­μά­τητα τη σημαία.

Στη Στρογ­γύλη το ταξίδι τελεί­ωσε. Με τη διήγηση ενός στρα­τιώτη που ήρθε να υπη­ρε­τή­σει από τη Γερ­μα­νία –εκεί είχε γεν­νη­θεί– για να καμα­ρώ­νουν γι’ αυτόν οι παπ­πού­δες του στον Εβρο.

 

Δάχτυλα περι­ποι­η­μένα στη σκαν­δάλη. Τα χέρια της Δήμη­τρας Φτε­νο­γιάννη κρατούν σφιχτά το τυφέκιο G3Α3. Το Αγα­θο­νήσι, όπου υπη­ρε­τεί, έχει νηπια­γω­γείο, δημο­τικό, γυμνά­σιο, λύκειο, αλλά συνο­λικά μόνο έξι μαθητές. Το ’21 απο­γρά­φη­καν στο νησί 259 κάτοι­κοι. Σήμερα θα συνα­ντή­σεις λιγό­τε­ρους από 100. [ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΡΑΣΑΓΑΚΗ]

«Aνδρες γαρ πόλις» έγραψε ο Θου­κυ­δί­δης. Οι άνδρες κάνουν την πατρίδα – όχι τα τείχη.

Στο ίδιο πνεύμα ήταν και η εξο­μο­λό­γηση του αρχηγού: «Χρεια­ζό­μα­στε τα σύγ­χρονα όπλα, αλλά ας μη γελιό­μα­στε, το υπε­ρό­πλο είναι ο άνθρω­πος».

Ενας καρ­διο­λό­γος ανάμεσά τους. Ο γιατρός Ανδρέας Σια­μπουρ­δά­νης ήθελε να κάνει τη θητεία του στην παρα­με­θό­ριο. Στο φυλάκιο της Πανα­γιάς, που παλιά λεγόταν «Πασάς» – το ’24 μετο­νο­μά­στηκε με προ­ε­δρικό διά­ταγμα της Σακελ­λα­ρο­πού­λου. Τη δεκα­ε­τία του ’50 η νησίδα είχε 15 κατοί­κους, σήμερα έχει μόνο μια φρουρά. [ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΡΑΣΑΓΑΚΗ]

 

 

Αρμα­τω­μέ­νοι στο ξημέ­ρωμα. Το προ­σω­πικό του επι­τη­ρη­τι­κού φυλα­κίου της Ρω σε παρά­ταξη για την πρωινή αναφορά στον αρχι­φύ­λακα. Στο βάθος στέκει πάνω από έναν αιώνα το ξωκ­κλήσι του Αη Γιώργη του Στρα­τη­λάτη. Το άναμμα των καντη­λιών του ήταν η πρώτη έγνοια της κυράς της Ρω. [ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΡΑΣΑΓΑΚΗ]

Πηγή: kathimerini.gr